{"id":32046,"date":"2011-02-07T23:32:12","date_gmt":"2011-02-08T04:32:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=32046"},"modified":"2011-02-07T11:51:25","modified_gmt":"2011-02-07T16:51:25","slug":"%c2%abdominus-vobiscum%c2%bb-czy-%c2%abwelcome-everybody%c2%bb-jakub-pytel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=32046","title":{"rendered":"\u00abDominus vobiscum\u00bb czy \u00abWelcome everybody\u00bb? – Jakub Pytel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nale\u017cy si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce nowe t\u0142umaczenie \u00abMissale romanum\u00bb na najpopularniejszy dzi\u015b j\u0119zyk \u015bwiata jest wierniejsze \u0142aci\u0144skiemu orygina\u0142owi od poprzednich i przywraca wielu modlitwom ich w\u0142a\u015bciwy sens teologiczny.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

O niedoskona\u0142o\u015bci rytu wprowadzonego po II Soborze Watyka\u0144skim wcale nie \u015bwiadcz\u0105 ekstremalne, wr\u0119cz blu\u017aniercze ekscesy, ale przede wszystkim nieuniknione, cz\u0119sto mimowolne nadu\u017cycia, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tam, gdzie liturgia jest sprawowana z najlepsz\u0105 wol\u0105 i bez zamiaru uczynienia jej \u201eciekawsz\u0105\u201d. Polscy wierni, kt\u00f3rych zmys\u0142 katolicki jest wyostrzony, uczestnicz\u0105c w novus ordo Miss\u00c3\u00a6 znajd\u0105 niejeden przyk\u0142ad ilustruj\u0105cy ten stan rzeczy [1], jednak ich spostrze\u017cenia b\u0119d\u0105 i tak ubogie w por\u00f3wnaniu do poczynionych przez ich angielskich czy ameryka\u0144skich wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w. Tym ostatnim przychodzi bowiem stale uczestniczy\u0107 w liturgii, kt\u00f3ra ju\u017c na p\u0142aszczy\u017anie oficjalnych tekst\u00f3w przekracza granice powagi nale\u017cnej sprawowaniu sakrament\u00f3w. Sztandarowym przyk\u0142adem s\u0105 Msze odprawiane wed\u0142ug aktualnie u\u017cywanego t\u0142umaczenia Missale romanum na j\u0119zyk angielski. Dzi\u0119ki Panu Bogu i obecnie panuj\u0105cemu Ojcu \u015awi\u0119temu dni tego przek\u0142adu s\u0105 ju\u017c na szcz\u0119\u015bcie policzone.<\/p>\r\n\r\n

Translacja tekst\u00f3w liturgii z j\u0119zyka kultu na j\u0119zyki narodowe jest – paradoksalnie – zabiegiem cofaj\u0105cym jej rozw\u00f3j i wymagaj\u0105cym nieustannych interwencji w celu zachowania postulowanej przez reformator\u00f3w \u201eprzystawalno\u015bci j\u0119zyka \u015bwi\u0105tyni do j\u0119zyka ulicy\u201d. Gdy takich zabieg\u00f3w zabraknie, j\u0119zyk u\u017cywany w liturgii zaczyna podlega\u0107 procesowi uwznio\u015blenia, tak jak to mia\u0142o miejsce po wprowadzeniu do obrz\u0119d\u00f3w j\u0119zyka s\u0142owia\u0144skiego w spos\u00f3b nieunikniony, bo w\u0142a\u015bciwy przyrodzonemu ludzkiemu poczuciu sacrum zacz\u0105\u0142 on spe\u0142nia\u0107 funkcj\u0119 j\u0119zyka \u015bwi\u0119tego, wznios\u0142ego, przynale\u017cnego jedynie s\u0142u\u017cbie Bo\u017cej, a dzi\u0119ki temu, \u017ce sta\u0142 si\u0119 martwy, m\u00f3g\u0142 si\u0119 jednocze\u015bnie sta\u0107 no\u015bnikiem niezmiennych prawd.<\/p>\r\n\r\n

Przyk\u0142adem takiego procesu w Europie Zachodniej, cho\u0107 niepor\u00f3wnywalnego, bo trwaj\u0105cego o wiele kr\u00f3cej i hamowanego wp\u0142ywem heretyckich doktryn, jest tworzenie si\u0119 hieratycznego j\u0119zyka angielskiego jako surogatu odrzuconej \u0142aciny. I cho\u0107 cranmerowski przek\u0142ad Ksi\u0119gi Psalm\u00f3w z Book of Common Prayer rzeczywi\u015bcie mo\u017ce zachwyca\u0107, nie zmienia to faktu, \u017ce u pocz\u0105tk\u00f3w anglikanizmu le\u017cy ch\u0119\u0107 nacjonalizacji Ko\u015bcio\u0142a, jego doktryny i obrz\u0119d\u00f3w, a co za tym idzie \u201d\u201d uczynienia celebracji liturgicznych \u201ebli\u017cszych ludowi\u201d przez wprowadzenie do u\u017cycia j\u0119zyka pospolitego. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, zdanie samego ludu, uwalnianego przez protestanckich ideolog\u00f3w z \u201eokow\u00f3w rzymskiego zabobonu\u201d, nie mia\u0142o tu najmniejszego znaczenia\u2026[2]<\/p>\r\n\r\n

Nowa Msza w parafiach angloj\u0119zycznych rozpoczyna si\u0119 od pozdrowienia, kt\u00f3re brzmi: \u201eLord be with you\u201d (\u2018Pan z wami\u2019) \u201d\u201d a w ka\u017cdym razie powinno brzmie\u0107, bo niekiedy jest zast\u0119powane zamaszystym \u201eWelcome everybody!\u201d (\u2018witam wszystkich\u2019) lub nieco skromniejszym \u201eGood morning\u201d (\u2018dzie\u0144 dobry\u2019). Lecz o ile \u201eLord be with you\u201d jest w\u0142a\u015bciwym t\u0142umaczeniem \u0142aci\u0144skiego \u201eDominus vobiscum\u201d, o tyle odpowied\u017a ludu stanowi znakomit\u0105 ilustracj\u0119 intencji t\u0142umaczy, kt\u00f3rzy w latach 70. XX wieku stworzyli msza\u0142 w znacznej mierze obcy katolickiej tradycji liturgicznej. Oto lud odpowiada: \u201eAnd also with you\u201d, czyli \u2018I z tob\u0105 te\u017c\u2019 albo \u2018I r\u00f3wnie\u017c z tob\u0105\u2019. A przecie\u017c odpowied\u017a: \u201eI z duchem twoim\u201d nawi\u0105zuje do Chrystusa, kt\u00f3ry dzia\u0142a w osobie kap\u0142ana! Lud stwierdza, \u017ce to Chrystus jako g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a przewodzi liturgii, niezale\u017cnie od tego, kto jest celebransem. Jest to zatem w oryginale wyznanie wiary, a tymczasem t\u0142umaczenie angielskie sprowadza je do osobistych pozdrowie\u0144 w duchu tak bliskiego kulturze anglosaskiej small talk (niezobowi\u0105zuj\u0105cej pogaw\u0119dki). Jednak obrz\u0119dy wst\u0119pne s\u0105 zaledwie zapowiedzi\u0105 wielu kolejnych nadu\u017cy\u0107.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a>Pierwsza w USA Msza \u015bw. versus populum zosta\u0142a odprawiona w 1962 r. podczas Konferencji Liturgicznej w Seattle, a celebransem by\u0142 ks. Fryderyk McManus. Od 1995 r. Federacja Diecezjalnych Komisji Liturgicznych przyznaje nagrod\u0119 jego imienia \u201eosobom i organizacjom, kt\u00f3re wnios\u0142y szczeg\u00f3lny wk\u0142ad w duszpasterstwo liturgiczne na szczeblu krajowym\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Zmiany, zmiany\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pierwsze posoborowe t\u0142umaczenie Missale romanum na j\u0119zyk angielski pojawi\u0142o si\u0119 w 1969 r., ale jego \u201ewysoki\u201d, hieratyczny j\u0119zyk coraz bardziej razi\u0142 \u017c\u0105dnych reform cz\u0142onk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowej Komisji ds. J\u0119zyka Angielskiego w Liturgii (International Commision on English in the Liturgy, ICEL). Komisja ta zosta\u0142a powo\u0142ana 17 pa\u017adziernika 1963 r. W odpowiedzi na przygotowywan\u0105 przez sob\u00f3r konstytucj\u0119 o liturgii Sacrosanctum Concilium, kt\u00f3ra w artykule 25 stanowi: Nale\u017cy jak najszybciej zrewidowa\u0107 [3] ksi\u0119gi liturgiczne przy pomocy znawc\u00f3w i z uwzgl\u0119dnieniem wypowiedzi biskup\u00f3w z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata\u201d, a w artykule 36 \u00a7 4: \u201ePrzek\u0142ad tekstu \u0142aci\u0144skiego na j\u0119zyk ojczysty przygotowany do u\u017cytku liturgicznego powinien by\u0107 zatwierdzony przez wy\u017cej wspomnian\u0105 kompetentn\u0105 ko\u015bcieln\u0105 w\u0142adz\u0119 terytorialn\u0105\u201d. Jako t\u0119 w\u0142adz\u0119 dla du\u017cej cz\u0119\u015bci \u015bwiata ustanowiono w\u0142a\u015bnie ICEL, w kt\u00f3rej sk\u0142ad weszli przedstawiciele jedenastu Konferencji Episkopat\u00f3w z kraj\u00f3w angloj\u0119zycznych lub zamieszkiwanych przez du\u017ce spo\u0142eczno\u015bci katolickie u\u017cywaj\u0105ce tego j\u0119zyka w codziennej komunikacji. By\u0142y to: Australia, Kanada, Anglia i Walia, Indie, Irlandia, Nowa Zelandia, Pakistan, Filipiny, Szkocja, Republika Po\u0142udniowej Afryki i Stany Zjednoczone. Na siedzib\u0119 ICEL wybrano Waszyngton. W 1973 r. zatwierdzono kolejne t\u0142umaczenie, kt\u00f3re -o czym ca\u0142y czas si\u0119 przekonujemy – jest raczej parafraz\u0105, artystyczn\u0105 interpretacj\u0105 tekstu \u0142aci\u0144skiego (i to nie najwy\u017cszego lotu), ni\u017c jego przek\u0142adem [4].<\/p>\r\n\r\n

Modernistyczna cenzura<\/strong><\/p>\r\n\r\n

ICEL systematycznie rugowa\u0142a s\u0142owa i zwroty utrwalone w sakralnej angielszczy\u017anie. Takie wyrazy, jak \u201esoul\u201d (\u2018dusza\u2019), \u201espirit\u201d (\u2018duch\u2019), \u201ebeseech\u201d (\u2018b\u0142aga\u0107\u2019), \u201emerit\u201d (\u2018zas\u0142uga\u2019), \u201eservants\u201d (\u2018s\u0142udzy\u2019), \u201ehandmaid\u201d (\u2018s\u0142u\u017cebnica\u2019) czy \u201emajesty\u201d (\u2018majestat\u2019) mia\u0142y posmak dawno\u015bci, by\u0142y obecne w \u017cyciu modlitewnym wiernych jeszcze przed wprowadzeniem j\u0119zyk\u00f3w narodowych do samej Mszy, a p\u00f3\u017aniej w pierwszym t\u0142umaczeniu jej tekst\u00f3w na j\u0119zyki narodowe. Dzi\u015b niemal zupe\u0142nie znikn\u0119\u0142y z liturgicznych t\u0142umacze\u0144. W kanonie rzymskim na kr\u00f3tko przed konsekracj\u0105 kap\u0142an powinien si\u0119 modli\u0107 s\u0142owami \u201edla odkupienia dusz swoich\u201d (\u0142ac. \u201epro redemptione animarum suarum\u201d), ale ICEL upiera si\u0119 przy t\u0142umaczeniu tego zwrotu jako \u201edla naszej pomy\u015blno\u015bci i odkupienia\u201d. Uprzedzenie cz\u0142onk\u00f3w komisji do u\u017cywaniu s\u0142owa \u201edusza\u201d jest widoczne tak\u017ce w obrz\u0119dzie Komunii \u015bw. S\u0142owa modlitwy przed przyj\u0119ciem \u015awi\u0119tych Postaci brzmi\u0105: \u201eale powiedz tylko s\u0142owo, a b\u0119dzie uzdrowiona dusza moja\u201d (\u201esed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea\u201d). Przek\u0142ad ICEL gubi gdzie\u015b s\u0142owo dusza: \u201eale powiedz tylko s\u0142owo, a b\u0119d\u0119 uzdrowiony\u201d.Komisja nieraz wykre\u015bla\u0142a ca\u0142e frazy, gdy tylko musia\u0142oby doj\u015b\u0107 do u\u017cycia jakich\u015b niewygodnych dla niej, bardziej wznios\u0142ych s\u0142\u00f3w i sformu\u0142owa\u0144. Cho\u0107 podczas ofertorium celebrans powinien si\u0119 modli\u0107: \u201eprzed oblicze Twego Boskiego Majestatu\u201d (\u201eut in conspectu divin\u00c3\u00a6 maiestatis\u201d), angielskie t\u0142umaczenie w og\u00f3le pomija to sformu\u0142owanie!<\/p>\r\n\r\n

W modlitwie kanonu, wspominaj\u0105cej \u015bw. J\u00f3zefa, tekst \u0142aci\u0144ski nazywa go \u201eoblubie\u0144cem Dziewicy\u201d (\u201eeiusdem Virginis Sponsi\u201d), ale ICEL pisze o \u015bw. J\u00f3zefie jako o \u201em\u0119\u017cu Maryi\u201d, starannie unikaj\u0105c wszelkiego odniesienia do Jej dziewictwa. R\u00f3wnie\u017c po konsekracji Hostia nie jest \u201eczysta\u201d, \u201e\u015bwi\u0119ta\u201d i \u201eniepokalana\u201d, ale po prostu \u201edoskona\u0142a\u201d. Niech\u0119\u0107 ekspert\u00f3w ICEL do przymiotnik\u00f3w dotycz\u0105cych dziewictwa i czysto\u015bci jest ewidentna i rzutuje na t\u0142umaczenia w innych dziedzinach. W wielu wsp\u00f3\u0142czesnych angloj\u0119zycznych katechizmach, w komentarzach dotycz\u0105cych VI przykazania s\u0142owa takie jak \u201eczysto\u015b\u0107\u201d, \u201e\u015bwi\u0119to\u015b\u0107\u201d i \u201edziewictwo\u201d zosta\u0142y zast\u0105pione przez \u201esystem warto\u015bci\u201d i \u201epoczucie w\u0142asnej godno\u015bci\u201d. Skutkuje to oboj\u0119tno\u015bci\u0105, a niekiedy wr\u0119cz lekcewa\u017ceniem uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 katolickich wobec idea\u0142\u00f3w \u015bwi\u0119to\u015bci, czysto\u015bci i dziewictwa, b\u0119d\u0105cych istotnymi elementami katolickiego nauczania. Trudno przyj\u0105\u0107 usprawiedliwienia cz\u0142onk\u00f3w komisji, \u017ce warto\u015bci te s\u0105 obce wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, msza\u0142 nie ma by\u0107 bowiem odbiciem wsp\u00f3\u0142czesnych trend\u00f3w cywilizacyjnych, ale nadawa\u0107 ramy najdoskonalszemu sposobowi ludzkiej modlitwy – uczestnictwu w Naj\u015bwi\u0119tszej Ofierze.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a>Arcybiskup Daniel Pilarczyk, ordynariusz Cincinnati. Jako przewodnicz\u0105cy ICEL (1991-1997) promowa\u0142 przek\u0142ady w duchu neutralnego pod wzgl\u0119dem p\u0142ci \u201ej\u0119zyka inkluzyjnego\u201d (w wersji \u201ehoryzontalnej\u201d i \u201ewertykalnej\u201d), a wi\u0119c np. zamiast t\u0142umaczenia \u201ebracia\u201d \u201d\u201d \u201esiostry i bracia\u201d, a zamiast \u201esynowie Bo\u017cy\u201d \u201d\u201d \u201edzieci Bo\u017ce\u201d, a w przypadku Osoby Boga postulowa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u201enazywania Go i wzywania r\u00f3wnie\u017c w kategoriach i metaforach \u017ce\u0144skich\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Polityka bezskutecznych apeli<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Interwencje Stolicy Apostolskiej wobec b\u0142\u0119d\u00f3w i nadu\u017cy\u0107 w dziedzinie przek\u0142ad\u00f3w ogranicza\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas do gor\u0105cych apeli, takich jak ten z roku 1993, w kt\u00f3rym Jan Pawe\u0142 II wzywa\u0142 ameryka\u0144skich biskup\u00f3w do poszanowania tekst\u00f3w liturgicznych. Papie\u017c m\u00f3wi\u0142 w\u00f3wczas: \u201eKiedy tak wielu ludzi pragnie Boga \u017cywego (Ps 42, 2), kt\u00f3rego majestat i mi\u0142osierdzie znajduje si\u0119 w samym centrum modlitwy liturgicznej, Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi przemawia\u0107 j\u0119zykiem chwa\u0142y i uwielbienia, kt\u00f3ry wzbudza szacunek i wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za Bo\u017c\u0105 wielko\u015b\u0107, mi\u0142osierdzie i moc. Gdy wierni gromadz\u0105 si\u0119, aby s\u0142awi\u0107 dzie\u0142o naszego odkupienia, j\u0119zyk ich modlitwy, wolny od doktrynalnych dwuznaczno\u015bci i wp\u0142yw\u00f3w ideologicznych, powinien sprzyja\u0107 godno\u015bci i pi\u0119knu samej celebracji wiernie wyra\u017caj\u0105c wiar\u0119 i jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a\u201d [5].<\/p>\r\n\r\n

Apel ten zosta\u0142 oczywi\u015bcie przez ameryka\u0144skich biskup\u00f3w zignorowany, a wspomniany przez Jana Paw\u0142a II \u201ej\u0119zyk chwa\u0142y i uwielbienia (\u2026) wolny od doktrynalnych dwuznaczno\u015bci\u201d zago\u015bci\u0142 zn\u00f3w w angloj\u0119zycznej liturgii dopiero za spraw\u0105 decyzji kolejnego papie\u017ca. To, co Benedykt XVI przeforsowa\u0142 podczas swej jak dotychczas niezbyt d\u0142ugiej papieskiej pos\u0142ugi, nie uda\u0142o si\u0119 w trakcie jednego z najd\u0142u\u017cszych pontyfikat\u00f3w w historii. Ka\u017ce si\u0119 to zastanowi\u0107 nad przyczynami \u00f3wczesnej niemocy Stolicy \u015awi\u0119tej i ulgowej taryfy, wed\u0142ug kt\u00f3rej traktowano op\u00f3r liberalnej hierarchii – na tak\u0105 pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107 wcale nie mogli liczy\u0107 zwolennicy Tradycji. Sytuacja jest dosy\u0107 trudna do zrozumienia, poniewa\u017c postulat przygotowania wiernych t\u0142umacze\u0144 tekstu \u0142aci\u0144skiego na inne j\u0119zyki wynika wprost z dokument\u00f3w uchwalonych podczas Vaticanum Secundum. Wobec tych wszystkich okoliczno\u015bci nie spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce by\u0142a to \u015bwiadoma polityka, opieraj\u0105ca si\u0119 na szeroko dyskutowanym w\u00f3wczas \u201eekumenicznym\u201d za\u0142o\u017ceniu, \u017ce model pos\u0142ugi nast\u0119pcy \u015bw. Piotra musi ulec redefinicji, a jego prymat powinien by\u0107 realizowany w spos\u00f3b mo\u017cliwy do zaakceptowania r\u00f3wnie\u017c przez \u201ebraci od\u0142\u0105czonych\u201d. Dzia\u0142ania papie\u017ca podlega\u0142y ograniczeniom wynikaj\u0105cym z og\u00f3lnych oczekiwa\u0144 ekumenicznych modernist\u00f3w,
\r\n chc\u0105cych w Biskupie Rzymu widzie\u0107 honorowego zwierzchnika chrze\u015bcija\u0144stwa, realizuj\u0105cego swe pos\u0142annictwo nie w jego \u201ewymiarze piotrowym\u201d (a wi\u0119c przez w\u0142adz\u0119 jurysdykcyjn\u0105), ale przede wszystkim w \u201ewymiarze paw\u0142owym\u201d (charyzmatycznym),
\r\n stanowi\u0105cym odej\u015bcie od \u201erzymskiego centralizmu\u201d i skupionym raczej na przepowiadaniu i pouczaniu, ni\u017c na rz\u0105dzeniu. Tak oto jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i czysto\u015b\u0107 jego wiary zosta\u0142a po raz kolejny z\u0142o\u017cona na o\u0142tarzu fa\u0142szywego ekumenizmu.<\/p>\r\n\r\n

Pro multis<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przez wszystkie lata istnienia ICEL wyniki pracy jej ekspert\u00f3w budzi\u0142y olbrzymie kontrowersje, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najszerszym echem odbija\u0142a si\u0119 kwestia t\u0142umaczenia \u0142aci\u0144skiego sformu\u0142owania \u201epro multis\u201d, pochodz\u0105cego ze s\u0142\u00f3w konsekracji wina, gdy Pan Jezus m\u00f3wi: \u201eTo jest bowiem kielich Krwi mojej (\u2026) kt\u00f3ra za was i za wielu (\u0142ac. pro multis)b\u0119dzie wylana\u201d. Komisja zatwierdzi\u0142a tekst, w kt\u00f3rym s\u0142owa \u201epro multis\u201d zosta\u0142y przet\u0142umaczone jako \u201eza wszystkich\u201d, co po \u0142acinie brzmi oczywi\u015bcie inaczej – \u201epro omnibus\u201d. W \u015blad za angielskim t\u0142umaczeniem – kt\u00f3re, jak argumentowali liberalni teologowie, \u201eodchodzi\u0142o od restrykcyjnej eschatologii, k\u0142ad\u0105cej w katechezie nacisk na gro\u017ab\u0119 wiecznego pot\u0119pienia\u201d [6] – pod\u0105\u017cy\u0142y inne konferencje biskup\u00f3w. B\u0142\u0119dna translacja zago\u015bci\u0142a cho\u0107by w msza\u0142ach niemieckich (\u201ef\u00fcr alle\u201d), hiszpa\u0144skich (\u201epor todos\u201d) i w\u0142oskich (\u201eper tutti\u201d). I o ile zmiany w innych cz\u0119\u015bciach Mszy mog\u0142oby uj\u015b\u0107 niezauwa\u017cone, czy raczej nieoprotestowane, to zmiana w s\u0142owach konsekracji by\u0142a ju\u017c zbyt du\u017cym skandalem. Mimo stanowiska Kongregacji Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w z 1974 r., kt\u00f3ra potwierdzi\u0142a rzekom\u0105 poprawno\u015b\u0107 takiego t\u0142umaczenia, sprawa ta wci\u0105\u017c budzi\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce formy sakramentalnej, a tym samym wa\u017cno\u015bci sprawowanych w ten spos\u00f3b Mszy.<\/p>\r\n\r\n

Liturgiam authenticam i Vox Clara<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Gdy Mi\u0119dzynarodowa Komisja ds. J\u0119zyka Angielskiego w Liturgii przygotowywa\u0142a si\u0119
\r\n do rozpocz\u0119cia prac nad t\u0142umaczeniem kolejnej, trzeciej po soborze edycji msza\u0142u, a kontrowersje tylko si\u0119 nasila\u0142y, Stolica Apostolska po latach bierno\u015bci poczu\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu zmuszona do reakcji. W 2001 r. Kongregacja Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w wyda\u0142a instrukcj\u0119 Liturgiam authenticam, kt\u00f3ra anulowa\u0142a wszystkie wcze\u015bniejsze normy dotycz\u0105ce przek\u0142ad\u00f3w tekst\u00f3w liturgicznych i wprowadzi\u0142a nowe, o wiele bardziej restrykcyjne. Dokument ten w artykule 20 g\u0142osi: \u201eNale\u017cy przede wszystkim mie\u0107 na uwadze zasad\u0119, \u017ce przek\u0142ad tekst\u00f3w liturgicznych liturgii rzymskiej ma by\u0107 nie tyle dzie\u0142em artystycznym, co raczej wiernym i dok\u0142adnym oddaniem w j\u0119zyku narodowym tekst\u00f3w oryginalnych. Chocia\u017c wolno korzysta\u0107 ze swobody w doborze s\u0142\u00f3w oraz stosowa\u0107 sk\u0142adni\u0119 i styl odpowiednie do tekstu w j\u0119zyku narodowym i do toku mowy, kt\u00f3ry jest w\u0142a\u015bciwy dla j\u0119zyka ojczystego, to jednak wypada, aby tekst oryginalny, czyli pierwotny, na ile to mo\u017cliwe by\u0142 t\u0142umaczony bardzo wiernie i bardzo dok\u0142adnie, a mianowicie bez jakichkolwiek opuszcze\u0144 albo dodatk\u00f3w co do jego tre\u015bci oraz bez wprowadzania parafraz i glos; przystosowanie tekstu do w\u0142a\u015bciwo\u015bci i przymiot\u00f3w r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w narodowych powinno by\u0107 nieznaczne i przeprowadzone ostro\u017cnie\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Ameryka\u0144scy biskupi i eksperci ICEL przyj\u0119li instrukcj\u0119 z pe\u0142nym lekcewa\u017cenia spokojem, kt\u00f3ry zosta\u0142 zm\u0105cony dopiero powo\u0142aniem przez Rzym konkurencyjnego wobec
\r\n ich komisji Komitetu Vox Clara, na kt\u00f3rego czele stan\u0105\u0142 uznawany za konserwatyst\u0119 Australijczyk, kard. Jerzy Pell. Komitet – co zapisano w jego statucie – mia\u0142 \u201ewspomaga\u0107 i doradza\u0107 cz\u0142onkom Kongregacji ds. Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w w wype\u0142nianiu ich obowi\u0105zk\u00f3w w odniesieniu do angielskich t\u0142umacze\u0144 tekst\u00f3w liturgicznych\u201d. Jednak choroba Jana Paw\u0142a II, spowodowany ni\u0105 og\u00f3lny bezw\u0142ad Kurii Rzymskiej i chwiejno\u015b\u0107 kard. Franciszka Arinze, prefekta kongregacji, zdawa\u0142y si\u0119 oznacza\u0107, \u017ce nikt nie b\u0119dzie egzekwowa\u0142 zapis\u00f3w instrukcji.<\/p>\r\n\r\n

Tymczasem zmiana na Stolicy Piotrowej sprawi\u0142a, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 odrzucenia przygotowanego t\u0142umaczenia kolejnej edycji msza\u0142u przez Rzym sta\u0142a si\u0119 realna. Wobec takiego obrotu spraw w ICEL zacz\u0119\u0142y si\u0119 prace nad wersj\u0105 zgodn\u0105 z zapisami Liturgiam authenticam. W miar\u0119 up\u0142ywu czasu coraz bardziej widoczna troska Benedykta XVI o stan liturgii, a co za tym idzie, znacz\u0105ce zmiany w dzia\u0142aniu Kongregacji Kultu Bo\u017cego, kt\u00f3rej nowym prefektem zosta\u0142 kard. Antoni Ca\u00c3\u00b1izares Llovera, sprawi\u0142y, \u017ce atmosfera prac stawa\u0142a si\u0119 coraz gor\u0119tsza. ICEL by\u0142a poddawana coraz wi\u0119kszej presji ze strony cz\u0119\u015bci angloj\u0119zycznych hierarch\u00f3w, opowiadaj\u0105cych si\u0119 za \u015bcis\u0142ym przestrzeganiem wytycznych zawartych w instrukcji Liturgiam authenticam. Cho\u0107 biskupi ci nadal byli w mniejszo\u015bci, to – ciesz\u0105c si\u0119 poparciem kongregacji i Komitetu Vox Clara – sprawiali, \u017ce ICEL coraz bardziej ugina\u0142a si\u0119 pod ich presj\u0105.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a>Cz\u0142onkowie powo\u0142anego przez Jana Paw\u0142a II Komitetu Vox Clara podczas spotkania w Watykanie, w lipcu 2006 roku. Komitet jest cia\u0142em doradczeym Kongregacji Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w w zakresie translacji z j\u0119zyka angielskiego. Ustanowienie Vox Clara zosta\u0142o odczytane jako ostateczne wotum nieufno\u015bci Jana Paw\u0142a II wobec ICEL. Na fotografii stoj\u0105 od lewej: ks. Antoni Ward (podsekretarz KKBiDS), bp Filip Boyce, abp Alfred Hughes, msgr Jakub Moroney, abp Terencjusz Prendergast, abp Kelvin Felix, abp Piotr K. Sarpong, opat Kutbert Johnson OSB, ks. Denis McManus. Siedz\u0105: abp Oskar Lipscomb, kard. Jerzy Pell, abp Oswald Gracias, kard. Justyn Rigali.Kard. Jerzy Pell, ordynariusz Sydney i przewodnicz\u0105cy Komitetu Vox Clara o angielskim t\u0142umaczeniu III edycji Missale romanum powiedzia\u0142: \u201eNowy msza\u0142 jest teraz teologicznie bogatszy ni\u017c jego poprzednia wersja, co zawdzi\u0119cza jako\u015bci t\u0142umacze\u0144, obecnie niepor\u00f3wnanie lepszych. Ich angielszczyzna jest jasna, wdzi\u0119czna i bardzo dok\u0142adnie ukazuje bogactwo i pi\u0119kno \u0142aci\u0144skich orygina\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Blog ksi\u0119dza Zuhlsdorfa<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Sprawa budzi\u0142a tak wiele emocji, \u017ce ks. Jan Zuhlsdorf, Amerykanin, by\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik Papieskiej Komisji Ecclesia Dei, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 stron\u0119 internetow\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eWhat Does The Prayer Really Say\u201d, aby obna\u017ca\u0107 niedoskona\u0142o\u015bci t\u0142umacze\u0144 ICEL i wyja\u015bnia\u0107 o czym, w \u0142aci\u0144skim oryginale, naprawd\u0119 m\u00f3wi\u0105 modlitwy, sta\u0142 si\u0119 bodaj najpopularniejszym angielskoj\u0119zycznym blogerem w katolickim \u015bwiecie. Jego aktywno\u015b\u0107 publicystyczna nie tylko pobudzi\u0142a wiernych do udzielenia wsparcia konserwatywnym biskupom, ale te\u017c wielokrotnie zmusza\u0142a ekspert\u00f3w z ICEL (a dot\u0105d nie by\u0142y w stanie tego zrobi\u0107 czynniki ko\u015bcielne!) do t\u0142umaczenia si\u0119, najcz\u0119\u015bciej na \u0142amach prasy i w Internecie, z wynik\u00f3w prac komisji. O owocach swojej dzia\u0142alno\u015bci ks. Zuhlsdorf pisze tak: \u201eZ biegiem czasu, dzi\u0119ki szerokiemu odzewowi, zacz\u0105\u0142em zauwa\u017ca\u0107, \u017ce ludzie s\u0105 rzeczywi\u015bcie coraz bardziej zainteresowani tre\u015bci\u0105 modlitw. Zacz\u0119li odkrywa\u0107 znaczn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119, kt\u00f3ra wyst\u0119puje mi\u0119dzy tym, co m\u00f3wi\u0105 \u0142aci\u0144skie modlitwy, a ich angielskimi t\u0142umaczeniami dokonywanymi przez ICEL i obecnymi we wszystkich naszych parafialnych mszalikach. Wielu uderzy\u0142o to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 da\u0142 nam jedn\u0105 modlitw\u0119, a ICEL \u201d\u201d zupe\u0142nie inn\u0105. Poci\u0105gn\u0119\u0142o to za sob\u0105 wiele r\u00f3\u017cnych reakcji: od z\u0142o\u015bci wywo\u0142anej poczuciem bycia oszukiwanym, przez odnowienie zainteresowania i uwa\u017cniejsze ws\u0142uchiwanie si\u0119 w tre\u015b\u0107 Mszy, a\u017c po zaintrygowanie tym, dlaczego angielska wersja tak bardzo r\u00f3\u017cni si\u0119 od orygina\u0142u\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Ostatnia reduta<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Posiedzenie Konferencji Episkopatu USA w listopadzie 2009 r. sta\u0142o si\u0119 aren\u0105 ostatniej bitwy pomi\u0119dzy zwolennikami modelu translacji prezentowanego przez ICEL a biskupami udzielaj\u0105cymi wsparcia t\u0142umaczeniom przygotowywanym \u015bci\u015ble wed\u0142ug wytycznych Liturgiam authenticam. Postaci\u0105, kt\u00f3ra odegra\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 podczas tego spotkania, by\u0142 ordynariusz diecezji Erie, biskup Donald Trautman, w m\u0142odo\u015bci ucze\u0144 ks. Karola Rahnera. Udowadnia\u0142 on, ocieraj\u0105c si\u0119 niemal o herezj\u0119 koncyliaryzmu, \u017ce jest wielk\u0105 niesprawiedliwo\u015bci\u0105 pozbawianie ameryka\u0144skich biskup\u00f3w przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 prawa do zatwierdzania t\u0142umacze\u0144 tekst\u00f3w liturgicznych; prawa – jak powiedzia\u0142 – zagwarantowanego im przez sob\u00f3r i konstytucj\u0119 Sacrosanctum Concilium.<\/p>\r\n\r\n

Mimo swej skrajno\u015bci, stanowisko bp. Trautmana nie by\u0142o dla nikogo zaskoczeniem, \"\"
\r\n bowiem ju\u017c wcze\u015bniej wielokrotnie i publicznie zg\u0142asza\u0142 on swoje zastrze\u017cenia do stanowiska Stolicy \u015awi\u0119tej w tej sprawie. Na tydzie\u0144 przed posiedzeniem Konferencji, podczas wyk\u0142adu w Catholic University of America, bp Trautman ostro skrytykowa\u0142 to, co nazywa\u0142 \u201eniewolniczo literalnym\u201d t\u0142umaczeniem msza\u0142u na j\u0119zyk angielski, dowodz\u0105c, \u017ce j\u0119zyk sakralny wykorzystany przez t\u0142umaczy \u201ejest raczej elitarny, odleg\u0142y od j\u0119zyka potocznego i cz\u0119sto niezrozumia\u0142y\u201d, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u201eduszpasterskiej kl\u0119ski\u201d. Ponadto wprost sprzeciwi\u0142 si\u0119 decyzji Ojca \u015awi\u0119tego dotycz\u0105cej powrotu w ca\u0142ym Ko\u015bciele [7] do literalnego t\u0142umaczenia s\u0142\u00f3w konsekracji \u201epro multis\u201d jako \u201eza wielu\u201d, a nie \u201eza wszystkich\u201d. Bp Trautman stwierdzi\u0142, \u017ce jest to wyraz \u201epowa\u017cnej i radykalnej zmiany w doktrynie, powoduj\u0105cy powa\u017cne problemy duszpasterskie i katechetyczne\u201d. Stwierdzi\u0142 ponadto, \u017ce oryginalny tekst \u0142aci\u0144ski jest \u201etekstem ludzkim, odzwierciedlaj\u0105cym pewien spos\u00f3b my\u015blenia, pewn\u0105 teologi\u0119 i \u015bwiatopogl\u0105d\u201d [8]. Dzie\u0144 przed posiedzeniem episkopatu bp Trautman powiedzia\u0142 w wywiadzie udzielonym gazecie \u201eNational Catholic Reporter\u201d, i\u017c ma nadziej\u0119, \u017ce biskupi odrzuc\u0105 co najmniej jedn\u0105 z cz\u0119\u015bci msza\u0142u przedstawionych do akceptacji. Doda\u0142 te\u017c, i\u017c uwa\u017ca, \u017ce tylko na drodze proceduralnej biskupi mog\u0105 jeszcze zatrzyma\u0107 proces wdra\u017cania nowych przek\u0142ad\u00f3w tekst\u00f3w liturgicznych ju\u017c zatwierdzonych przez Watykan, a tak\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do dyskusji na temat wcze\u015bniej odrzuconych przez kongregacj\u0119 poprawek. Musz\u0105 tylko odrzuci\u0107 przynajmniej jedn\u0105 z przedstawionych cz\u0119\u015bci msza\u0142u i powo\u0142a\u0107 komitet, kt\u00f3ry uda si\u0119 do Rzymu, by odby\u0107 tam konsultacje, kt\u00f3rych przedmiotem b\u0119d\u0105 \u201ew\u0105tpliwej jako\u015bci teksty\u201d zaaprobowane przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Biskup Donald Trautman odbiera Nagrod\u0119 im. Fryderyka R. McManusa, przyznawan\u0105 od 1995 r. przez ameryka\u0144sk\u0105 Federacj\u0119 Diecezjalnych Komisji Liturgicznych. Msgr McManus, cz\u0142onek wielu ameryka\u0144skich kolegi\u00f3w ko\u015bcielnych maj\u0105cych wp\u0142yw ma kszta\u0142t liturgii, by\u0142 \u201d\u201d jak napisa\u0142 o nim \u201eLos Angeles Times\u201d \u201d\u201d \u201ejedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych figur posoborowego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w USA\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Ekumeniczne \u201eprzeszkody\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Podczas posiedzenia wywi\u0105za\u0142a si\u0119 te\u017c dyskusja na temat \u201eop\u0142akanych ekumenicznych skutk\u00f3w\u201d zatwierdzenia nowych t\u0142umacze\u0144. Argumentowano, \u017ce t\u0142umaczenia ICEL zosta\u0142y przyj\u0119te przez wiele wsp\u00f3lnot protestanckich i by\u0142y wykorzystywane podczas wsp\u00f3lnych katolicko-protestanckich spotka\u0144 modlitewnych, co od teraz, w miar\u0119 przyswajania przez wiernych nowych wersji modlitw, stanie si\u0119 niemo\u017cliwe. Pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy cz\u0119\u015bci hierarch\u00f3w, \u017ce procedury nale\u017cy roz\u0142o\u017cy\u0107 w czasie, aby dokona\u0107 stosownych \u201ekonsultacji\u201d ekumenicznych, tak by wprowadzenie nowych ksi\u0105g nie zosta\u0142o odebrane jako \u201ejednostronna katolicka inicjatywa\u201d. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 hierarch\u00f3w nie podzieli\u0142a jednak zdania bp. Trautmana i trzecia edycja t\u0142umaczenia Missale romanum na j\u0119zyk angielski wejdzie do u\u017cytku liturgicznego najp\u00f3\u017aniej w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 Adwentu 2011 roku.<\/p>\r\n\r\n

D\u0142uga droga<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

Kard.Franciszek Arinze, by\u0142y prefekt Kongregacji Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w, przedstawia Ojcu \u015awi\u0119temu Benedyktowi XVI trzeci\u0105 edycj\u0119 Missale romanum. Watykan, listopad 2008.<\/p><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n\r\n

Historia uczy, \u017ce zarzewiem schizmy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 kontrowersje mniejsze ni\u017c t\u0142umaczenia ca\u0142ych msza\u0142\u00f3w [9]. Obecnie nikt nie jest zapewne sk\u0142onny do krok\u00f3w tak radykalnych, bo taktyka modernist\u00f3w polega raczej na przeczekaniu obecnego pontyfikatu. Je\u015bli jednak Benedykt XVI do\u017cyje co najmniej wieku papie\u017ca Agatona (kt\u00f3ry w chwili \u015bmierci mia\u0142 104 lata) lub b\u0119dzie panowa\u0142 co najmniej tak d\u0142ugo, jak Pius IX (czyli 32 lata) – czego oczywi\u015bcie nale\u017cy mu \u017cyczy\u0107 – albo te\u017c kolejny papie\u017c zechce kontynuowa\u0107 rozpocz\u0119te przeze\u0144 dzie\u0142o, w\u00f3wczas frustracja modernist\u00f3w b\u0119dzie narasta\u0107, czyni\u0105c ewentualn\u0105 schizm\u0119 \u201ew obronie najwi\u0119kszego z sobor\u00f3w\u201d coraz bardziej prawdopodobn\u0105. W ka\u017cdym razie nale\u017cy si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce nowe t\u0142umaczenie Missale romanum na najpopularniejszy dzi\u015b j\u0119zyk \u015bwiata jest wierniejsze \u0142aci\u0144skiemu orygina\u0142owi od poprzednich i \u017ce przywraca wielu modlitwom ich w\u0142a\u015bciwy sens teologiczny. Zmiana ta stanowi spory post\u0119p na drodze liturgicznej kontrrewolucji, tym bardziej, \u017ce towarzyszy\u0142a jej tak\u017ce rewizja rubryk i b\u0119d\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142em wielu liturgicznych nadu\u017cy\u0107 wprowadzenia do msza\u0142u. Te ostatnie zmiany nie posz\u0142y ju\u017c niestety tak daleko, jak mo\u017cna by\u0142oby sobie \u017cyczy\u0107, co wynik\u0142o chyba z obaw dotycz\u0105cych zorganizowanego oporu ko\u015bcielnych libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy w krajach angloj\u0119zycznych maj\u0105 – jak wida\u0107 – bardzo siln\u0105 pozycj\u0119. Mimo tego uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 krok ku liturgicznej normalno\u015bci. Kwestia t\u0142umaczenia s\u0142\u00f3w \u201epro multis\u201d w czasie konsekracji zosta\u0142a uregulowana, a Chrystus Pan zn\u00f3w b\u0119dzie \u201ewznosi\u0142 kielich\u201d, a nie \u201epodnosi\u0142 kubek\u201d. Za kilka miesi\u0119cy nikt nie us\u0142yszy ju\u017c absurdalnego \u201eAnd also with you\u201d, bo nast\u0105pi powr\u00f3t do dawnego \u201eI z duchem twoim\u201d. W Confiteor penitent zn\u00f3w powie, \u017ce bardzo zgrzeszy\u0142, a nie, \u017ce po prostu zgrzeszy\u0142, i trzykrotnie potwierdzi, \u017ce to jego wina, jego wina, jego bardzo wielka wina. Ponownie b\u0119dzie wyznawana wiara \u201ew Stworzyciela wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych\u201d, a nie tylko \u201etego, co widoczne i niewidoczne\u201d, Chrystus zn\u00f3w b\u0119dzie \u201eJednorodzony\u201d a sk\u0142adane Bogu dzi\u0119kczynienia na powr\u00f3t \u201egodne, sprawiedliwe, s\u0142uszne i zbawienne\u201d. Amen. \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n\r\n

<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jakub Pytel<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

PRZYPISY:<\/strong><\/p>\r\n\r\n

[1] Jak cho\u0107by przek\u0142ad tradycyjnego sformu\u0142owania \u201epacificare et coadunare digneris\u201d (\u2018racz nape\u0142ni\u0107 [Ko\u015bci\u00f3\u0142] pokojem i jedno\u015bci\u0105\u2019) jako \u201enape\u0142niaj go pokojem i doprowad\u017a do pe\u0142nej jedno\u015bci\u201d. Wi\u0119cej na ten temat: o. Benedykt Huculak OFM, S\u0142owo o jedno\u015bci katolickiego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego, Krak\u00f3w 1995.<\/p>\r\n\r\n

[2] W 1549 r. zachodnie prowincje Anglii zosta\u0142y ogarni\u0119te powstaniem, kt\u00f3rego przyczyn\u0105 by\u0142o promulgowanie Modlitewnika powszechnego (Book of Common Prayer), kt\u00f3ry mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 katolickie ksi\u0119gi liturgiczne i wyrugowa\u0107 z u\u017cycia \u0142acin\u0119. By\u0142o to ludowe powstanie w obronie religii katolickiej, kt\u00f3rego uczestnicy w jednym z punkt\u00f3w swej petycji napisali: \u201eChcemy mie\u0107 Msze w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, tak jak to by\u0142o przedtem, i celebrowane przez ksi\u0119dza, bez \u017cadnego m\u0119\u017cczyzny ani \u017cadnej kobiety komunikuj\u0105cych z kap\u0142anem\u201d. W innym dodano: \u201eNie b\u0119dziemy uczestniczy\u0107 w nabo\u017ce\u0144stwach nowego rodzaju, poniewa\u017c przypominaj\u0105 one bo\u017conarodzeniowe jase\u0142ka, lecz chcemy naszych dawnych nabo\u017ce\u0144stw nieszpor\u00f3w, Mszy \u015bwi\u0119tych i procesji. Nie po angielsku, ale po \u0142acinie – jak to by\u0142o dawnej. Zatem my, Kornwalijczycy (kt\u00f3rych wielu wcale nie zna j\u0119zyka angielskiego), zdecydowanie odrzucamy nabo\u017ce\u0144stwa sprawowane po angielsku\u201d<\/p>\r\n\r\n

[3] W \u0142aci\u0144skim oryginale: recognoscantur \u2018ponownie przejrze\u0107, przemy\u015ble\u0107\u2019, w polskich przek\u0142adach dokument\u00f3w soborowych – \u201epoprawi\u0107\u201d\u2026<\/p>\r\n\r\n

[4] Doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0105 tego stanu rzeczy jest hymn Gloria. \u0141aci\u0144ski orygina\u0142 oraz polski przek\u0142ad (cechuj\u0105cy si\u0119 rzetelno\u015bci\u0105) z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 czytelnikom znane, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 ograniczy\u0107 do przedstawienia mo\u017cliwie najwierniejszego t\u0142umaczenia z j\u0119zyka angielskiego. Brzmi ono tak: \u201eChwa\u0142a na wysoko\u015bci Bogu * I pok\u00f3j jego ludowi na ziemi. * Panie Bo\u017ce, Kr\u00f3lu nieba, * Wszechmog\u0105cy Bo\u017ce i Ojcze. * Czcimy Ciebie, dzi\u0119ki Ci sk\u0142adamy; * Wielbimy Ci\u0119 dla Twej chwa\u0142y, * Panie Jezu Chryste; * Jedyny synu Ojca; * Panie Bo\u017ce, Baranku Bo\u017cy; * Kt\u00f3ry g\u0142adzisz grzechy \u015bwiata: zmi\u0142uj si\u0119 nad nami; * Kt\u00f3ry siedzisz po prawicy Ojca: przyjm b\u0142aganie nasze; * Tylko Ty\u015b jest \u015bwi\u0119ty; * Tylko Ty\u015b jest Panem; * Tylko Ty\u015b Najwy\u017cszy; Jezu Chryste, * z Duchem \u015awi\u0119tym, w chwale Boga Ojca. Amen\u201d. Dlaczego niekt\u00f3re wersety zamieniono miejscami i co sta\u0142o si\u0119 z tymi, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o pokoju ludziom dobrej woli czy o Jezusie \u201d\u201d Synu Jednorodzonym? To wiedz\u0105 tylko biskupi i t\u0142umacze nale\u017c\u0105cy do ICEL.<\/p>\r\n\r\n

[5] Przem\u00f3wienie do biskup\u00f3w Kalifornii, Newady i Hawaj\u00f3w z okazji wizyty ad limina, \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d, 15 grudnia 1993.<\/p>\r\n\r\n

[6] A. Sporniak, Wiele m\u00f3wi\u0105ca korekta, cytat z ks. W. Hryniewicza, \u201eTygodnik Powszechny\u201d 4 grudnia 2006.<\/p>\r\n\r\n

[7] W grudniu 2006 r. prefekt Kongregacji ds. Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w zgodnie z \u017cyczeniem papie\u017ca Benedykta XVI poleci\u0142 biskupom ujednolicenie tekstu modlitwy eucharystycznej i t\u0142umaczenie s\u0142\u00f3w \u201epro multis\u201d jako \u201eza wielu\u201d, a nie \u201eza wszystkich\u201d.<\/p>\r\n\r\n

[8] Mark Pattison, \u201eBishop criticizes \u2018slavishly literal\u2019 English translation of missal\u201d, Catholic News Service, 23 pa\u017adziernika 2009.<\/p>\r\n\r\n

[9] Mo\u017cna tu wspomnie\u0107 cho\u0107by XVII-wieczn\u0105 reform\u0119 ksi\u0105g liturgicznych zarz\u0105dzona przez patriarch\u0119 Moskwy, Nikona, kt\u00f3ry rewidowa\u0142 ksi\u0119gi cerkiewne pod k\u0105tem zgodno\u015bci ich starocerkiewnos\u0142owia\u0144skich przek\u0142ad\u00f3w z greckimi orygina\u0142ami. Wprowadzone zmiany by\u0142y przyczyn\u0105 schizmy mnicha Awwakuma i oddzielenia si\u0119 od Cerkwi staroobrz\u0119dowc\u00f3w, podzielonych dzi\u015b na kilka nurt\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Tekst pochodzi z miesi\u0119cznika Zawsze Wierni<\/em>, nr 131\/kwiecie\u0144 2010<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nale\u017cy si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce nowe t\u0142umaczenie \u00abMissale romanum\u00bb na najpopularniejszy dzi\u015b j\u0119zyk \u015bwiata jest wierniejsze \u0142aci\u0144skiemu orygina\u0142owi od poprzednich i przywraca wielu modlitwom ich w\u0142a\u015bciwy sens teologiczny. O niedoskona\u0142o\u015bci rytu wprowadzonego po II Soborze Watyka\u0144skim wcale nie \u015bwiadcz\u0105 ekstremalne, wr\u0119cz blu\u017aniercze ekscesy, ale przede wszystkim nieuniknione, cz\u0119sto mimowolne nadu\u017cycia, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tam, gdzie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135,328],"tags":[119,41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32046"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32046\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}