{"id":32954,"date":"2011-02-20T21:18:20","date_gmt":"2011-02-21T02:18:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=32954"},"modified":"2011-02-20T21:18:20","modified_gmt":"2011-02-21T02:18:20","slug":"skad-nie-przyjechaliscie-%e2%80%93-wojciech-wencel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=32954","title":{"rendered":"Sk\u0105d nie przyjechali\u015bcie? \u2013 Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Uciekinierzy z prowincji staj\u0105 si\u0119 nomadami. <\/strong>Mam na imi\u0119 Anatol i przyjecha\u0142em z Wygwizdowa. T\u0119 formu\u0142k\u0119, powtarzan\u0105 przez uczestnik\u00f3w telewizyjnych program\u00f3w rozrywkowych, mo\u017cna uzna\u0107 za symbol medialnego centralizmu. Mieszka\u0144cy polskiej prowincji przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Warszawy, \u017ceby zademonstrowa\u0107 swoje atuty intelektualne, wokalne, taneczne albo cielesne, a przy okazji utopi\u0107 w\u0142asn\u0105 indywidualno\u015b\u0107 w uniwersalnym stylu medi\u00f3w. A nu\u017c zostan\u0105 zauwa\u017ceni i zrobi\u0105 karier\u0119 w show biznesie, reklamie, modzie czy dziennikarstwie tabloidowym.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

S<\/strong>\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy filozofi\u0119 wiecznego castingu stosuj\u0105 w bardziej prozaicznych dziedzinach \u017cycia. Ka\u017cdej jesieni zaczynaj\u0105 inny kierunek studi\u00f3w, ale \u017cadnego nie ko\u0144cz\u0105. Wysy\u0142aj\u0105 CV do stu firm, lecz gdy dostaj\u0105 odpowied\u017a, kr\u0119c\u0105 nosem, bo proponowane warunki nie zaspokajaj\u0105 ich aspiracji. Odbywaj\u0105 niezliczone kursy zawodowe i ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych. Gdy pojawia si\u0119 szansa wyjazdu ze znajomymi na Zach\u00f3d, s\u0105 w stanie z dnia na dzie\u0144 rzuci\u0107 szko\u0142\u0119 i prac\u0119, \u017ceby przez rok zmywa\u0107 naczynia w knajpie i imprezowa\u0107 we wsp\u00f3lnej kawalerce. Je\u015bli spytamy ich, kiedy zamierzaj\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 sobie \u017cycie, odpowiedz\u0105: \u201eNa razie inwestuj\u0119 w siebie\u201d, \u201eNa razie studiuj\u0119 to, ale docelowo chc\u0119 studiowa\u0107 tamto\u201d, \u201eZaczepi\u0142am si\u0119 w biurze, ale tylko na razie\u201d, \u201eMarz\u0119 o w\u0142asnej rodzinie, ale na razie nie mam na to czasu\u201d.<\/p>\r\n\r\n

P<\/strong>o trzydziestce \u201ena razie\u201d zaczyna brzmie\u0107 niepokoj\u0105co, po czterdziestce zamienia si\u0119 w wieczno\u015b\u0107. Uciekinierzy z prowincji staj\u0105 si\u0119 nomadami, koczownikami przemieszczaj\u0105cymi si\u0119 po ca\u0142ej Europie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ju\u017c niczego w \u017cyciu nie osi\u0105gnie, nie zbuduje domu, nie posadzi drzewa, nie sp\u0142odzi syna. Nie zrobi nawet wymarzonej kariery, bo t\u0119 te\u017c trzeba budowa\u0107 cierpliwie w konkretnym zawodzie. Jedni b\u0119d\u0105 do \u015bmierci biega\u0107 na castingi, inni na staro\u015b\u0107 wr\u00f3c\u0105 do Wygwizdowa z wielkim \u017calem do \u015bwiata, \u017ce zignorowa\u0142 ich wyj\u0105tkow\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

K<\/strong>to\u015b powie, \u017ce moje obiekcje wynikaj\u0105 z mentalno\u015bci buraka, kt\u00f3ry przez ca\u0142e \u017cycie zamierza tkwi\u0107 w rodzinnej ziemi. Bardzo s\u0142usznie. Kaszubi, z kt\u00f3rych si\u0119 wywodz\u0119, nie s\u0105 przesadnie mobilni. Oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem pana premiera, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bciej mo\u017cna spotka\u0107 w Peru czy w Dolomitach ni\u017c na krajowym podw\u00f3rku. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 dla wi\u0119kszo\u015bci Kaszub\u00f3w najodleglejszym celem podr\u00f3\u017cy by\u0142y Gda\u0144sk i Gdynia, dok\u0105d je\u017adzili sprzedawa\u0107 m\u0105k\u0119. Ich \u017cycie toczy\u0142o si\u0119 wolno na terenie wyznaczonym nazwami miejscowo\u015bci: Chojnice, Lipusz, Ko\u015bcierzyna, Sierakowice, Kartuzy, \u0179ukowo, Kielno. O tym wiekowym zakorzenieniu \u015bwiadczy wprost genealogia mojej rodziny. Pierwsz\u0105 hut\u0119 szk\u0142a na Kaszubach za\u0142o\u017cy\u0142 niedaleko Grabowa niejaki Balcer Wencel ju\u017c w 1614 roku. Ponad trzysta lat p\u00f3\u017aniej w Grabowskiej Hucie urodzi\u0142 si\u0119 m\u00f3j ojciec. A rodzina mojej \u017cony? To samo, tylko inaczej. Dziadek Anton, kt\u00f3ry pod koniec \u017cycia mia\u0142 odwiedzi\u0107 krewnych w Niemczech, tak si\u0119 zdenerwowa\u0142 podr\u00f3\u017c\u0105, \u017ce ju\u017c na pierwszej stacji za Ko\u015bcierzyn\u0105 zacz\u0105\u0142 je\u015b\u0107 kanapki i gdy poci\u0105g dojecha\u0142 do Gdyni, zosta\u0142 bez prowiantu. Wyobra\u017acie sobie, jak\u0105 traum\u0119 prze\u017cy\u0142, zanim stan\u0105\u0142 na obcej ziemi.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a><\/strong>P<\/strong>rzyznaj\u0119 si\u0119 bez bicia: podobnie jak moi przodkowie jestem burakiem. Mo\u017ce dlatego ma\u0142o mnie interesuje odpowied\u017a na pytanie: \u201eSk\u0105d przyjechali\u015bcie?\u201d. Kto raz dla medi\u00f3w czy kariery opu\u015bci\u0142 swoje Wygwizdowo, jest ju\u017c dla mnie stracony. Znacznie ciekawsza wydaje mi si\u0119 kwestia, sk\u0105d NIE przyjechali\u015bcie i dlaczego uparcie tkwicie poza zasi\u0119giem fleszy i kamer, skoro – jak wszyscy – macie talent. Dlaczego w swoich wsiach i miasteczkach chodzicie do ko\u015bcio\u0142a, wychowujecie dzieci, dzia\u0142acie w samorz\u0105dach, poznajecie lokaln\u0105 histori\u0119, macie czas na czytanie ksi\u0105\u017cek, organizujecie koncerty i spotkania literackie, pami\u0119tacie o grobach bliskich i mogi\u0142ach wykl\u0119tych \u017co\u0142nierzy, uprawiacie ogr\u00f3d, robicie zakupy na targu. Czemu nie chcecie zmienia\u0107 rodziny, pracy i swojego miejsca pod s\u0142o\u0144cem. Podejrzewam, \u017ce \u0142\u0105czy nas – mieszka\u0144c\u00f3w Polski prowincjonalnej – do\u015bwiadczenie opisane przez Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza: \u201eKto kupuje kartofle i brukselk\u0119 na milanowskim targu u pani Basi (kt\u00f3ra my\u015bli dok\u0142adnie tak jak ja), ma wi\u0119cej niepodleg\u0142o\u015bci ni\u017c kto\u015b taki, kto biega po warszawskich galeriach handlowych\u201d. Do\u015bwiadczenie wolno\u015bci, kt\u00f3ra pozwala my\u015ble\u0107 i \u017cy\u0107 po polsku. Twardo st\u0105pa\u0107 po ziemi, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 uczestnictwa w sztafecie pokole\u0144. Cieszy\u0107 si\u0119 z narodzin dziecka, przyzwoitego utargu albo pi\u0119knej pogody. P\u0142aka\u0107 wobec tragedii. Poszukiwa\u0107 prawdy o \u015bwiecie, a nie medialnego efektu.<\/p>\r\n\r\n

T<\/strong>acy jak my nie je\u017cd\u017c\u0105 do Warszawy, \u017ceby przejrze\u0107 si\u0119 w oku kamery. Nie marz\u0105 o gwiazdce z nieba, bo wystarcza im gwiazdozbi\u00f3r nad g\u0142ow\u0105. Pami\u0119taj\u0105, \u017ce ich okolica jest miniatur\u0105 kosmosu i gdyby j\u0105 porzucili, straciliby orientacj\u0119. Nie wiedzieliby ju\u017c, co \u015bwi\u0119te, a co zwyczajne, co dobre, a co z\u0142e, co m\u0105dre, a co g\u0142upie. S\u0105 jednak chwile, gdy trzeba wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu i t\u0119 prowincjonaln\u0105 polsk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przewie\u017a\u0107 do centrum. Da\u0107 wyraz solidarno\u015bci, kt\u00f3ra jest w stanie przezwyci\u0119\u017cy\u0107 medialny przekaz i na nowo uczyni\u0107 z Polak\u00f3w wsp\u00f3lnot\u0119. Takim dniem b\u0119dzie 10 kwietnia.<\/strong> Niech w pierwsz\u0105 rocznic\u0119 katastrofy smole\u0144skiej <\/strong>przy Krakowskim Przedmie\u015bciu <\/strong>zgromadz\u0105 si\u0119 ludzie <\/strong>wolni, do\u015bwiadczeni zbiorow\u0105 tragedi\u0105, ale dumni ze swojej polsko\u015bci. B\u0105d\u017amy tam razem.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

13 luty 2011, Go\u015b\u0107 Niedzielny, nr.6\/2011<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Uciekinierzy z prowincji staj\u0105 si\u0119 nomadami. Mam na imi\u0119 Anatol i przyjecha\u0142em z Wygwizdowa. T\u0119 formu\u0142k\u0119, powtarzan\u0105 przez uczestnik\u00f3w telewizyjnych program\u00f3w rozrywkowych, mo\u017cna uzna\u0107 za symbol medialnego centralizmu. Mieszka\u0144cy polskiej prowincji przyje\u017cd\u017caj\u0105 do Warszawy, \u017ceby zademonstrowa\u0107 swoje atuty intelektualne, wokalne, taneczne albo cielesne, a przy okazji utopi\u0107 w\u0142asn\u0105 indywidualno\u015b\u0107 w uniwersalnym stylu medi\u00f3w. A nu\u017c […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32954\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}