Z lubelskiego IPN wyniesiono akta p\u0142k. Tadeusza Hawrota, by\u0142ego szefa Wydzia\u0142u IV WUSW w Lublinie, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 za ca\u0142\u0105 agentur\u0119 SB w Ko\u015bciele na Lubelszczy\u017anie, w tym w KUL i kurii lubelskiej. Wed\u0142ug naszych informator\u00f3w, w\u015br\u00f3d tych dokument\u00f3w, by\u0142y r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re dotycz\u0105 TW \u201eFilozofa\u201d.\r\n\r\n\r\n
Wed\u0142ug tego historyka abp J\u00f3zef \u0179yci\u0144ski, kt\u00f3ry – jak wynika z ustale\u0144 dr. S\u0142awomira Cenckiewicza – by\u0142 zarejestrowany jako TW \u201eFilozof\u201d, w 2005 r. kontaktowa\u0142 si\u0119 z p\u0142k. Hawrotem. – Odby\u0142 z nim dwie rozmowy. Chodzi\u0142o mu o wysondowanie sytuacji w archidiecezji lubelskiej pod k\u0105tem uwik\u0142ania ksi\u0119\u017cy w dzia\u0142alno\u015b\u0107 agenturaln\u0105. Sam fakt, \u017ce arcybiskup spotyka\u0142 si\u0119 z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry kierowa\u0142 dzia\u0142aniami przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi, jest zastanawiaj\u0105cy <\/em>– m\u00f3wi.<\/p>\r\n\r\n Fakt tych spotka\u0144 ma tym istotniejsze znaczenie, \u017ce dwa lata p\u00f3\u017aniej, po publikacji \u201eGazety Polskiej\u201d o uwik\u0142aniu we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB innego biskupa, wyk\u0142adowcy KUL Stanis\u0142awa Wielgusa, w 2007 r. w lubelskim oddziale IPN zagin\u0119\u0142y akta spraw nadzorowanych i prowadzonych przez Hawrota. To jedyny przypadek zagini\u0119cia akt w IPN.<\/p>\r\n\r\n Nie jest to b\u0142ahostka, bior\u0105c pod uwag\u0119, jacy studenci w sutannach ko\u0144czyli KUL i jakie pe\u0142ni\u0105 dzi\u015b funkcje (biskupi, profesorowie itp.). Klucz do ich przesz\u0142o\u015bci dzier\u017cy jeden cz\u0142owiek, p\u0142k Hawrot. W aktach tych by\u0142y wyszczeg\u00f3lnione sprawy, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmowa\u0142, nazwiska agent\u00f3w, akcje, za kt\u00f3re dostawa\u0142 pochwa\u0142y i premie uznaniowe. To wszystko znikn\u0119\u0142o.<\/p>\r\n\r\n Spraw\u0119 wyniesienia akt Hawrota wyciszono. Nag\u0142o\u015bnienie jej nie le\u017ca\u0142o ani w interesie niekt\u00f3rych ludzi Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy zabiegali, by nie by\u0142o wok\u00f3\u0142 tego rozg\u0142osu, ani w interesie IPN (wstydliwa sprawa), a tak\u017ce prokuratury, kt\u00f3ra po kr\u00f3tkim \u015bledztwie umorzy\u0142a spraw\u0119 z powodu niewykrycia sprawc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n – A wykrycie ich wydawa\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 proste, poniewa\u017c ka\u017cde udost\u0119pnienie takich dokument\u00f3w jest w IPN rejestrowane. W tym przypadku dost\u0119p do akt mia\u0142y cztery osoby, wiadomo wi\u0119c, kt\u00f3ra z nich ogl\u0105da\u0142a je ostatnia. Wed\u0142ug mojej wiedzy, znajdowa\u0142y si\u0119 tam m.in. dokumenty dotycz\u0105ce TW \u201eFilozof\u201d <\/em>– m\u00f3wi jeden z lubelskich \u015bledczych, by\u0142y pracownik specs\u0142u\u017cb. – Prokuratura nawet nie przes\u0142ucha\u0142a p\u0142k. Hawrota. Zagini\u0119cie akt mo\u017ce uniemo\u017cliwi\u0107 doko\u0144czenie kilku wa\u017cnych \u015bledztw prowadzonych przez pion \u015bledczy IPN w Lublinie <\/em>– dodaje.<\/p>\r\n\r\n – Prokuratur\u0119 zawiadomili szefowie Oddzia\u0142u IPN w Lublinie. Poruszali\u015bmy te\u017c t\u0119 spraw\u0119 na kolegium IPN. Konsekwencj\u0105 by\u0142o przeniesienie szefa pionu archiwalnego lubelskiego IPN na inne stanowisko i kilka innych decyzji kadrowych. Wiadomo, \u017ce zagin\u0119\u0142y akta personalne Hawrota. Czy tak\u017ce jakie\u015b inne? Nie wiadomo. Ale na pewno nie wyprowadzono wszystkich spraw, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmowa\u0142. O zagini\u0119ciu akt Hawrota m\u00f3wi\u0142 w telewizji lubelskiej dziennikarz Wojciech Sumli\u0144ski <\/em>– m\u00f3wi \u201eGP\u201d dr Mieczys\u0142aw Ryba, cz\u0142onek Kolegium IPN w Warszawie.<\/p>\r\n\r\n – \u015aledztwo wszcz\u0119to w Prokuraturze Rejonowej Lublin-P\u00f3\u0142noc w marcu 2007 r., a umorzono we wrze\u015bniu z powodu \u201ebraku danych dostatecznie uzasadniaj\u0105cych pope\u0142nienie przest\u0119pstwa\u201d, czyli braku dowod\u00f3w, \u017ce akta te zosta\u0142y celowo usuni\u0119te<\/em> – wyja\u015bnia Agnieszka K\u0119pka z Prokuratury Okr\u0119gowej w Lublinie. – Czyli te dokumenty s\u0105 w IPN?<\/em> – pytamy.<\/p>\r\n\r\n – Nie ma, ale to nie znaczy, \u017ce zosta\u0142y wyniesione, mog\u0142y zagin\u0105\u0107 <\/em>– m\u00f3wi prokurator K\u0119pka. Na pytanie, czy przes\u0142uchano p\u0142k. Hawrota, odpowiada, \u017ce nie mo\u017ce ujawnia\u0107 danych osobowych os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y obj\u0119te dzia\u0142aniami prokuratury.<\/p>\r\n\r\n W tym kontek\u015bcie innego znaczenia nabiera pewno\u015b\u0107 siebie arcybiskupa \u0179yci\u0144skiego, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 KAI: – Poza szczup\u0142ymi notatkami nie ma tam <\/em>[w aktach SB – przyp. red.] \u017cadnych cytat\u00f3w z naszych rozm\u00f3w, nie ma niczego, co m\u00f3g\u0142bym skomentowa\u0107, do czego m\u00f3g\u0142bym si\u0119 odnie\u015b\u0107, a tym bardziej niczego, za co m\u00f3g\u0142bym si\u0119 wstydzi\u0107.<\/em><\/p>\r\n\r\n Jak twierdz\u0105 nasi informatorzy, abp \u0179yci\u0144ski, a tak\u017ce abp Wielgus w wolnej Polsce spotykali si\u0119 z Hawrotem tak\u017ce w innych okoliczno\u015bciach. W miejscowo\u015bci Rog\u00f3\u017ano pod Lublinem ma dacze elita lubelska, m.in. wielu ko\u015bcielnych dostojnik\u00f3w i wyk\u0142adowc\u00f3w KUL, a tak\u017ce p\u0142k Hawrot. Bywaj\u0105 tam abp Wielgus i abp \u0179yci\u0144ski.<\/p>\r\n\r\n – Widywa\u0142am tam obu arcybiskup\u00f3w przechadzaj\u0105cych si\u0119 z p\u0142k. Hawrotem po okolicy. Sk\u0105d ta za\u017cy\u0142o\u015b\u0107, mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107 <\/em>– m\u00f3wi lublinianka, kt\u00f3ra te\u017c ma tam letniskowy dom.<\/p>\r\n\r\n Sprawa TW \u201eFilozofa\u201d sta\u0142a si\u0119 g\u0142o\u015bna w ubieg\u0142ym tygodniu, gdy ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski na swoim blogu napisa\u0142, \u017ce dr S\u0142awomir Cenckiewicz w najnowszej publikacji \u201eSprawa Lecha Wa\u0142\u0119sy\u201d jako pierwszy historyk ujawni\u0142, \u017ce w latach 1977-1990 ks. J\u00f3zef \u0179yci\u0144ski by\u0142 zarejestrowany przez Wydzia\u0142 IV SB w Cz\u0119stochowie jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik o pseudonimie \u201eFilozof\u201d. \u201eFilozofa\u201d mia\u0142 pozyska\u0107 naczelnik Wydzia\u0142u IV pp\u0142k Alojzy Perliceusz, a jego kolejnymi oficerami prowadz\u0105cymi byli: kpt. Stanis\u0142aw Boczek i por. Zbigniew Kalota. Z zachowanych akt lokalu kontaktowego SB o krypt. \u201eWanda\u201d (w Krakowie) wynika, \u017ce odbywano w nim spotkania z \u201eFilozofem\u201d. Co ciekawe, to w\u0142a\u015bnie ten esbek by\u0142 w Piotrkowie Trybunalskim zwierzchnikiem innego esbeka, Wac\u0142awa G\u0142owackiego, kt\u00f3ry w latach 1975-1980 by\u0142 oficerem prowadz\u0105cym o. Konrada Hejmy, zarejestrowanego jako TW \u201eDominik\u201d.<\/p>\r\n\r\n Jak napisa\u0142 ks. Isakowicz: \u201eKo\u015bcielna komisja historyczna milczy w tej sprawie, cho\u0107 wie o tym od dw\u00f3ch lat. Sam o tym informowa\u0142em w styczniu 2007 r. przewodnicz\u0105cego Episkopatu Polski, ale dosta\u0142em tylko jednozdaniow\u0105 odpowied\u017a. O sprawie od dw\u00f3ch lat wie tak\u017ce ode mnie ks. kard. Stanis\u0142aw Dziwisz, kt\u00f3ry z tego mi\u0119dzy innymi powodu publicznie domaga si\u0119 \u201ezabetonowania akt IPN na 50 lat\u00ab\u201d.<\/p>\r\n\r\n Abp \u0179yci\u0144ski zaprzecza, jakoby by\u0142 \u201eFilozofem\u201d. Jego zdaniem p\u0142aci cen\u0119 za to, \u017ce broni\u0142 Wa\u0142\u0119sy. Spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce \u201ejaki\u015b Cenckiewicz\u201d go za to zaatakuje. Tymczasem ju\u017c pod koniec 2006 r. wyg\u0142osi\u0142 homili\u0119 bo\u017conarodzeniow\u0105 o agentach i lustracji, po kt\u00f3rej w Lublinie (w IPN, w\u015br\u00f3d dziennikarzy, pracownik\u00f3w KUL, niekt\u00f3rych duchownych) a\u017c hucza\u0142o, \u017ce arcybiskup by\u0142 agentem SB. Podczas spotkania op\u0142atkowego w jednej z lubelskich redakcji abp \u0179yci\u0144ski powiedzia\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce \u201egdyby dzi\u015b \u017cyli Trzej Kr\u00f3lowie, to pos\u0105dzono by ich, \u017ce byli agentami s\u0142u\u017cb specjalnych, bo poznali Jezusa, a jednocze\u015bnie utrzymywali kontakty z Herodem\u201d.<\/p>\r\n\r\n – M\u00f3wi\u0142 na ten temat oko\u0142o kwadransa. Nie powiedzia\u0142 ani s\u0142owa na temat warto\u015bci tych \u015bwi\u0105t dla katolik\u00f3w. Gdy wychodzi\u0142, nawet nie z\u0142o\u017cywszy \u017cycze\u0144 bo\u017conarodzeniowych, kto\u015b przytrzyma\u0142 go za sutann\u0119: \u201eKsi\u0119\u017ce arcybiskupie, a \u017cyczenia?\u201d. No tak, zapomnia\u0142em. \u0179ycz\u0119 wam wszystkim zdrowych, weso\u0142ych \u015bwi\u0105t <\/em>– powiedzia\u0142. Byli\u015bmy zszokowani<\/em> – opowiada jedna z lubelskich dziennikarek. – Wtedy zacz\u0105\u0142 si\u0119 stara\u0107 o wyjazd do Rzymu. Ostatecznie zosta\u0142 w Lublinie, ale jesieni\u0105 2007 r., jak m\u00f3wi\u0142a mi osoba z bliskiego otoczenia arcybiskupa, by\u0142 ju\u017c prawie spakowany. Mo\u017ce wygrane przez PO wybory go zatrzyma\u0142y? <\/em>– dodaje.<\/p>\r\n\r\n TW \u201eFilozof\u201d zarejestrowany by\u0142 przez 13 lat. Sprawa ta stanowi kolejny powa\u017cny problem lustracyjny, przed jakim stan\u0105\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. – Kardyna\u0142owie Glemp i Dziwisz wybrali polityk\u0119 na wymieranie – chc\u0105 przeczeka\u0107 a\u017c uwik\u0142ani we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB hierarchowie zejd\u0105 z tego \u015bwiata. A gdzie w takim razie jest miejsce na chrze\u015bcija\u0144skie wyznanie win i zado\u015b\u0107uczynienie? Je\u015bli nie dojdzie do samooczyszczenia w\u015br\u00f3d hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce zwyk\u0142ych ksi\u0119\u017cy, to za 15-20 lat zamiast \u015bwi\u0105ty\u0144 katolickich b\u0119dziemy mie\u0107 sk\u0142ady budowlane i dyskoteki<\/em> – m\u00f3wi \u201eGP\u201d ks. Jan, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 niedawno seminarium. – To chichot historii – zarejestrowany jako agent SB naczelnym autorytetem moralnym Ko\u015bcio\u0142a i narodu polskiego. Agenci bezpieki, kt\u00f3rzy sami nie maj\u0105 odwagi przyzna\u0107 si\u0119 do grzechu i publicznie k\u0142ami\u0105, ucz\u0105 nas, kleryk\u00f3w i wiernych, chrze\u015bcija\u0144skiej moralno\u015bci. Mo\u017ce wreszcie kardyna\u0142 Dziwisz przypomni sobie s\u0142owa Ewangelii \u015bw. Jana: \u201eprawda was wyzwoli\u201d? Te s\u0142owa powiedzia\u0142 Jan Pawe\u0142 II, gdy Andr\u00c3\u00a9 Frossard, znany francuski pisarz i filozof, zapyta\u0142 go, kt\u00f3re s\u0142owa z Ewangelii wybra\u0142by, gdyby m\u00f3g\u0142 nam przekaza\u0107 tylko jedno zdanie<\/em> – dodaje ks. Jan.<\/p>\r\n\r\n – Abp. \u0179yci\u0144skiego zwerbowano, gdy wyje\u017cd\u017ca\u0142 do USA na wyk\u0142ady. Wykorzystano fakt pewnej s\u0142abo\u015bci hierarchy, a za pretekst do rozmowy werbunkowej pos\u0142u\u017cy\u0142y kryszta\u0142y, kt\u00f3re bez pozwolenia chcia\u0142 wywie\u017a\u0107 z kraju. Abp. \u0179yci\u0144skiego zwerbowa\u0142 szef WUSW w Cz\u0119stochowie, co \u015bwiadczy o randze \u017ar\u00f3d\u0142a – uznano, \u017ce b\u0119dzie to agentura perspektywiczna<\/em> – m\u00f3wi jeden z by\u0142ych pracownik\u00f3w specs\u0142u\u017cb.<\/p>\r\n\r\n Arcybiskup z kolei t\u0142umaczy\u0142, \u017ce to esbek chcia\u0142 mu podarowa\u0107 kryszta\u0142y, ale ich nie przyj\u0105\u0142.<\/p>\r\n\r\n Zasoby IV Departamentu MSW, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 inwigilacj\u0105 duchowie\u0144stwa, zosta\u0142y zniszczone. Podobno taka by\u0142a umowa w Magdalence. Jednak kopie tych dokument\u00f3w lub mikrofilmy s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 w r\u0119kach by\u0142ych wysokich rang\u0105 oficer\u00f3w SB i w archiwach KGB. Na nieszcz\u0119\u015bcie dla niekt\u00f3rych nie zniszczono zasob\u00f3w I Departamentu MSW (wywiad). Dzi\u0119ki temu mo\u017cna by\u0142o ujawni\u0107 mroczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 pewnych powszechnie szanowanych duchownych.<\/p>\r\n\r\n \u201eKurier Lubelski\u201d og\u0142osi\u0142 niedawno ranking najbardziej wp\u0142ywowych lublinian. Wyniki poznamy 21 listopada, ale ju\u017c dzi\u015b wiadomo, \u017ce na szczycie plasuje si\u0119 abp \u0179yci\u0144ski.<\/p>\r\n\r\n Ma ogromny wp\u0142yw na \u017cycie publiczne, lubi wypowiada\u0107 si\u0119 w mediach. W\u015br\u00f3d lubelskich ksi\u0119\u017cy kr\u0105\u017cy anegdota, \u017ce kiedy\u015b jeden z urz\u0119dnik\u00f3w kurii lubelskiej pr\u00f3bowa\u0142 dosta\u0107 si\u0119 do arcybiskupa, ale nie m\u00f3g\u0142, poniewa\u017c ten wci\u0105\u017c udziela\u0142 wywiad\u00f3w. Dopiero gdy poprosi\u0142, by przekazano arcybiskupowi, \u017ce wzywa go Micha\u0142 Archanio\u0142, oderwa\u0142 si\u0119 od kamer.<\/p>\r\n\r\n Abp \u0179yci\u0144ski jest przeciwnikiem lustracji, od 2005 r. w niemal co drugiej homilii dla intelektualist\u00f3w wspomina\u0142 o potrzebie jej \u201eucywilizowania\u201d. – Na spotkaniu op\u0142atkowym potrafi\u0142 podej\u015b\u0107 do jednego z szef\u00f3w Katedry Historii KUL i powiedzie\u0107 mu, by zrewidowa\u0142 swoj\u0105 opini\u0119 w sprawie lustracji. To z inspiracji abp. \u0179yci\u0144skiego w\u0142adze KUL-u sk\u0142oni\u0142y pracownik\u00f3w, by podpisali sprzeciw w sprawie odtajnienia archiw\u00f3w IPN <\/em>– m\u00f3wi miejscowy dziennikarz. – Abp \u0179yci\u0144ski niejednokrotnie interweniowa\u0142 w lokalnych mediach, by nie publikowano niewygodnych materia\u0142\u00f3w. Tak by\u0142o, gdy przygotowywali\u015bmy informacj\u0119 o arcybiskupie Mieczys\u0142awie Cis\u0142o, biskupie pomocniczym archidiecezji lubelskiej, \u017ce by\u0142 agentem o kryptonimie TW \u201eRzymianin\u201d <\/em>– dodaje.<\/p>\r\n\r\n Abp \u0179yci\u0144ski uczestniczy we wszystkich wa\u017cnych miejscowych bankietach, rautach, spotkaniach okoliczno\u015bciowych licz\u0105cych si\u0119 os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych bran\u017c. – Jest wsz\u0119dzie zapraszany, gdy\u017c wszyscy w Lublinie wiedz\u0105, \u017ce od jego opinii, rekomendacji mo\u017ce zale\u017ce\u0107 ich kariera. W dniu imienin purpurata, 19 marca, przed pa\u0142acem arcybiskupim ustawia si\u0119 d\u0142uga kolejka, kilkaset os\u00f3b – lokalnych w\u0142adz, samorz\u0105dowc\u00f3w, pos\u0142\u00f3w itp., kt\u00f3re chc\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 \u017cyczenia solenizantowi i wr\u0119czy\u0107 prezenty. Wiedz\u0105, \u017ce taki gest jest dobrze widziany. Policja w ten dzie\u0144 reguluje ruchem, by miasto si\u0119 nie zakorkowa\u0142o<\/em> – m\u00f3wi jeden z urz\u0119dnik\u00f3w lubelskich.<\/p>\r\n\r\n Arcybiskup lubi dobre wina i potrafi je rozpozna\u0107, jest, jak m\u00f3wi\u0105 ci, kt\u00f3rzy go znaj\u0105, \u0142asuchem, lubi te\u017c nowinki techniczne – laptopy, telefony kom\u00f3rkowe. W jego otoczeniu du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 m\u0142odzi ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy wykszta\u0142cili si\u0119 za granic\u0105. W IPN arcybiskup lubi przebywa\u0107 w kr\u0119gu \u015bwie\u017co upieczonych historyk\u00f3w. – Pami\u0119tam jedno z takich spotka\u0144 w okresie wielkanocnym, tzw. jajeczko. Arcybiskup mia\u0142 kr\u00f3tki briefing na temat lustracji, a elementem religijnym by\u0142o podniesienie do g\u00f3ry jajka i s\u0142owa: \u201ePodzielmy si\u0119 jajem globalnie\u201d – opowiada jeden z historyk\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n Skontaktowali\u015bmy si\u0119 z osobistym sekretarzem metropolity lubelskiego, ks. dr. Tomaszem Adamczykiem, kt\u00f3ry skierowa\u0142 nas do rzecznika prasowego kurii. – Arcybiskup zdaje sobie spraw\u0119 z tych zarzut\u00f3w. Nie ma nic do ukrycia. Dwa lata temu umo\u017cliwi\u0142 Piotrowi Gontarczykowi dost\u0119p do dokument\u00f3w na sw\u00f3j temat<\/em> – powiedzia\u0142 \u201eGP\u201d sekretarz.<\/p>\r\n\r\n
\r\n Spacery z agentem<\/strong><\/p>\r\n\r\n
\r\n Agenci Trzech Kr\u00f3li<\/strong><\/p>\r\n\r\n
\r\n Poczekaj\u0105 a\u017c wymr\u0105<\/strong><\/p>\r\n\r\n
\r\n Wezwanie od Micha\u0142a Archanio\u0142a<\/strong><\/p>\r\n\r\n
\r\n Leszek Misiak<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n