{"id":31951,"date":"2011-02-05T18:37:31","date_gmt":"2011-02-05T23:37:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31951"},"modified":"2011-02-05T18:37:31","modified_gmt":"2011-02-05T23:37:31","slug":"raport-mak-jest-bardzo-jednostronny-wywiad-z-gen-geoffreyem-van-ordenem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31951","title":{"rendered":"„Raport MAK jest bardzo jednostronny” – wywiad z gen. Geoffreyem Van Orden’em<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jak pan ocenia opublikowany przez Rosjan raport MAK dotycz\u0105cy katastrofy samolotu TU 154 M pod Smole\u0144skiem?
\r\n <\/strong>
\r\n Mia\u0142em okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z tym raportem. Trudno by\u0142o, co prawda, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 jego angielsk\u0105 wersj\u0119 z Internetu, ale uda\u0142o mi si\u0119 i przeczyta\u0142em zawarte w nim wnioski. Moim zdaniem jest bardzo jednostronny. Spodziewali\u015bmy si\u0119 zreszt\u0105, \u017ce je\u015bli w\u0142adze polskie nie b\u0119d\u0105 od pocz\u0105tku w\u0142\u0105czone w dochodzenie, to taki b\u0119dzie jego wynik. Trzeba by\u0142o doprowadzi\u0107 spraw\u0119 do satysfakcjonuj\u0105cego zako\u0144czenia, bo to by\u0142a przecie\u017c najwi\u0119ksza tragedia, a rodziny ofiar nigdy si\u0119 z niej nie otrz\u0105sn\u0105, bardzo im wszystkich wsp\u00f3\u0142czuj\u0119. Mieli nadziej\u0119, \u017ce dochodzenie w sprawie tej katastrofy przyniesie jakie\u015b dobre wnioski, ale ten raport takich wniosk\u00f3w nie zawiera..
\r\n
\r\n Co by zrobi\u0142 rz\u0105d angielski, gdyby taka tragedia wydarzy\u0142a si\u0119 w Wielkiej Brytanii? Jakie s\u0105 procedury dochodzenia przyczyn katastrofy wypadk\u00f3w lotniczych w Anglii?
\r\n <\/strong>
\r\n Niestety zdarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka takich katastrof, ale ka\u017cda by\u0142 oczywi\u015bcie inna. W roku 1994 straci\u0142em wielu bliskich koleg\u00f3w z policji i wojska w katastrofie \u015bmig\u0142owca Chinook nad Szkocj\u0105. Pierwsze dochodzenie nie doprowadzi\u0142o do \u017cadnych ustale\u0144 i dopiero w\u0142a\u015bciwie w ubieg\u0142ym roku nowy brytyjski minister obrony oznajmi\u0142, \u017ce dochodzenie zostanie wznowione. Przyczyny tamtej katastrofy by\u0142y jednak wtedy bardzo dok\u0142adnie badane. To nigdy oczywi\u015bcie nie zadowoli\u0142o rodzin pilot\u00f3w. Wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy jednak z tego jakie\u015b wnioski i teraz mo\u017cemy si\u0119 ponownie sprawie przyjrze\u0107. By\u0142y i inne tragedie, np. katastrofa wojskowego samolotu Nimrod w 2006 roku i najwi\u0119ksza tragedia, jaka mia\u0142a miejsce na ziemi brytyjskiej, w brytyjskiej przestrzeni powietrznej tj. katastrofa nad Lockerbie w 1988. Wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy wnioski z dochodzenia przyczyn ka\u017cdej z tych katastrof i nadal je wyci\u0105gamy. Za ka\u017cdym razem dochodzimy do wniosku, \u017ce od samego pocz\u0105tku trzeba rzetelnie prowadzi\u0107 dochodzenie i nale\u017cy zaanga\u017cowa\u0107 wszystkie zainteresowane strony. Nawet je\u015bli prawne aspekty dochodzenia s\u0105 na pocz\u0105tku okre\u015blone, trzeba by\u0107 otwartym na przyj\u0119cie innych.. Np. w przypadku katastrofy nad Lockerbie, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w brytyjskiej przestrzeni powietrznej, ale rozbi\u0142 si\u0119 samolot ameryka\u0144ski. Dlatego w\u0142a\u015bciwe by\u0142o przej\u0119cie dochodzenia przez stron\u0119 brytyjsk\u0105, ale eksperci ameryka\u0144scy byli w nie w pe\u0142ni zaanga\u017cowani. W zasadzie prowadzono dwa osobne dochodzenia – jedno techniczne, a drugie w trybie karnym, poniewa\u017c katastrofa by\u0142a wynikiem zamachu terrorystycznego. Powiedzia\u0142bym wi\u0119c, \u017ce wiele nauczyli\u015bmy si\u0119 badaj\u0105c, ka\u017cd\u0105 tak\u0105 katastrof\u0119. Brytyjczycy maj\u0105 bardzo dobr\u0105 opini\u0119, je\u015bli chodzi o badanie wypadk\u00f3w lotniczych, ale nadal si\u0119 uczymy i niekt\u00f3re z tych lekcji maj\u0105 zastosowanie do innych katastrof. Nasze do\u015bwiadczenia mo\u017cna na pewno by\u0142o wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 w badaniu tragedii pod Smole\u0144skiem, ale niestety tak si\u0119 nie sta\u0142o. Jednym z tych do\u015bwiadcze\u0144 jest potrzeba zaanga\u017cowania wszystkich zainteresowanych stron. Jak rozumiem strona polska nie mia\u0142a nawet dost\u0119pu do czarnych skrzynek, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 wielu istotnych danych o przebiegu lotu. Znalaz\u0142y si\u0119 one w r\u0119kach rosyjskich. Trudno uwierzy\u0107, \u017ce w tym raporcie ca\u0142\u0105 win\u0105 za tragedi\u0119 obarcza si\u0119 stron\u0119 polsk\u0105. To obraza dla Polski i ofiar katastrofy. Oczywi\u015bcie Polacy pope\u0142nili b\u0142\u0119dy, ale i po stronie rosyjskiej by\u0142y fatalne b\u0142\u0119dy.
\r\n
\r\n Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nili Rosjanie?
\r\n <\/strong>
\r\n Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem by\u0142o to, \u017ce polski samolot nie dosta\u0142 polecenia, by odlecie\u0107. Lotnisko w Smole\u0144sku trzeba by\u0142o zamkn\u0105\u0107. To by\u0142 ten fatalny b\u0142\u0105d, a w\u0142adze rosyjskie nie podj\u0119\u0142y ani jednej pr\u00f3by w tym kierunku, nie wyda\u0142y polecenia polskim pilotom – nie mo\u017cecie l\u0105dowa\u0107, musicie odlecie\u0107. Dlatego strona rosyjska ponosi ogromn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Rosjanie odpowiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c za to, co wydarzy\u0142o si\u0119 potem – zabezpieczenie miejsca katastrofy, cz\u0119sto brak szacunku w wykonywaniu niekt\u00f3rych czynno\u015bci, niezaanga\u017cowanie w\u0142adz polskich w dochodzenie. By\u0142y to najpowa\u017cniejsze b\u0142\u0119dy i niestety w\u0105tpliwo\u015bci b\u0119d\u0105 si\u0119 ci\u0105gn\u0119\u0142y d\u0142ug, pozostanie \u017cal i gniew po tej tragedii.
\r\n
\r\n Jak wed\u0142ug Pana Unia Europejska mo\u017ce pom\u00f3c w pr\u00f3bie poznania prawdy o przyczynach tej tragedii?
\r\n <\/strong>
\r\n Chyba Unia Europejska nie mo\u017ce zbyt wiele zdzia\u0142a\u0107. Trzeba by w naszych kontaktach zach\u0119ca\u0107 Rosjan do rozszerzenia zakresu dochodzenia. Ale jest ju\u017c na to za p\u00f3\u017ano. Raport zosta\u0142 opublikowany. Ja bym wyst\u0105pi\u0142 z takim wnioskiem przed opublikowaniem raportu. Teraz znamy ju\u017c jego tre\u015b\u0107..
\r\n
\r\n By\u0142 pan uczestnikiem wys\u0142uchania publicznego w Parlamencie Europejskim na ten temat. Kogo wed\u0142ug Pana zabrak\u0142o na tym przes\u0142uchaniu?
\r\n <\/strong>
\r\n By\u0142em zaszczycony, \u017ce mog\u0119 pozna\u0107 bliskich ofiar katastrofy, szczeg\u00f3lnie rodzin\u0119 \u015bw. pami\u0119ci prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego. Oczywi\u015bcie dobrze by\u0142oby gdyby pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119cej przedstawicieli strony polskiej, mo\u017ce rz\u0105du polskiego, aby\u015bmy mogli dowiedzie\u0107 si\u0119, jakie dzia\u0142ania maj\u0105 zamiar podj\u0105\u0107 polskie w\u0142adze, w celu zwi\u0119kszenia roli Polski w tym dochodzeniu. Tak\u017ce kto\u015b ze strony rosyjskiej m\u00f3g\u0142by przyby\u0107 na takie spotkanie i przedstawi\u0107 swoje pogl\u0105dy.
\r\n
\r\n Czy jest co\u015b jeszcze, o czym chcia\u0142by Pan powiedzie\u0107 Polakom w zwi\u0105zku z t\u0105 tragedi\u0105?
\r\n <\/strong>
\r\n Przede wszystkim to najwi\u0119ksza tragedia dla tych, kt\u00f3rzy stracili swoich najbli\u017cszych. Nigdy nie b\u0119d\u0105 w stanie tego wymaza\u0107 z pami\u0119ci. Po drugie, to tak\u017ce najwi\u0119ksza tragedia dla Polak\u00f3w, jako narodu, bo stracili przedstawicieli polskiej elity politycznej i wojskowej. Teraz odezw\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce trzeba na nowo przeprowadzi\u0107 dochodzenie. Nie mog\u0119 jednak m\u00f3wi\u0107 Polakom, jak maj\u0105 za\u0142atwia\u0107 w\u0142asne sprawy. Dochodzenie MAK by\u0142o bardzo niezadowalaj\u0105ce i mo\u017cna je by\u0142o przeprowadzi\u0107 zupe\u0142nie inaczej. Do\u015bwiadczenia p\u0142yn\u0105ce z badania wcze\u015bniejszych wypadk\u00f3w lotniczych w innych krajach by\u0142y dla wszystkich dost\u0119pne, ale niestety nie po\u015bwi\u0119cono im zbyt wiele uwagi.
\r\n
\r\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 <\/strong><\/p>\r\n\r\n


\r\n GEOFFREY VAN ORDEN – <\/strong>S\u0142u\u017cy\u0142 w armii brytyjskiej na ca\u0142ym \u015bwiecie (1964-1985); instruktor w niemieckiej Wy\u017cszej Szkole Si\u0142 Zbrojnych w Hamburgu (1985-1988); Szef Sztabu i zast\u0119pca szefa wywiadu wojskowego G2, sektor brytyjski, Berlin (1988-1990); praca w sekcji analiz wojskowych Wsp\u00f3lnej Komisji Agencji Wywiadu przy Urz\u0119dzie Rady Ministr\u00f3w w Londynie (1990). Wysoki rang\u0105 urz\u0119dnik Komisji Europejskiej ds. polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa (1995-1999).
\r\n
\r\n Pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego (od 1999). Wiceprzewodnicz\u0105cy Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Praw Cz\u0142owieka oraz Komisji ds. Wsp\u00f3lnego Bezpiecze\u0144stwa i Polityki Obronnej (od 2002); rzecznik konserwatyst\u00f3w ds. polityki zagranicznej, obrony i praw cz\u0142owieka (od 1999); sprawozdawca PE ds. Bu\u0142garii (od 1999); cz\u0142onek delegacji Wsp\u00f3lnej Komisji Parlamentarnej UE-Turcja (od 1999).
\r\n
\r\n Genera\u0142 brygady w Kwaterze G\u0142\u00f3wnej NATO w Brukseli (1991-1994); sekretarz wykonawczy Mi\u0119dzynarodowego Sztabu Wojskowego w Kwaterze G\u0142\u00f3wnej NATO w Brukseli (1991-1994).
\r\n
\r\n Autor publikacji na temat polityki zagranicznej i kwestii bezpiecze\u0144stwa. Honorowy obywatel Londynu; honorowy cz\u0142onek gildii londy\u0144skiej Worshipful Company of Painter-Stainers. Kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego.<\/p>\r\n\r\n

Strona internetowa gen. Geoffrey van Orden:\u00a0 www.geoffreyvanorden.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak pan ocenia opublikowany przez Rosjan raport MAK dotycz\u0105cy katastrofy samolotu TU 154 M pod Smole\u0144skiem? Mia\u0142em okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z tym raportem. Trudno by\u0142o, co prawda, \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 jego angielsk\u0105 wersj\u0119 z Internetu, ale uda\u0142o mi si\u0119 i przeczyta\u0142em zawarte w nim wnioski. Moim zdaniem jest bardzo jednostronny. Spodziewali\u015bmy si\u0119 zreszt\u0105, \u017ce je\u015bli w\u0142adze polskie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[84,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31951\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}