S\u0142ynny polityczny obro\u0144ca czas\u00f3w jeszcze carskich, mecenas \u015amiarowski, tak\u0105 oto odby\u0142 rozmow\u0119 z prokuratorem carskim na okr\u0119g warszawski:<\/p>\r\n\r\n
– Czy sznur, na kt\u00f3rym wiesza si\u0119 skaza\u0144ca jest przepisowej d\u0142ugo\u015bci? – zapyta\u0142 \u015amiarowski<\/p>\r\n\r\n
– Chyba tak – rzek\u0142 na to carski prokurator<\/p>\r\n\r\n
– Czy u\u017cywa si\u0119 par\u0119 razy tego samego sznura?<\/p>\r\n\r\n
– Nie sznur musi by\u0107 nowy<\/p>\r\n\r\n
– Wiele kosztuje arszyn takiego sznura?<\/p>\r\n\r\n
– A c\u00f3\u017c pan ze mn\u0105 w k\u00f3\u0142ko o tym sznurze\u2026?!<\/p>\r\n\r\n
– A o czym ja mam z panem m\u00f3wi\u0107?<\/p>\r\n\r\n
Pi\u0119kny ten przyk\u0142ad ustawia dzi\u015b jeszcze relacje polsko-rosyjskie na p\u0142aszczy\u017anie w\u0142a\u015bciwej, z kt\u00f3rej nie powinny one nigdy zej\u015b\u0107. Je\u015bli kto\u015b nie rozumie o co mi chodzi podam inny przyk\u0142ad. W dworach i pa\u0142acach polskiego ziemia\u0144stwa by\u0142a pewna hierarchia, wed\u0142ug kt\u00f3rej traktowano interesant\u00f3w i go\u015bci. O tym jak podejmowano rodzin\u0119 i go\u015bci z innych dwor\u00f3w nie ma co wspomina\u0107, bo wszystkim to jest wiadome. Chodzi o tak zwanych innych, czyli o mieszka\u0144c\u00f3w wsi, \u017byd\u00f3w arendarzy i wozak\u00f3w oraz o przedstawicieli w\u0142adzy czyli urz\u0119dnik\u00f3w i oficer\u00f3w carskich. Wygl\u0105da\u0142o to tak; ch\u0142opi, o ile akurat nie przychodzili po wyp\u0142at\u0119 lub nie byli we dworze zatrudnieni, przychodzili tam po lekarstwo, kiedy ich co\u015b bola\u0142o lub zdawa\u0142o im si\u0119, \u017ce ich boli. By\u0142o specjalne pomieszczenie, gdzie tych ludzi podejmowano. Tak by\u0142o w guberni kowie\u0144skiej, zwanej p\u00f3\u017aniej niepodleg\u0142\u0105 Litw\u0105, tak by\u0142o w Mi\u0144szczy\u017anie, na Podolu, nad Dnieprem, a tak\u017ce w Kongres\u00f3wce. \u017byd, kt\u00f3ry przychodzi\u0142 z jak\u0105\u015b spraw\u0105 do pana, o ile nie za\u0142atwia\u0142 grubszych interes\u00f3w w kancelarii, a by\u0142 jedynie dzier\u017cawc\u0105 lasu lub sad\u00f3w, albo wozi\u0142 drewno do dworu, stawa\u0142 w sieni i czeka\u0142, a\u017c s\u0142u\u017c\u0105ca przyniesie mu herbat\u0119 i postawi j\u0105 na komodzie. Pi\u0142 sobie t\u0119 herbat\u0119, za\u0142atwia\u0142 co mia\u0142 do za\u0142atwienia i wychodzi\u0142 do swoich spraw.<\/p>\r\n\r\n
Rosjan w cywilu, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o popach czy oficerach, nie wpuszczano za pr\u00f3g w og\u00f3le. Nieliczne przypadki kiedy do takiej profanacji dosz\u0142o, omawiane by\u0142y i komentowane wiele pokole\u0144 p\u00f3\u017aniej jako zjawiska z dziedziny kataklizm\u00f3w, krach\u00f3w gie\u0142dowych, najstraszniejszych zawstydze\u0144, zdrad i ha\u0144by. M\u00f3wimy tu ca\u0142y czas o okresie po Powstaniu Styczniowym. Wcze\u015bniej r\u00f3\u017cnie bywa\u0142o. Jednak post\u0119pki wojsk i urz\u0119dnik\u00f3w jego cesarskiej wysoko\u015bci w czasie styczniowej insurekcji tak g\u0142\u0119boko wry\u0142y si\u0119 w pami\u0119\u0107 pan\u00f3w braci, \u017ce nie tylko o pojednaniu mowy nie by\u0142o, ale nawet o piciu herbaty postawionej na komodzie. I komu to przeszkadza\u0142o – chce si\u0119 w tym momencie zakrzykn\u0105\u0107. No komu?<\/p>\r\n\r\n
Dramatyczna przewaga Polaka nad Rosjaninem w tamtym czasie polega\u0142a na tym mi\u0119dzy innymi, \u017ce Polak w\u0142ada\u0142 swobodnie czterem j\u0119zykami. Nie by\u0142o w\u015br\u00f3d nich rosyjskiego, co si\u0119 rozumie samo przez si\u0119. By\u0142 natomiast francuski i w tym j\u0119zyku pan dziedzic zwraca\u0142 si\u0119 do podje\u017cd\u017caj\u0105cego pod jego dom bryczuszk\u0105 chudego ruskiego asesora. Je\u015bli \u00f3w asesor j\u0119zyk francuski \u201eposiada\u0142\u201d dochodzi\u0142o do wymiany zda\u0144, zdawkowej i kr\u00f3tkiej. Je\u015bli za\u015b nie posiada\u0142 odje\u017cd\u017ca\u0142 sobie gdzie mu tam pasowa\u0142o i by\u0142a to jego ostatnia wizyta w tym dworze. Nie m\u00f3g\u0142 niestety uda\u0107 si\u0119 na skarg\u0119 do swego zwierzchnika rezyduj\u0105cego w mie\u015bcie i powiedzie\u0107 mu jak pod\u0142y Polak spostponowa\u0142 go znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka Gall\u00f3w, bo zwierzchnik \u00f3w sam \u00f3w j\u0119zyk posiada\u0142 i uwa\u017ca\u0142 za szczyt dobrego tonu pos\u0142ugiwanie si\u0119 nim na co dzie\u0144. Skarga odnios\u0142a by wi\u0119c skutek odwrotny do zamierzonego. Biedny asesor m\u00f3g\u0142by wyl\u0105dowa\u0107 w jakim\u015b mniej ni\u017c Podole czy Kowie\u0144szczyzna sympatycznym miejscu, na przyk\u0142ad w g\u00f3rach Sichote Alin, w kt\u00f3rych roi\u0142o si\u0119 w tamtym czasie od tygrys\u00f3w i chi\u0144skich bandyt\u00f3w. Oficerowie rosyjscy dobrze wiedzieli jakie zwyczaje panuj\u0105 we dworach i nie pchali si\u0119 nawet za pr\u00f3g, je\u015bli za\u015b kt\u00f3ry\u015b spr\u00f3bowa\u0142 za\u0142atwiano go w ten spos\u00f3b, \u017ce wychodzi\u0142a do\u0144 s\u0142u\u017cba, kt\u00f3ra podejmowa\u0142a go\u015bcia herbat\u0105 i ciastkami. Ani starsi pa\u0144stwo, ani tym bardziej ich dzieci nie pojawiali si\u0119 w salonie. Po pi\u0119ciu minutach sp\u0119dzonych w towarzystwie lokaja Franciszka i pokoj\u00f3wki Klementyny, \u201epan porucznik od szaser\u00f3w\u201d wybiega\u0142 stukaj\u0105c obcasami o ganek i wszystko wraca\u0142o do normy. On tak\u017ce nie mia\u0142 po co chodzi\u0107 na skarg\u0119, bo jego zwierzchnicy uto\u017csamiali si\u0119 raczej z uniwersaln\u0105 – dzi\u015b powiedzieliby\u015bmy – europejsk\u0105 – kultur\u0105, reprezentowan\u0105 przez dw\u00f3r i wy\u017csze warstwy rosyjskiego aparatu administracyjnego ni\u017c ze swoim podw\u0142adnym, frustratem i aspiruj\u0105cym do \u015bwiata i pieni\u0119dzy myd\u0142kiem. Nie znam \u017cadnych poza policyjnymi opis\u00f3w relacji pomi\u0119dzy dworem a duchownymi prawos\u0142awnymi. Oni uwa\u017cali dw\u00f3r za siedlisko zdrady i gniazdo wrog\u00f3w religii oraz Boga prawdziwego, a dw\u00f3r uwa\u017ca\u0142 ich za kapusi\u00f3w policyjnych i nawet do ogrodu nie wpuszcza\u0142.<\/p>\r\n\r\n
Czasy te min\u0119\u0142y i zosta\u0142y zapomniane. Min\u0119\u0142y na skutek dzia\u0142alno\u015bci trybuna\u0142\u00f3w rewolucyjnych i komisji dziel\u0105cych ziemi\u0119 obszarnik\u00f3w pomi\u0119dzy ch\u0142op\u00f3w, a zapomniane zosta\u0142y wskutek dzia\u0142alno\u015bci zaprza\u0144c\u00f3w, zdrajc\u00f3w i oszust\u00f3w. Dlatego dzi\u015b mamy to co mamy. Nie rozumiem jak mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107 bezczelno\u015bci z jak\u0105 zosta\u0142 wyg\u0142oszony raport MAK, nie rozumiem, bo ka\u017cdy kto czyta\u0142 nie\u015bmierteln\u0105 proz\u0119 Leopolda Tyrmanda powinien wbi\u0107 sobie raz na zawsze do g\u0142owy to w jaki spos\u00f3b Rosjanie utrwalaj\u0105 panowanie w podbitym kraju. Robi\u0105 to poprzez upokorzenie jego mieszka\u0144c\u00f3w w najbardziej widowiskowy spos\u00f3b.<\/p>\r\n\r\n
Opisywa\u0142em to ju\u017c, ale jeszcze powt\u00f3rz\u0119. Przypomnia\u0142 Tyrmand w swoim dzienniku pewien mecz, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Krakowie w roku 1945 pomi\u0119dzy Wis\u0142\u0105 a moskiewskim Dynamem. Wszystko by\u0142o ju\u017c zaklepane, kraj w r\u0119kach ruskich i ka\u017cdy wiedzia\u0142, \u017ce nie ma odwrotu. Spodziewano si\u0119 wi\u0119c po Rosjanach spokojnej i dobrej gry. No bo o co chodzi? Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce ch\u0142opcy z Moskwy dali popis takiego chamstwa o jakim w mie\u015bcie sto\u0142ecznym Krakowie nie s\u0142yszano od czasu kiedy strza\u0142a utkwi\u0142a w szyi hejnalisty. Pomaga\u0142 im s\u0119dzia i kordony milicji otaczaj\u0105ce stadion, a oni kopali, faulowali i r\u017celi ze \u015bmiechu z publiczno\u015bci, kt\u00f3ra nie mog\u0142a zej\u015b\u0107 na muraw\u0119 i obi\u0107 im mordy, bo zosta\u0142by rozstrzelana na miejscu.<\/p>\r\n\r\n
Dzi\u015b mieli\u015bmy analogiczny pokaz. Nie wiem czy oznacza to przypiecz\u0119towanie kolejnej okupacji, wiem tylko \u017ce dzi\u015b ju\u017c nie mamy im czym imponowa\u0107. Ma\u0142o kto zna dzi\u015b w Polsce cztery j\u0119zyki, a je\u015bli ju\u017c jaki\u015b zna, to jest to przewa\u017cnie j\u0119zyk rosyjski. Nie ma ju\u017c dwor\u00f3w, \u017byd\u00f3w arendarzy, nie ma nawet prawos\u0142awnych duchownych, kt\u00f3rzy donosiliby na policj\u0119. Kto inny donosi. Jedne co dzi\u015b mo\u017cemy zrobi\u0107 to protestowa\u0107. Ka\u017cdego dnia, tak jak tylko potrafimy, musimy m\u00f3wi\u0107 i pisa\u0107 o tym k\u0142amstwie, o tym chamstwie, a je\u015bli trzeba wyj\u015b\u0107 na ulic\u0119, bo tylko to nam zosta\u0142o. Nie mamy ju\u017c autorytet\u00f3w – jak napisa\u0142a Eska. Nie mamy maj\u0105tku – jak napisa\u0142 T-rex, nie mamy ju\u017c w\u0142a\u015bciwie nic i je\u015bli nie b\u0119dziemy protestowa\u0107 osobi\u015bcie i grupowo ka\u017cdego dnia, zdarzy si\u0119 na pewno, \u017ce przyjd\u0105 po nas nad ranem i ka\u017cdego pojedynczo odprowadz\u0105 w nieznanym kierunku. I nie b\u0119dzie wtedy nikogo kto przeciwko tej praktyce by zaprotestowa\u0142. Nie b\u0119dzie naprawd\u0119 nikogo. Piszmy wi\u0119c i m\u00f3wmy. Pokazujmy si\u0119 tak\u017ce. Im nas b\u0119dzie wi\u0119cej tym lepiej. Nar\u00f3d proli musi u\u017cywa\u0107 broni proli – masy. Bo nic innego mu ju\u017c nie zosta\u0142o.<\/p>\r\n\r\n
Coryllus<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0142ynny polityczny obro\u0144ca czas\u00f3w jeszcze carskich, mecenas \u015amiarowski, tak\u0105 oto odby\u0142 rozmow\u0119 z prokuratorem carskim na okr\u0119g warszawski: – Czy sznur, na kt\u00f3rym wiesza si\u0119 skaza\u0144ca jest przepisowej d\u0142ugo\u015bci? – zapyta\u0142 \u015amiarowski – Chyba tak – rzek\u0142 na to carski prokurator – Czy u\u017cywa si\u0119 par\u0119 razy tego samego sznura? – Nie sznur musi by\u0107 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30472"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30472\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}