{"id":30982,"date":"2011-01-21T14:13:29","date_gmt":"2011-01-21T19:13:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=30982"},"modified":"2011-01-21T14:13:29","modified_gmt":"2011-01-21T19:13:29","slug":"kolej-bez-centrum-dowodzenia-boguslaw-kowalski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=30982","title":{"rendered":"Kolej bez centrum dowodzenia – Bogus\u0142aw Kowalski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Premier Donald Tusk na konferencji prasowej, na kt\u00f3rej og\u0142osi\u0142 dymisj\u0119 wiceministra infrastruktury odpowiedzialnego za kolej, zapowiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105d rozpoczyna tam porz\u0105dki. Rodzi si\u0119 pytanie co w takim razie robi\u0142 przez ostatnie trzy lata? Odpowied\u017a jest prosta – ba\u0142agan. Wyst\u0119puje wi\u0119c w roli stra\u017caka p\u0119dz\u0105cego z animuszem do po\u017caru, kt\u00f3ry wcze\u015bniej sam roznieci\u0142. Chaos na kolei powi\u0119ksza si\u0119 i nic nie wskazuje na to, aby mia\u0142 si\u0119 szybko sko\u0144czy\u0107. Rz\u0105d PO-PSL najwyra\u017aniej nie wie, lub nie chce wiedzie\u0107, jak sobie z tym poradzi\u0107.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jak do tego dosz\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jeszcze w latach 90-tych transportem kolejowym zajmowa\u0142o si\u0119 jedno wielkie przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe PKP. W ramach przygotowywania si\u0119 Polski do wej\u015bcia do UE byli\u015bmy zmuszeni do przeprowadzenia reformy zgodnej z unijnymi wymogami. Trzeba by\u0142o rozdzieli\u0107 zarz\u0105dzanie infrastruktur\u0105 – torami, dworcami i innymi urz\u0105dzeniami – od dzia\u0142alno\u015bci przewozowej. T\u0119 natomiast trzeba by\u0142o zr\u00f3\u017cnicowa\u0107 na przew\u00f3z towar\u00f3w i os\u00f3b. Dochody z transportu towar\u00f3w nie mog\u0142y i\u015b\u0107 bezpo\u015brednio na dotowanie deficytowych przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich, ale za po\u015brednictwem bud\u017cetu pa\u0144stwa. Tak, aby realnie wiedzie\u0107 ile to wynosi. Przewozy pasa\u017cer\u00f3w te\u017c nale\u017ca\u0142o podzieli\u0107 na te d\u0142ugodystansowe i lokalne.<\/p>\r\n\r\n

Dlatego przekszta\u0142cenia PKP posz\u0142y w\u0142a\u015bnie w kierunku wydzielania poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci w odr\u0119bnych przedsi\u0119biorstwach. Docelowo infrastruktura mia\u0142a na zawsze pozosta\u0107 w r\u0119kach pa\u0144stwa, a w\u015br\u00f3d przewo\u017anik\u00f3w mia\u0142o dochodzi\u0107 do konkurencji, na kt\u00f3rej mia\u0142 korzysta\u0107 pasa\u017cer poprzez niskie ceny bilet\u00f3w i coraz lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 us\u0142ugi przewozowej. Polska kolej w ci\u0105gu dziesi\u0119ciu lat sta\u0142a si\u0119 mozaik\u0105 wielu sp\u00f3\u0142ek. Ka\u017cda z nich ma w\u0142asne zadanie i w\u0142asne problemy. Ich kierownictwa skupiaj\u0105 uwag\u0119 na swoim odcinku dbaj\u0105c o w\u0142asny wynik finansowy. Cz\u0119sto kosztem bratniego przedsi\u0119biorstwa bez kt\u00f3rego sama nie mog\u0142aby funkcjonowa\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Kompromitacja kolei, kompromitacj\u0105 pa\u0144stwa<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Charakter transportu kolejowego si\u0119 jednak nie zmieni\u0142. Nie bez powodu wcze\u015bniej zajmowa\u0142o si\u0119 nim jedno przedsi\u0119biorstwo. Jest to bowiem system naczy\u0144 po\u0142\u0105czonych. Jeden system, w kt\u00f3rym zaci\u0119cie si\u0119 jednego trybu wywo\u0142uje problemy u innych. Przy decentralizacji bie\u017c\u0105cego zarz\u0105dzania i wewn\u0119trznej konkurencji wzrasta rola pa\u0144stwa. Potrzebne s\u0105 odpowiednie instytucje, kt\u00f3re mia\u0142yby okre\u015blon\u0105 w\u0142adz\u0119 i poprzez regulacje, nadzorowanie i koordynowanie potrafi\u0142yby skutecznie wt\u0142acza\u0107 partykularne interesy poszczeg\u00f3lnych przedsi\u0119biorstw w potrzeby sprawnego funkcjonowania ca\u0142ego systemu kolejowego.<\/p>\r\n\r\n

To jest mo\u017cliwe. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 Niemcy, gdzie tylko przewo\u017ceniem pasa\u017cer\u00f3w zajmuje si\u0119 kilkadziesi\u0105t firm. Ale podr\u00f3\u017cny tego nie odczuwa. Jest jeden system informacji, jeden wsp\u00f3lny rozk\u0142ad jazdy i jeden bilet.<\/p>\r\n\r\n

W Polsce ma si\u0119 tym zajmowa\u0107 Urz\u0105d Transportu Kolejowego (UTK). Jest to centralna instytucja, kt\u00f3rej szefa na wniosek ministra infrastruktury powo\u0142uje sam premier. Jej zadaniem wynikaj\u0105cym z odpowiednich ustaw jest opieka nad ca\u0142ym rynkiem kolejowym, tak aby by\u0142o bezpiecznie, sprawnie i efektywnie. To tam si\u0119 pilnuje, aby wszystko chodzi\u0142o jak w zegarku.<\/p>\r\n\r\n

Niestety urz\u0105d ten ostatnio przesta\u0142 si\u0119 wywi\u0105zywa\u0107 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w. Podobnie PKP Polskie Linie Kolejowe. Jest to przedsi\u0119biorstwo zarz\u0105dzaj\u0105ce torami i na nim spoczywa obowi\u0105zek uzgadniania z przewo\u017anikami rozk\u0142adu jazdy. Ono te\u017c jest odpowiedzialne za to, aby tak\u017ce w warunkach zimowych szlaki kolejowe by\u0142y przejezdne i poci\u0105gi dociera\u0142y na czas. Firmy, kt\u00f3re wo\u017c\u0105 pasa\u017cer\u00f3w za to s\u0142ono p\u0142ac\u0105. Obie instytucje s\u0105 w pe\u0142nej dyspozycji rz\u0105du. I niestety w czasie ostatniego kryzysu zupe\u0142nie zawiod\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

Jest jeszcze sp\u00f3\u0142ka PKP SA, kt\u00f3ra jako sp\u00f3\u0142ka-matka pomaga ministrowi infrastruktury wykonywa\u0107 prawa w\u0142a\u015bcicielskie w pozosta\u0142ych podmiotach. Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce rz\u0105d maj\u0105c te wszystkie narz\u0119dzia w r\u0119ku m\u00f3g\u0142 dopu\u015bci\u0107 do takiego chaosu w transporcie kolejowym jaki powsta\u0142 w grudniu starego roku. Nie da si\u0119 go inaczej wyt\u0142umaczy\u0107 jak niekompetencj\u0105 i wyj\u0105tkow\u0105 nieudolno\u015bci\u0105 w zarz\u0105dzaniu. Przyk\u0142adem polityki kadrowej, kt\u00f3ra da\u0142a taki efekt jest nominacja na nowego szefa UTK. Kilka miesi\u0119cy temu zosta\u0142 nim m\u0142ody, trzydziestoparoletni prawnik, kt\u00f3ry do tej pory nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z kolejnictwem.<\/p>\r\n\r\n

Co nale\u017cy zrobi\u0107?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Poniewa\u017c mleko si\u0119 rozla\u0142o w pierwszej kolejno\u015bci potrzebne s\u0105 dzia\u0142ania dora\u017ane, kt\u00f3re pozwol\u0105 opanowa\u0107 sytuacj\u0119. Nale\u017cy uruchomi\u0107 zarz\u0105dzanie kryzysowe, kt\u00f3re pozwoli skierowa\u0107 w zagro\u017cone strefy dodatkowe si\u0142y i \u015brodki. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna b\u0119dzie podj\u0105\u0107 odpowiednie kroki koordynuj\u0105ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wielu oddzielnych podmiot\u00f3w. Trzeba udro\u017cni\u0107 obieg informacji. Musi ona dociera\u0107 wsz\u0119dzie tam, gdzie jest potrzebna z odpowiednim wyprzedzeniem.<\/p>\r\n\r\n

Nale\u017cy te\u017c wyci\u0105gn\u0105\u0107 odpowiednie wnioski personalne. Dla wyci\u0105gania wniosk\u00f3w i usprawniania funkcjonowania ca\u0142ego systemu nie ma nic bardziej zab\u00f3jczego ni\u017c poczucie bezkarno\u015bci za b\u0142\u0119dy i zaniechania. Tendencja wprowadzania na kluczowe stanowiska swoich, ale niekompetentnych musi by\u0107 zast\u0105piona preferowaniem ludzi fachowych.<\/p>\r\n\r\n

Ministerstwo infrastruktury musi mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zmiany na kolei nie mog\u0105 i\u015b\u0107 tylko w jednym kierunku: decentralizacji i liberalizacji. Ka\u017cdemu zwi\u0119kszeniu liczby przedsi\u0119biorstw uczestnicz\u0105cych w przewo\u017ceniu pasa\u017cer\u00f3w i nasileniu konkurencji mi\u0119dzy nimi musi towarzyszy\u0107 usprawnianie funkcji koordynuj\u0105cych i reguluj\u0105cych rynek kolejowy. Bez tego wszystko najzwyczajniej si\u0119 roz\u0142azi. Konieczne s\u0105 te\u017c du\u017ce inwestycje w nowy tabor. Bez zaanga\u017cowania pa\u0144stwa te\u017c si\u0119 to samo nie zrobi.<\/p>\r\n\r\n

Ostatnie wydarzenia s\u0105 bardzo bolesne dla polskich kolei. Utrata zaufania klient\u00f3w b\u0119dzie rodzi\u0107 daleko id\u0105ce skutki. Poniewa\u017c nasz rynek jest ju\u017c otwarty dla przewo\u017anik\u00f3w zagranicznych uzyskali oni nadzwyczaj korzystny prezent. W wielu wypadkach bez transportu kolejowego nie mo\u017cna si\u0119 obej\u015b\u0107. Dlatego maj\u0105c w pami\u0119ci bolesne prze\u017cycia z rodzimymi przewo\u017anikami Polacy z rado\u015bci\u0105 przyjm\u0105 zagraniczn\u0105 konkurencj\u0119. I by\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o?<\/p>\r\n\r\n

Bogus\u0142aw Kowalski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku katolickim \u201eNiedziela\u201d, nr 2\/2011<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Premier Donald Tusk na konferencji prasowej, na kt\u00f3rej og\u0142osi\u0142 dymisj\u0119 wiceministra infrastruktury odpowiedzialnego za kolej, zapowiedzia\u0142, \u017ce rz\u0105d rozpoczyna tam porz\u0105dki. Rodzi si\u0119 pytanie co w takim razie robi\u0142 przez ostatnie trzy lata? Odpowied\u017a jest prosta – ba\u0142agan. Wyst\u0119puje wi\u0119c w roli stra\u017caka p\u0119dz\u0105cego z animuszem do po\u017caru, kt\u00f3ry wcze\u015bniej sam roznieci\u0142. Chaos na kolei […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,104],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30982\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}