{"id":31515,"date":"2011-01-29T23:59:52","date_gmt":"2011-01-30T04:59:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31515"},"modified":"2020-09-20T21:31:48","modified_gmt":"2020-09-21T01:31:48","slug":"udzial-ukraincow-w-zdlawieniu-powstania-warszawskiego-marian-kaluski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31515","title":{"rendered":"Udzia\u0142 Ukrai\u0144c\u00f3w w zd\u0142awieniu Powstania Warszawskiego"},"content":{"rendered":"<p class=\"podpis_sz\"><small>Dodano: 2011-01-29 11:59 pm<\/small><\/p>\r\n<p><strong>1 sierpmia 1944 r. wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie, kt\u00f3re trwa\u0142o 63 dni. By\u0142a to powszechna, wyzwole\u0144cza walka zbrojna Armii Krajowej i ludno\u015bci Warszawy z hitlerowskimi\/niemieckimi okupantami. W tej nier\u00f3wnej walce, toczonej w warunkach druzgoc\u0105cej przewagi niemieckiej i wobec odmowy udzielenia pomocy powsta\u0144com przez Stalina i z braku pomocy militarnej i dyplomatycznej ze strony Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, zgin\u0119\u0142o ok. 18 tys. powsta\u0144c\u00f3w i ok. 150-200 tys. ludno\u015bci cywilnej, a wielkie miasto &#8211; stolica Polski mia\u0142o przesta\u0107 istnie\u0107. Po Powstaniu ca\u0142a pozosta\u0142a ludno\u015b\u0107 zosta\u0142a wysiedlona m.in. do oboz\u00f3w koncentracyjnych i zag\u0142ady oraz na roboty przymusowe do Niemiec. Opustosza\u0142a Warszawa sta\u0142a si\u0119 terenem dzia\u0142alno\u015bci specjalnych oddzia\u0142\u00f3w niemieckich i ukrai\u0144skich, kt\u00f3re pal\u0105c i wysadzaj\u0105c, zniszczy\u0142y 80% miasta. Podczas Powstania wr\u00f3g nie tylko dopu\u015bci\u0142 si\u0119 zbrodni wojennych wobec ludno\u015bci Warszawy, ale wr\u0119cz potwornej zbrodni ludob\u00f3jstwa. <\/strong><\/p>\r\n<p>Podczas obchod\u00f3w 60. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Warszawie 1 sierpnia 2004 r. kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder powiedzia\u0142 m.in.: \u201ePochylamy si\u0119 w poczuciu wstydu pod ci\u0119\u017carem zbrodni pope\u0142nionych przez oddzia\u0142y hitlerowskie. To one napad\u0142y na Polsk\u0119 w 1939 roku. Po upadku powstania w 1944 roku obr\u00f3ci\u0142y dawn\u0105 Warszaw\u0119 w gruzy i zgliszcza. Niezliczone rzesze polskich kobiet, m\u0119\u017cczyzn i dzieci zamordowano lub wywieziono do oboz\u00f3w i na roboty przymusowe. Tutaj w miejscu polskiej dumy i niemieckiej ha\u0144by mamy nadziej\u0119 na pojednanie i pok\u00f3j\u201d (PAP 2.8.2004).<\/p>\r\n<p>Z kolei Bronis\u0142aw Wildstein w swoim artykule pt. \u201eWaga historii\u201d, opublikowanym w \u201eRzeczypospolitej\u201d z 2 sierpnia 2004 r. napisa\u0142 m.in.: Uroczysto\u015bci 60 rocznicy Powstania Warszawskiego przypomnia\u0142y, \u017ce bez uznania prawdy historii trudno budowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107. \u201eTo uderzaj\u0105ce, \u017ce tak elementarna prawda kwestionowana by\u0142a tak d\u0142ugo w naszym kraju, a wielka uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 nie w 50., a dopiero w 60. rocznic\u0119 Powstania\u201d.<\/p>\r\n<p>Rzeczywi\u015bcie, po raz pierwszy politycy polscy, a za nimi \u015bwiatowe media m\u00f3wi\u0142y g\u0142o\u015bno w odniesieniu do Powstania nie tylko o ha\u0144bie niemieckiej, ale tak\u017ce o haniebnej roli Stalina\/Zwi\u0105zku Sowieckiego, jak r\u00f3wnie\u017c krytykowa\u0142y Wielk\u0105 Brytani\u0119 i Stany Zjednoczone za brak udzielania pomocy powsta\u0144com i w og\u00f3le za zdradzenie sojusznika polskiego &#8211; za pozostawienie Polski jako \u0142upu ZSRR pod koniec II wojny \u015bwiatowej (\u201eWashington Times\u201d 1.8.2004). Premier Marek Belka powiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105d brytyjski powinien przeprosi\u0107 Polak\u00f3w za zdrad\u0119.<br \/>\r\nNiemcy, w osobie kanclerza Schroedera, przyznali si\u0119 do napa\u015bci na Polsk\u0119 w 1939 r. i do haniebnej zbrodni pope\u0142nionej na ludno\u015bci Warszawy i mie\u015bcie. Rosj\u0119, Stany Zjednoczone i Wielk\u0105 Brytani\u0119 ci\u0105gle nie sta\u0107 na przeproszenie za to czego nie zrobili, a mogli zrobi\u0107 wed\u0142ug akurat co wydanej ksi\u0105\u017cki Normana Daviesa \u201ePowstanie \u201844\u201d, dla walcz\u0105cej Warszawy.\u00a0<br \/>\r\nAle czy tylko te narody zawini\u0142y wobec Polski i Polak\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej oraz powsta\u0144czej Warszawy?<\/p>\r\n<p>Ot\u00f3\u017c literatura odnosz\u0105ca si\u0119 do Powstania Warszawskiego jest pe\u0142na dokument\u00f3w, informacji i relacji obci\u0105\u017caj\u0105cych za t\u0119 zbrodni\u0119 tak\u017ce Ukrai\u0144c\u00f3w, walcz\u0105cych wtedy u boku Niemc\u00f3w. I to za wyj\u0105tkowo wyrafinowane barbarzy\u0144stwo i ludob\u00f3jstwo. Du\u017co tych oskar\u017ce\u0144 pod adresem Ukrai\u0144c\u00f3w jest w pracy prof. Zygmunta Wojciechowskiego \u201eZbrodnia niemiecka w Warszawie\u201d, wydanej ju\u017c w 1946 r., a wi\u0119c kiedy jeszcze wszyscy wszystko dobrze pami\u0119tali. W\u0142a\u015bciwie nie ma bodaj\u017ce ani jednej publikacji o Powstaniu Warszawskim, w kt\u00f3rej nie ma mowy o barbarzy\u0144stwie ukrai\u0144skim podczas Powstania.<\/p>\r\n<p>W\u0142adys\u0142aw Pob\u00f3g-Malinowski w swej \u201eNajnowszej historii politycznej Polski 1864-1945. Tom Trzeci. Okres 1939-1945\u201d (Londyn 1960) napisa\u0142, \u017ce \u201eUdzia\u0142 Ukrai\u0144c\u00f3w w t\u0142umieniu powstania i w bestwialstwach wobec ludno\u015bci wymaga jeszcze bada\u0144\u201d. By\u0142o to napisane 44 lata temu. Jednak, z przyczyn natury politycznej, ten temat le\u017cy ci\u0105gle od\u0142ogiem. \u0179\u0105da si\u0119 przeprosin od Niemc\u00f3w i Rosjan, a tak\u017ce od rz\u0105d\u00f3w Wielkiej Brytanii i Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, ale nie od Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych wina jest wyj\u0105tkowo du\u017ca, na pewno &#8211; w odniesieniu do samego Powstania Warszawskiego &#8211; du\u017co wi\u0119ksza od winy Churchilla i Roosevelta.<\/p>\r\n<p>Nikt nie tylko nie m\u00f3wi o konieczno\u015bci przeproszenia Polak\u00f3w przez Ukrain\u0119\/Ukrai\u0144c\u00f3w za t\u0119 zbrodni\u0119, ale niekt\u00f3re wp\u0142ywowe czynniki polskie tak\u017ce \u015bwiadomie przemilczaj\u0105 lub fa\u0142szuj\u0105 t\u0119 spraw\u0119. Podobnie czyni\u0105 Ukrai\u0144cy &#8211; i to nie od dzisiaj. Nie ma si\u0119 temu co dziwi\u0107, gdy\u017c nikt dobrowolnie nie przyznaje si\u0119 do winy, a tym bardziej do potwornej zbrodni. Wkr\u00f3tce po wojnie znani dzia\u0142acze emigracji ukrai\u0144skiej \u0141ewyckyj i Ortynskyj dowodzili w paryskiej \u201eKulturze\u201d (nr 56 i 61 1952), \u017ce ukrai\u0144ska dywizja SS Galizien nie bra\u0142a udzia\u0142u w t\u0142umieniu Powstania Warszawskiego, \u017ce dla Polak\u00f3w wszyscy nie-Niemcy, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w d\u0142awieniu Powstania byli Ukrai\u0144cami. Potem w ich \u015blady poszli L. Szankowskyj, Taras Hunczak (kt\u00f3ry na \u0142amach brytyjskiego \u201eThe Guardian Weekly\u201d z 5 stycznia 1986 pisa\u0142, \u017ce \u017cadne jednostki ukrai\u0144skiego wojska nie bra\u0142y udzia\u0142u w t\u0142umieniu Powstania Warszawskiego!) i Wasyl Weryha, autor ksi\u0105\u017cki \u201eDorohami druhoj switowoj wijny. Lehendy pro uczast Ukrainciw w warszaw\u015bkomu powstanni 1944&#8230;\u201d, wydanej w Toronto w 1980 r. Niebawem \u201eniewinnych\u201d Ukrai\u0144c\u00f3w zacz\u0119li wspiera\u0107 niekt\u00f3rzy proukrai\u0144sko nastawieni dzia\u0142acze \u201eSolidarno\u015bci\u201d (np. Andrzej Zi\u0119ba \u201e72 rocznica powstania niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Ukrai\u0144cy i Powstanie Warszawskie\u201d nak\u0142adem RKW NSZZ \u201eS\u201d Dolny \u015al\u0105sk, Wroc\u0142aw1990), miesi\u0119cznik \u201eZnak\u201d (nr 413-415) i michnikowska \u201eGazeta Wyborcza\u201d. Jednak najdalej posun\u0105\u0142 si\u0119 Kazimierz Podlaski (Bohdan Skaradzi\u0144ski) w swej ksi\u0105\u017cce \u201eBia\u0142orusini, Litwini, Ukrai\u0144cy\u201d (wyd. 3, Londyn 1985), kt\u00f3ry bandyt\u00f3w ukrai\u0144skich w s\u0142u\u017cbie niemieckiej nie uwa\u017ca za Ukrai\u0144c\u00f3w, gdy\u017c: \u201eludzie ci bowiem realizowali swoje osobiste kariery i dzia\u0142ali na rzecz&#8230; III Rzeszy, a nie &#8211; tak czy inaczej pojmowanej samoistnej Ukrainy&#8230; formacji ukrai\u0144skich nie by\u0142o wtedy w Warszawie. B\u00f3g ustrzeg\u0142, nas i ich, przed jeszcze jedn\u0105 pozycj\u0105&#8230; na i tak d\u0142ugiej li\u015bcie wzajemnych krzywd i zbrodni. Nie dopisujmy tej pozycji sami, ho\u0142duj\u0105c bezkrytycznie mitom\u201d.<\/p>\r\n<p>Podlaski tak ko\u0144czy sw\u00f3j proukrai\u0144ski wyw\u00f3d: \u201eUkrai\u0144cy stanowili 1,5% garnizonu (niemieckiego w Warszawie), wi\u0119c o ich roli pacyfikator\u00f3w Powstania nie b\u0119dzie mo\u017cna powa\u017cnie m\u00f3wi\u0107\u201d.\u00a0<br \/>\r\n1,5% czegokolwiek odbieramy jako rzecz ma\u0142o znacz\u0105c\u0105. Jednak w wypadku Powstania Warszawskiego oznacza\u0142o to 270 zabitych i 75 ci\u0119\u017cko rannych powsta\u0144c\u00f3w, 3000 zamordowanych cywil\u00f3w i zniszczonych ca\u0142kowicie 156 budynk\u00f3w (\u201eEncyklopedia Warszawy\u201d, Warszawa 1994, s. 687). Czy doprawdy zabicie ok. 3500 ludzi i ca\u0142kowite zniszczenie 156 budynk\u00f3w to niewielka zbrodnia?! Lub zbrodnia, o kt\u00f3rej, jak twierdzi Podlaski, \u201enie mo\u017cna powa\u017cnie m\u00f3wi\u0107\u201d?! A przecie\u017c Ukrai\u0144cy stanowili du\u017co, du\u017co wi\u0119kszy odsetek \u017co\u0142nierzy garnizonu niemieckiego w Warszawie, licz\u0105cego 31 lipca 1944 ok. 20 000 ludzi (W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski \u201eDni walcz\u0105cej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego\u201d Londyn 1984), a p\u00f3\u017aniej przeci\u0119tnie 25 000 ludzi. Je\u015bli by\u0142o Ukrai\u0144c\u00f3w tylko 7,5% w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy garnizonu niemieckiego w Warszawie to w\u00f3wczas ci \u017co\u0142dacy maj\u0105 na swoim sumieniu 1350 zabitych i 375 ci\u0119\u017cko rannych powsta\u0144c\u00f3w, 15 000 zamordowanych cywil\u00f3w i zniszczonych ca\u0142kowicie 780 budynk\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Wasyl Weryha w ksi\u0105\u017cce \u201eDorohami druhoj switowoj wijny. Lehendy pro uczast Ukrainciw w warszaw\u015bkomu powstanni 1944&#8230;\u201d (Toronto 1980) dowodzi, \u017ce ukrai\u0144ska dywizja Waffen SS Galizien (Ha\u0142yczyna) nie bra\u0142a udzia\u0142a w d\u0142awieniu Powstania Warszawskiego. Jednak jest faktem, \u017ce 150-osobowa ukrai\u0144ska kompania policyjna, stacjonuj\u0105ca przy alei Szucha, nale\u017ca\u0142a do SS Galizien, o czym pisze A. Borkiewicz w pracy \u201ePowstanie Warszawskie\u201d (Warszawa 1957), a przyjmuje za prawdopodobne nawet Kazimierz Podlaski (str. 97). Tak wi\u0119c tak\u017ce i historia SS Galizien jest zbroczona krwi\u0105 powsta\u0144c\u00f3w i ludno\u015bci Warszawy. Dowodem koronnym na to, \u017ce \u017co\u0142nierze SS Galizien byli w Warszawie podczas Powstania Warszawskiego jest m.in. to \u017ce ci ukrai\u0144scy SS-mani m\u00f3wili po polsku (Aleksander Kami\u0144ski \u201eZo\u015bka i Parasol\u201d, wyd. 3, Warszawa 1979). Byli to wi\u0119c Ukrai\u0144cy z Galicji (sk\u0105d pochodzili ochotnicy do SS Galizien), gdy\u017c Ukrai\u0144cy z rosyjskiej Ukrainy nie m\u00f3wili po polsku. Tak\u017ce historyk niemiecki Hans von Krannhals, autor ksi\u0105\u017cki \u201eDer Warschauer Aufstand 1944&#8230;\u201d (Frankfurt am Main 1962), dowodzi, \u017ce w Warszawie by\u0142a kompania dywizji SS Galizien. \u00a0<br \/>\r\nPomimo tego, \u017ce wielu Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w stara\u0142o si\u0119 i stara przemilcze\u0107 lub pomniejszy\u0107 udzia\u0142 formacji ukrai\u0144skich w zd\u0142awieniu Powstania Warszawskiego, prawda wyp\u0142ywa\u0142a co rusz z \u00a0powodzeniem na \u015bwiat\u0142o dzienne i dlatego strona polska nie mo\u017ce jej w dalszym ci\u0105gu ca\u0142kowicie ignorowa\u0107. Jednak z uporem maniaka robi si\u0119 wszystko, aby przemilcza\u0107 zbrodnie Ukrai\u0144c\u00f3w. Np. Andrzej Zi\u0119ba jest zmuszony przyzna\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy brali udzia\u0142 w t\u0142umieniu Powstania Warszawskiego. Stwierdza, \u017ce w Warszawie by\u0142y dwie ukrai\u0144skie kompanie policyjne, \u017ce ukrai\u0144ska formacja by\u0142a w stra\u017cy Pawiaka, a grupy Ukrai\u0144c\u00f3w w oddzia\u0142ach Hiwis oraz w zgrupowaniu Reinefartha i \u017ce we wrze\u015bniu 1944 r. do Warszawy przyby\u0142 Legion Wo\u0142y\u0144ski w sile 400 ludzi. Tych fakt\u00f3w Zi\u0119ba nie m\u00f3g\u0142 ukrywa\u0107, tak jak to pr\u00f3bowali czyni\u0107 Ukrai\u0144cy. Jednak nie tylko, \u017ce nic nie pisze o zbrodniach pope\u0142nionych na ludno\u015bci Warszawy przez te oddzia\u0142y ukrai\u0144skie, ale wr\u0119cz stara si\u0119 przekona\u0107 czytelnik\u00f3w swojego elaboratu, \u017ce ci ludzie nie mieli r\u0105k zbroczonych w polskiej krwi, pisz\u0105c, \u017ce byli t\u0142umaczami, \u017ce nie brali udzia\u0142u w zbrodniach, \u017ce Legion Ukrai\u0144ski porusza\u0142 si\u0119 po terenach dawno \u201espacyfikowanych przez brygad\u0119 Kami\u0144skiego (RONA)\u201d.<\/p>\r\n<p>Zi\u0119ba po prostu k\u0142ama\u0142, kiedy pr\u00f3bowa\u0142 wybiela\u0107 rol\u0119 Ukrai\u0144c\u00f3w lub przemilcze\u0107 ich zbrodnie, a to k\u0142amstwo obna\u017cy\u0142a sama filoukrai\u0144ska \u201eGazeta Wyborcza\u201d. Maciej Kledzik w artykule \u201eKim byli sprawcy rzezi na Woli i Ochocie\u201d (1.8.1990) t\u0142umaczy fakt oskar\u017cania przez ludno\u015b\u0107 Warszawy Ukrai\u0144c\u00f3w za liczne i potworne zbrodnie pope\u0142nione na ludno\u015bci cywilnej podczas Powstania Warszawskiego pisz\u0105c m.in.: \u201eDo jednostki SS, zajmuj\u0105cej gmach wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Politycznych przy ul. Wawelskiej, wcielona by\u0142a kompania Ukrai\u0144c\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c w sk\u0142ad grupy bojowej Schutzpolizei (1700 \u017co\u0142nierzy) wchodzi\u0142a kompania Ukrai\u0144c\u00f3w (150 \u017co\u0142nierzy) kwateruj\u0105ca w alei R\u00f3\u017c pod numerami 9 i 25. Po wybuchu Powstania, cz\u0119\u015b\u0107 z nich usi\u0142owa\u0142a przedrze\u0107 si\u0119 samochodami przez \u015ar\u00f3dmie\u015bcie w kierunku Ogrodu Saskiego. Na Marsza\u0142kowskiej samochody rozbite zosta\u0142y ogniem powsta\u0144c\u00f3w. Ukrai\u0144cy ukryli si\u0119 w okolicznych domach, gdzie wymordowali wielu mieszka\u0144c\u00f3w, w tym kobiety i dzieci, zanim nie zostali wybici przez zorganizowane grupki powsta\u0144c\u00f3w. Du\u017cy rozg\u0142os tej zbrodni nada\u0142a powsta\u0144cza prasa i tak pojawi\u0142o si\u0119 okre\u015blenie oprawcy-Ukrai\u0144ca, przypisywane p\u00f3\u017aniej innym (nie-Niemcom walcz\u0105cym u boku Niemc\u00f3w)&#8230;\u201d.<\/p>\r\n<p>Je\u015bli zosta\u0142a udowodniona ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 obecno\u015b\u0107 kompanii ukrai\u0144skich w gmachu wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Politycznych przy ul. Wawelskiej i przy alei R\u00f3\u017c i alei Szucha to, si\u0142\u0105 rzeczy, wszelkie relacje polskie o walkach w tych rejonach z udzia\u0142em Ukrai\u0144c\u00f3w w pierwszej po\u0142owie sierpnia 1944 r. musz\u0105 by\u0107 wiarygodne. S\u0105 one jednym wielkim oskar\u017ceniem pod adresem Ukrai\u0144c\u00f3w. Np. J\u00f3zef K. Wroniszewski w swej ksi\u0105\u017cce \u201eOchota 1939-1945\u201d (Warszawa 1976) pisze: \u201ePo raz pierwszy zaatakowali Niemcy redut\u0119 (powsta\u0144cz\u0105 na Ochocie) 3 sierpnia&#8230; Tu\u017c za tym przygotowaniem ruszy\u0142o od Wawelskiej natarcie kompanii SS \u201eGalizien\u201d przy wsparciu ogniowym dzia\u0142a czo\u0142gowego i cekaem\u00f3w&#8230; 4 sierpnia&#8230; obro\u0144cy Wawelskiej odpierali natomiast parokrotne ataki wspartej czo\u0142gami kompanii SS \u201eGalizien\u201d&#8230; Jaka\u015b m\u0142oda dziewczyna rozpacza. To kilku Ukrai\u0144c\u00f3w j\u0105 zgwa\u0142ci\u0142o: p\u0142acze, modli si\u0119, przeklina. Kto j\u0105 pom\u015bci?&#8230;W mordowaniu ludno\u015bci cywilnej brali wybitny udzia\u0142 ukrai\u0144scy nacjonali\u015bci\u201d. Natomiast by\u0142y minister rz\u0105du polskiego Stanis\u0142aw Wachowiak pisa\u0142: \u201e&#8230;Kiedy go \u017cegna\u0142em, nie my\u015bla\u0142em, \u017ce ju\u017c go nie zobacz\u0119. Ukrai\u0144cy w drugi dzie\u0144 Powstania wymordowali na ul. Wiejskiej ca\u0142\u0105 rodzin\u0119\u201d (\u201eWspomnienia\u201d w: \u201eZeszyty historyczne\u201d Nr 31, Pary\u017c 1975). Z kolei g\u0142o\u015bny uczestnik Powstania Warszawskiego Aleksander Kami\u0144ski pisze: \u201e&#8230;Z oznak na mundurach wida\u0107, \u017ce s\u0105 to Ukrai\u0144cy, hitlerowcy z dywizji SS Galizien&#8230; Niekt\u00f3rzy (z nich) m\u00f3wili po polsku&#8230; Ruszono&#8230; w stron\u0119 alei Szucha. Tam zatrzymano powsta\u0144c\u00f3w na dziedzi\u0144cu gestapo&#8230; Z rana przyszli do nich SS-mani Ukrai\u0144cy. Po po\u0142udniu rannych za\u0142adowano do samochod\u00f3w. Nast\u0119pnie SS-mani oddzielili powsta\u0144czych ch\u0142opc\u00f3w od dziewcz\u0105t. Ch\u0142opc\u00f3w poprowadzono ulic\u0105 Wolsk\u0105 za miasto, w kierunku Pruszkowa, dziewcz\u0119tom za\u015b kazano ustawi\u0107 si\u0119 pod murem (i je rozstrzelano) (\u201eZo\u015bka i Parasol\u201d, wyd. 3, Warszawa 1979).<\/p>\r\n<p>Tak\u017ce nieprawd\u0105 jest, \u017ce Legion Wo\u0142y\u0144ski nie walczy\u0142 z powsta\u0144cami; ze walczy\u0142 z powsta\u0144cami na Czerniakowie pisz\u0105 Jaros\u0142aw Gda\u0144ski, autor ksi\u0105\u017cki dotycz\u0105cej wschodnich formacji armii niemieckiej, i Hubert Kuberski, autor pracy \u201eSojusznicy Hitlera\u201d, w artykule pt. \u201eLegenda o w\u0142asowcach\u201d, opublikowanym w \u201eRzeczypospolitej\u201d z 31 lipca 2004 r. Oddzia\u0142 ten walczy\u0142 tak\u017ce z 9. Pu\u0142kiem Piechoty 3. DP im. Traugutta 1. Armii WP, kt\u00f3ry spieszy\u0142 na pomoc powsta\u0144com, a nast\u0119pnie bra\u0142 udzia\u0142 w operacji \u201eSternschuppe\u201d (27-30 wrze\u015bnia) przeciwko zgrupowaniu Armii Krajowej w Puszczy Kampinoskiej. Legionem Wo\u0142y\u0144skim, kt\u00f3rego \u017co\u0142nierze brali uprzednio udzia\u0142 w rzeziach Polak\u00f3w na Wo\u0142yniu (1943-44), dowodzi\u0142 p\u0142k Petro Diaczenko, przedwojenny oficer kontraktowy Wojska Polskiego. Tak si\u0119 odp\u0142aci\u0142 Polsce i Polakom za to, \u017ce po ucieczce z zaj\u0119tej przez bolszewik\u00f3w Ukrainy w 1920 r. m\u00f3g\u0142 nie tylko zamieszka\u0107 w Polsce, ale tak\u017ce zosta\u0142 oficerem Wojska Polskiego!<\/p>\r\n<p>O Ukrai\u0144cach t\u0142umi\u0105cych Powstanie Warszawskie pisze tak\u017ce niemiecki historyk Guenther Deschner w pracy o powstaniu, wydanej w j\u0119zyku angielskim \u201eWarsaw rising\u201d (Londyn 1972). Niestety, ta dobra historia Powstania nie jest chyba w og\u00f3le znana historykom polskim. Deschner pisze, \u017ce \u201ePowstanie da\u0142o Ukrai\u0144com idealn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uj\u015bcia dla ich g\u0142\u0119boko zakorzenionych antypolskich uraz\u00f3w\u201d. Janina Popiel wspomina jak na kr\u00f3tko przed Powstaniem s\u0142ysza\u0142a jak jeden z \u017co\u0142dak\u00f3w ukrai\u0144skich m\u00f3wi\u0142, \u017ce oddzia\u0142 ich przyby\u0142 do Warszawy, aby \u201eLachiw rizaty\u201d (\u201eLosy Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d Dziennik Polski i Dziennik \u0179o\u0142nierza, Londyn 19.9.1966). &#8211; I mordowali Polak\u00f3w! I to w jak barbarzy\u0144ski spos\u00f3b. Marek H\u0142asko w swym opowiadaniu \u201eDrugie zabicie psa\u201d (Kultura Nr 1-2 1965, Pary\u017c) pisze: \u201e&#8230;I nie uwierzy\u0142aby chyba r\u00f3wnie\u017c i w to, \u017ce widzia\u0142em w czterdziestym czwartym roku w Warszawie, jak sze\u015bciu Ukrai\u0144c\u00f3w zgwa\u0142ci\u0142o jedn\u0105 dziewczyn\u0119 z naszego domu a potem wyj\u0119li jej oczy \u0142y\u017ck\u0105 do herbaty; i \u015bmieli si\u0119 przy tym i dowcipkowali&#8230;\u201d. O tych zbrodniach ukrai\u0144skich m\u00f3wi\u0142a ca\u0142a powsta\u0144cza Warszawa i ludzie panicznie ich si\u0119 bali. Zbigniew Zaniewski w ksi\u0105\u017cce \u201ePowstanie i potem\u201d (Londyn 1984) pisze: \u201e&#8230;Nie l\u0119ka\u0142a si\u0119 \u015bmierci, ani Niemc\u00f3w nawet, ale &#8211; o wstydzie! &#8211; przera\u017ca\u0142a j\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostania si\u0119 w r\u0119ce \u201ebraci-S\u0142owian\u201d w niemieckich mundurach. Budzi\u0142a siebie i innych po nocach, krzycz\u0105c \u017ce Ukrai\u0144cy&#8230; s\u0105 ju\u017c w bramie\u201d. Dlatego, jak pisze Deschner, Polacy nie brali do niewoli Ukrai\u0144c\u00f3w (i SS-man\u00f3w). Na plecach malowano im du\u017c\u0105 liter\u0119 \u201eU\u201d i rozstrzeliwano, albo, jak pisze Ukrainiec Lew Bykowskyj w swoich wspomnieniach z okresu Powstania \u201ePolskie powstanie w Warszawie w roku 1944\u201d (\u201eZeszyty historyczne\u201d Nr 5, Pary\u017c 1964): \u201eDo niebezpiecznych rob\u00f3t na pierwszej linii frontu powsta\u0144cy u\u017cywali je\u0144c\u00f3w niemieckich, Volksdeutsch\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n<p>O udziale Ukrai\u0144c\u00f3w w d\u0142awieniu Powstania pisz\u0105 tak\u017ce inni Niemcy, przede wszystkim dow\u00f3dca wojsk niemieckich d\u0142awi\u0105cych Powstanie &#8211; gen. von dem Bach, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 Ukrai\u0144c\u00f3w, znaj\u0105cych dobrze j\u0119zyk polski, m.in. jako szpieg\u00f3w, kt\u00f3rych wysy\u0142a\u0142 na stron\u0119 polsk\u0105 (\u201eOstatni akt\u201d w: \u201eDrogi Cichociemnych\u201d Londyn 1961) i niemiecki historyk Powstania Hans von Krannhals, autor ksi\u0105\u017cki \u201eDer Warschauer Aufstand 1944&#8230;\u201d (Frankfurt am Main 1962). Krannhals obwinia g\u0142\u00f3wnie nie-Niemc\u00f3w w niemieckich mundurach, w tym Ukrai\u0144c\u00f3w, za wszelkie potworno\u015bci, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce podczas Powstania. \u201eDzicz wschodnia\u201d &#8211; m\u00f3wi\u0142 o nich gen. Reinefarth, a gen. Erich vom dem Bach wt\u00f3rowa\u0142 mu: \u201eMo\u017cna uwierzy\u0107 w teori\u0119 Untermenscha\u201d (J\u00f3zef Mackiewicz \u201eNie trzeba g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107\u201d IL Pary\u017c 1969).<br \/>\r\nNale\u017cy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy, chyba wszyscy z rosyjskiej Ukrainy, stanowili du\u017cy odsetek w oddzia\u0142ach rosyjskich i kozackich t\u0142umi\u0105cych Powstanie Warszawskie. By\u0142 to pu\u0142k RONA (Rosyjskiej Narodowej Armii Wyzwole\u0144czej), dowodzony przez M. Kaminskiego i kt\u00f3rego potworne zbrodnie na cywilnej ludno\u015bci Warszawy utkwi\u0142y najg\u0142\u0119biej w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w stolicy i przesz\u0142y na trwa\u0142e nie tylko do historii Powstania, ale i Warszawy, oraz oddzia\u0142y kozackie: 209 Kozacki Batalion Schutzmannschaften, 3. Pu\u0142k Kozak\u00f3w p\u0142k. Bondarenki, 69. Dywizjon Kawalerii i 572 Batalion Piechoty. Potwierdza to wiele dokument\u00f3w i relacji os\u00f3b, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y Powstanie Warszawskie. Np. angielski historyk hitlerowskich formacji SS Martin Windrow w swej pracy \u201eThe Waffen-SS\u201d (London 1984) pisze: \u201e&#8230;w sk\u0142ad Brygady Kaminskiego wchodzi\u0142o 6500 renegat\u00f3w i morderc\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d. Z kolei mieszkaj\u0105ca po wojnie w Londynie Janina Zab\u0142ocka, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w powiecie kaniowskim na rosyjskiej Ukrainie i zna\u0142a \u015bwietnie j\u0119zyk ukrai\u0144ski, wspomina\u0142a, \u017ce kiedy po Powstaniu p\u0119dzono ludno\u015b\u0107 Warszawy do Pruszkowa, po drodze rewidowali j\u0105 Ukrai\u0144cy. Wrzasn\u0119li: \u201eOtw\u00f3rz, starucha, torebk\u0119, poka\u017c co w niej masz!\u201d. W\u00f3wczas p. Zab\u0142ocka \u201eobsypa\u0142a mo\u0142ojc\u00f3w gradem wyzwisk w ich rodzinnym (ukrai\u0144skim) j\u0119zyku. Tak im to zaimponowa\u0142o, \u017ce pu\u015bcili j\u0105 bez przeszk\u00f3d&#8230;\u201d (\u201eW sto lat &#8211; znad Dniepru do Londynu\u201d Dziennik Polski i Dziennik \u0179o\u0142nierza, Londyn 19.4.1979). Moja znajoma, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a Powstanie Warszawskie, Halina Kaczmarska z Melbourne, powiedzia\u0142a mi, \u017ce du\u017co \u017co\u0142nierzy z formacji rosyjskich d\u0142awi\u0105cych Powstanie m\u00f3wi\u0142o, przyznawa\u0142o si\u0119 do tego, \u017ce s\u0105 Ukrai\u0144cami. Byli to Ukrai\u0144cy, z formacji rosyjsko-kozackich, stacjonuj\u0105cy w by\u0142ej remizie stra\u017cackiej przy ul. Ch\u0142odnej, w budynkach by\u0142ej Szko\u0142y Gazowej na ul. Gda\u0144skiej oraz w budynkach by\u0142ej szko\u0142y zawodowej na Bielanach.<\/p>\r\n<p>Ukrai\u0144cy byli obecni i aktywni w Warszawie tak\u017ce po upadku Powstania Warszawskiego; prawdopodobnie brali udzia\u0142 w niszczeniu ocala\u0142ych budynk\u00f3w. Potwierdzaj\u0105 to r\u00f3\u017cnego rodzaju \u017ar\u00f3d\u0142a i publikacje. Np. dow\u00f3dca Armii Krajowej, nast\u0119pca gen. Bora Komorowskiego &#8211; gen. Leopold Okulicki meldowa\u0142 w ko\u0144cu pa\u017adziernika do rz\u0105du polskiego w Londynie o sytuacji w Warszawie: \u201ePo kapitulacji Niemcy pal\u0105 miasto&#8230; W Warszawie stacjonuj\u0105 oddzia\u0142y policji, wojska oraz znaczne oddzia\u0142y Ukrai\u0144c\u00f3w i Kozak\u00f3w&#8230;\u201d (\u201ePolskie Si\u0142y Zbrojne w drugiej wojnie \u015bwiatowej\u201d, t. III Armia Krajowa, Londyn 1950). Z dokument\u00f3w ukrai\u0144skich mo\u017cna wymieni\u0107 np. wspomnienia Pavlo Shandruka (Paw\u0142o Szandruka) \u201eArms of Valor\u201d (New York 1959) czy wspomnienia Lwa Bykowskyego \u201ePolskie powstanie w Warszawie w roku 1944&#8230;\u201d (\u201eZeszyty historyczne\u201d Nr 5, Pary\u017c 1964). Ukrai\u0144cy musieli by\u0107 bardzo wa\u017cni w popowsta\u0144czej Warszawie skoro Shandruk pisze, \u017ce uzyska\u0142 zezwolenie od Niemc\u00f3w dla ukrai\u0144skiego pu\u0142kownika Sadowskyego na udanie si\u0119 do Warszawy, aby m\u00f3g\u0142 si\u0119 spotka\u0107 ze swoim wnukiem, zapewne \u017co\u0142nierzem w oddzia\u0142ach niszcz\u0105cych Warszaw\u0119. \u00a0<br \/>\r\nNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Ukrai\u0144cy obok wielu innych zbrodni pope\u0142nionych wobec Polski i na narodzie polskim podczas II wojny \u015bwiatowej maj\u0105 na swoim sumieniu tak\u017ce chyba raczej spory udzia\u0142 w zd\u0142awieniu Powstania Warszawskiego i zniszczeniu stolicy Polski.<\/p>\r\n<p>Od 1991 r. Polska na odcinku pd-wsch. swych granic ma po raz pierwszy od wczesnego \u015bredniowiecza za s\u0105siada pa\u0144stwo ukrai\u0144skie. Granice tego pa\u0144stwa ustanowi\u0142 imperializm sowiecki\/rosyjski. Od 1945 r. jest w nim tak\u017ce tak bardzo polski w swej historii Lw\u00f3w. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce Polska bez Lwowa nie jest Polsk\u0105 w ca\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu. Jednak dzisiaj granice w Europie s\u0105 nietykalne. Poza tym Ukraina jest du\u017cym pa\u0144stwem i bez znaczenia pozostaje fakt, \u017ce jest to dzisiaj najbiedniejszy kraj w Europie (\u201eEncyclopaedia Britannica. 2003 Book of the Year). Kraj ten oddziela nas tak\u017ce od Rosji na tym odcinku. Pomimo tego, \u017ce Polska jest cz\u0142onkiem Unii Europejskiej i NATO, a Ukraina nie, w interesie tak Polski jak i Ukrainy powinno by\u0107, aby nasze narody d\u0105\u017cy\u0142y do poprawnych stosunk\u00f3w mi\u0119dzypa\u0144stwowych, jak r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy narodami polskim i ukrai\u0144skim.<\/p>\r\n<p>We wspomnianym wy\u017cej artykule pt. \u201eWaga historii\u201d Bronis\u0142aw Wildstein pisze, \u017ce uroczysto\u015bci 60 rocznicy Powstania Warszawskiego przypomnia\u0142y, \u017ce bez uznania prawdy historii trudno budowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107. Dlatego w imi\u0119 lepszej przysz\u0142o\u015bci Ukrai\u0144cy i Polacy powinni nareszcie, szczeg\u00f3lnie Ukrai\u0144cy, uzna\u0107 prawd\u0119 historii i uregulowa\u0107 spory historyczne, kt\u00f3re po dzi\u015b dzie\u0144 dziel\u0105 oba narody.\u00a0<br \/>\r\nWizerunek Ukrai\u0144ca w oczach przeci\u0119tnego Polaka jest bardzo z\u0142y ze wzgl\u0119du na historyczne zasz\u0142o\u015bci. I nie ulegnie zmianie dop\u00f3ki Ukrai\u0144cy nie tylko \u017ce zaakceptuj\u0105 prawd<strong>\u0119<\/strong> historyczn\u0105, ale tak\u017ce je\u015bli nie zdob\u0119d\u0105 si\u0119 na m\u0119sk\u0105 decyzj\u0119 i nie przeprosz\u0105 Polak\u00f3w za: antypolsk\u0105 postaw\u0119 we wrze\u015bniu 1939 r., podczas sowieckiej okupacji Ma\u0142opolski Wschodniej i Wo\u0142ynia w latach 1939-41, za skierowane przeciw Polakom wys\u0142ugiwanie si\u0119 zbrodniczemu re\u017cymowi hitlerowskiemu na ziemiach polskich w latach 1939-45 (na etnicznych ziemiach polskich, w tym podczas Powstania Warszawskiego), za rzezie Polak\u00f3w na Wo\u0142yniu i w Ma\u0142opolsce Wschodniej w latach 1943-45 oraz udzia\u0142 w zag\u0142adzie \u017byd\u00f3w polskich.<\/p>\r\n<p>Duchowy przyw\u00f3dca Ukrai\u0144c\u00f3w, grekokatolicki arcybiskup Lwowa Andrzej Szeptycki (zm. 1944) na \u0142o\u017cu \u015bmierci zawo\u0142a\u0142 do swych braci-Ukrai\u0144c\u00f3w: \u201eTylko z Polakami\u201d (Celina Tarnawska-Busza \u201eKto jest winien niezgodzie polsko-ukrai\u0144skiej\u201d Dziennik Polski Londyn 13.12.1990).<\/p>\r\n<p><em><strong>Marian Ka\u0142uski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2011-01-29 11:59 pm 1 sierpmia 1944 r. wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie, kt\u00f3re trwa\u0142o 63 dni. By\u0142a to powszechna, wyzwole\u0144cza walka zbrojna Armii Krajowej i ludno\u015bci Warszawy z hitlerowskimi\/niemieckimi okupantami. W tej nier\u00f3wnej walce, toczonej w warunkach druzgoc\u0105cej przewagi niemieckiej i wobec odmowy udzielenia pomocy powsta\u0144com przez Stalina i z braku pomocy militarnej i dyplomatycznej ze [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,102,50,373,167,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118588,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31515\/revisions\/118588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}