{"id":31627,"date":"2011-01-31T10:07:57","date_gmt":"2011-01-31T15:07:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31627"},"modified":"2011-01-31T10:07:57","modified_gmt":"2011-01-31T15:07:57","slug":"dlaczego-sciezka-schodzenia-nagle-sie-zalamala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31627","title":{"rendered":"Dlaczego \u015bcie\u017cka schodzenia nagle si\u0119 za\u0142ama\u0142a"},"content":{"rendered":"

Anomalie w locie Tu-154M, kt\u00f3ry rozbi\u0142 si\u0119 na Siewiernym, wyst\u0119powa\u0142y ju\u017c na wysoko\u015bci 200 metr\u00f3w. Chodzi o korekty wysoko\u015bci, kt\u00f3rych autopilot normalnie nie wykonuje – oceniaj\u0105 piloci, kt\u00f3rzy analizowali wykresy sporz\u0105dzone w oparciu o zrzut danych ze skrzynki FDR, do\u0142\u0105czone w formie za\u0142\u0105cznika do raportu MAK. Problem w tym, \u017ce zabrak\u0142o w nim technicznego opisu kluczowej, ko\u0144cowej fazy lotu polskiego samolotu. Bez odpowiedzi Rosjanie pozostawili te\u017c pytanie o nag\u0142\u0105 zmian\u0119 nastawy wysoko\u015bci na wysoko\u015bciomierzu WBE-SWS dow\u00f3dcy za\u0142ogi. MAK uzna\u0142 to za b\u0142\u0105d za\u0142ogi. Tymczasem, jak ustali\u0142 „Nasz Dziennik”, 36. Specjalny Pu\u0142k Lotnictwa Transportowego reklamowa\u0142 w ostatnich latach w\u0142a\u015bnie to urz\u0105dzenie u producenta, bo samo zmienia\u0142o tzw. t\u0142o, czyli ze st\u00f3p przechodzi\u0142o na metry. Wysoko\u015bciomierz WBE-SWS, zamontowany przy lewym fotelu w Tu-154M o numerze bocznym 101 przejawia\u0142 sk\u0142onno\u015b\u0107 do wprowadzania samowolnych zmian jednostki wyskalowania przyrz\u0105du – m\u00f3wi pilot, kt\u00f3ry lata\u0142 na tupolewie 101 w fotelu dow\u00f3dcy.<\/strong>
\r\n
\r\nOpublikowane przez MAK wykresy wybranych parametr\u00f3w lotu Tu-154M wraz z niepe\u0142nymi stenogramami rozm\u00f3w nie wyja\u015bniaj\u0105, co dzia\u0142o si\u0119 z samolotem po wydaniu przez mjr. Arkadiusza Protasiuka komendy „odchodzimy”. Dopiero dok\u0142adna analiza oryginalnych danych zawartych w FDR i CVR pozwoli\u0142aby na wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w. Teoretycznie jest to wprawdzie mo\u017cliwe, ale wyniki takich analiz nie b\u0119d\u0105 w pe\u0142ni wiarygodne. Dlaczego? Jednym z powod\u00f3w jest chocia\u017cby luka w zapisach rozm\u00f3w w kokpicie, kt\u00f3ra cz\u0119\u015bciowo ju\u017c zosta\u0142a obna\u017cona przez polskich ekspert\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

– Dla ka\u017cdego pilota braki w stenogramie powinny by\u0107 oczywiste. Okazuje si\u0119, \u017ce z ust mjr. Arkadiusza Protasiuka we w\u0142a\u015bciwym momencie jednak pad\u0142a kluczowa komenda „odchodzimy” i zosta\u0142a ona potwierdzona przez drugiego pilota pp\u0142k. Roberta Grzywn\u0119. R\u00f3wnie\u017c dalsze dzia\u0142anie za\u0142ogi wskazuje, \u017ce procedura odej\u015bcia by\u0142a realizowana. Ale skoro tak, to dlaczego nie wida\u0107 tego w stenogramach? Takich czynno\u015bci nie wykonuje si\u0119 w milczeniu. Czego wi\u0119c jeszcze nam nie pokazano? – pytaj\u0105 piloci, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142 „Nasz Dziennik”. Bia\u0142ych plam jest ca\u0142kiem sporo, bo MAK w swojej prezentacji nie odtworzy\u0142 wszystkich posiadanych zapis\u00f3w rozm\u00f3w, i to nie tylko z kokpitu, ale tak\u017ce towarzysz\u0105cych im nerwowych ustale\u0144 na wie\u017cy Siewiernego. Powa\u017cn\u0105 luk\u0105 w raporcie jest brak analizy technicznej po wydaniu komendy „odchodzimy”. – Nie wyja\u015bniono przyczyn nag\u0142ego za\u0142amania \u015bcie\u017cki schodzenia. Za\u0142oga prawid\u0142owo realizowa\u0142a procedur\u0119 odej\u015bcia, wi\u0119c samolot powinien zacz\u0105\u0107 si\u0119 wznosi\u0107, a sta\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie odwrotnie, run\u0105\u0142 na ziemi\u0119. Dlaczego? – zastanawiaj\u0105 si\u0119 piloci. Nasi rozm\u00f3wcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nawet ze wst\u0119pnych, pobie\u017cnych analiz wykres\u00f3w ze skrzynki FDR wynika, \u017ce ju\u017c na wysoko\u015bci 200 m w locie Tu-154M wyst\u0119powa\u0142y pewne anomalie, czynione by\u0142y m.in. korekty wysoko\u015bci, kt\u00f3rych autopilot normalnie nie wykonuje. Kluczem do odpowiedzi na to pytanie s\u0105 oryginalne zapisy parametr\u00f3w lotu oraz pe\u0142ne zapisy komend, kt\u00f3re pad\u0142y w ostatnich chwilach lotu. Lakoniczne stwierdzenie, \u017ce samolot do zderzenia by\u0142 sprawny, nie ko\u0144czy sprawy. I tak Rosjanie bez odpowiedzi pozostawili ustalenie, dlaczego nagle zmieni\u0142a si\u0119 wysoko\u015b\u0107 na wysoko\u015bciomierzu WBE-SWS dow\u00f3dcy za\u0142ogi i czy nast\u0105pi\u0142o to samoczynnie. Jak ustalili\u015bmy, w ostatnich latach by\u0142y reklamacje tych w\u0142a\u015bnie urz\u0105dze\u0144, bo np. same zmienia\u0142y t\u0142o (ze st\u00f3p przechodzi\u0142y na metry). Tymczasem MAK w raporcie przyj\u0105\u0142, \u017ce nastaw\u0119 m\u00f3g\u0142 zmieni\u0107 omy\u0142kowo dow\u00f3dca lub „ma\u0142o do\u015bwiadczony” nawigator kpt. Artur Zi\u0119tek.<\/p>\r\n\r\n

Strona polska uzna\u0142a, \u017ce przypi\u0119ty pasami do swego fotela nawigator nie m\u00f3g\u0142 jednak tego uczyni\u0107. A awari\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142a skutkowa\u0107 tak\u0105 zmian\u0105 nastawy, MAK uzna\u0142 za skrajnie ma\u0142o prawdopodobn\u0105. Kwestia, jak faktycznie dosz\u0142o do zmiany, pozosta\u0142a w raporcie nierozstrzygni\u0119ta. „Mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce ci\u015bnienie lotniska 745 mm s\u0142upa rt\u0119ci by\u0142o ustawione na wysoko\u015bciomierzach WM-15 PB nr 1188008 oraz UWO-15M1B nr 1196652, kt\u00f3re zosta\u0142y poddane ekspertyzom technicznym. Stwierdzenie, \u017ce za\u0142oga najprawdopodobniej ustawi\u0142a ci\u015bnienie lotniska 745 mm s\u0142upa rt\u0119ci na wszystkich wysoko\u015bciomierzach barometrycznych, wynika jedynie z korespondencji radiowej. Wniosek MAK wskazuje na niew\u0142a\u015bciw\u0105 analiz\u0119, gdy\u017c tak naprawd\u0119 za\u0142oga przestawi\u0142a wysoko\u015bciomierze na ci\u015bnienie lotniska l\u0105dowania powy\u017cej poziomu przej\u015bciowego, na wysoko\u015bci oko\u0142o 2100 metr\u00f3w” – czytamy w polskich „Uwagach” do raportu MAK.<\/p>\r\n\r\n

Fakt zg\u0142aszania reklamacji wysoko\u015bciomierzy WBE-SWS montowanych w tupolewie potwierdzi\u0142 Bumar, kt\u00f3ry w ubieg\u0142ych latach po\u015bredniczy\u0142 w relacjach wojska z rosyjskim dostawc\u0105. Jednak z uwagi na likwidacj\u0119 pionu lotniczego (firma nie realizuje obecnie zam\u00f3wie\u0144 dla Si\u0142 Powietrznych) sp\u00f3\u0142ka nie by\u0142a w stanie ustali\u0107, ile by\u0142o tych reklamacji i jaki by\u0142 fina\u0142 procedury. „Nasz Dziennik” wci\u0105\u017c czeka na informacj\u0119 w tej sprawie z Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Powietrznych.<\/p>\r\n\r\n

– WBE-SWS to tylko przyk\u0142ad, ale przy badaniu katastrof w\u0142a\u015bnie sytuacje skrajnie ma\u0142o prawdopodobne bierze si\u0119 pod uwag\u0119, bo one najcz\u0119\u015bciej powoduj\u0105 katastrof\u0119, gdy\u017c nikt si\u0119 nie spodziewa, \u017ce co\u015b mo\u017ce si\u0119 sta\u0107, bo jest to w\u0142a\u015bnie ma\u0142o prawdopodobne. Je\u015bli odpadnie skrzyd\u0142o, silnik, to wszyscy to widz\u0105 i stwierdzaj\u0105 ten fakt, ale je\u015bli np. w jakiej\u015b instalacji zrobi si\u0119 ma\u0142a dziurka, to fakt, \u017ce nie jest ona widoczna, oznacza, \u017ce nie nale\u017cy tego zbada\u0107? Tu zgin\u0119\u0142o 96 os\u00f3b, wi\u0119c ka\u017cda, nawet najmniejsza cz\u0119\u015b\u0107 powinna zosta\u0107 dok\u0142adnie sprawdzona i dopiero w\u00f3wczas mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce samolot zosta\u0142 przebadany – oceni\u0142 nasz rozm\u00f3wca. Jak doda\u0142, przy wyja\u015bnianiu katastrofy Tu-154M przechodzi si\u0119 obok pewnych kwestii technicznych, odg\u00f3rnie zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce mo\u017cna je odrzuci\u0107, uzna\u0107 za nieistotne. – Takie zachowanie mo\u017cna usprawiedliwi\u0107, gdyby dosz\u0142o do niegro\u017anego incydentu, w kt\u00f3rym nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o, a samolot nie dozna\u0142 uszkodze\u0144, ale nie w przypadku takiej ogromnej tragedii. To \u015bwiadczy o niekompetencji os\u00f3b, kt\u00f3re zajmowa\u0142y si\u0119 badaniem katastrofy. Jest to tak\u017ce nast\u0119pstwo niedopuszczenia polskich ekspert\u00f3w do bada\u0144. Bo jak co\u015b mo\u017cna wyja\u015bni\u0107, skoro nie mamy zbadanych wszystkich dowod\u00f3w? – m\u00f3wi pilot.
\r\nZdaniem Ignacego Goli\u0144skiego, by\u0142ego cz\u0142onka Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych, ko\u0144cowy odcinek lotu Tu-154M nale\u017cy dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 na podstawie zapis\u00f3w parametr\u00f3w lotu, zapis\u00f3w g\u0142os\u00f3w w kabinie i na wie\u017cy kontrolnej. – Dopiero te wszystkie dane odpowiednio na\u0142o\u017cone na osi czasu pozwalaj\u0105 na wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w. W ten spos\u00f3b mo\u017cna podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 ustalenia m.in. tego, kiedy i jakie by\u0142y dzia\u0142ania sterami samolotu – podkre\u015bli\u0142. Goli\u0144ski doda\u0142, \u017ce w przypadku badania wypadku samolotu CASA z 2008 roku by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbadania tego, czy w danym momencie nast\u0105pi\u0142 ruch wolantem i peda\u0142ami, a urz\u0105dzenia rejestracyjne zapisa\u0142y m.in. takie parametry, jak k\u0105t wychylenia lotek czy ster\u00f3w w danym momencie. Jak zauwa\u017cy\u0142, wa\u017cne jest, by analizowane zapisy z rejestrator\u00f3w pok\u0142adowych by\u0142y mo\u017cliwie pe\u0142ne. – Rosjanie maj\u0105 oryginalne ta\u015bmy, wi\u0119c maj\u0105 te\u017c wi\u0119ksz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich odczytania, ale nie wiem, czy nie chc\u0105 tego uczyni\u0107, czy te\u017c nie potrafi\u0105 – doda\u0142. Z pewno\u015bci\u0105 rzecz\u0105 niedopuszczaln\u0105 by\u0142o, \u017ce w raporcie ko\u0144cowym nie znalaz\u0142y si\u0119 zapisy rozm\u00f3w na smole\u0144skiej wie\u017cy, bo nawet je\u015bliby przyj\u0105\u0107 wersj\u0119 MAK, \u017ce kontrolerzy nie zawinili, to w ko\u0144cowym dokumencie powinien znale\u017a\u0107 si\u0119 pe\u0142ny i obiektywny obraz retrospekcji katastrofy.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

By\u0142y reklamacje wysoko\u015bciomierza zamontowanego w Tu-154M przy fotelu dow\u00f3dcy.<\/strong><\/p>\r\n\r\n


\r\n<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Anomalie w locie Tu-154M, kt\u00f3ry rozbi\u0142 si\u0119 na Siewiernym, wyst\u0119powa\u0142y ju\u017c na wysoko\u015bci 200 metr\u00f3w. Chodzi o korekty wysoko\u015bci, kt\u00f3rych autopilot normalnie nie wykonuje – oceniaj\u0105 piloci, kt\u00f3rzy analizowali wykresy sporz\u0105dzone w oparciu o zrzut danych ze skrzynki FDR, do\u0142\u0105czone w formie za\u0142\u0105cznika do raportu MAK. Problem w tym, \u017ce zabrak\u0142o w nim technicznego opisu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31627"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31627\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}