{"id":31103,"date":"2011-01-23T23:26:16","date_gmt":"2011-01-24T04:26:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=31103"},"modified":"2011-01-23T23:26:16","modified_gmt":"2011-01-24T04:26:16","slug":"%e2%80%9egazwyb%e2%80%9d-placze-nad-niedola-narodowych-socjalistow-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=31103","title":{"rendered":"\u201eGazWyb” p\u0142acze nad niedol\u0105 narodowych socjalist\u00f3w – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Zgodnie ze spi\u017cowym prawem J\u00f3zefa Stalina o zaostrzaniu si\u0119 walki klasowej w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w w budowie socjalizmu, dziennikarskie rottweilery z Michnikolandu dopadaj\u0105 i pr\u00f3buj\u0105 rozszarpa\u0107 kolejn\u0105 ofiar\u0119 z galerii wielkich postaci historycznych. Tym razem procedura defaszyzacji<\/em> zosta\u0142a wszcz\u0119ta przeciwko kanclerzowi Austrii w okresie mi\u0119dzywojennym, Engelbertowi Dollfussowi (1892-1934), poniek\u0105d zreszt\u0105 cudzymi r\u0119koma, bo z powo\u0142aniem si\u0119 na \u201eaustriackich intelektualist\u00f3w\u201d, apeluj\u0105cych, by Austria \u201erozliczy\u0142a si\u0119\u201d z czas\u00f3w faszystowskiej dyktatury rzeczonego Dollfussa (Bartosz T. Wieli\u0144ski, Austriacy wybielaj\u0105 swojego dyktatora<\/a><\/em>). Nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce owi intelektuali\u015bci to na pewno tamtejsi pobratymcy stadka tubylczych \u201eautorytet\u00f3w moralnych\u201d, tucz\u0105cych si\u0119 na garnuszku Agory. Zreszt\u0105, nawet i z tre\u015bci donosu wynika jasno, \u017ce do austriackiej powt\u00f3rki z \u201ezapateryzmu\u201d najbardziej pali si\u0119 ta frakcja lewak\u00f3w, kt\u00f3rzy pomalowali si\u0119 na Zielono.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przypomnijmy wpierw pokr\u00f3tce kim by\u0142 Engelbert Dollfuss. Cz\u0142owiek niewielkiego wzrostu, lecz wielkiego ducha, jeden z tych nielicznych, kt\u00f3rzy egzemplifikuj\u0105 refleksj\u0119 papie\u017ca Piusa XII (bez takich egzemplifikacji by\u0142oby to niestety tylko \u201epobo\u017cne \u017cyczenie\u201d) o polityce jako najwy\u017cszej po modlitwie postaci mi\u0142osierdzia. Polityk chrze\u015bcija\u0144ski, ale nie \u017caden \u201echadek\u201d jak paple pisarczyk z \u201eGW\u201d (austriacka Partia Chrze\u015bcija\u0144sko-Spo\u0142eczna opiera\u0142a si\u0119 wiernie o nauk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 Leona XIII i Piusa XI oraz o monarchistyczny korporacjonizm bar. Karla von Vogelsanga; \u201eschadecza\u0142a\u201d dopiero jej powojenna nast\u0119pczyni), lecz katolicki konserwatysta i w duchu tak\u017ce monarchista. Dzia\u0142aj\u0105c w skrajnie trudnych warunkach (rozszarpania Monarchii Austro-W\u0119gierskiej w Wersalu i Trianon przez maso\u0144skie demokracje, kt\u00f3re nienawidzi\u0142y katolick\u0105 monarchi\u0119 Habsburg\u00f3w bardziej ni\u017c protestanck\u0105 i militarystyczn\u0105 monarchi\u0119 Hohenzollern\u00f3w; wygnania cesarza; os\u0142abienia patriotyzmu austriackiego na rzecz ju\u017c to mi\u0119dzynarod\u00f3wek socjaldemokratycznej i komunistycznej, ju\u017c to \u201ewszechniemieckiego\u201d nacjonalizmu, albo w odmianie liberalnej, albo nowszej – hitlerowskiej; wreszcie trudno\u015bci ekonomicznych kad\u0142ubowej republiki), zdo\u0142a\u0142 wyprowadzi\u0107 pa\u0144stwo z kryzysu i nada\u0107 mu now\u0105, uzdatnion\u0105 do normalnego \u017cycia, form\u0119 opart\u0105 o pi\u0119\u0107 zasad ustrojowych: chrze\u015bcija\u0144sko\u015bci, niemiecko\u015bci, federalizmu, korporacjonizmu i w\u0142adzy autorytarnej, kt\u00f3re to pi\u0119\u0107 zasad proklamowa\u0142a w imi\u0119 Boga Wszechmog\u0105cego<\/em> konstytucja oktrojowana w maju 1934 roku. \u201ePo drodze\u201d pokona\u0142 i st\u0142umi\u0142 dwie antypa\u0144stwowe rewolty: austriackich hitlerowc\u00f3w, d\u0105\u017c\u0105cych do Anschlussu (czerwiec 1933), oraz socjaldemokrat\u00f3w i komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy wzniecili bunt w dzielnicy robotniczej Wiednia (luty 1934).<\/p>\r\n\r\n

Chrze\u015bcija\u0144sko-korporacyjno-autorytarny ustr\u00f3j Austrii Dollfussa urz\u0119dowa historiografia i politologia Ciemnych Wiek\u00f3w Demokracji nazywa austrofaszyzmem<\/em> albo klerofaszyzmem<\/em>. J\u0119zykowa wynalazczo\u015b\u0107 s\u0142ug demoliberalizmu jest niemal nieograniczona, bo mo\u017cna jeszcze napotka\u0107 takie pere\u0142ki, jak p\u00f3\u0142faszyzm<\/em> albo faszyzm imitacyjny<\/em>; dajmy sobie jednak spok\u00f3j z cytowaniem tego be\u0142kotu i wr\u00f3\u0107my do rzeczywisto\u015bci. Kanclerza, kt\u00f3ry wcze\u015bniej uszed\u0142 ju\u017c jednemu zamachowi, 25 lipca 1934 roku dosi\u0119g\u0142y kule siedmiu hitlerowskich zamachowc\u00f3w z esesmanem Ottonem Planett\u0105 na czele. Jego dzie\u0142o przetrwa\u0142o jednak, acz tylko cztery lata. Mog\u0142o przetrwa\u0107 i d\u0142u\u017cej – a wraz z nim pok\u00f3j w Europie – gdyby mocarstwa zachodnie wyst\u0105pi\u0142y zdecydowanie po stronie Austrii i zgodzi\u0142y si\u0119 na plan jego nast\u0119pcy – kanclerza Kurta von Schuschnigga (1897-1977) – restaurowania cesarstwa pod ber\u0142em arcyksi\u0119cia Ottona von Habsburga. Pomijaj\u0105c nawet wzgl\u0119dy legitymistycznej sprawiedliwo\u015bci, jedynie to rozwi\u0105zanie mog\u0142o odbudowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 austriack\u0105 alternatywn\u0105 wobec nacjonalizmu \u201ewszechniemieckiego\u201d, kt\u00f3rego popularno\u015b\u0107 wykorzystywali austriaccy zwolennicy Anschlussu do III Rzeszy. Niestety, dla \u201ewielkich demokracji Zachodu\u201d Hitler – jako polityk b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a republika\u0144ski, nienawidz\u0105cy nade wszystko monarchii i arystokracji, i generalnie post\u0119powy<\/em> – by\u0142 \u201emniejszym z\u0142em\u201d ni\u017c restauracja klerykalnej i reakcyjnej monarchii<\/em>. T\u0119 wielk\u0105 zdrad\u0119 opisa\u0142 sam Schuschnigg w przejmuj\u0105cych pami\u0119tnikach W zmaganiu z Hitlerem<\/em> – o dziwo, wydanych po polsku jeszcze w PRL (jeszcze zabawniejsze dla mnie osobi\u015bcie to fakt, \u017ce przeczyta\u0142em t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 wypo\u017cyczywszy j\u0105 z wi\u0119ziennej biblioteki podczas internowania).<\/p>\r\n\r\n

Tak\u0105 to zatem posta\u0107 chc\u0105 teraz zrzuca\u0107 z pomnika \u201ecyngle Michnika\u201d do sp\u00f3\u0142ki z \u201eaustriackimi intelektualistami\u201d. Lecz tym razem w retoryce defaszyzacji<\/em> i po\u015bmiertnego skazywania \u201edyktator\u00f3w z krwi\u0105 na r\u0119kach\u201d pojawi\u0142 si\u0119 nowy element, kt\u00f3rego w \u017cadnym razie nie powinni\u015bmy przeoczy\u0107. Pojawi\u0142 si\u0119 on nie dlatego, i\u017cby nast\u0105pi\u0142a jaka\u015b zmiana taktyki: nie, pod tym wzgl\u0119dem nic si\u0119 nie zmieni\u0142o, bo tubylcy og\u0142upiani t\u0105 propagand\u0105 od lat nadal maj\u0105 wierzy\u0107, \u017ce z komunizmem i innym z\u0142em walczy\u0107 wolno jedynie przez pisanie \u0142zawych apeli o nie\u0142amanie \u201epraw cz\u0142owieka\u201d, a jak ju\u017c jest za p\u00f3\u017ano, to mo\u017cna ofiarom wys\u0142a\u0107 na pomoc Pani\u0105 Ochojsk\u0105 z jej \u201eakcj\u0105 humanitarn\u0105\u201d. Ten nowy element pojawi\u0142 si\u0119 dlatego, \u017ce wymusi\u0142a go nieub\u0142agana logika fakt\u00f3w oraz stratyfikacji \u201eprzyjaci\u00f3\u0142\u201d i wrog\u00f3w\u201d. Je\u015bli bowiem Dollfuss by\u0142 \u201eodra\u017caj\u0105cy i z\u0142y\u201d, bo \u201eprze\u015bladowa\u0142\u201d tak\u017ce (wielkoniemieckich) nacjonalist\u00f3w i hitlerowc\u00f3w, to nie ma innego wyj\u015bcia, jak solidaryzowa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c i z tymi jego \u201eofiarami\u201d – jak by nie by\u0142o to zdumiewaj\u0105ce na \u0142amach gazety, kt\u00f3ra z antyfaszyzmu<\/em> uczyni\u0142a sobie najcz\u0119\u015bciej uprawian\u0105 rozrywk\u0119 \u0142owieck\u0105. Lecz to u\u017calanie si\u0119 nad \u201erepresjonowanymi\u201d hitlerowcami zyska\u0142o jeszcze bardzo interesuj\u0105c\u0105 posta\u0107 semantyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 r\u00f3wnie\u017c powinni\u015bmy dobrze zapami\u0119ta\u0107. Czytamy bowiem: \u201eRepresje dotkn\u0119\u0142y socjaldemokrat\u00f3w, komunist\u00f3w, nacjonalist\u00f3w oraz zwolennik\u00f3w narodowego socjalizmu<\/strong> [podkr. moje – J.B.], kt\u00f3rzy w my\u015bl idei Hitlera chcieli przy\u0142\u0105czy\u0107 Austri\u0119 do III Rzeszy\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Widzicie ju\u017c Pa\u0144stwo t\u0119 osobliwo\u015b\u0107? \u201eNarodowego socjalizmu\u201d! Przecie\u017c zazwyczaj w \u201eprzekaziorach\u201d tego pokroju unikaj\u0105 jak diabe\u0142 \u015bwi\u0119conej wody rozwini\u0119cia owego terminu: nagminnie u\u017cywa si\u0119 enigmatycznego skr\u00f3tu nazizm<\/em> albo po prostu faszyzm<\/em>. Sk\u0105d zatem ta nag\u0142a precyzja i skrupulatno\u015b\u0107? To akurat nie tak trudno rozszyfrowa\u0107. W dyskursie publicznym, zw\u0142aszcza medialnym, s\u0142owa nazizm<\/em> i faszyzm<\/em> nale\u017c\u0105 do kategorii poj\u0119\u0107 – a nawet zajmuj\u0105 w niej prymarne miejsce – kt\u00f3re ju\u017c przed laty (w przenikliwej ksi\u0105\u017cce The Ethics of Rhetoric<\/em>) Richard M. Weaver okre\u015bli\u0142 jako devil-terms<\/em>, oderwane od swojego \u017ar\u00f3d\u0142owego znaczenia i s\u0142u\u017c\u0105ce jedynie do napi\u0119tnowania realnego b\u0105d\u017a urojonego wroga. Napisa\u0107 zatem w tym kontek\u015bcie (tak\u017ce, a nawet przed wszystkim emocjonalnym): \u201erepresje dotkn\u0119\u0142y\u2026 nazist\u00f3w\u201d albo \u201erepresje dotkn\u0119\u0142y\u2026 faszyst\u00f3w\u201d by\u0142oby jakim\u015b okropnym zgrzytem, zupe\u0142nie nie comme il faut<\/em>; kto\u015b jeszcze m\u00f3g\u0142by sobie pomy\u015ble\u0107, \u017ce autor (i gazeta, w kt\u00f3rej publikuje) wsp\u00f3\u0142czuje tym, kt\u00f3rzy ex definitione<\/em> s\u0105 bestiami, mo\u017cna ich wi\u0119c co najwy\u017cej s\u0142usznie kara\u0107, ale nigdy \u201erepresjonowa\u0107\u201d. Za tak\u0105 wpadk\u0119 \u201ecyngiel\u201d m\u00f3g\u0142by nawet utraci\u0107 dobrze p\u0142atn\u0105 posad\u0119. On jednak dobrze o tym wie, wi\u0119c wprowadza \u00f3w zwykle niestosowny termin narodowy socjalizm<\/em>, bo socjalizm<\/em> to mimo wszystko wci\u0105\u017c god-term<\/em>, s\u0142owo, kt\u00f3re automatycznie budzi\u0107 ma odczucia pozytywne, a przynajmniej wieloznaczne. Dalsze zabiegi jeszcze wzmacniaj\u0105 t\u0119 aprobat\u0119 lub przynajmniej bezpieczn\u0105 neutralizacj\u0119. Prosz\u0119 tylko zauwa\u017cy\u0107: nie ma tu ani jednego przymiotnika, ani jednego zwyczajowego epitetu, kt\u00f3ry by owych narodowych socjalist\u00f3w<\/em> stawia\u0142 w niekorzystnym \u015bwietle. Ludzie tak okre\u015bleni to nie boj\u00f3wkarze, mordercy, uzbrojeni opryszkowie, tylko \u201ezwolennicy\u201d tej ideologii – jak jakiejkolwiek innej. Ani s\u0142owa, bro\u0144 Bo\u017ce, o \u201eantysemityzmie\u201d, zwykle przecie\u017c najwa\u017cniejszym. Hitler to nie kto\u015b, kto chcia\u0142 dokona\u0107 i dokona\u0142 w ko\u0144cu agresji i aneksji suwerennego pa\u0144stwa, tylko kto\u015b, kto \u201emia\u0142 ide\u0119\u201d przy\u0142\u0105czenia Austrii do III Rzeczy. Ma\u0142o to ludzie, a zw\u0142aszcza politycy, maj\u0105 \u201eidei\u201d? Przecie\u017c nikt nie ma do nich o to pretensji. Summa sumarum<\/em> wychodzi z tych zabieg\u00f3w nast\u0119puj\u0105cy obraz: Bogu ducha winni obywatele austriaccy o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach: socjaldemokraci, komuni\u015bci, nacjonali\u015bci i narodowi socjali\u015bci, bez wyra\u017anego i usprawiedliwionego powodu padli ofiar\u0105 represji ze strony brutalnego \u201ere\u017cimu\u201d (ten devil-term<\/em> te\u017c oczywi\u015bcie pada) za swoje przekonania – znaczy si\u0119 \u201eidee\u201d, takie lub owakie.<\/p>\r\n\r\n

Czyta\u0142em niedawno tekst naukowy [sic!], w kt\u00f3rym autor dokona\u0142 por\u00f3wnania gen. Franco z Hitlerem i wysz\u0142o mu, \u017ce w por\u00f3wnaniu z krwio\u017cerczym Caudillo<\/em> przyw\u00f3dca III Rzeszy to by\u0142 ca\u0142kiem sympatyczny facet i umiarkowany polityk, pragn\u0105cy pojednania narodowego rodak\u00f3w z r\u00f3\u017cnych stron barykady. Co\u015b podobnego mamy teraz w odniesieniu do Dollfussa, ale ju\u017c na \u0142amach \u201e\u015brodka masowego ra\u017cenia\u201d. Najwyra\u017aniej zatem w o\u015brodkach decyzyjnych obozu post\u0119pu i tolerancji<\/em> szykuje si\u0119 istotne przesuni\u0119cie w kategoryzacji wrog\u00f3w. To s\u0105 chyba pierwsze zwiastuny nowej wyk\u0142adni, w kt\u00f3rej nazizm<\/em> i faszyzm<\/em> strac\u0105 uprzywilejowane miejsce \u201earcywroga\u201d, \u201ez\u0142a absolutnego\u201d, zdystansowane przez z\u0142o najohydniejsze: klerofaszyzm<\/em> lub katofaszyzm<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

W rzeczywisto\u015bci, kanclerz Dollfuss, t\u0142umi\u0105c zdecydowanie obie rebelie: brunatn\u0105 i czerwon\u0105, zrobi\u0142 to, czego winni\u015bmy wymaga\u0107 od prawdziwego m\u0119\u017ca stanu: ocali\u0142 – jak Paw\u0142owy katechon<\/em> – wsp\u00f3lnot\u0119 przed atakami s\u0142ug Antychrysta. Nie ma bowiem wi\u0119kszej roztropno\u015bci, jak zadawa\u0107 Rewolucji parali\u017cuj\u0105cy cios jeszcze w jej stadium Kiere\u0144szczyzny, a nie czeka\u0107 biernie na jakiego\u015b Lenina czy Hitlera, a\u017c wyleje si\u0119 ona jak wulkaniczna lawa, niszcz\u0105c wszystko. Ten wielki (duchem, nie wzrostem, przypomnijmy) austriacki patriota zrobi\u0142 to, czego niestety nie uczyni\u0142 prezydent Niemiec, marsza\u0142ek Paul von Hindenburg, kt\u00f3remu w 1932 roku – a wi\u0119c \u201eza pi\u0119\u0107 dwunasta\u201d – Carl Schmitt sugerowa\u0142 skorzystanie z art. 48 konstytucji dotycz\u0105cego wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego, oraz zdelegalizowanie obu antypa\u0144stwowych partii rewolucyjnych: komunistycznej i hitlerowskiej.<\/p>\r\n\r\n

Zastan\u00f3wmy si\u0119 jednak co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby s\u0119dziwy feldmarsza\u0142ek skorzysta\u0142 z tej rady? Niew\u0105tpliwie, obie partie tak silne, \u017ce stanowi\u0142y \u201epa\u0144stwa w pa\u0144stwie\u201d, a przede wszystkim uzbrojone (komunistyczna mog\u0142a nadto liczy\u0107 na pomoc Stalina), stawi\u0142yby zaciek\u0142y op\u00f3r. Cen\u0105 za jego z\u0142amanie by\u0142aby na pewno konieczno\u015b\u0107 ukatrupienia tysi\u0119cy komunist\u00f3w i hitlerowc\u00f3w (by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce socjaldemokrat\u00f3w, je\u015bliby zeszli z legalizmu i przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do rebelii). Bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie daj\u0105ce si\u0119 por\u00f3wna\u0107 parametry – liczba zabitych mog\u0142aby by\u0107 rz\u0119du tej z hiszpa\u0144skiej wojny domowej. Nawet po st\u0142umieniu oporu dzia\u0142a\u0142yby te\u017c zapewne trybuna\u0142y specjalne, skazuj\u0105ce dzia\u0142aczy obu partii – i s\u0142usznie, bo z\u0142o musi by\u0107 wypalone do zgorzeli, aby si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142o. Zwa\u017cmy teraz na szali te represalia z jednej strony – i wszystkie okropno\u015bci re\u017cim\u00f3w: hitlerowskiego i komunistycznego oraz II wojny \u015bwiatowej, z drugiej strony: czy\u017c zdrowo my\u015bl\u0105cy cz\u0142owiek mo\u017ce mie\u0107 jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci co wybra\u0107?<\/p>\r\n\r\n

Lecz gdyby historia potoczy\u0142a si\u0119 w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b, to mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c pokusi\u0107 si\u0119 o zrekonstruowanie narracji o tych wydarzeniach w organach post\u0119pu i tolerancji<\/em> pod ka\u017cd\u0105 szeroko\u015bci\u0105 i d\u0142ugo\u015bci\u0105 geograficzn\u0105. La\u0142yby si\u0119 tam strumienie krokodylich \u0142ez nad brutalnym zd\u0142awieniem demokracji przez reakcyjn\u0105 soldatesk\u0119 w s\u0142u\u017cbie wielkiego kapita\u0142u i pogrobowc\u00f3w monarchii. W takiej atmosferze, po dziesi\u0119cioleciach snucia tej opowie\u015bci, jaki\u015b rz\u0105d Joschki Fischera czy innego zielono-czerwonego rozlicza\u0142by po\u015bmiertnie dyktator\u00f3w z krwi\u0105 szlachetnych rewolucjonist\u00f3w na r\u0119kach i wydawa\u0142 ustawy o \u201epami\u0119ci historycznej\u201d, to znaczy o skazaniu na amnezj\u0119 i wieczn\u0105 ha\u0144b\u0119 wczorajszych zwyci\u0119zc\u00f3w a apoteozie wczorajszych pokonanych. Rozkopane groby komunist\u00f3w i hitlerowc\u00f3w sta\u0142yby si\u0119 sanktuariami, do kt\u00f3rych prowadzono by wycieczki szkolne. Tym drugim mo\u017ce jaki\u015b historyk wypomnia\u0142by p\u00f3\u0142g\u0119bkiem \u201enacjonalistyczne odchylenie\u201d, ale darowano by je jako ofiarom reakcji i szczerym socjalistom. Szcz\u0105tki parteigenosse<\/em> Ernsta Th\u00c3\u00a4lmanna z KPD i parteigenosse<\/em> Adolfa Hitlera z NSDAP doznawa\u0142yby zgodnej czci publicznej w Muzeum Bohater\u00f3w Rewolucji Socjalistycznej, spe\u0142niaj\u0105cego tak\u0105 rol\u0119 \u201eedukacyjn\u0105\u201d jak dzi\u015b Muzeum Holocaustu. Stada m\u0142odocianych imbecyli na ca\u0142ym \u015bwiecie nosi\u0142yby t-shirty z podobizn\u0105 Adolfa Hitlera, niczym drugiego (a chronologicznie pierwszego) \u201eChe\u201d Guevary, tak samo zat\u0142uczonego przez najemnik\u00f3w imperializmu gdzie\u015b w Schwarzwaldzie czy gdziekolwiek indziej. A kluby gejowskie od San Francisco po Warszaw\u0119 przybiera\u0142yby dumne imi\u0119 parteigenosse<\/em> Ernsta R\u00f6hma.<\/p>\r\n\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zgodnie ze spi\u017cowym prawem J\u00f3zefa Stalina o zaostrzaniu si\u0119 walki klasowej w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w w budowie socjalizmu, dziennikarskie rottweilery z Michnikolandu dopadaj\u0105 i pr\u00f3buj\u0105 rozszarpa\u0107 kolejn\u0105 ofiar\u0119 z galerii wielkich postaci historycznych. Tym razem procedura defaszyzacji zosta\u0142a wszcz\u0119ta przeciwko kanclerzowi Austrii w okresie mi\u0119dzywojennym, Engelbertowi Dollfussowi (1892-1934), poniek\u0105d zreszt\u0105 cudzymi r\u0119koma, bo z powo\u0142aniem si\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31103"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31103"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31103\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}