{"id":32660,"date":"2011-02-15T22:54:45","date_gmt":"2011-02-16T03:54:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=32660"},"modified":"2011-02-15T22:54:45","modified_gmt":"2011-02-16T03:54:45","slug":"gdzie-sa-wyciete-fragmenty-stenogramow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=32660","title":{"rendered":"Gdzie s\u0105 wyci\u0119te fragmenty stenogram\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

W stenogramach i kopiach zapis\u00f3w rozm\u00f3w z kokpitu Tu-154 brakuje fragment\u00f3w wyja\u015bniaj\u0105cych, dlaczego wie\u017ca nakaza\u0142a polskiej za\u0142odze wykonanie podej\u015bcia od wschodniej, bardziej niebezpiecznej strony lotniska. Nie ma te\u017c zapis\u00f3w polece\u0144 wie\u017cy naprowadzaj\u0105cych samolot wed\u0142ug radaru RSP, a takie komendy kontrolerzy musieli wydawa\u0107. – W l\u0105dowaniu wed\u0142ug RSP, jakie tego dnia obowi\u0105zywa\u0142o na Siewiernym, odpowiedzialno\u015b\u0107 za bezpiecze\u0144stwo ponosi wie\u017ca – m\u00f3wi \u201eGP\u201d jeden z kontroler\u00f3w lotu na Ok\u0119ciu.<\/strong>
\r\n
\r\n – Fragmenty te musia\u0142y zosta\u0107 wyci\u0119te. Nie widz\u0119 innego wyt\u0142umaczenia<\/em> – m\u00f3wi \u201eGP\u201d kontroler lot\u00f3w na Ok\u0119ciu, jeden z najbardziej do\u015bwiadczonych fachowc\u00f3w w bran\u017cy.
\r\n
\r\n Na lotnisku Smole\u0144sk-Siewiernyj mo\u017cna l\u0105dowa\u0107 – jak na ka\u017cdym lotnisku – z dw\u00f3ch kierunk\u00f3w, w tym wypadku ze wschodu na zach\u00f3d (E-W, 259\u00c4\u00be) i z zachodu na wsch\u00f3d (W-E, 79\u00c4\u00be). Chodzi o to, \u017ce samolotom \u0142atwiej startowa\u0107 i l\u0105dowa\u0107 pod wiatr, w zwi\u0105zku z tym przy dobrych warunkach pogodowych to pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru ma decyduj\u0105ce znaczenie przy wyborze przez wie\u017c\u0119 kierunku podej\u015bcia.
\r\n
\r\n 10 kwietnia 2010 r. polski Tu-154 podchodzi\u0142 do l\u0105dowania od strony wschodniej (E-W, 259\u00c4\u00be) – trudniejszej ze wzgl\u0119du na nietypowe ukszta\u0142towanie terenu (zag\u0142\u0119bienia) oraz rozsiane przed pasem budynki i drzewa, cho\u0107 prawdopodobnie lepiej oprzyrz\u0105dowanej. W stenogramach powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 zapis standardowej rozmowy mi\u0119dzy za\u0142og\u0105 tupolewa a kontrol\u0105 lot\u00f3w, dotycz\u0105cej wyboru kierunku podej\u015bcia. Ani jednak w d\u017awi\u0119kowej kopii rozm\u00f3w z kokpitu, ani w jej transkrypcji nie ma nawet \u015bladu takiej konwersacji.
\r\n
\r\n Wycinanki ze stenogram\u00f3w<\/strong>
\r\n
\r\n – Przejmuj\u0105c samolot, kontrola lot\u00f3w musi \u201epowita\u0107\u201d za\u0142og\u0119 i powiedzie\u0107, jaki b\u0119dzie rodzaj podej\u015bcia (np. 2 NDB, radar lub – jak mia\u0142o to w owym dniu miejsce – radar + 2 NDB), okre\u015bli\u0107 kierunek, np. pas 26, zweryfikowa\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 do niego, poda\u0107 ci\u015bnienie i koniecznie wszelkie istotne informacje pogodowe, jak te o zamgleniu czy wr\u0119cz mgle. Dla kontroler\u00f3w to jest jak pacierz. Za\u0142oga dzi\u0119ki takim informacjom mo\u017ce rozplanowa\u0107 dystans i pr\u0119dko\u015b\u0107 schodzenia, bo pami\u0119tajmy, \u017ce w przypadku podej\u015bcia ze strony przeciwnej do kierunku lotu samolot musi np. okr\u0105\u017cy\u0107 lotnisko <\/em>– m\u00f3wi \u201eGazecie Polskiej\u201d kontroler lotu na Ok\u0119ciu, kt\u00f3ry obs\u0142ugiwa\u0142 w swojej karierze zawodowej wiele lot\u00f3w VIP-owskich, w tym tak\u017ce z g\u0142owami innych pa\u0144stw.
\r\n
\r\n Dodajmy jeszcze, \u017ce takie instrukcje z wie\u017cy dosta\u0142a za\u0142oga rosyjskiego I\u0142a-76 i Jaka-40, kt\u00f3ry l\u0105dowa\u0142 przed tupolewem. Tymczasem w stenogramach z 10 kwietnia 2010 r. znajdujemy tylko dwa fragmenty odnosz\u0105ce si\u0119 do kierunku l\u0105dowania Tu-154, a \u017caden z nich nie jest zapisem polece\u0144 kontroler\u00f3w. Najpierw, o godz. 8.10 (czasu polskiego), czyli 31 minut przed katastrof\u0105, kpt. Arkadiusz Protasiuk m\u00f3wi: \u201eUstawiamy sobie, 259<\/em> (kierunek ze wschodu na zach\u00f3d – przyp. red.) z tamtej strony<\/em>\u201d. Dziesi\u0119\u0107 minut p\u00f3\u017aniej, o godz. 8.20, padaj\u0105 s\u0142owa \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce za\u0142oga nie otrzyma\u0142a jeszcze z wie\u017cy wytycznych w sprawie kierunku podej\u015bcia. II pilot Robert Grzywna m\u00f3wi: \u201eTu jakby by\u0142o 259, by\u0142oby nawet lepiej, bo by by\u0142o nie pod s\u0142o\u0144ce\u201d. <\/em>Tryb przypuszczaj\u0105cy jednoznacznie wskazuje, \u017ce piloci czekaj\u0105 na decyzj\u0119 kontroler\u00f3w. Ostatecznie podej\u015bcie nast\u0105pi\u0142o w\u0142a\u015bnie na kierunku 259, ale w kopii rozm\u00f3w nie znajdziemy nawet jednego s\u0142owa m\u00f3wi\u0105cego o decyzji wie\u017cy w tej sprawie!
\r\n
\r\n K.M., mieszkaj\u0105cy dzi\u015b za granic\u0105 wojskowy zajmuj\u0105cy si\u0119 kontrol\u0105 radiolokacyjn\u0105, ekspert zespo\u0142u smole\u0144skiego pod kierownictwem Antoniego Macierewicza, zwr\u00f3ci\u0142 na ten problem uwag\u0119 ju\u017c latem 2010 r.
\r\n
\r\n – Po s\u0142owach \u201eTu jakby by\u0142o 259, by\u0142oby nawet lepiej, bo by by\u0142o nie pod s\u0142o\u0144ce\u201d spodziewamy si\u0119, \u017ce w dalszych minutach us\u0142yszymy dyskusj\u0119 na temat kierunku l\u0105dowania pomi\u0119dzy za\u0142og\u0105 Tu-154 a kontrolerami lotu oraz dane z wie\u017cy na temat wiatru i inne informacje, dzi\u0119ki kt\u00f3rym za\u0142oga Tu-154 b\u0119dzie mog\u0142a przyj\u0105\u0107 kierunek l\u0105dowania zapewniaj\u0105cy maksymalny zakres bezpiecze\u0144stwa. Nic takiego jednak nie ma. O godz. 8.23 piloci nawi\u0105zuj\u0105 kontakt z wie\u017c\u0105 i kilka minut p\u00f3\u017aniej dowiadujemy si\u0119, \u017ce lec\u0105 na wschodni\u0105 stron\u0119 lotniska, aby l\u0105dowa\u0107 od wschodu na zach\u00f3d. Nie pada ani jedno s\u0142owo o podj\u0119ciu takiej decyzji –<\/em> m\u00f3wi w rozmowie z \u201eGP\u201d K.M.
\r\n
\r\n \u201eNa kursie i \u015bcie\u017cce\u201d<\/strong>
\r\n
\r\n Kolejna zastanawiaj\u0105ca sprawa to brak w kopiach d\u017awi\u0119kowych rozm\u00f3w i stenogramach fragment\u00f3w dotycz\u0105cych korygowania lotu przez kontroler\u00f3w. Na lotnisku w Smole\u0144sku – od wschodu (E-W, 259\u00c4\u00be) – podchodzi si\u0119 wed\u0142ug radaru i dw\u00f3ch radiolatarni prowadz\u0105cych (NDB). Potwierdzaj\u0105 to sami Rosjanie: \u201eNa lotnisku Smole\u0144sk \u00bbP\u00f3\u0142nocny\u00ab system podej\u015bcia do l\u0105dowania RSP z OSP dla KM=259\u00b0 sk\u0142ada si\u0119 z radiolokacyjnego systemu l\u0105dowania RSP-6 M2, bli\u017cszej radiolatarni prowadz\u0105cej PAR-10 i dalszej radiolatarni prowadz\u0105cej PAR-10\u201d<\/em> (str. 140 polskiej wersji raportu MAK).
\r\n
\r\n – Radar RSP, odpowiednik polskiego RSL wyst\u0119puj\u0105cego na lotniskach wojskowych, to radar precyzyjny. Oznacza to, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 le\u017cy ca\u0142kowicie po stronie rosyjskiej, bo podej\u015bcie wed\u0142ug takiego radaru wymaga ci\u0105g\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy wie\u017cy z za\u0142og\u0105 samolotu<\/em> – m\u00f3wi nasz ekspert, kontroler ruchu lotniczego z Ok\u0119cia.
\r\n
\r\n Wed\u0142ug niego przerwa w tym, co m\u00f3wi do za\u0142ogi kontroler radarowy, wed\u0142ug podobnych procedur stosowanych w lotnictwie cywilnym w Polsce, nie mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017csza ni\u017c kilka sekund. Kontrolerzy musz\u0105 ca\u0142y czas naprowadza\u0107 samolot. – Pracownik kontroli lot\u00f3w jest w tym wypadku niemal\u017ce cz\u0142onkiem za\u0142ogi <\/em>– twierdzi ekspert \u201eGP\u201d.
\r\n
\r\n Dziwi wi\u0119c, \u017ce uwagi kontroler\u00f3w zapisane na ta\u015bmie d\u017awi\u0119kowej s\u0105 szcz\u0105tkowe, a wie\u017ca powtarza tylko, \u017ce samolot jest na \u015bcie\u017cce i kursie, cho\u0107 – przypomnijmy – w trakcie padania tych komend Tu-154 nigdy w rzeczywisto\u015bci na \u015bcie\u017cce i kursie nie przebywa\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie, z niewyja\u015bnionych dotychczas przyczyn znajdowa\u0142 si\u0119 najpierw zbyt wysoko, potem zbyt nisko, a w ostatnim etapie lotu wychyli\u0142 si\u0119 kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w na lewo od osi pasa.
\r\n
\r\n – M\u00f3j kolega z lotniska Ok\u0119cie sprowadzi\u0142 na radarach RSL i PAR prawie 2 tys. samolot\u00f3w i nigdy nie spotka\u0142 si\u0119 z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej maszyna by\u0142aby zawsze idealnie na \u015bcie\u017cce i kursie. W ka\u017cdym przypadku lot trzeba by\u0142o mniej lub bardziej korygowa\u0107, np. nakaza\u0107 obni\u017cenie lub podniesienie lotu, albo odbicie lekko w lewo czy w prawo. Tutaj albo poprawki kontroler\u00f3w zosta\u0142y wyci\u0119te, albo w og\u00f3le nie pad\u0142y –<\/em> uwa\u017ca rozm\u00f3wca \u201eGazety Polskiej\u201d.
\r\n
\r\n Zastanawia te\u017c, dlaczego na ta\u015bmach nie s\u0142ycha\u0107, jak za\u0142oga \u201ekwituje\u201d, czyli potwierdza komendy wie\u017cy. Kpt. Arkadiusz Protasiuk przed tragicznym lotem a\u017c sze\u015b\u0107 razy l\u0105dowa\u0142 w Smole\u0144sku i doskonale zna\u0142 rosyjskie procedury. Prawdopodobnie wi\u0119c wyci\u0119to ca\u0142o\u015b\u0107 rozm\u00f3w polskiej za\u0142ogi ze smole\u0144sk\u0105 wie\u017c\u0105.
\r\n
\r\n Fachowcy najwy\u017cszej pr\u00f3by<\/strong>
\r\n
\r\n Nasz ekspert, kontroler lot\u00f3w na Ok\u0119ciu, nie zgadza si\u0119 te\u017c z opini\u0105 Rosjan, a tak\u017ce niekt\u00f3rych polskich \u201eekspert\u00f3w\u201d, podwa\u017caj\u0105c\u0105 kompetencje polskich pilot\u00f3w.
\r\n
\r\n – Ta za\u0142oga wykonywa\u0142a wcze\u015bniej loty w znacznie trudniejszych warunkach. O niekt\u00f3rych tajnych i niebezpiecznych misjach wojskowych, jakie wykonywali ci piloci, pewnie nigdy si\u0119 nie dowiemy <\/em>– m\u00f3wi.<\/p>\r\n\r\n

Leszek Misiak, Grzegorz Wierzcho\u0142owski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 tekstu w najnowszyn numerze tygodnika „Gazeta Polska”<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W stenogramach i kopiach zapis\u00f3w rozm\u00f3w z kokpitu Tu-154 brakuje fragment\u00f3w wyja\u015bniaj\u0105cych, dlaczego wie\u017ca nakaza\u0142a polskiej za\u0142odze wykonanie podej\u015bcia od wschodniej, bardziej niebezpiecznej strony lotniska. Nie ma te\u017c zapis\u00f3w polece\u0144 wie\u017cy naprowadzaj\u0105cych samolot wed\u0142ug radaru RSP, a takie komendy kontrolerzy musieli wydawa\u0107. – W l\u0105dowaniu wed\u0142ug RSP, jakie tego dnia obowi\u0105zywa\u0142o na Siewiernym, odpowiedzialno\u015b\u0107 za […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32660"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32660"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32660\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}