{"id":31262,"date":"2011-01-25T21:44:12","date_gmt":"2011-01-26T02:44:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31262"},"modified":"2011-01-25T21:44:12","modified_gmt":"2011-01-26T02:44:12","slug":"nie-tylko-mgla-lecz-takze-dym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31262","title":{"rendered":"Nie tylko mg\u0142a, lecz tak\u017ce dym"},"content":{"rendered":"

Wypalanie \u0142\u0105k i torfowisk ograniczy\u0142o widoczno\u015b\u0107 w okolicach Siewiernego w dniu katastrofy polskiego rz\u0105dowego Tu-154M.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W swoim raporcie Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy ca\u0142kowicie pomin\u0105\u0142 nie tylko izochroniczny opis wyst\u0105pienia mgie\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c nie uwzgl\u0119dni\u0142 tego, jaki udzia\u0142 w pogorszeniu widoczno\u015bci nad lotniskiem Smole\u0144sk Siewiernyj mia\u0142 fakt wypalania w tym rejonie \u0142\u0105k i torfowisk – podnosz\u0105 autorzy polskich uwag. W lotnictwie informacje o takich zjawiskach s\u0105 standardowo przekazywane za\u0142ogom w formie ostrze\u017ce\u0144.<\/strong>
\r\n
\r\nTrudne warunki pogodowe, kt\u00f3re panowa\u0142y 10 kwietnia nad lotniskiem Siewiernyj, Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy (MAK) w swoim raporcie opisuje do\u015b\u0107 lakonicznie. Sygnalizowane w komunikatach informacje o wyst\u0119puj\u0105cym zadymieniu zosta\u0142y natomiast ca\u0142kowicie pomini\u0119te. Ten fakt przykuwa uwag\u0119, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie mg\u0142a – a w\u0142a\u015bciwie s\u0142aba widoczno\u015b\u0107 – by\u0142a jedn\u0105 z wymienianych przez Rosjan przyczyn katastrofy samolotu Tu-154M. Tymczasem w raporcie MAK w rozdziale po\u015bwi\u0119conym analizie danych meteorologicznych znalaz\u0142 si\u0119 jedynie chronologiczny opis czynno\u015bci, jakie wykonywa\u0142 kierownik stacji meteorologicznej lotniska Smole\u0144sk Siewiernyj. Na podstawie jego notatek MAK przyj\u0105\u0142, \u017ce o godz. 2.00 czasu warszawskiego (godz. 4.00 czasu moskiewskiego) do wysoko\u015bci 400-500 m zanotowano inwersj\u0119 temperaturow\u0105, kt\u00f3ra przyczynia\u0142a si\u0119 do „dodatkowego gromadzenia j\u0105der kondensacji i tworzenia si\u0119 niskich chmur warstwowych, g\u0119stych zamgle\u0144 i mgie\u0142 w przyziemnej warstwie powietrza”.<\/p>\r\n\r\n

Strefa mgie\u0142 przemieszcza\u0142a si\u0119 stopniowo z po\u0142udniowego wschodu na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d. Jednak faktycznie obserwacje pogody na stacji meteorologicznej lotniska Smole\u0144sk Siewiernyj zacz\u0119\u0142y si\u0119 o godz. 4.00 i by\u0142y prowadzone przez kierownika stacji meteorologicznej. Widzialno\u015b\u0107 wynosi\u0142a w\u00f3wczas 6 km i ju\u017c wtedy sygnalizowane by\u0142o zamglenie i dymy. Kiedy warunki pogodowe na lotnisku zacz\u0119\u0142y si\u0119 zmienia\u0107, a zamglenie wzros\u0142o, meteorolog wykona\u0142 dodatkow\u0105 obserwacj\u0119 pogody (o godz. 4.36). Odnotowa\u0142 widzialno\u015b\u0107 4 km, zamglenie, dymy i zachmurzenie 2 stopnie, g\u00f3rne, \u015brednie. Kolejne obserwacje pogody prowadzone by\u0142y co godzin\u0119 (o 5.00, 6.00 i 7.00), a warto\u015bci widzialno\u015bci i zachmurzenia si\u0119 nie zmienia\u0142y. O godz. 7.06 meteorolog odnotowa\u0142 pogorszenie widzialno\u015b\u0107 do 2 km, zamglenie i dymy. Nast\u0119pnie obserwowa\u0142 dalsze pogorszenie warunk\u00f3w pogodowych. O 7.26 widzialno\u015b\u0107 wynosi\u0142a 1 kilometr. Dy\u017curny meteorolog odnotowa\u0142 ponownie zamglenie, dymy oraz zachmurzenie 10 stopni warstwowe na 100 metr\u00f3w. O godz. 7.40 widzialno\u015b\u0107 wynosi\u0142a 800 m, panowa\u0142a mg\u0142a i zachmurzenie 10 stopni warstwowe na 80 metr\u00f3w. O godz. 8.23 kierownik stacji meteorologicznej na pro\u015bb\u0119 kierownika lot\u00f3w zapyta\u0142 telefonicznie o pogod\u0119 na lotnisku Smole\u0144sk Po\u0142udniowy. W\u00f3wczas widzialno\u015b\u0107 zosta\u0142a okre\u015blona na 500 m, a pi\u0119\u0107 minut p\u00f3\u017aniej na 600 metr\u00f3w. Wed\u0142ug zebranych przez MAK danych, by\u0142a to ostatnia prognoza przed katastrof\u0105.
\r\n
\r\nSmole\u0144sk przykry\u0142o<\/strong>
\r\nO tym, w jaki spos\u00f3b informacje o pogodzie by\u0142y przekazywane do wie\u017cy kontrolnej na lotnisku Siewiernyj i jak by\u0142y one odbierane, \u015bwiadcz\u0105 zapisy rozm\u00f3w rosyjskich kontroler\u00f3w. Wynika z nich, \u017ce ju\u017c o godz. 6.51 lokalna stacja meteo poda\u0142a pp\u0142k. Paw\u0142owi Plusninowi, kierownikowi lot\u00f3w z „Korsarza”, i\u017c widoczno\u015b\u0107 w Smole\u0144sku wynosi 4 kilometry. Jednak ju\u017c o godz. 7.19 p\u0142k Niko\u0142aj Krasnokutski, zast\u0119pca dow\u00f3dcy jednostki z Tweru, informowa\u0142, \u017ce mimo i\u017c wcze\u015bniej nikt mg\u0142y nie przewidywa\u0142 „i rano by\u0142o w porz\u0105dku”, to mg\u0142a „teraz o 7.00 rano zaci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119; widoczno\u015b\u0107 ok. 1200 m”. O godz. 7.39 Krasnokutski informowa\u0142 niejakiego mjr. Kurti\u0144ca, \u017ce „Smole\u0144sk przykry\u0142o”, a wszystko to sta\u0142o si\u0119 w zaledwie 20 minut.
\r\nW tym czasie rosyjski I\u0142-76 zosta\u0142 ju\u017c odes\u0142any do Tweru, a widoczno\u015b\u0107 szacowana przez kontroler\u00f3w wynosi\u0142a ok. 300 metr\u00f3w. Jednak o godz. 8.05 stacja meteo, pytana przez Plusnina, podaje, \u017ce widoczno\u015b\u0107 wynosi 800 m, „pogoda sztormowa”. Po nawi\u0105zaniu kontaktu wie\u017cy z Tu-154M o godz. 8.23 Plusnin zadzwoni\u0142 na nieczynne lotnisko Smole\u0144sk Ju\u017cnyj, sugeruj\u0105c, \u017ce „im trzeba jako\u015b przekaza\u0107, \u017ce mamy mg\u0142\u0119; widoczno\u015b\u0107 poni\u017cej 400 m; po co go do nas prowadzi\u0107”. O godz. 8.33 lokalna stacja meteo wci\u0105\u017c podaje, \u017ce widzialno\u015b\u0107 wynosi 800 metr\u00f3w. Krasnokutski kwituje ten komunikat jednoznacznie: „S\u0142uchaj, ten meteo jest jaki\u015b niepoczytalny czy co?”, i dodaje: „O teraz 800 metr\u00f3w, a tu w og\u00f3le, sp\u00f3jrz… cho\u0107by tam, metr\u00f3w 200-300, na pewno jest, a tam metr\u00f3w 200 maksimum”.
\r\nO godz. 8.36 Krasnokutski otrzyma\u0142 informacj\u0119, \u017ce pogoda zacz\u0119\u0142a si\u0119 poprawia\u0107. Jak us\u0142ysza\u0142 od s\u0142u\u017cb meteo, „zacz\u0119\u0142y si\u0119 przeja\u015bnienia, 600, by\u0142o 200, zrobi\u0142o si\u0119 600”. Tu-154M by\u0142 wtedy na czwartym zakr\u0119cie, a Krasnokutski raportowa\u0142 Olegowi Niko\u0142ajewiczowi, i\u017c mg\u0142a „siad\u0142a w og\u00f3le, 200 metr\u00f3w widoczno\u015b\u0107, nawet mniej, z tym kursem”. Zaraz potem rzuca: „150 ca\u0142kowicie osiad\u0142a i pogarsza si\u0119 coraz bardziej”. O godz. 8.38 melduje: „Waleriju Iwanowiczu, odleg\u0142o\u015b\u0107 12… nie, nie, metr\u00f3w 200 wida\u0107, dok\u0105d ma podchodzi\u0107”. Po chwili polski samolot znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c w odleg\u0142o\u015bci 10 km od pasa startowego, a kierownik strefy l\u0105dowania poinformowa\u0142 za\u0142og\u0119 o wej\u015bciu na \u015bcie\u017ck\u0119.
\r\n
\r\nZabrak\u0142o ostrze\u017cenia<\/strong>
\r\nWy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 ze stenogram\u00f3w niezgodno\u015bci nie znalaz\u0142y jednak odzwierciedlenia w raporcie MAK. Strona polska – kt\u00f3ra posiada\u0142a zapisy rozm\u00f3w z wie\u017cy w Smole\u0144sku – w swoich uwagach oceni\u0142a jedynie, \u017ce informacje pogodowe przedstawione przez MAK zawieraj\u0105 „chronologiczny opis czynno\u015bci, jakie wykonywa\u0142 kierownik stacji meteorologicznej lotniska Smole\u0144sk 'P\u00f3\u0142nocny’, warto\u015bci mierzonych i obserwowanych parametr\u00f3w meteorologicznych, opracowanych prognoz pogody i udzielonych informacji meteorologicznych. Opisane s\u0105 tak\u017ce posiadane przez za\u0142og\u0119 Tu-154M dane i biuletyny meteorologiczne”. Polscy eksperci zasugerowali jedynie, \u017ce Rosjanie w raporcie zawarli og\u00f3lne spostrze\u017cenia na temat procesu powstania mg\u0142y w rejonie Smole\u0144ska. Jak zaznaczyli, „nie zosta\u0142a zawarta informacja o pogorszeniu si\u0119 widzialno\u015bci tak\u017ce na skutek dym\u00f3w z wypalanych \u0142\u0105k i torfowisk oraz brak jest izolinii (izochron) czasu wyst\u0105pienia mgie\u0142 – co wyra\u017anie pokazuje nasuwanie si\u0119 tej strefy od po\u0142udniowego wschodu”.<\/p>\r\n\r\n

Jak podkre\u015bli\u0142 w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” gen. bryg. rez. Jan Baraniecki, by\u0142y zast\u0119pca dow\u00f3dcy Wojsk Lotniczych Obrony Powietrznej, w okolicach lotnisk nie wolno wypala\u0107 \u0142\u0105k, ale w praktyce tego rodzaju przypadki by\u0142y notowane. W\u00f3wczas informacje o takich zdarzeniach wysy\u0142ane s\u0105 w formie ostrze\u017cenia. Jak zaznaczy\u0142, w lotnictwie bojowym za\u0142ogi lataj\u0105ce obowi\u0105zkowo zg\u0142aszaj\u0105 wszelkie zaobserwowane zagro\u017cenia, r\u00f3wnie\u017c o wyst\u0119puj\u0105cych zadymieniach, bez wzgl\u0119du na to, czy maj\u0105 one charakter wypalania czy te\u017c po\u017caru. Te informacje, po weryfikacji, trafiaj\u0105 do s\u0142u\u017cb dy\u017curnych w ca\u0142ym kraju. – Na terenie Federacji Rosyjskiej musz\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 podobne zasady, bo zosta\u0142y one w naszym lotnictwie wprowadzone jeszcze w czasach PRL – doda\u0142 gen. Baraniecki.<\/p>\r\n\r\n

W\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo tereny zielone okalaj\u0105ce polskie lotniska nie s\u0105 wypalane, ale regularnie koszone, co dodatkowo zapobiega zagnie\u017cd\u017caniu si\u0119 ptak\u00f3w w pobli\u017cu pas\u00f3w startowych. Zdaniem pilot\u00f3w, za\u0142oga Tu-154M opr\u00f3cz dok\u0142adnej prognozy pogody panuj\u0105cej na lotnisku Siewiernyj powinna otrzyma\u0107 ostrze\u017cenie o potencjalnym utrudnieniu podczas l\u0105dowania w postaci dym\u00f3w z wypalanych \u0142\u0105k i torfowisk. Jak us\u0142yszeli\u015bmy, palenie si\u0119 torfowisk jest zjawiskiem d\u0142ugotrwa\u0142ym (potrafi\u0105 one p\u0142on\u0105\u0107 nawet kilka lat, a ich ugaszenie jest bardzo trudne), a ich wp\u0142yw na widoczno\u015b\u0107 nie powinien by\u0107 zaskoczeniem dla s\u0142u\u017cb meteo, szczeg\u00f3lnie \u017ce w kolejnych meldunkach takie informacje by\u0142y publikowane.
\r\n
\r\nMarcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wypalanie \u0142\u0105k i torfowisk ograniczy\u0142o widoczno\u015b\u0107 w okolicach Siewiernego w dniu katastrofy polskiego rz\u0105dowego Tu-154M. W swoim raporcie Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy ca\u0142kowicie pomin\u0105\u0142 nie tylko izochroniczny opis wyst\u0105pienia mgie\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c nie uwzgl\u0119dni\u0142 tego, jaki udzia\u0142 w pogorszeniu widoczno\u015bci nad lotniskiem Smole\u0144sk Siewiernyj mia\u0142 fakt wypalania w tym rejonie \u0142\u0105k i torfowisk – podnosz\u0105 autorzy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31262"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31262\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}