{"id":30389,"date":"2011-01-11T22:45:07","date_gmt":"2011-01-12T03:45:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=30389"},"modified":"2011-01-11T23:15:26","modified_gmt":"2011-01-12T04:15:26","slug":"rodziny-ofiar-katastrofy-smolenskiej-przesluchiwani-w-polsce-w-oparciu-o-przepisy-kodeksu-karnego-rosji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=30389","title":{"rendered":"Rodziny ofiar katastrofy smole\u0144skiej przes\u0142uchiwani w Polsce w oparciu o przepisy… kodeksu post\u0119powania karnego Rosji"},"content":{"rendered":"

Najbli\u017csi ofiar katastrofy smole\u0144skiej s\u0105 przes\u0142uchiwani w polskiej prokuraturze w oparciu o przepisy kodeksu post\u0119powania karnego Federacji Rosyjskiej.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W czasie przes\u0142uchania w prokuraturze zosta\u0142am poinformowana o tym, co mi grozi za odmow\u0119 sk\u0142adania zezna\u0144 i za sk\u0142adanie fa\u0142szywych zezna\u0144, je\u015bli chodzi o kodeks post\u0119powania karnego prawa polskiego. Przyj\u0119\u0142am to do wiadomo\u015bci. Potem odczytano mi analogiczne przepisy kodeksu post\u0119powania karnego obowi\u0105zuj\u0105ce w Federacji Rosyjskiej. Zapyta\u0142am prokuratora, co to w og\u00f3le oznacza dla mnie, bo ja czuj\u0119 si\u0119 obywatelem Polski i nie jestem zwi\u0105zana kodeksem Federacji Rosyjskiej. Otrzyma\u0142am odpowied\u017a, \u017ce jest to czysta formalno\u015b\u0107. W zwi\u0105zku z tym powiedzia\u0142am, by to zaprotoko\u0142owano. Odpowiedziano mi, \u017ce w protokole mojego przes\u0142uchania nie mo\u017cna tego zapisa\u0107. Powiedzia\u0142am wi\u0119c, \u017ce odmawiam sk\u0142adania zezna\u0144 – relacjonuje Zuzanna Kurtyka, wdowa po Januszu Kurtyce, prezesie Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Prokuratura dzia\u0142a w ramach realizacji wniosku o pomoc prawn\u0105, jaki wp\u0142yn\u0105\u0142 jeszcze w sierpniu 2010 roku. Dotyczy\u0142 on przes\u0142uchania wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y dost\u0119p do miejsca katastrofy rz\u0105dowego samolotu ju\u017c po 10 kwietnia.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– To bulwersuj\u0105ce, \u017ce polskich obywateli przes\u0142uchuje si\u0119 w re\u017cimie rosyjskiego prawa – zauwa\u017ca Antoni Macierewicz, szef zespo\u0142u parlamentarnego ds. zbadania przyczyn katastrofy Tu-154M.
\r\n Zuzanna Kurtyka by\u0142a przes\u0142uchiwana w charakterze \u015bwiadka w listopadzie ub.r. w prokuraturze wojskowej w Krakowie. – O przes\u0142uchaniu zosta\u0142am poinformowana telefonicznie, nie otrzyma\u0142am \u017cadnego pisemnego wezwania – podkre\u015bla Kurtyka. Podczas przes\u0142uchania zosta\u0142a powiadomiona, \u017ce w razie odmowy sk\u0142adania zezna\u0144 grozi jej kara grzywny, poniewa\u017c zgodnie z przepisami kodeksu post\u0119powania karnego Federacji Rosyjskiej za sk\u0142adanie fa\u0142szywych zezna\u0144 stosuje si\u0119 kar\u0119 grzywny, kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci oraz kar\u0119 dw\u00f3ch lat \u0142agru.
\r\n – Uwa\u017cam, \u017ce prawo Federacji Rosyjskiej mnie nie obowi\u0105zuje, dlatego odm\u00f3wi\u0142am zezna\u0144 – t\u0142umaczy Kurtyka.<\/p>\r\n\r\n

Prokuratura dzia\u0142a w ramach realizacji wniosku o pomoc prawn\u0105 dotycz\u0105cego przes\u0142uchania wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y dost\u0119p do miejsca katastrofy rz\u0105dowego tupolewa ju\u017c po 10 kwietnia. Wniosek taki wp\u0142yn\u0105\u0142 do polskiej prokuratury jesieni\u0105 2010 roku. Przes\u0142uchania rodzin ofiar dotycz\u0105 ewentualnego zabierania z miejsca katastrofy szcz\u0105tk\u00f3w samolotu, fragment\u00f3w rzeczy, kt\u00f3re tam pozosta\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

Wdowa po prezesie IPN by\u0142a w Smole\u0144sku we wrze\u015bniu ubieg\u0142ego roku. Zgodnie z przepisami polskiego kodeksu karnego (art. 233) za sk\u0142adanie fa\u0142szywych zezna\u0144 grozi kara pozbawienia wolno\u015bci do lat trzech. Ponadto ka\u017cda osoba wezwana w charakterze \u015bwiadka ma obowi\u0105zek stawi\u0107 si\u0119 i z\u0142o\u017cy\u0107 zeznania. Reguluje to art. 177 kpk. Jak zastrzega kpt. Marcin Maksjan z Naczelnej Prokuratury Wojskowej, odm\u00f3wi\u0107 zezna\u0144 mo\u017cna tylko w okre\u015blonych sytuacjach, i mog\u0105 to zrobi\u0107 tylko okre\u015blone osoby. Sk\u0142adania zezna\u0144 mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 m.in. osoba najbli\u017csza dla oskar\u017conego, osoba zwi\u0105zana obowi\u0105zkiem zachowania tajemnicy adwokackiej i obowi\u0105zkiem zachowania tajemnicy spowiedzi. Jak zauwa\u017ca Maksjan, przepisy rosyjskiego kpk nie s\u0105 sprzeczne w tym zakresie z kodeksem polskim.<\/p>\r\n\r\n

Jaka kara?<\/strong>
\r\n Do tej pory Zuzanna Kurtyka nie otrzyma\u0142a z prokuratury \u017cadnego zawiadomienia o jej ewentualnym ukaraniu. Bartosz Kownacki, pe\u0142nomocnik kilku rodzin ofiar, twierdzi, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie ma podstaw, by Kurtyka mog\u0142a odm\u00f3wi\u0107 zezna\u0144. Nie zasz\u0142y bowiem podstawy opisane w kpk. W ocenie prawnika, prokuratura nie powinna jednak podchodzi\u0107 do tej kwestii zbyt rygorystycznie, gdy chodzi o ewentualne ukaranie Zuzanny Kurtyki. – Zosta\u0142 sporz\u0105dzony protok\u00f3\u0142 z przes\u0142uchania pani Kurtyki. Powinien on by\u0107 teraz przes\u0142any stronie rosyjskiej i niech Rosjanie martwi\u0105 si\u0119, co z nim zrobi\u0107. Moim zdaniem, nie maj\u0105 oni \u017cadnych narz\u0119dzi praktycznych mo\u017cliwo\u015bci egzekucji z\u0142o\u017cenia zezna\u0144 – ocenia Kownacki.<\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug pe\u0142nomocnik\u00f3w rodzin, wniosek strony rosyjskiej, by przes\u0142uchiwa\u0107 wszystkie osoby, kt\u00f3re mia\u0142y dost\u0119p do miejsca katastrofy ju\u017c po 10 kwietnia, nie ma uzasadnienia. – Rodziny nie wnios\u0105 bowiem nic istotnego do ustale\u0144 okoliczno\u015bci tej katastrofy – uwa\u017caj\u0105 prawnicy. Jak zaznaczaj\u0105, prokuratura jest zobowi\u0105zana do realizacji wniosk\u00f3w prawnych na mocy przepis\u00f3w konwencji o pomocy prawnej z 1959 roku, kt\u00f3ra dotyczy zar\u00f3wno strony polskiej, jak i rosyjskiej. Prawnik stwierdzi\u0142 te\u017c, \u017ce prokuratura rosyjska korzysta z pomocy prawnej naszej prokuratury, chocia\u017c formalnie mog\u0142aby wezwa\u0107 rodziny na przes\u0142uchanie do Rosji. W tym wypadku jednak prokuratura rosyjska nie mog\u0142aby tego wyegzekwowa\u0107. – Czyli rodziny na przes\u0142uchanie w Rosji mog\u0142yby si\u0119 nie stawi\u0107 – ocenia Kownacki.<\/p>\r\n\r\n

Na przes\u0142uchanie zamierza stawi\u0107 si\u0119 Magdalena Merta, wdowa po wiceministrze kultury Tomaszu Mercie. – Nie jest nasz\u0105 wol\u0105 utrudnianie dzia\u0142a\u0144 prokuratury, mimo \u017ce nie wierzymy w sensowno\u015b\u0107 tych dzia\u0142a\u0144 – m\u00f3wi.<\/p>\r\n\r\n

Odmowa, bo brak wzajemno\u015bci<\/strong>
\r\n W przekonaniu Antoniego Macierewicza (PiS), szefa parlamentarnego zespo\u0142u ds. zbadania przyczyn katastrofy Tu-154M, przes\u0142uchania rodzin na poczet realizacji wniosku, jaki wystosowa\u0142a strona rosyjska, nie powinny w og\u00f3le si\u0119 odby\u0107. – Uznaj\u0119, \u017ce mamy do czynienia z bezprawiem. Nie ma \u017cadnych podstaw, \u017ceby przes\u0142uchiwa\u0107 te osoby. Prokuratura polska ma na sumieniu bardzo wiele b\u0142\u0119d\u00f3w, niedoci\u0105gni\u0119\u0107 w sprawie smole\u0144skiej – do tej pory nie przekaza\u0142a rodzinom protoko\u0142\u00f3w sekcji zw\u0142ok ofiar katastrofy – zauwa\u017ca. – W tym szczeg\u00f3lnym wypadku ma obowi\u0105zek odm\u00f3wi\u0107 realizacji \u017c\u0105dania rosyjskiego – dodaje Macierewicz.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego? – Zgodnie z polskim kodeksem post\u0119powania karnego zabezpieczenie miejsca katastrofy i zabezpieczenie dowod\u00f3w w sprawie jest obowi\u0105zkiem prokuratury. Tymczasem wrak samolotu przez wiele miesi\u0119cy niszcza\u0142, a rodziny do tej pory nie maj\u0105 protoko\u0142\u00f3w sekcji zw\u0142ok swoich najbli\u017cszych, a realizuje si\u0119 \u017c\u0105danie rosyjskie, kt\u00f3re de facto pozwala na n\u0119kanie i prze\u015bladowanie polskich rodzin. W tej sytuacji prokuratura ma obowi\u0105zek odm\u00f3wi\u0107 realizacji takiego \u017c\u0105dania strony rosyjskiej – ocenia pose\u0142 PiS. Powo\u0142uje si\u0119 tu na art. 588, par. 2 kodeksu post\u0119powania karnego, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce „s\u0105d i prokurator odmawiaj\u0105 udzielenia pomocy prawnej i przekazuj\u0105 odmow\u0119 w\u0142a\u015bciwym organom obcego pa\u0144stwa, je\u017celi \u017c\u0105dana czynno\u015b\u0107 by\u0142aby sprzeczna z zasadami porz\u0105dku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej albo narusza\u0142aby jej suwerenno\u015b\u0107”. W ocenie Macierewicza, ma tu tak\u017ce zastosowanie par. 3 pkt. 2 ww. artyku\u0142u kpk, zgodnie z kt\u00f3rym „s\u0105d i prokurator mog\u0105 odm\u00f3wi\u0107 udzielenia pomocy prawnej w sytuacji, gdy pa\u0144stwo, od kt\u00f3rego wniosek o udzielenie pomocy prawnej pochodzi, nie zapewnia w tym zakresie wzajemno\u015bci”.<\/p>\r\n\r\n

Naczelna Prokuratura Wojskowa wypowiedzi Macierewicza nie komentuje. Polityk zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ju\u017c do prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta, by interweniowa\u0142 w sprawie przes\u0142uchiwania rodzin ofiar, tak jak interweniowa\u0142 w sprawie zmiany zezna\u0144 rosyjskich kontroler\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

– Przypomnijmy: od prokuratury polskiej \u017c\u0105dano nieuwzgl\u0119dniania zmiany zezna\u0144, kt\u00f3ra zosta\u0142a dokonana na \u017c\u0105danie strony rosyjskiej. Prokurator wojskowy si\u0119 na to zgodzi\u0142, a po miesi\u0105cu pan prokurator Seremet interweniowa\u0142 u strony rosyjskiej – przypomina Macierewicz, kt\u00f3ry informuje, \u017ce wys\u0142a\u0142 ju\u017c stosowne pismo do prokuratora generalnego o odrzucenie przez Wojskow\u0105 Prokuratur\u0119 Okr\u0119gow\u0105 w Warszawie wniosku rosyjskiego. Jak podkre\u015bla dr Ireneusz Kami\u0144ski z Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, jest to jednak niemo\u017cliwe do zrealizowania z punktu widzenia prawno-formalnego. – Gospodarzem wniosku jest strona rosyjska. Je\u017celi wi\u0119c to ona kieruje wniosek w ramach okre\u015blonych procedur i okre\u015blonych um\u00f3w o wzajemn\u0105 pomoc prawn\u0105, to tylko ta strona rosyjska mo\u017ce go wycofa\u0107. My musimy w ramach obowi\u0105zuj\u0105cych nas um\u00f3w ten wniosek realizowa\u0107 – podkre\u015bla Ireneusz Kami\u0144ski.<\/p>\r\n\r\n

Anna Ambroziak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najbli\u017csi ofiar katastrofy smole\u0144skiej s\u0105 przes\u0142uchiwani w polskiej prokuraturze w oparciu o przepisy kodeksu post\u0119powania karnego Federacji Rosyjskiej. W czasie przes\u0142uchania w prokuraturze zosta\u0142am poinformowana o tym, co mi grozi za odmow\u0119 sk\u0142adania zezna\u0144 i za sk\u0142adanie fa\u0142szywych zezna\u0144, je\u015bli chodzi o kodeks post\u0119powania karnego prawa polskiego. Przyj\u0119\u0142am to do wiadomo\u015bci. Potem odczytano mi analogiczne […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[98,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30389"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30389"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30389\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}