{"id":30332,"date":"2011-01-11T22:37:01","date_gmt":"2011-01-12T03:37:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=30332"},"modified":"2011-01-11T22:37:01","modified_gmt":"2011-01-12T03:37:01","slug":"polski-lwow-w-ukrainskim-morzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=30332","title":{"rendered":"Polski Lw\u00f3w w ukrai\u0144skim morzu?"},"content":{"rendered":"<p>Re\u017cim komunistyczny tzw. Polski Ludowej nie zaprzecza\u0142 z regu\u0142y, bo zaprzeczy\u0107 temu nie by\u0142 w stanie, \u017ce Lw\u00f3w i Wilno odegra\u0142y wielk\u0105 rol\u0119 w historii Polski &#8211; \u017ce by\u0142y miastami polskimi z krwi i ko\u015bci. St\u0105d propaganda re\u017cimowa g\u0142osi\u0142a, \u017ce co prawda Lw\u00f3w i Wilno by\u0142y miastami polskim, ale \u201ew niepolskim morzu\u201d i dlatego w 1945 roku odpad\u0142y od Polski.<\/p>\r\n\r\n<p>Odno\u015bnie Wilna to jest to wierutna bzdura po dzi\u015b dzie\u0144. Wilno, pomimo wysiedlenia z Wile\u0144szczyzny w latach 1945-46 a\u017c 89\u00a0093 Polak\u00f3w i ponownie w latach 1957-58 ok. 35\u00a0000 Polak\u00f3w, pozostaje nadal otoczone polskim morzem: Polacy zdecydowanie dominuj\u0105 w powiatach wile\u0144skim i solecznickim.<\/p>\r\n\r\n<p>Przypatrzmy si\u0119 bli\u017cej stosunkom ludno\u015bciowym w powiecie lwowskim.<\/p>\r\n\r\n<p>W 981 roku ksi\u0105\u017c\u0119 kijowski W\u0142odzimierz dokona\u0142 zbrojnej agresji na Pa\u0144stwo Piast\u00f3w i w\u0142\u0105czy\u0142 dzisiejsz\u0105 Ziemi\u0119 Lwowsk\u0105 (znan\u0105 jako Grody Czerwie\u0144skie) do Rusi. Ruski kronikarz Nestor wyra\u017anie zaznacza, \u017ce owe Grody Czerwie\u0144skie by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 \u201eLach\u00f3w\u201d. W latach 1018-31 (dzi\u0119ki wyprawie zbrojnej Boles\u0142awa Chrobrego) i 1069-90 (wyprawa zbrojna Boles\u0142awa \u015amie\u0142ego) ziemie te uda\u0142o si\u0119 ponownie przy\u0142\u0105czy\u0107 do Polski. W 1090 roku Polska je ponownie utraci\u0142a na rzecz Rusi, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142y do 1340-49 roku. Zapisane w testamencie przez ostatniego ksi\u0119cia Rusi Halicko-Wo\u0142y\u0144skiej Jerzego II kr\u00f3lowi polskiemu Kazimierzowi Wielkiemu zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski. Do 1772 roku stanowi\u0142y terytorium Polski, w latach 1772-1918 by\u0142y ziemiami polskimi pod okupacj\u0105 austriack\u0105, od 1867-69 z pe\u0142n\u0105 autonomi\u0105 (rz\u0105dzona przez Polak\u00f3w), w latach 1918-45 by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 II Rzeczypospolitej (mi\u0119dzynarodowe uznanie ich przynale\u017cno\u015bci do Polski od 1923 r.).<\/p>\r\n\r\n<p>250-letnie panowanie ruskie w Ziemi Lwowskiej sprawi\u0142o, \u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107 uleg\u0142a rutenizacji, tym bardziej, \u017ce ju\u017c pod koniec XI w. narzucono jej obrz\u0105dek wschodni (prawos\u0142awie).<\/p>\r\n\r\n<p>Od 1340 roku trwa\u0142 sta\u0142y proces polonizacji tej ziemi. Nie drog\u0105 zarz\u0105dze\u0144 administracyjnych, a na zasadzie dobrowolnej decyzji danej osoby czy os\u00f3b, poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjn\u0105 prowadzon\u0105 przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, przez mieszane ma\u0142\u017ce\u0144stwa i osiedlanie si\u0119 Polak\u00f3w na tych w\u00f3wczas s\u0142abo zaludnionych terenach, od stu lat (1240-1340) niszczonych przez najazdy tatarskie. W rzymskokatolickiej archidiecezji lwowskiej (od 1412 r., przedtem od 1375 r. archidiecezja halicka) do po\u0142owy XV w. powsta\u0142o ju\u017c oko\u0142o 100 parafii, w 1809 roku by\u0142o ich tam ju\u017c 207, w 1875 roku 300, a w 1938 roku 412 parafii.<\/p>\r\n\r\n<p>Rozw\u00f3j liczebny Polak\u00f3w w powiecie lwowskim ilustruje powstawanie parafii rzymskokatolickich (polskich) na tym terenie (poza Lwowem): Hodowica (XIV w.), Szczerzec (1391 r.), Sokolniki (1396 r.), Krotoszyn (1399 r.), Dawid\u00f3w (XV w.), Rz\u0119sna Polska (1400 r.), Czyszki (1420 r.), Ko\u015bciej\u00f3w (1430 r.), Jarycz\u00f3w Nowy (1431 r.), Bi\u0142ka Szlachecka (1441 r.), Zimna Woda (1453 r.), Prusy (przed 1485 r.), Malech\u00f3w 1521 r.), Rakowiec (przed 1598 r.), Nawaria (1627 r.), Wo\u0142k\u00f3w (przed 1638 r.), Zubrza (przed 1655 r.), Siemian\u00f3wka (1660 r.), Kukiz\u00f3w (1668 r.), Winniki (1738 r.), \u017bydatycze (1906 r.), Barszczowice (1910 r.), Sich\u00f3w (1912 r.), Bia\u0142ohorszcze (1913), Brzuchowice (1918 r.), Pustomyty (XX w.).<\/p>\r\n\r\n<p>Ludno\u015b\u0107 polska w powiecie lwowskim by\u0142a wi\u0119c zasiedzia\u0142\u0105 od kilku wiek\u00f3w, a w wypadku Polak\u00f3w pochodzenia ruskiego \u201eod zawsze\u201d.<\/p>\r\n\r\n<p>Austriacki spis ludno\u015bci przeprowadzony w 1880 roku wykaza\u0142 w powiecie lwowskim (bez Lwowa) 98\u00a0091 os\u00f3b, z kt\u00f3rych j\u0119zykiem polskim pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 w domu 42\u00a0116 os\u00f3b, ruskim\/ukrai\u0144skim 47\u00a0728 os\u00f3b, niemieckim 8388 os\u00f3b (Niemcy i \u017bydzi)\u00a0 i innymi j\u0119zykami 56 os\u00f3b. Z 42\u00a0116 os\u00f3b pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 j\u0119zykiem polskim w domu 38\u00a0425 by\u0142o rzymskokatolikami. W dobie autonomii Galicji w latach 1867-1918, kiedy to kraj ten znajdowa\u0142 si\u0119 de facto w r\u0119kach polskich, znacznie wzros\u0142a liczba Polak\u00f3w tam mieszkaj\u0105cych, g\u0142\u00f3wnie przez asymilacj\u0119 ju\u017c przedtem spolonizowanych kulturalnie Rusin\u00f3w. Po odrodzeniu si\u0119 pa\u0144stwa polskiego w 1918 roku, w kt\u00f3rego granicach znalaz\u0142a si\u0119 ca\u0142a Galicja, w\u0142adze polskie przeprowadzi\u0142y spis ludno\u015bci w 1921 roku i w 1931 roku. Spis ludno\u015bci z 1921 roku wykaza\u0142, \u017ce 55,7% ludzi zamieszkuj\u0105cych powiat lwowski poda\u0142o swoj\u0105 narodowo\u015b\u0107 jako polsk\u0105. Natomiast spis z 1931 roku odnalaz\u0142 na terenie powiatu lwowskiego (bez Lwowa) 142\u00a0881 os\u00f3b, z kt\u00f3rych 80\u00a0712, czyli 56,5%, poda\u0142o si\u0119 za Polak\u00f3w. Z kolei liczba rzymskokatolik\u00f3w w tym powiecie wzros\u0142a z 38\u00a0425 os\u00f3b w 1880 roku do 67\u00a0430 os\u00f3b w 1931 roku. W trzech miasteczkach na terenie powiatu: Jarycz\u00f3w Nowy (2555 mieszk.), Szczerzec (1210 mieszk.) i Winniki (5516 mieszk.) Polacy stanowili 68,7% mieszka\u0144c\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d 133\u00a0600 mieszka\u0144c\u00f3w wsi 74\u00a0320, czyli 55,7%, stanowili Polacy, z kt\u00f3rych 64\u00a0041 by\u0142o rzymskokatolikami.<\/p>\r\n\r\n<p>Na terenie powiatu lwowskigo by\u0142y 124 wioski wchodz\u0105ce w sk\u0142ad 16 gmin wiejskich, w kt\u00f3rych stan ludno\u015bci polskiej przedstawia\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: Bi\u0142ka Szlachecka &#8211; 7 wiosek: 9138 mieszk. &#8211; 66,5% Polak\u00f3w; Brzuchowice &#8211; 13 wiosek: 15\u00a0530 mieszk &#8211; 60,7% Polak\u00f3w; Czerkasy &#8211; 7 wiosek: 5879 mieszk. &#8211; 4% Polak\u00f3w; Czyszki &#8211; 8 wiosek: 9319 mieszk. &#8211; 47,1% Polak\u00f3w; Dawid\u00f3w &#8211; 9 wiosek: 9838 mieszk. &#8211; 82,4% Polak\u00f3w; Dublany &#8211; 11 wiosek: 13\u00a0414 mieszk. &#8211; 46,2% Polak\u00f3w; Jarycz\u00f3w Stary &#8211; 8 wiosek: 8735 mieszk. &#8211; 22,7% Polak\u00f3w; Kras\u00f3w &#8211; 10 wiosek: 6016 mieszk. &#8211; 39,8% Polak\u00f3w; Krzywczyce &#8211; 3 wioski: 4904 mieszk. &#8211; 57,8% Polak\u00f3w; Nawaria &#8211; 14 wiosek: 15\u00a0181 mieszk. &#8211; 67% Polak\u00f3w; Ostr\u00f3w &#8211; 16 wiosek: 11\u00a0833 mieszk. &#8211; 36,4% Polak\u00f3w; Prusy &#8211; 4 wioski: 6568 mieszk. &#8211; 88% Polak\u00f3w; Sokolniki &#8211; 7 wiosek: 9059 mieszk. &#8211; 69,9% Polak\u00f3w; Zimna Woda &#8211; 7 wiosek: 8186 mieszk. &#8211; 72% Polak\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Z 16 gmin w 8 Polacy stanowili bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w i w 2 wzgl\u0119dn\u0105. Ukrai\u0144cy stanowili wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci tylko w 6 gminach powiatu lwowskiego.<\/p>\r\n\r\n<p>Spo\u015br\u00f3d 124 wiosek w powiecie lwowskim Polacy w 59 stanowili bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym w 42 wioskach powy\u017cej 75% ludno\u015bci. 20 wiosek: Bi\u0142ka Kr\u00f3lewska &#8211; 1132 mieszk., Bi\u0142ka Szlachecka &#8211; 2080 mieszk., Czyszki &#8211; 2429 mieszk., Dawid\u00f3w &#8211; 2614 mieszk., Falkenstein &#8211; 407 mieszk., Ganczary &#8211; 410 mieszk., Kamienopol &#8211; 661 mieszk., Ko\u015bciej\u00f3w &#8211; 661 mieszk., Kozielniki &#8211; 776 mieszk., Krotoszyn &#8211; 1172 mieszk., Maliczkowice &#8211; 570 mieszk., Pasieki Zubrzyckie &#8211; 516 mieszk., Prusy &#8211; 1718 mieszk., Sich\u00f3w &#8211; 1298 mieszk., Siemian\u00f3wka &#8211; 2461 mieszk., Sokolniki &#8211; 3792 mieszk., Winniczki &#8211; 708 mieszk., Zarudce &#8211; 1379 mieszk., Zimna Woda &#8211; 2114 mieszk., Zimna W\u00f3dka &#8211; 1072 mieszk., Zubrza &#8211; 1513 mieszk. by\u0142o w zasadzie w 100% zamieszka\u0142ych przez Polak\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Tak w liczbach przedstawia si\u0119 PRL-owskie twierdzenie \u201eukrai\u0144skim morzu otaczaj\u0105cym Lw\u00f3w&#8221;.<\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Marian Ka\u0142uski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Re\u017cim komunistyczny tzw. Polski Ludowej nie zaprzecza\u0142 z regu\u0142y, bo zaprzeczy\u0107 temu nie by\u0142 w stanie, \u017ce Lw\u00f3w i Wilno odegra\u0142y wielk\u0105 rol\u0119 w historii Polski &#8211; \u017ce by\u0142y miastami polskimi z krwi i ko\u015bci. St\u0105d propaganda re\u017cimowa g\u0142osi\u0142a, \u017ce co prawda Lw\u00f3w i Wilno by\u0142y miastami polskim, ale \u201ew niepolskim morzu\u201d i dlatego w [&hellip;]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[129],"tags":[167],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30332\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}