{"id":31782,"date":"2011-02-02T23:29:08","date_gmt":"2011-02-03T04:29:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31782"},"modified":"2011-02-02T23:29:08","modified_gmt":"2011-02-03T04:29:08","slug":"gazeta-wyborcza-znow-przekracza-wszelkie-granice-czy-na-ziemiach-zachodnich-powinni-mieszkac-niemcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31782","title":{"rendered":"Gazeta Wyborcza zn\u00f3w przekracza wszelkie granice: Czy na Ziemiach Zachodnich powinni mieszka\u0107 Niemcy?"},"content":{"rendered":"

Tego wywiadu przeprowadzonego w „Gazecie Wyborczej” tu\u017c przed Nowym Rokiem nikt nie zauwa\u017cy\u0142. A szkoda, bo pokazuje nowe trendy w polskim \u017cyciu umys\u0142owym.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dziennikarz Miros\u0142aw Maciorowski przepyta\u0142 profesora Zdzis\u0142awa Macha.<\/a> Kt\u00f3\u017c to taki? Wyja\u015bnia obszerny podpis: „socjolog i antropolog spo\u0142eczny, dyrektor Instytutu Europeistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, w latach 80. i 90. bada\u0142 efekty powojennej migracji ludno\u015bci z Kres\u00f3w Wschodnich na ziemie zachodnie<\/strong>. W ksi\u0105\u017cce „Niechciane miasta” prze\u015bledzi\u0142 losy spo\u0142eczno\u015bci przyby\u0142ej z wiosek spod Czortkowa w przedwojennym wojew\u00f3dztwie tarnopolskim do Lubomierza, miasteczka le\u017c\u0105cego ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry, znanego m.in. z tego, \u017ce kr\u0119cono w nim s\u0142ynn\u0105 polsk\u0105 komedi\u0119 wszech czas\u00f3w – „Samych swoich”.<\/p>\r\n\r\n

Rozmowa dotyczy przesiedle\u0144c\u00f3w zza Buga na Dolnym \u015al\u0105sku i nowej to\u017csamo\u015bci tego regionu. Ale tak naprawd\u0119 mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce zosta\u0142 on przeprowadzony dla paru zda\u0144 wybitych na samej g\u00f3rze, cho\u0107 padaj\u0105 w \u015brodku wywiadu.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

„Deportacja Niemc\u00f3w z Dolnego \u015al\u0105ska by\u0142a b\u0142\u0119dem. Gdyby zostali, nauczyliby przybysz\u00f3w, do czego s\u0142u\u017cy kanalizacja i maszyny rolnicze. Polscy wyp\u0119dzeni z Kres\u00f3w Wschodnich szybciej odtworzyliby swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107”.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jestem ostatni\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra broni\u0142aby post\u0119powania w\u0142adz komunistycznych po drugiej wojnie \u015bwiatowej. Uwa\u017cam na przyk\u0142ad polityk\u0119 tych w\u0142adz wobec autochton\u00f3w\u00a0 na \u015al\u0105sku Opolskim czy na Warmii i Mazurach za tragicznie b\u0142\u0119dn\u0105<\/strong> – nawet je\u015bli wsp\u00f3\u0142gra\u0142a ona z uprzedzeniami tych, co na te tereny nap\u0142ywali, a nie rozumieli, \u017ce ewangelik maj\u0105cy krewnych w Wehrmachcie niekoniecznie musi by\u0107 wrogim polsko\u015bci Niemcem. Ale profesor Mach m\u00f3wi o Dolnym, \u015al\u0105sku, gdzie problem to\u017csamo\u015bci by\u0142 stosunkowo najprostszy: miejscowi Niemcy bez to\u017csamo\u015bciowych komplikacji kontra nap\u0142ywowi Polacy. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dziennikarz Wyborczej nie odrobi\u0142 w tym momencie podstawowej lekcji. Bo powinien zapyta\u0107 swojego rozm\u00f3wc\u0119, jak sobie tak\u0105 wymarzon\u0105 koegzystencj\u0119 wyobra\u017ca.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Po pierwsze, czy by\u0142a ona w og\u00f3le fizycznie mo\u017cliwa? <\/strong>Czy tych, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali i tych, kt\u00f3rzy tam ju\u017c byli, mo\u017cna by\u0142o pomie\u015bci\u0107. Czy dla jednych i drugich starczy\u0142oby ziemi, dom\u00f3w? Bez wyja\u015bnienia tej sprawy ca\u0142a hipoteza robi wra\u017cenie intelektualnej ekstrawagancji. A przypomn\u0119, to nie Polacy zza Buga i z innych region\u00f3w zgotowali sobie los przesiedle\u0144c\u00f3w, a brutalna gra mocarstw.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie, czy by\u0142o to mo\u017cliwe z punktu widzenia czystej psychologii? Przecie\u017c to czas wielkiej nienawi\u015bci wobec Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy dopiero co zgotowali nam krwaw\u0105 \u0142a\u017ani\u0119. <\/strong>Dzi\u015b ta nienawi\u015b\u0107 mo\u017ce razi\u0107, tylko \u017ce to absolutnie ahistoryczne podej\u015bcie. Trzeba by\u0142o \u017cy\u0107 w tamtych czasach i popr\u00f3bowa\u0107 niemieckiej okupacji. By\u0142a ona troch\u0119 mniejsza w\u015br\u00f3d Wilniuk\u00f3w ni\u017c w\u015br\u00f3d przybysz\u00f3w z innych cz\u0119\u015bci Polski, ale po pierwsze nie sami Wilniucy tam przybywali, a po drugie, og\u00f3lne poczucie krzywdy zaznanej od Niemc\u00f3w \u0142\u0105czy\u0142o ca\u0142y polski nar\u00f3d. I by\u0142o wyj\u0105tkowo trwa\u0142e. Nie cierpi\u0119 W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, ale akurat w tym przypadku on nie tylko straszy\u0142 rewan\u017cystami. On si\u0119 ich naprawd\u0119 ba\u0142. I mia\u0142 powody.<\/p>\r\n\r\n

Sam profesor Mach pisze w innym miejscu, \u017ce nap\u0142ywowi Polacy mieli przez wiele lat poczucie tymczasowo\u015bci. Nie inwestowali tyle ile mogli w swoje domy i gospodarstwa, nie przywi\u0105zywali si\u0119, bo uwa\u017cali, \u017ce jutro kto\u015b przesunie znowu granice. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Czy to poczucie by\u0142oby mniejsze, gdyby ich s\u0105siadami byli Niemcy uwa\u017caj\u0105cy si\u0119 za prawowitych gospodarzy? <\/strong>Powt\u00f3rz\u0119 raz jeszcze: peerelowskich w\u0142adz\u00a0 chwali\u0107 nie b\u0119d\u0119. Ale w tej akurat sprawie, jaki mia\u0142y tak naprawd\u0119 wyb\u00f3r? Pole manewru naprawd\u0119 niewielkie.<\/p>\r\n\r\n

Ca\u0142y wyw\u00f3d jest miejscami ciekawy, autor trafnie i sugestywnie opisuje cywilizacyjn\u0105 zapa\u015b\u0107 tamtych teren\u00f3w, cho\u0107 mam wra\u017cenie, \u017ce m\u00f3g\u0142by sobie darowa\u0107 sformu\u0142owania typu: „prymitywna polsko\u015b\u0107”. <\/strong>Ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce tamtejsi nowi ludzie w innym systemie ni\u017c nakazowo-rozdzielczy sprawdziliby si\u0119 lepiej, cho\u0107 na pewno nie dor\u00f3wnywali\u00a0 wiedz\u0105 (na przyk\u0142ad rolnicz\u0105), a zreszt\u0105 i poziomem \u017cycia przed wojn\u0105 niemieckim gospodarzom. Ale teza g\u0142\u00f3wna wpisuje si\u0119 znakomicie w obecn\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 Niemiec. Czy polski uczony jest (powinien by\u0107?) jako\u015b zwi\u0105zany polsk\u0105 racj\u0105 stanu? <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Stawiam to jako pytanie zach\u0119caj\u0105c do kolejnych wypowiedzi na ten temat.<\/p>\r\n\r\n

Piotr Zaremba<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tego wywiadu przeprowadzonego w „Gazecie Wyborczej” tu\u017c przed Nowym Rokiem nikt nie zauwa\u017cy\u0142. A szkoda, bo pokazuje nowe trendy w polskim \u017cyciu umys\u0142owym. Dziennikarz Miros\u0142aw Maciorowski przepyta\u0142 profesora Zdzis\u0142awa Macha. Kt\u00f3\u017c to taki? Wyja\u015bnia obszerny podpis: „socjolog i antropolog spo\u0142eczny, dyrektor Instytutu Europeistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, w latach 80. i 90. bada\u0142 efekty powojennej migracji ludno\u015bci […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[124,159,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31782\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}