{"id":30821,"date":"2011-01-18T17:36:30","date_gmt":"2011-01-18T22:36:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=30821"},"modified":"2011-01-18T17:36:30","modified_gmt":"2011-01-18T22:36:30","slug":"politycznie-poprawna-cenzura-przygod-hucka-finna-pawel-lepkowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=30821","title":{"rendered":"Politycznie poprawna cenzura 'Przyg\u00f3d Hucka Finna&#8217; &#8211; <em>Pawe\u0142 Lepkowski<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>\u201eLepiej jest nie odzywa\u0107 si\u0119 wcale i wyda\u0107 si\u0119 g\u0142upim, ni\u017c odezwa\u0107  si\u0119 i rozwia\u0107 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci\u201d &#8211; mawia\u0142 ojciec literatury  ameryka\u0144skiej <strong>Mark Twain<\/strong>. Te s\u0142owa mo\u017cna zadedykowa\u0107 doktorowi <strong>Alanowi Gribbenowi<\/strong> z Uniwersytetu Auburn w stanie Alabama, kt\u00f3ry postanowi\u0142 wyda\u0107 \u201e<strong>Przygody Hucka Finna<\/strong>\u201d ocenzurowane pod k\u0105tem poprawno\u015bci politycznej. W\u0142a\u015bciciel wydawnictwa <strong>NewSouth Books<\/strong> uzna\u0142, \u017ce w jego wydaniu najs\u0142ynniejszej ksi\u0105\u017cki Marka Twaina <strong>wszystkie 219 s\u0142\u00f3w nigger (\u201eczarnuch\u201d) zostanie zast\u0105pione przez mniej \u201ekontrowersyjne\u201d okre\u015blenie slave &#8211; \u201eniewolnik\u201d<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Nie po raz pierwszy ksi\u0105\u017cki i felietony Marka Twaina s\u0105 obiektem z\u0142o\u015bliwych atak\u00f3w r\u00f3\u017cnej ma\u015bci cenzor\u00f3w<\/strong>.  Pisarz by\u0142 klasycznym przedstawicielem spo\u0142ecze\u0144stwa po\u0142udnia USA,  kt\u00f3re zawsze z rezerw\u0105 odnosi\u0142o si\u0119 do koncepcji jedno\u015bci Unii  narzuconej im si\u0142\u0105 przez rz\u0105d federalny z Waszyngtonu. Twain nie ukrywa\u0142  tak\u017ce swojej niech\u0119ci wobec ameryka\u0144skiej polityki imperialnej w  stosunku do Kuby, Puerto Rico, Panamy czy Filipin. By\u0142 zaciek\u0142ym  przeciwnikiem Theodore\u2019a Roosevelta, kt\u00f3rego rz\u0105dy bezpardonowo  wy\u015bmiewa\u0142 i atakowa\u0142 w swoich znakomitych felietonach. By\u0107 mo\u017ce dlatego  zawsze generowa\u0142 sobie wrog\u00f3w w\u015br\u00f3d jankeskich elit.<\/p>\r\n\r\n<p>Twain zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce niekt\u00f3re jego pogl\u0105dy mog\u0105 by\u0107  niezrozumia\u0142e dla ludzi mu wsp\u00f3\u0142czesnych. Dlatego pod koniec \u017cycia  og\u0142osi\u0142, \u017ce zostawia po sobie autobiografi\u0119, kt\u00f3r\u0105 zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 w wieku  35 lat. Licz\u0105cy pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy stron r\u0119kopis trafi\u0142 po \u015bmierci pisarza do  jego archiwum utworzonego na Uniwersytecie Kalifornijskim.\u00a0Mark Twain  zastrzeg\u0142 w swoim testamencie, \u017ce biografia b\u0119dzie mog\u0142a zosta\u0107  opublikowana dopiero 100 lat po jego \u015bmierci czyli najwcze\u015bniej 21  kwietnia 2010 roku.\u00a0Pisarz rozumia\u0142, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo stale si\u0119 zmienia,  chocia\u017c nie zawsze na lepsze. Z tego powodu s\u0142usznie <strong>obawia\u0142  si\u0119, \u017ce jego autobiografia zostanie na pocz\u0105tku XX wieku brutalnie  ocenzurowana lub ca\u0142kowicie zakazana przez \u201epost\u0119powc\u00f3w\u201d z Waszyngtonu<\/strong>.  Nieco naiwnie wierzy\u0142, \u017ce nast\u0119pne pokolenia pozb\u0119d\u0105 si\u0119 ze swoich  szereg\u00f3w politycznie umotywowanych recenzent\u00f3w. \u201eKsi\u0105\u017cka, o kt\u00f3rej  wiadomo, \u017ce nie zostanie opublikowana przez ca\u0142y wiek, daje pisarzowi  swobod\u0119, jakiej nie uzyska\u0142by w inny spos\u00f3b. W takich warunkach mo\u017cna  opisa\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka bez uszczerbku dla fakt\u00f3w. Bez obawy o  zranienie uczu\u0107 zainteresowanego\u201d &#8211; o\u015bwiadczy\u0142 Mark Twain w 1899 roku.  Myli\u0142 si\u0119 &#8211; i to bardzo! Cho\u0107 \u017cy\u0142 w czasach, kiedy prawdziwa wolno\u015b\u0107  ameryka\u0144ska zosta\u0142a ju\u017c zd\u0142awiona przez zawieruch\u0119 wojny secesyjnej, to  nawet cz\u0119\u015bciowo nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 domy\u015bla\u0107, czym stanie si\u0119 Ameryka pod  rz\u0105dami poprawnych politycznie idiot\u00f3w z ko\u0144ca XX wieku.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Co by powiedzia\u0142 wielki pisarz, gdyby dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce  r\u00f3wno sto lat po jego \u015bmierci jaki\u015b oszo\u0142om ze stanu Alabama o\u015bmieli si\u0119  cenzurowa\u0107 jedn\u0105 z jego najlepszych powie\u015bci?<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>\u201ePrzygody Hucka Finna\u201d to barwny i jedyny w swoim rodzaju opis  spo\u0142ecze\u0144stwa po\u0142udniowych stan\u00f3w Ameryki na tle przyg\u00f3d osieroconego  ch\u0142opaka z nizin spo\u0142ecznych, kt\u00f3ry uciekaj\u0105c od pewnej wdowy, chc\u0105cej  na si\u0142\u0119 go \u201eucywilizowa\u0107\u201d, postanawia tak\u017ce pom\u00f3c w ucieczce zbieg\u0142emu  niewolnikowi. Mark Twain bezwzgl\u0119dnie i bez upi\u0119ksze\u0144 pokazuje  prostactwo, ksenofobi\u0119, ciemnot\u0119, rasizm, ale tak\u017ce dobro, uczynno\u015b\u0107,  pracowito\u015b\u0107 i poczucie wolno\u015bci Po\u0142udniowc\u00f3w. Dialogi w ksi\u0105\u017cce nie s\u0105  upi\u0119kszone, ale ukazuj\u0105 j\u0119zyk tamtych czas\u00f3w z ca\u0142\u0105 jego naturaln\u0105  krwisto\u015bci\u0105.<\/p>\r\n\r\n<p>S\u0142owo \u201eczarnuch\u201d nie mo\u017ce zosta\u0107 zast\u0105pione przez \u201eniewolnik\u201d,  poniewa\u017c posiada ca\u0142kowicie inne znaczenie. Wiedz\u0105 o tym najlepiej  niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy murzy\u0144skich gett, kt\u00f3rzy w swojej gwarze zwracaj\u0105  si\u0119 do siebie, stosuj\u0105c hiphopowe okre\u015blenie nigga lub nigger. W krajach  angloj\u0119zycznych s\u0142owo nigger znajduje si\u0119 na samym szczycie wielkiej  piramidy najbardziej zakazanych okre\u015ble\u0144. Nawet przytaczanie tego s\u0142owa  bez zastosowania eufemistycznego okre\u015blenia N-word jest postrzegane jako  przejaw rasizmu.<\/p>\r\n\r\n<p>Publikacja ocenzurowanej wersji \u201ePrzyg\u00f3d Hucka Finna\u201d b\u0119dzie  przypomina\u0107 wydanie sienkiewiczowskiej trylogii bez u\u017cycia s\u0142owa \u201echam\u201d w  odniesieniu do ch\u0142op\u00f3w. Wyobra\u017amy sobie pana Zag\u0142ob\u0119, kt\u00f3ry zbudziwszy  si\u0119 po sentymentalnym opowiadaniu pana Musialskiego, zamiast s\u0142\u00f3w \u201echam  chamem\u201d wyg\u0142asza sentencjonalnie \u201erolnik rolnikiem\u201d. <strong>Czy nie brzmi to idiotycznie?<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><strong><em>Pawe\u0142 Lepkowski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eLepiej jest nie odzywa\u0107 si\u0119 wcale i wyda\u0107 si\u0119 g\u0142upim, ni\u017c odezwa\u0107 si\u0119 i rozwia\u0107 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci\u201d &#8211; mawia\u0142 ojciec literatury ameryka\u0144skiej Mark Twain. Te s\u0142owa mo\u017cna zadedykowa\u0107 doktorowi Alanowi Gribbenowi z Uniwersytetu Auburn w stanie Alabama, kt\u00f3ry postanowi\u0142 wyda\u0107 \u201ePrzygody Hucka Finna\u201d ocenzurowane pod k\u0105tem poprawno\u015bci politycznej. W\u0142a\u015bciciel wydawnictwa NewSouth Books uzna\u0142, \u017ce w [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[7],"tags":[16,31],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30821\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}