{"id":31395,"date":"2011-01-27T16:36:13","date_gmt":"2011-01-27T21:36:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31395"},"modified":"2011-01-27T18:19:46","modified_gmt":"2011-01-27T23:19:46","slug":"wyborcza-rakiem-wycofuje-sie-z-opisu-zdjecia-z-treblinki-i-polgebkiem-odcina-sie-od-grossa-co-zrobi-wydawnictwo-znak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31395","title":{"rendered":"Wyborcza (rakiem) wycofuje si\u0119 z opisu zdj\u0119cia z Treblinki i (p\u00f3\u0142g\u0119bkiem) odcina si\u0119 od Grossa. Co zrobi wydawnictwo „Znak”?"},"content":{"rendered":"

Wystarczy\u0142a jedna wyprawa reporterska dziennikarzy „Rzeczpospolitej” Micha\u0142a Majewskiego i Paw\u0142a Reszki, \u017ceby wykaza\u0107 fa\u0142szywo\u015b\u0107 <\/strong>ca\u0142ej „narracji” Jana T. Grossa <\/strong>przedstawionej w jego ksi\u0105\u017cce „Z\u0142ote \u017cniwa”. Ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra buduje tez\u0119 o masowym bogaceniu si\u0119 Polak\u00f3w na holocau\u015bcie i r\u00f3wnie masowym udziale w grabieniu mienia \u017cydowskiego i \u017cydowskich grob\u00f3w (ofiar mord\u00f3w niemieckich) po wojnie.<\/p>\r\n\r\n

Przypomnijmy co ustalili reporterzy „Rz”. Opisali\u015bmy to w tek\u015bcie „Kolejne w\u0105tpliwo\u015bci co do rzetelno\u015bci Grossa. Czy z ludzi porz\u0105dkuj\u0105cych groby ofiar zrobi\u0142 haniebnych „kopaczy”?<\/a><\/p>\r\n\r\n

Kluczowym „dowodem” na t\u0119 tez\u0119 jest zdj\u0119cie, wed\u0142ug Grossa przedstawiaj\u0105ce „najprawdopodobniej” wie\u015bniak\u00f3w, kt\u00f3rzy rabowali mogi\u0142y \u017byd\u00f3w zamordowanych w Treblince. Tak\u0105 tez\u0119 popularyzuje te\u017c „Gazeta Wyborcza”. Jak si\u0119 jednak okazuje, je\u017celi ju\u017c u\u017cywa\u0107 mo\u017cna s\u0142owa „najprawdopodobniej”, to przy stwierdzeniu, \u017ce NIE prezentuje ono wspomnianych wie\u015bniak\u00f3w. Wi\u0119cej – przedstawia zapewne\u00a0 ludzi, kt\u00f3rzy skrzykni\u0119ci przez poruszonego stanem grob\u00f3w polskiego inteligenta, katolika, dobrowolnie mogi\u0142y te porz\u0105dkuj\u0105! A wi\u0119c z ludzi dzia\u0142aj\u0105cych z poczucia konieczno\u015bci uszanowania ludzkich szcz\u0105tk\u00f3w, zrobiono hieny…<\/p>\r\n\r\n

Co dok\u0142adnie ustalili reporterzy „Rzeczpospolitej”?<\/p>\r\n\r\n

    \r\n\t
  1. Fotografia jest po\u017c\u00f3\u0142k\u0142a, niewielkich rozmiar\u00f3w. Jej pierwszym w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 Tadeusz Kiryluk – wieloletni kierownik muzeum powsta\u0142ego na miejscu obozu.<\/li>\r\n\t
  2. Kirylukowi mia\u0142 przekaza\u0107 zdj\u0119cie (w latach 60.) Lucjan Sikora, dr\u00f3\u017cnik z Poniatowa.<\/li>\r\n\t
  3. Prezentowa\u0142 on ca\u0142kowicie odmienn\u0105 od Grossa, i chwalebn\u0105 dla os\u00f3b na fotografii wyst\u0119puj\u0105cych, histori\u0119 powstania fotografii. Kiryluk wspomina:<\/strong><\/li>\r\n\t
  4. Sikora obja\u015bnia\u0142, \u017ce zdj\u0119cie przedstawia ludzi, kt\u00f3rych skrzykn\u0105\u0142 do uporz\u0105dkowania szcz\u0105tk\u00f3w na terenie obozu. Cho\u0107 reporterzy „GW”\u00a0 i Gross utrzymuj\u0105, \u017ce zdj\u0119cie przedstawia pojmanych\u00a0 „kopaczy” w kt\u00f3rych kieszeniach by\u0142y „\u017cydowskie z\u0142ote z\u0119by i pier\u015bcionki”, trudno t\u0119 tez\u0119 obroni\u0107. Bo opis wspomnianej akcji zachowany w archiwach odnosi si\u0119 do 4 marca 1946. A w tym dniu, jak donosi\u0142y gazety, by\u0142a zerowa temperatura, lodowe zatory na rzekach. Tymczasem ludzie na fotografii ubrani s\u0105 w letnie rzeczy.<\/strong><\/li>\r\n\t
  5. Co wi\u0119cej, ludzie na fotografii to nie \u017co\u0142nierze, ale milicjanci, we wspomnianej ob\u0142awie bra\u0142o za\u015b udzia\u0142 wojsko.<\/li>\r\n\t
  6. Ludzie na zdj\u0119ciu nie wygl\u0105daj\u0105 zreszt\u0105 na osoby z\u0142apane na czym\u015b z\u0142ym, ubrani s\u0105 od\u015bwi\u0119tnie. Milicjanci nie wydaj\u0105 si\u0119 ich pilnowa\u0107.<\/li>\r\n\t
  7. Gross by\u0142 w Treblince, ale fotografii nie ogl\u0105da\u0142. Nie by\u0142 te\u017c zainteresowany dodatkowymi informacjami. Kierownik muzeum dr Edward Kop\u00f3wka m\u00f3wi:\r\n
    By\u0142, ale jej nie ogl\u0105da\u0142. Chcia\u0142 tylko potwierdzi\u0107 czy znajduje si\u0119 w zbiorach. Powiedzia\u0142em, \u017ce zdj\u0119cie mo\u017ce mie\u0107 drugie znaczenie i zwi\u0105zane jest z porz\u0105dkowaniem terenu w latach 40. lub 50.
    \r\n Gross uwierzy\u0142?<\/strong>
    \r\n Nie wiem. Spyta\u0142 tylko, czy ja st\u0105d pochodz\u0119. Potwierdzi\u0142em, \u017ce z teren\u00f3w nieco dalszych, ale st\u0105d.
    \r\n I co?<\/strong>
    \r\n Pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105 i rozmowa si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.<\/div>\r\n<\/li>\r\n\t
  8. By\u0107 mo\u017ce w og\u00f3le zdj\u0119cie nie dotyczy Treblinki.”Rz” stwierdza:\r\n
    Po wojnie wie\u015bniacy byli zmuszani do udzia\u0142u w ekshumacjach czerwonoarmist\u00f3w.
    \r\n Wi\u0119cej – w reporta\u017cu „Tajemnice starej fotografii” w dodatku „Plus minus” weekendowego wydania „Rz”. Autorzy nie kwestionuj\u0105, \u017ce do haniebnych zjawisk szukania z\u0142ota w masowych grobach \u017cydowskich dochodzi\u0142o, ale pokazuj\u0105, \u017ce by\u0142 to raczej element chuliga\u0144stwa, kt\u00f3remu polskie w\u0142adze i inteligencja przeciwdzia\u0142a\u0142y<\/strong>. Stawiaj\u0105 te\u017c powa\u017cne pytania co do rzetelno\u015bci Grossa.<\/div>\r\n<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n


    <\/p>\r\n\r\n

    Co na to „Wyborcza”, kt\u00f3rej tekst – z identyczn\u0105 jak przedstawi\u0142 Gross interpretacj\u0105 zdj\u0119cia – uruchomi\u0142 temat?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

    Po kilku dniach milczenia na dalekiej 17 stronie „GW” ukaza\u0142 si\u0119 w \u015brod\u0119 tekst Piotra G\u0142uchowskiego i Marcina Kowalskiego <\/strong>(autorzy pierwszej publikacji) pt. „O czym m\u00f3wi to zdj\u0119cie”<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

    To dziwny artyku\u0142, w wielu miejscach wewn\u0119trznie sprzeczny, niejasny w wymowie, pe\u0142en niedopowiedze\u0144.<\/p>\r\n\r\n

    Ale po kolei. Co stwierdzaj\u0105 autorzy?<\/p>\r\n\r\n

    1. <\/strong>Twierdz\u0105, \u017ce kluczowe zdj\u0119cie im tak\u017ce da\u0142 Tadeusz Kiryluk, ale z wyja\u015bnieniem, \u017ce przedstawia „kopaczy z\u0142apanych przez milicj\u0119 w du\u017cej akcji, kr\u00f3tko po wojnie”.<\/p>\r\n\r\n

    Dziennikarzom „Rz” Kiryluk, jak wiadomo, powiedzia\u0142 co\u015b ca\u0142kowicie innego<\/strong>. \u0179e to najprawdopodobniej ludzie porz\u0105dkuj\u0105cy groby. Co wi\u0119cej, w pierwszym tek\u015bcie G\u0142uchowskiego i Kowalskiego, nazwisko Kiryluka w og\u00f3le nie pada <\/strong>(oczywi\u015bcie w kontek\u015bcie zdj\u0119cia), jest za to sformu\u0142owanie, \u017ce zdj\u0119cie otrzymali w jednej z okolicznych „cha\u0142up” <\/strong>(dom\u00f3w tam nie ma?!). To wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142, bo obala sugesti\u0119, \u017ce fotografia pochodzi od kogo\u015b miejscowego, mo\u017ce nawet uczestnika akcji szabrowania grob\u00f3w. Tymczasem da\u0142 je dziennikarzom inteligent, cz\u0142owiek zbieraj\u0105cy dokumenty, kierownik muzeum, osoba nap\u0142ywowa. Jest to wi\u0119c zdj\u0119cie, o czym autorzy wiedzieli, z drugiej r\u0119ki<\/strong>. Zamiast jednak przyzna\u0107 si\u0119 do wcze\u015bniejszej nadinterpretacji dziennikarze „Wyborczej” wol\u0105 jednak poda\u0107 czytelnikom kolejn\u0105 sugesti\u0119<\/strong> – \u017ce Kiryluk zmieni\u0142 zdanie co do wymowy zdj\u0119cia pod wp\u0142ywem presji swojej „wsi”. Ma\u0142o eleganckie, zupe\u0142nie nie udowodnione.<\/p>\r\n\r\n

    2. <\/strong>Dziennikarze „GW” przyznaj\u0105 jednak, cho\u0107 mimochodem i pod koniec zawi\u0142ego tekstu:<\/p>\r\n\r\n

    Nie wiemy jakie by\u0142y okoliczno\u015bci zrobienia tego zdj\u0119cia.<\/strong><\/p><\/blockquote>\r\n\r\n

    To de facto wycofanie si\u0119 z poprzedniego tekstu, na kt\u00f3rym swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 opar\u0142 Gross, gdzie np. podpis pod tym zdj\u0119ciem brzmi nast\u0119puj\u0105co<\/a>:<\/p>\r\n\r\n

    To nie jest zdj\u0119cie ze \u017cniw. Kopacze z W\u00f3lki Okr\u0105glik i s\u0105siednich wsi pozuj\u0105 do wsp\u00f3lnej fotografii z milicjantami, kt\u00f3rzy zatrzymali ich na gor\u0105cym uczynku<\/strong>. W ch\u0142opskich kieszeniach by\u0142y z\u0142ote pier\u015bcionki i \u017cydowskie z\u0119by. U st\u00f3p siedz\u0105cych u\u0142o\u017cone czaszki i piszczele zagazowanych<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n

    W \u015brodowym tek\u015bcie ju\u017c tak: <\/strong><\/p>\r\n\r\n

    Zdj\u0119cie, kt\u00f3re zamie\u015bcili\u015bmy w „Du\u017cym Formacie” 7 stycznia 2008 r.<\/p><\/blockquote>\r\n

    \"Panowie<\/div>\r\n
    Fot. wPolityce.pl<\/em><\/div>\r\n\r\n

    3. <\/strong>Autorzy tekstu w „GW” w ostatnim zdaniu odcinaj\u0105 si\u0119 wyra\u017anie od Jana T. Grossa<\/strong>, by\u0107 mo\u017ce w obawie o\u00a0 konsekwencje prawne oczernienia os\u00f3b pokazanych na zdj\u0119ciu:<\/p>\r\n\r\n

    Prof. Jan T. Gross nie kontaktowa\u0142 si\u0119 z nami po artykule „Gor\u0105czka z\u0142ota…”. O jego ksi\u0105\u017cce „Z\u0142ote \u017cniwa” i o inspiracji zdj\u0119ciem dowiedzieli\u015bmy si\u0119 z gazet.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n

    4. Wnioski. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

    Zdj\u0119cie rzekomych „kopaczy” zdobi ameryka\u0144skie wydanie ksi\u0105\u017cki Grossa. Jego wymowa jest nieprawdziwa, co wi\u0119cej – z ludzi, kt\u00f3rzy najprawdopodobniej groby porz\u0105dkuj\u0105, czyni hieny.<\/p>\r\n\r\n

    Powstaje pytanie – czy wydawnictwo „Znak” nadal zamierza publikowa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3rej punkt wyj\u015bcia jest nieprawdziwy, a tekst budzi powa\u017cne zastrze\u017cenia historyk\u00f3w (Gross nie jest historykiem)?<\/p>\r\n\r\n

    I na koniec, czy reporterzy „GW” nie mogliby po prostu przyzna\u0107 si\u0119 do pomy\u0142ki\/b\u0142\u0119du zamiast nadal zamula\u0107 spraw\u0119? Fakty s\u0105 oczywiste.<\/p>\r\n\r\n

    (wu-ka, \u017ar\u00f3d\u0142a: inf. w\u0142asne, GW, Rz.)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wystarczy\u0142a jedna wyprawa reporterska dziennikarzy „Rzeczpospolitej” Micha\u0142a Majewskiego i Paw\u0142a Reszki, \u017ceby wykaza\u0107 fa\u0142szywo\u015b\u0107 ca\u0142ej „narracji” Jana T. Grossa przedstawionej w jego ksi\u0105\u017cce „Z\u0142ote \u017cniwa”. Ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra buduje tez\u0119 o masowym bogaceniu si\u0119 Polak\u00f3w na holocau\u015bcie i r\u00f3wnie masowym udziale w grabieniu mienia \u017cydowskiego i \u017cydowskich grob\u00f3w (ofiar mord\u00f3w niemieckich) po wojnie. Przypomnijmy co ustalili […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[22,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31395\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}