{"id":31614,"date":"2011-02-01T16:02:08","date_gmt":"2011-02-01T21:02:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31614"},"modified":"2011-02-01T16:03:28","modified_gmt":"2011-02-01T21:03:28","slug":"egipt-krotka-historia-braci-muzulmanow-dla-opornych-jerzy-szygiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31614","title":{"rendered":"Egipt: kr\u00f3tka historia Braci Muzu\u0142man\u00f3w dla opornych – Jerzy Szygiel<\/em>"},"content":{"rendered":"

W Polsce ma\u0142o kto s\u0142ysza\u0142 o Tariqu Ramadanie, Szwajcarze egipskiego pochodzenia, kt\u00f3rego ksi\u0105\u017cki i wyk\u0142ady na europejskich uniwersytetach zawsze budz\u0105 wielkie zainteresowanie i dyskusje. Ramadan jest profesorem katedry wsp\u00f3\u0142czesnych studi\u00f3w islamskich Uniwersytetu Oksfordzkiego, uwa\u017ca si\u0119 go za jednego z najciekawszych europejskich intelektualist\u00f3w. Zanim do niego wr\u00f3cimy, warto doda\u0107, \u017ce jest wnukiem Hassana El-Banny – za\u0142o\u017cyciela Braci Muzu\u0142man\u00f3w (w Polsce prasa u\u017cywa okre\u015blenia Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie).<\/strong><\/p>\r\n\r\n

El-Banna za\u0142o\u017cy\u0142 Stowarzyszenie Braci Muzu\u0142man\u00f3w w 1928 roku z zamiarem kszta\u0142cenia m\u0142odzie\u017cy w duchu tradycyjnych warto\u015bci, co mia\u0142o by\u0107 odpowiedzi\u0105 na brytyjsk\u0105 kolonizacj\u0119 i \u015blepe na\u015bladownictwo europejskich wzor\u00f3w kulturowych.\u00a0Chodzi\u0142 po targach i kawiarniach z Koranem w r\u0119ku, by naucza\u0107 tzw. islamu socjalnego (promuj\u0105cego samopomoc ekonomiczn\u0105) – bezpo\u015brednie spotkania z lud\u017ami s\u0105 do dzi\u015b charakterystyczn\u0105 cech\u0105 Braci.<\/p>\r\n\r\n

Brytyjczycy, Amerykanie, Izraelczycy\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n

El-Banna, nie bez pomocy Brytyjczyk\u00f3w, zak\u0142ada\u0142 szko\u0142y, stowarzyszenia charytatywne, lazarety, biblioteki, przedsi\u0119biorstwa i w 1934 roku jego organizacja liczy\u0142a ju\u017c 40 tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w. Rok p\u00f3\u017aniej egipscy Bracia uczestniczyli w pierwszym przegranym powstaniu Palesty\u0144czyk\u00f3w przeciw Brytyjczykom i kolonistom \u017cydowskim. W 1945 jego zi\u0119\u0107 Said Ramadan za\u0142o\u017cy\u0142 palesty\u0144sk\u0105 fili\u0119 BM, by walczy\u0107 z organizacjami syjonistycznymi, co jak wiadomo sko\u0144czy\u0142o si\u0119 kl\u0119sk\u0105 w 1948. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107, zamiast Palestyny, wygrali wtedy koloni\u015bci z Europy, kt\u00f3rzy wyrzynali ca\u0142e wioski, by w ko\u0144cu dos\u0142ownie wypchn\u0105\u0107 reszt\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w do morza i za granic\u0119. Rok p\u00f3\u017aniej El-Banna zosta\u0142 zamordowany.<\/p>\r\n\r\n

Na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Amerykanie upatrzyli sobie egipskich Braci jako potencjalnych sojusznik\u00f3w przeciwko Naserowi i innym arabskim socjalistom. W 1957 Naser ostatecznie zdelegalizowa\u0142 BM, a 20 tysi\u0119cy z nich zamkn\u0105\u0142 w wi\u0119zieniach, w tym Ajmana Al-Zawahiriego, p\u00f3\u017aniejszego nr 2 Al-Kaidy. Said Ramadan uciek\u0142 do Europy. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych organizacja, z powodu represji, mia\u0142a przetr\u0105cony kr\u0119gos\u0142up zajmuj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie sprawami socjalnymi i budow\u0105 meczet\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Izraelczycy uznali, \u017ce w tej postaci b\u0119d\u0105 oni \u015bwietn\u0105 przeciwwag\u0105 dla popularno\u015bci \u015bwieckiego Arafata, kt\u00f3rego ci\u0105gle nie mogli dopa\u015b\u0107. Mosad wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ce odpowiednio kontrolowani Palesty\u0144czycy z terytori\u00f3w okupowanych zajm\u0105 si\u0119 religi\u0105, zamiast \u015bni\u0107 o odzyskaniu kraju i pom\u00f3g\u0142 Braciom stworzy\u0107 skromn\u0105, bogobojn\u0105 organizacj\u0119, kt\u00f3ra po latach przeistoczy\u0142a si\u0119 w Hamas i faktycznie przez jaki\u015b czas walczy\u0142a z Arafatem, ale szybko urwa\u0142a si\u0119 z izraelskiego paska. Nota bene taka by\u0142a moda polityczna ko\u0144ca lat siedemdziesi\u0105tych: Amerykanie o\u017cywili obumar\u0142y od \u015bredniowiecza koncept \u201e\u015bwi\u0119tej wojny\u201d, by pompuj\u0105c miliardy dolar\u00f3w wykorzysta\u0107 tych, kt\u00f3rych dzi\u015b nazywamy talibami, do sprowokowania interwencji ZSRR w Afganistanie, co okaza\u0142o si\u0119 sukcesem.<\/p>\r\n\r\n

Strzelanina w Egipcie<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Po wojnie przeciw Izraelowi w 1973 prezydent Sadat powypuszcza\u0142 BM z wi\u0119zie\u0144, by u\u017cy\u0107 ich do walki ze skrajn\u0105 lewic\u0105. W 1978, kiedy podpisa\u0142 uk\u0142ad pokojowy z Izraelem, organizacja oficjalnie wyrzek\u0142a si\u0119 przemocy\u00a0– opr\u00f3cz walki z terrorem i okupacj\u0105 izraelsk\u0105 w Palestynie. Romans Sadata z Bra\u0107mi nie spodoba\u0142 si\u0119 Amerykanom (Izraelowi), ale prezydent zacz\u0105\u0142 represje p\u00f3\u017ano, dopiero jesieni\u0105 1981 roku. Wkr\u00f3tce zgin\u0105\u0142 w zamachu zorganizowanym przez odprysk zbuntowanych Braci, kt\u00f3rym dowodzi\u0142 znany nam ju\u017c Ajman Al-Zawahiri. Proameryka\u0144ski wiceprezydent Mubarak nie wiadomo jak ocala\u0142 i zdoby\u0142 w\u0142adz\u0119, ale podejrzewa\u0142, \u017ce za zamachem sta\u0142a CIA i by na wszelki wypadek unikn\u0105\u0107 powt\u00f3rki nigdy nie mianowa\u0142 wiceprezydenta, a\u017c do czasu promowania w zesz\u0142ym tygodniu szefa wywiadu, genera\u0142a Sulejmana, kt\u00f3ry zreszt\u0105 te\u017c mia\u0142 sta\u0107 za pami\u0119tnym zamachem na Sadata.<\/p>\r\n\r\n

Mubarak z Sulejmanem od razu przyst\u0105pili do likwidacji BM, szczelnie zape\u0142nili wi\u0119zienia – Sulejman, zafascynowany izraelskimi metodami, szeroko rozwin\u0105\u0142 stosowanie tortur, skrytob\u00f3jstw i prowokacji. Prasa i biblioteki Braci zosta\u0142y spalone b\u0105d\u017a zamkni\u0119te, partia oczywi\u015bcie zakazana. BM dzia\u0142ali ju\u017c tylko jako religijne stowarzyszenie pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\r\n\r\n

W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Bracia zacz\u0119li rodzaj wewn\u0119trznej reformy ideologicznej. Wydali w podziemiu trzy manifesty. Jeden o \u201ekonieczno\u015bci demokracji\u201d, drugi o roli kobiet i trzeci na temat praw mniejszo\u015bci, szczeg\u00f3lnie \u201enaszych braci i rodak\u00f3w kopt\u00f3w (chrze\u015bcijan egipskich)\u201d. Sta\u0142o za tym m\u0142ode pokolenie BM, zwi\u0105zane z klas\u0105 \u015bredni\u0105, dla kt\u00f3rego stare przyw\u00f3dztwo by\u0142o ju\u017c zbyt archaiczne. W 1996 spr\u00f3bowali utworzy\u0107 legaln\u0105 parti\u0119 polityczn\u0105 Al-Wasat z programem opartym na Koranie, ale i raczej liberalnym w stylu zachodnim, przewiduj\u0105cym poszanowanie wolno\u015bci grupowych i indywidualnych, pluralizm wolnych wybor\u00f3w itd. Do kierownictwa Al Wasat weszli te\u017c koptowie. Co do nich zreszt\u0105: s\u0105 oni tak samo propalesty\u0144scy jak BM i tak samo nie znosz\u0105 administracji Mubaraka. W czasie aktualnych manifestacji mo\u017cna ich pozna\u0107 po wymachiwaniu portretami prezydenta, z gwiazd\u0105 Dawida domalowan\u0105 na jego zmarszczonym czole.<\/p>\r\n\r\n

Znowu pora\u017cka<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Al Wasat nigdy nie powsta\u0142a: s\u0142u\u017cby Sulejmana zamkn\u0119\u0142y ca\u0142e kierownictwo do wi\u0119zie\u0144, wszyscy stan\u0119li przed s\u0105dami wojskowymi. Tariq Ramadan studiowa\u0142 w owych czasach na s\u0142ynnym uniwersytecie Al-Azhar i niewykluczone, \u017ce mia\u0142 co\u015b wsp\u00f3lnego z Al Wasat, gdy\u017c zosta\u0142 aresztowany i torturowany. Kiedy tajna policja Sulejmana zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce jest cudzoziemcem przerwa\u0142a tortury, ale, \u017ceby mu wybi\u0107 z g\u0142owy lokaln\u0105 polityk\u0119, torturowano i zabito na jego oczach jednego z Braci. Odt\u0105d Ramadan nigdy ju\u017c do Egiptu nie pojecha\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Po tej historii wielu Braci uzna\u0142o, \u017ce marzenia o demokracji to p\u00f3ki co zawracanie g\u0142owy i do g\u0142osu wr\u00f3ci\u0142y elementy konserwatywne. W 2007 og\u0142osili np., \u017ce prezydentem kraju nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 nie-muzu\u0142manin ani kobieta, co ci\u0105gle pozostaje przedmiotem wewn\u0119trznych debat. Od tego samego 2007 Amerykanie utrzymuj\u0105 regularne, nieformalne kontakty z liderami BM – nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie jest to organizacja o piramidalnej hierarchii, tylko wewn\u0119trznie do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowana. Bracia bior\u0105 udzia\u0142 w wyborach do parlamentu, oczywi\u015bcie nie pod swoj\u0105 etykietk\u0105. Ocenia si\u0119, \u017ce stanowi\u0105 prawie jedn\u0105 czwart\u0105 deputowanych, z tym, \u017ce maj\u0105 do\u015b\u0107 ograniczone mo\u017cliwo\u015bci g\u0142oszenia pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Izraelczycy i ludzie Sulejmana strasz\u0105, \u017ce gdyby dosz\u0142o do wolnych wybor\u00f3w BM mogliby zaj\u0105\u0107 nawet dwie trzecie miejsc, natomiast inni oceniaj\u0105, \u017ce g\u00f3ra 30%. Bracia s\u0105 bez w\u0105tpienia bardzo popularni, ze wzgl\u0119du na swoje zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne i pot\u0119pienie polityki terroru uprawianej przez re\u017cim izraelski. Dm\u0105 oni oczywi\u015bcie w tr\u0105by \u201egodno\u015bci narodowej\u201d i g\u0142o\u015bno domagaj\u0105 si\u0119 odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce Mubarak tak zaj\u0105\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017ceniem Ameryce (Izraelowi), \u017ce kompletnie zapomnia\u0142 o wewn\u0119trznych sprawach kraju, szczeg\u00f3lnie szerz\u0105cej si\u0119 n\u0119dzy.<\/p>\r\n\r\n

Zmiany nie b\u0119dzie<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dzi\u015b Tariq Ramadan (w 2004 roku Time<\/em> przyzna\u0142 mu \u00f3sme miejsce na li\u015bcie stu najbardziej wp\u0142ywowych intelektualist\u00f3w \u015bwiata) uwa\u017ca, \u017ce niezwykle silne interesy geostrategiczne (czyt. Stan\u00f3w i Izraela) skoncentrowane w Egipcie nie dopuszcz\u0105 na razie do wolnych wybor\u00f3w w tym kraju i opresyjny system Mubaraka (z nim lub bez niego) zostanie utrzymany. W kr\u00f3tkim eseju opublikowanym wczoraj na swojej stronie internetowej pisze jednak o \u201eobowi\u0105zku moralnym\u201d Zachodu wspierania\u00a0demokratycznych aspiracji narod\u00f3w Afryki, mimo tych problem\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli przejrze\u0107 komentarze bliskowschodnich analityk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych nurt\u00f3w, wynika z nich raczej ponura wizja: ci, kt\u00f3rzy widz\u0105 jednak szanse na przewr\u00f3t, dostrzegaj\u0105 je w ew. roz\u0142amie w \u0142onie egipskiej armii, co oznacza\u0142oby, \u017ce bez rozlewu krwi si\u0119 nie ob\u0119dzie. C\u00f3\u017c, miejmy nadziej\u0119, \u017ce nie maj\u0105 racji.<\/p>\r\n\r\n

Jerzy Szygiel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Polsce ma\u0142o kto s\u0142ysza\u0142 o Tariqu Ramadanie, Szwajcarze egipskiego pochodzenia, kt\u00f3rego ksi\u0105\u017cki i wyk\u0142ady na europejskich uniwersytetach zawsze budz\u0105 wielkie zainteresowanie i dyskusje. Ramadan jest profesorem katedry wsp\u00f3\u0142czesnych studi\u00f3w islamskich Uniwersytetu Oksfordzkiego, uwa\u017ca si\u0119 go za jednego z najciekawszych europejskich intelektualist\u00f3w. Zanim do niego wr\u00f3cimy, warto doda\u0107, \u017ce jest wnukiem Hassana El-Banny – za\u0142o\u017cyciela […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31614"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31614\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}