{"id":32722,"date":"2011-02-16T22:04:50","date_gmt":"2011-02-17T03:04:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=32722"},"modified":"2011-02-16T22:04:50","modified_gmt":"2011-02-17T03:04:50","slug":"zwabieni-w-smiertelna-pulapke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=32722","title":{"rendered":"Zwabieni w \u015bmierteln\u0105 pu\u0142apk\u0119"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Ameryka\u0144ski rz\u0105d do dzi\u015b zbiera informacje o wojskowych z 10 zestrzelonych przez Zwi\u0105zek Sowiecki samolot\u00f3w, kt\u00f3rych los jest nieznany.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><strong>Ujawnione niedawno przez rz\u0105d USA dokumenty potwierdzaj\u0105, \u017ce w\u0142adze  sowieckie za pomoc\u0105 zmanipulowanego sygna\u0142u radiolatarni zwabia\u0142y na  swoje terytorium ameryka\u0144skie samoloty i zestrzeliwa\u0142y je zaraz po  przekroczeniu granicy. Ksi\u0105\u017cka Larry&#8217;ego Tarta i Roberta Keefe&#8217;a &#8222;The  Price of Vigilance: Attacks on American Surveillance Flights&#8221; (&#8222;Cena  czujno\u015bci: ataki na ameryka\u0144skie loty obserwacyjne&#8221;) opisuje histori\u0119  takich zestrzele\u0144, a szczeg\u00f3lnie incydent z ameryka\u0144skim transportowcem  C-130 z 2 wrze\u015bnia 1958 roku, gdy \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 17 ameryka\u0144skich  wojskowych.<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nPo wybuchu sowieckiej bomby atomowej w 1949 r.  rz\u0105d USA czu\u0142 si\u0119 zagro\u017cony mo\u017cliwo\u015bci\u0105 niespodziewanego nuklearnego  ataku na Stany Zjednoczone. ZSRS i kraje Uk\u0142adu Warszawskiego by\u0142y  zamkni\u0119te dla obserwator\u00f3w z Zachodu, nie wydostawa\u0142y si\u0119 z nich \u017cadne  informacje. Ubezpieczeniem na wypadek takich atak\u00f3w by\u0142y loty samolot\u00f3w  ameryka\u0144skich zbieraj\u0105cych elektroniczne informacje o przygotowaniach do  wojny w ZSRS. Niekt\u00f3re maszyny lata\u0142y nad samym terytorium Zwi\u0105zku  Sowieckiego, czego jednak zaprzestano po tym, jak lotnictwo sowieckie  zestrzeli\u0142o samolot U-2 w 1960 roku. Natomiast zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107  lot\u00f3w USA mia\u0142a charakter obserwacyjny w strefie granicznej ZSRS i jego  aliant\u00f3w. Poniewa\u017c Zwi\u0105zek Sowiecki ustanowi\u0142 swoj\u0105 stref\u0119 graniczn\u0105 na  12 mil (20 km), samoloty US Air Force mia\u0142y przykazane, aby trzyma\u0107 si\u0119  20, a potem 50 mil (80 km) od granicy. Mimo tych instrukcji wiele  nieuzbrojonych samolot\u00f3w transportowych USA w wyniku b\u0142\u0119d\u00f3w  nawigacyjnych znajdowa\u0142o si\u0119 nagle nad terytorium ZSRS, gdzie  natychmiast po przekroczeniu granicy by\u0142y zestrzeliwane przez obron\u0119  lotnicz\u0105. <br \/>\r\nW czasie zimnej wojny, w programie Peacetime Aerial  Reconnaissance (Pokojowy Patrol Powietrzny), gdy samolotom nie wolno  by\u0142o wlatywa\u0107 na terytorium wrogiego pa\u0144stwa, zestrzelono 22 samoloty.  Ten tragiczny bilans, szczeg\u00f3lnie w rejonie Morza Czarnego, na granicy  mi\u0119dzy ZSRS a Turcj\u0105, zmusi\u0142 rz\u0105d USA do dok\u0142adnego zbadania sprawy  str\u0105cenia przez ZSRS transportowca C-130 2 wrze\u015bnia 1958 roku. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Falszywe radiolatarnie<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nW  dochodzeniu stwierdzono, \u017ce ZSRS zainstalowa\u0142 dwie fa\u0142szywe  radiolatarnie w Armenii i Gruzji, blisko granicy z Turcj\u0105.  Przyw\u0142aszczy\u0142y one sobie cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra by\u0142a zarezerwowana dla  Turcji przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Uni\u0119 Komunikacyjn\u0105 (International  Communications Union &#8211; ICU) do u\u017cytku jako radiolatarnie lotnicze.  Je\u017celi piloci nastawili cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 u\u017cywana przez  lotniska w Turcji, radionawigacja samolotu automatycznie si\u0119  &#8222;zwi\u0105zywa\u0142a&#8221; z jedn\u0105 z radiolatarni w ZSRS, szczeg\u00f3lnie je\u017celi by\u0142a  mocniejsza, i samolot automatycznie lecia\u0142 w g\u0142\u0105b Zwi\u0105zku Sowieckiego.<\/p>\r\n\r\n<p>Samolot  US Air Force przeprowadzaj\u0105cy \u015bledztwo w tej sprawie przelecia\u0142 t\u0105 sam\u0105  tras\u0105 co zestrzelony transportowiec C-130. Ustali\u0142, \u017ce sowiecka  radiolatarnia w Poti w Armenii emitowa\u0142a sygna\u0142y na tej samej  cz\u0119stotliwo\u015bci co turecka w Trabzon, ale 20 wat\u00f3w mocniej. Niekt\u00f3re  testy ujawni\u0142y, \u017ce sowieckie radiolatarnie mia\u0142y wp\u0142yw na nawigacj\u0119  samolot\u00f3w lataj\u0105cych na trasie Trabzon &#8211; Van w Turcji. Amerykanie  zainstalowali nowe pomoce nawigacyjne w tym rejonie i zabronili  ameryka\u0144skim pilotom u\u017cywania radiolatarni. <br \/>\r\nPo stwierdzeniu oszustw w  funkcjonowaniu sowieckich radiolatarni rozgorza\u0142a dyskusja, czy  Rosjanie robili to naumy\u015blnie. W magazynie &#8222;Readers Digest&#8221; w czerwcu  1959 r. Allen Rankin pisa\u0142, \u017ce ta wojenna taktyka nazywa si\u0119 &#8222;spoofing&#8221; i  zgodnie z prawem mi\u0119dzynarodowym jest nielegalna, bo mo\u017ce zmyli\u0107  najbardziej do\u015bwiadczonych pilot\u00f3w w czasie z\u0142ej pogody. <br \/>\r\nWielu  ameryka\u0144skich pilot\u00f3w i wojskowych jest przekonanych, \u017ce Rosjanie  naumy\u015blnie wysy\u0142ali fa\u0142szywe sygna\u0142y, aby zmyli\u0107 pilot\u00f3w i zwabi\u0107 ich na  terytorium ZSRS, gdzie byli natychmiast zestrzeliwani. Tak\u0105 hipotez\u0119  postawi\u0142 prezydent Dwight Eisenhower, m\u00f3wi\u0105c na konferencji prasowej 10  lutego 1959 r. o zestrzeleniu transportowca C-130. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Zestrzelenia samolot\u00f3w<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nUS  Air Force r\u00f3wnie\u017c przeprowadzi\u0142a dochodzenie w sprawie str\u0105cenia C-130.  Zebra\u0142a zeznania \u015bwiadk\u00f3w po tureckiej stronie granicy, nast\u0119pnie, po  1990 r., po arme\u0144skiej. Analizowano r\u00f3wnie\u017c wywiadowcze nagrania rozm\u00f3w  pomi\u0119dzy rosyjskimi pilotami, kt\u00f3rzy zestrzelili ameryka\u0144ski  transportowiec. Najbardziej zagadkow\u0105 kwesti\u0105 by\u0142o nag\u0142e obni\u017cenie  wysoko\u015bci przez ameryka\u0144skich pilot\u00f3w. Ostatni komunikat do bazy  lotniczej w Niemczech twierdzi\u0142, \u017ce samolot jest na wysoko\u015bci 25 tys.  st\u00f3p (8 tys m). Rosyjski pilot MiG-a r\u00f3wnie\u017c zameldowa\u0142, \u017ce napotkany  transportowiec jest na wysoko\u015bci 32 800 st\u00f3p (10 tys. m). Lecz gdy  \u015bwiadkowie zobaczyli samolot, znajdowa\u0142 si\u0119 on na wysoko\u015bci od 1 tys. do  3 tys. st\u00f3p (300-1000 m). <br \/>\r\nR\u00f3\u017cnic\u0119 w wysoko\u015bci mo\u017cna logicznie  wyt\u0142umaczy\u0107. Kiedy pilot MiG-a zacz\u0105\u0142 strzela\u0107 do bezbronnego  ameryka\u0144skiego samolotu, jego jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 obrony by\u0142 unik.  Samolot musia\u0142 si\u0119 mocno przechyli\u0107 i bardzo szybko zej\u015b\u0107 na wysoko\u015b\u0107  kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w, by pr\u00f3bowa\u0107 uciec przez granic\u0119. Wysoko\u015b\u0107 500  st\u00f3p (15 m) by\u0142a zbyt ma\u0142a dla operator\u00f3w sowieckich radar\u00f3w \u015bledz\u0105cych  maszyn\u0119. Nagrane przez wywiad ameryka\u0144ski wypowiedzi sowieckiego pilota  potwierdzaj\u0105, \u017ce ameryka\u0144ski samolot wykonywa\u0142 akcj\u0119 zni\u017cania.<br \/>\r\nTureccy  stra\u017cnicy graniczni raportowali, \u017ce zobaczyli C-130 wylatuj\u0105cy z chmur.  Kiedy lecia\u0142 nad wiosk\u0105 Kosarak w Armenii, gwa\u0142townie si\u0119 zni\u017cy\u0142, jakby  wpad\u0142 w dziur\u0119 powietrzn\u0105. Zaraz za nim wylecia\u0142y cztery MiG-i i  otoczy\u0142y go. Dwa znajdowa\u0142y si\u0119 na obu skrzyd\u0142ach, pozosta\u0142e pod i nad  maszyn\u0105. Ameryka\u0144ski samolot zosta\u0142 zestrzelony przez MiG-a, kt\u00f3ry by\u0142  nad maszyn\u0105. \u015awiadkowie us\u0142yszeli wybuch przypominaj\u0105cy wystrza\u0142  armatni, a po minucie drugi. Ogon samolotu zosta\u0142 odstrzelony i maszyna  straci\u0142a sterowno\u015b\u0107. W tym momencie statek zapali\u0142 si\u0119, przekozio\u0142kowa\u0142 w  powietrzu kilka razy i spad\u0142 na ziemi\u0119. Atak przeprowadzono na ma\u0142ej  wysoko\u015bci.<\/p>\r\n\r\n<p>W latach 90. US Air Force dopuszczono do miejsca  katastrofy; przy pomocy archeolog\u00f3w dok\u0142adnie przeczesano ca\u0142y teren,  znaleziono resztki ludzkich ko\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c rzeczy osobiste.  Potwierdzi\u0142y one personalia ofiar. Okoliczni ch\u0142opi pozabierali niekt\u00f3re  przedmioty, takie jak: obr\u0105czki, pier\u015bcionki, zegarki etc. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich  uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107.<br \/>\r\nPo zestrzeleniu samolotu C-130 US Air Force  zaprzesta\u0142a lot\u00f3w obserwacyjnych, analizuj\u0105c s\u0142abo\u015bci swoich operacji w  Europie. Po do\u0142\u0105czeniu operator\u00f3w Morse&#8217;a i lingwist\u00f3w rosyjskich loty  przywr\u00f3cono 15 listopada 1958 roku. Nowym zespo\u0142em kierowa\u0142 sier\u017cant  John Kozak, Polak z Pensylwanii. Ich pierwszy lot odby\u0142 si\u0119 w tym samym  rejonie co C-130, ale jeszcze dalej od granic ZSRS. Mimo to sytuacja si\u0119  powt\u00f3rzy\u0142a. Gdy sowieckie MiG-i gwa\u0142townie zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do  ameryka\u0144skiego transportowca, sier\u017cant Kozak zaalarmowa\u0142 kapitana, \u017ce  widzi nieznane samoloty lec\u0105ce szybko w ich stron\u0119. Zdecydowa\u0142:  &#8222;Uciekajmy st\u0105d!&#8221;. Samolot przechyli\u0142 si\u0119 na praw\u0105 stron\u0119, wypu\u015bci\u0142  klapy wyporowe i podwozie. Kapitan Lewis zanurkowa\u0142 z 28 tys. st\u00f3p (9  tys. m) do 500 st\u00f3p (15 m) niemal b\u0142yskawicznie i na maksymalnych  obrotach silnika ucieka\u0142 w stron\u0119 Turcji. Ale sowieckie samoloty lecia\u0142y  za nimi. Gwa\u0142towne przyspieszenie sprawi\u0142o, \u017ce &#8211; jak p\u00f3\u017aniej  stwierdzono &#8211; z kad\u0142uba powypada\u0142y zewn\u0119trzne \u015bruby. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Nagrania pilot\u00f3w MiG-\u00f3w<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nPo  znikni\u0119ciu samolotu C-130 2 wrze\u015bnia 1958 r. ambasada ameryka\u0144ska w  Moskwie zapyta\u0142a rz\u0105d ZSRS o zaginiony samolot. Pocz\u0105tkowo Rosjanie  twierdzili, \u017ce nic o nim nie wiedz\u0105. Dopiero tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej przyznali,  \u017ce rozbi\u0142 si\u0119 w Armenii i znaleziono w nim sze\u015b\u0107 cia\u0142 ameryka\u0144skich  wojskowych. Opieraj\u0105c si\u0119 na zeznaniach tureckich \u015bwiadk\u00f3w, rz\u0105d  ameryka\u0144ski twierdzi\u0142, \u017ce sowieckie my\u015bliwce eskortowa\u0142y C-130 przed  katastrof\u0105, i domaga\u0142 si\u0119 znalezienia 11 innych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, kt\u00f3rych  widziano na spadochronach. W odpowiedzi 19 wrze\u015bnia rz\u0105d ZSRS negowa\u0142  jakiekolwiek uczestnictwo samolot\u00f3w sowieckich i twierdzi\u0142, \u017ce nie zna  losu pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. Mimo podejmowanych wysi\u0142k\u00f3w  dyplomatycznych ta informacja by\u0142a kategorycznie powtarzana.<\/p>\r\n\r\n<p>Chc\u0105c  doprowadzi\u0107 do oddania 11 cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi, \u017cywych czy umar\u0142ych,  prezydent Dwight Eisenhower zdecydowa\u0142 si\u0119 ujawni\u0107 wywiadowcze nagranie  rozm\u00f3w pilot\u00f3w MiG-\u00f3w z chwili ataku na ameryka\u0144ski samolot. 13  listopada 1958 roku, podsekretarz Departamentu Stanu Murphy  zaprezentowa\u0142 nagranie ambasadorowi ZSRS, lecz ten odm\u00f3wi\u0142 wys\u0142uchania  go. Nie otrzymawszy odpowiedzi, prezydent Eisenhower og\u0142osi\u0142 zapis  d\u017awi\u0119kowy i jego transkrypcj\u0119 5 lutego 1959 roku. Sprawa zosta\u0142a  nag\u0142o\u015bniona w gazetach, w telewizji i w ONZ. Zwi\u0105zek Sowiecki twierdzi\u0142,  \u017ce nagrania s\u0105 fa\u0142szywe, lecz wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowej opinii publicznej  uwierzy\u0142a rz\u0105dowi ameryka\u0144skiemu. Mimo to los reszty za\u0142ogi pozostaje  nieznany.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Inne incydenty<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nW ksi\u0105\u017cce wspomina si\u0119  r\u00f3wnie\u017c inne incydenty zestrzelenia samolot\u00f3w, o kt\u00f3rych jest mniej  informacji. Dwa najbardziej znane to te, w kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 ameryka\u0144skich  wojskowych prze\u017cy\u0142a str\u0105cenie. Transportowiec C-118 by\u0142 w drodze z Cypru  do Teheranu i nie mia\u0142 zamiaru zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do granicy ZSRS, mimo to  zosta\u0142 zestrzelony nad Azerbejd\u017canem 27 czerwca 1958 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142ogi  wyskoczy\u0142a na spadochronach, cz\u0119\u015b\u0107 wyl\u0105dowala w p\u0142on\u0105cym samolocie. KGB  wzi\u0119\u0142o do niewoli 9 wojskowych, 10 dni p\u00f3\u017aniej zostali oni zwr\u00f3ceni  Amerykanom na granicy z Turcj\u0105.<br \/>\r\nWrak pozosta\u0142 w Azerbejd\u017canie, lecz  po jakim\u015b czasie Rosjanie zm\u0119czyli si\u0119 jego pilnowaniem. W raporcie dla  Komitetu Centralnego KPZS z sierpnia 1958 r. urz\u0119dnik ministerstwa  obrony narodowej rekomendowa\u0142, by zniszczy\u0107 szcz\u0105tki samolotu, i napisa\u0107  oswiadczenie o jego destrukcji albo przekaza\u0107 to, co zosta\u0142o z  samolotu, na potrzeby przemys\u0142u. Je\u017celi USA pyta\u0142yby o maszyn\u0119, miano im  wr\u0119czy\u0107 za\u015bwiadczenie o jej zniszczeniu.<\/p>\r\n\r\n<p>Inna historia: samolot  RB-47 lecia\u0142 w pobli\u017cu Norwegii nad Morzem Barentsa, zosta\u0142 zaatakowany  przez MIG-a 1 lipca 1960 roku. Pierwszy atak zniszczy\u0142 dwa z trzech  silnik\u00f3w na lewym skrzydle i spowodowa\u0142, \u017ce samolot wpad\u0142 w korkoci\u0105g.  Pilot zgin\u0105\u0142, drugi pilot i nawigator wyskoczyli na spadochronach i  zostali wy\u0142owieni z morza przez trawler rosyjski. Nie wiadomo, co sta\u0142o  si\u0119 z reszt\u0105 za\u0142ogi. Uratowani byli przetrzymywani przez kilka miesi\u0119cy w  Moskwie na \u0141ubiance w ca\u0142kowitej izolacji, brutalnie przes\u0142uchiwani,  gro\u017cono im pokazowymi procesami. P\u00f3\u017aniej, na podstawie porozumienia  dyplomatycznego, zostali przekazani do USA.<\/p>\r\n\r\n<p>W czasie niekt\u00f3rych  incydent\u00f3w \u015bwiadkowie widzieli za\u0142og\u0119 na spadochronach w strefie  przygranicznej ZSRS, ale piloci nie zostali przekazani rz\u0105dowi  ameryka\u0144skiemu. Pojawia\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce byli przes\u0142uchiwani w celu  wydobycia z nich informacji wywiadowczych, a nast\u0119pnie zostali zes\u0142ani  do gu\u0142agu, gdzie ko\u0144czyli \u017cycie. Rz\u0105d ameryka\u0144ski do dzisiejszego dnia  zbiera informacje o wojskowych z 10 zestrzelonych samolot\u00f3w, kt\u00f3rych los  jest nieznany.<br \/>\r\nZestrzeliwane by\u0142y nie tylko ameryka\u0144skie  transportowce wojskowe. Autorzy ksi\u0105\u017cki twierdz\u0105, \u017ce w latach 1963-1981  sowieccy piloci str\u0105cili 7 ira\u0144skich maszyn, w wi\u0119kszo\u015bci cywilnych.  Znne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c incydenty naumy\u015blnego naje\u017cd\u017cania z ty\u0142u na samolot  (ramming), jak sta\u0142o si\u0119 z ira\u0144skim samolotem wojskowym 28 listopada  1973 r. czy z kanadyjskim transportowcem CL-44 lec\u0105cym z Teheranu na  Cypr 18 lipca 1981 roku.<\/p>\r\n\r\n<p>S\u0105 podejrzenia, \u017ce radiolatarnie ze  zmanipulowanym sygna\u0142em by\u0142y r\u00f3wnie\u017c zainstalowane blisko granic z Kore\u0105  i Japoni\u0105. Rosjanie zestrzelili dwa korea\u0144skie samoloty pasa\u017cerskie w  1978 r. nad Syberi\u0105 i w 1983 r. w pobli\u017cu wyspy Sachalin. 30 czerwca  1968 roku zmusili do l\u0105dowania Seabord World Airways, kt\u00f3ry  transportowal 214 ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy do Wietnamu. By\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne  niewyt\u0142umaczone przypadki zagini\u0119cia samolot\u00f3w.<br \/>\r\n <br \/>\r\n<strong>Motywacje<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nW\u0142adze  wojskowe USA zastanawia\u0142y si\u0119 nad motywacj\u0105 rz\u0105du sowieckiego w  podj\u0119ciu decyzji o zestrzeliwaniu samolot\u00f3w, kt\u00f3re bezsprzecznie lecia\u0142y  poza perymetrem granicznym ZSRS. Dosz\u0142y do wniosku, \u017ce by\u0142o to  spowodowane cz\u0119\u015bciowo ideologi\u0105. Liderzy ZSRS, Chin i Korei P\u00f3\u0142nocnej  przewodzili spo\u0142ecze\u0144stwom zamkni\u0119tym, uwa\u017caj\u0105c wszystkich intruz\u00f3w za  szpieg\u00f3w, st\u0105d zestrzeliwane by\u0142y nawet samoloty cywilne, kt\u00f3re  przypadkowo naruszy\u0142y przestrze\u0144 powietrzn\u0105.<\/p>\r\n\r\n<p>Lecz wa\u017cniejsze wydaje  si\u0119 wykorzystywanie faktu zestrzelenia samolotu jako sygna\u0142u  dyplomatycznego dla rz\u0105du ameryka\u0144skiego. W ten spos\u00f3b rz\u0105d sowiecki  dawa\u0142 do zrozumienia Amerykanom, aby zaprzestali swoich lot\u00f3w nawet na  zewn\u0105trz perymetru granic ZSRS. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Wprawdzie po  zestrzeleniu samolotu U2 nad terytorium Zwi\u0105zku Sowieckiego w 1960 r.  ameryka\u0144ski rz\u0105d zaniecha\u0142 tych lot\u00f3w, lecz mimo du\u017cej liczby zestrzele\u0144  swoich maszyn nigdy nie zaprzesta\u0142 lot\u00f3w na zewn\u0105trz perymetru  granicznego ZSRS i innych kraj\u00f3w, jak Chiny. Traktowa\u0142 je bowiem jako  podstawowy \u015brodek ostro\u017cno\u015bci w zabezpieczeniu USA przed niespodziewanym  atakiem nuklearnym. Ten cel by\u0142 najwa\u017cniejszy.<br \/>\r\n<strong><\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Dr \u0141ucja \u015awi\u0105tkowska<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ameryka\u0144ski rz\u0105d do dzi\u015b zbiera informacje o wojskowych z 10 zestrzelonych przez Zwi\u0105zek Sowiecki samolot\u00f3w, kt\u00f3rych los jest nieznany. Ujawnione niedawno przez rz\u0105d USA dokumenty potwierdzaj\u0105, \u017ce w\u0142adze sowieckie za pomoc\u0105 zmanipulowanego sygna\u0142u radiolatarni zwabia\u0142y na swoje terytorium ameryka\u0144skie samoloty i zestrzeliwa\u0142y je zaraz po przekroczeniu granicy. Ksi\u0105\u017cka Larry&#8217;ego Tarta i Roberta Keefe&#8217;a &#8222;The Price [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,84,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32722"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32722"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32722\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}