{"id":30125,"date":"2011-01-06T13:59:38","date_gmt":"2011-01-06T18:59:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=30125"},"modified":"2011-01-06T13:59:38","modified_gmt":"2011-01-06T18:59:38","slug":"jow-do-senatu-maly-krok-do-przodu-czy-zaslona-dymna-prof-jerzy-przystawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=30125","title":{"rendered":"JOW do Senatu: ma\u0142y krok do przodu czy zas\u0142ona dymna? &#8211; <em>prof. Jerzy Przystawa<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Od pocz\u0105tku istnienia Ruchu Obywatelskiego na rzecz Jednomandatowych  Okreg\u00f3w Wyborczych (stycze\u0144 1993) wysuwany jest argument: &#8222;nie  zawracajcie nam g\u0142owy okr\u0119gami jednomandatowymi, to nic nie da. Patrzcie  na wybory do Senatu, tam s\u0105 prawie jednomandatowe okr\u0119gi wyborcze i co z  tego? Ci sami ludzie, ta sama polityka, te same partie&#8221;. Nie zlicz\u0119  spotka\u0144, nie zlicz\u0119 artyku\u0142\u00f3w i komentarzy, w kt\u00f3rych ten argument by\u0142  podnoszony.<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\nZarzut ten jest cz\u0119\u015bciowo uzasadniony. Ustrojowe  usytuowanie Senatu w konstrukcji Rzeczypospolitej jest bowiem takie, \u017ce  ta Izba Wy\u017csza posiada znaczenie marginalne, drugorz\u0119dne i jej dzia\u0142anie  i sk\u0142ad nie wywo\u0142uje specjalnego zainteresowania wyborc\u00f3w. Najlepiej  \u015bwiadczy o tym frekwencja w wyborach uzupe\u0142niaj\u0105cych, gdy z przyczyn  losowych zwalnia si\u0119 etat senatora. Ta frekwencja wsz\u0119dzie by\u0142a znikoma,  wahaj\u0105ca si\u0119 pomi\u0119dzy 3 a 6 procent. Jednak\u017ce taki stosunek obywateli  do Senatu nie bierze si\u0119 z powietrza, jest on wynikiem negatywnej  propagandy medialnej i wypowiedzi polityk\u00f3w wszystkich prawie partii.  Kolejne partie zg\u0142aszaj\u0105 postulat likwidacji Senatu, a Platforma  Obywatelska nawet zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do przeprowadzenia w tej sprawie  referendum. Kszta\u0142tuje si\u0119 w ten spos\u00f3b opinia, \u017ce fotel senatora jest  niczym wi\u0119cej jak wygodn\u0105 synekur\u0105, przyznawan\u0105 za takie czy inne  zas\u0142ugi partyjne. W tej sytuacji kogo mo\u017ce obchodzi\u0107 spos\u00f3b, w jaki  partie polityczne wybieraj\u0105 zas\u0142u\u017conych partyjniak\u00f3w, aby ich t\u0105  synekur\u0105 obdzieli\u0107? I ta kompromituj\u0105ca frekwencja w wyborach  uzupe\u0142niaj\u0105cych dok\u0142adnie pokazuje, \u017ce obywatele maj\u0105 t\u0119 spraw\u0119 w&#8230;  wielkim powa\u017caniu. Je\u015bli komu\u015b zale\u017cy na powa\u017cnym potraktowaniu wybor\u00f3w  do Senatu, to trzeba najpierw zmieni\u0107 jego konstytucyjne usytuowanie i  rol\u0119.<br \/>\r\n<br \/>\r\nInaczej przedstawia si\u0119 sprawa wybor\u00f3w do Sejmu, albowiem  centrum w\u0142adzy w Polsce jest w Sejmie i wybory do Sejmu maj\u0105  rozstrzygaj\u0105ce znaczenie. Wybory te rozstrzygaj\u0105 przede wszystkim o  strukturze partii politycznych i o partyjnym charakterze pa\u0144stwa, w  kt\u00f3rym partie polityczne zagarn\u0119\u0142y media i wszystkie instrumenty w\u0142adzy.  Ruch Obywatelski na rzecz JOW od pocz\u0105tku domaga si\u0119 JOW w wyborach do  Sejmu i tworzy nacisk spo\u0142eczny, kt\u00f3ry do takiej zmiany ma doprowadzi\u0107.  Stanowi to ogromne zagro\u017cenie dla rz\u0105dz\u0105cego <em>establishmentu<\/em> partyjnego, gdy\u017c pierwsz\u0105 konsekwencj\u0105 wprowadzenie JOW w wyborach do  Sejmu b\u0119dzie zmiana charakteru, struktury i sposobu funkcjonowania  partii politycznych. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce <em>establishment<\/em> broni  si\u0119 przed t\u0105 zmian\u0105 wszelkimi sposobami. Ma jednak problem: propozycja  JOW nie tylko spotyka si\u0119 ze spontaniczn\u0105 i szerok\u0105 akceptacj\u0105  spo\u0142eczn\u0105, ale posiada dobrze znane i widoczne wzory, jakimi s\u0105 g\u0142\u00f3wne  pa\u0144stwa demokratyczne, z USA, Kanad\u0105 Wielk\u0105 Brytani\u0105 czy Francj\u0105 na  czele, kt\u00f3re taki system wyborczy u siebie stosuj\u0105, niekt\u00f3re ju\u017c od  kilkuset lat i nie mo\u017cna tego faktu ani ukry\u0107, ani o\u015bmieszy\u0107 byle jakimi  argumentami.<br \/>\r\n<br \/>\r\nJak wi\u0119c broni si\u0119, i jak ma si\u0119 broni\u0107, <em>establishment<\/em> polityczny, przed tym zagro\u017ceniem?<br \/>\r\n<br \/>\r\nNajpierw  i przede wszystkim nak\u0142ada si\u0119 kaganiec na wszelkie media publiczne,  kt\u00f3re maj\u0105 milcze\u0107 na temat tej propozycji ustrojowej. Tego zakazu nie  \u0142ami\u0105 spektakularne wydarzenia w innych krajach, jak historyczne  referendum we W\u0142oszech, referendum o JOW w Rumunii, referenda w Kanadzie  itp. Nie informuje si\u0119 o zjazdach, konferencjach, manifestacjach i  happeningach organizowanych przez Ruch JOW. Kiedy Marsz JOW podchodzi  pod Sejm, to do manifestant\u00f3w nie wychodzi nie tylko Premier &#8211; kt\u00f3ry  zapewni\u0142, \u017ce &#8222;nie spocznie, dop\u00f3ki nie wprowadzi JOW&#8221; &#8211; ale ani jeden  pose\u0142 czy senator tego ugrupowania, kt\u00f3re og\u0142osi\u0142o postulat JOW na czele  swoich program\u00f3w wyborczych. Wydawnictwa i ksi\u0105\u017cki Ruchu nie znajduj\u0105  drogi do hurtowni i ksi\u0119gar\u0144.<br \/>\r\n<br \/>\r\nNacisk spo\u0142eczny jednak trwa,  miliony m\u0142odych Polak\u00f3w wyje\u017cd\u017caj\u0105 za chlebem do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych  wybiera si\u0119 parlamenty w jednomandatowych okr\u0119gach wyborczych, ta  strusia taktyka nie mo\u017ce si\u0119 powie\u015b\u0107 na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119. <em>Establishment<\/em> przechodzi wi\u0119c na drug\u0105 lini\u0119 obrony: og\u0142asza, \u017ce jest jak najbardziej  za JOW i ca\u0142ym sercem, tylko&#8230; jeszcze za wcze\u015bnie. Jeszcze polska  demokracja nie okrzep\u0142a, jeszcze nie dojrza\u0142a, spo\u0142ecze\u0144stwo powinno si\u0119  uzbroi\u0107 w cierpliwo\u015b\u0107, nie od razu Krak\u00f3w zbudowano, poma\u0142u,  ewolucyjnie, ma\u0142ymi kroczkami do przodu. Bodaj\u017ce pierwszy z tak\u0105  argumentacj\u0105 wyjecha\u0142 Aleksander Kwa\u015bniewski, kt\u00f3ry ju\u017c jakich\u015b 10 lat  temu zaproponowa\u0142 nam JOW w wyborach do Senatu! Dlaczego nie do Sejmu?  Bo &#8222;spo\u0142ecze\u0144stwo jeszcze do tego nie dojrza\u0142o&#8221;!<br \/>\r\n<br \/>\r\nJak wida\u0107, nawet  do Senatu by\u0142o o 10 lat za wcze\u015bnie, ale taktyk\u0119 zasugerowan\u0105 przez  Kwa\u015bniewskiego przej\u0119\u0142a i tw\u00f3rczo rozwin\u0119\u0142a Platforma Obywatelska. Kiedy  w marcu 2005 odby\u0142 si\u0119 we W\u0142oc\u0142awku Zjazd Ruchu JOW, na kt\u00f3rym  rozpocz\u0119to akcj\u0119 tworzenia komitet\u00f3w referendalnych i w kr\u00f3tkimi czasie  takie komitety powsta\u0142y w r\u00f3\u017cnych regionach Polski &#8211; w czerwcu has\u0142o  referendum o JOW przej\u0119\u0142a Platforma Obywatelska i na Konwencji w czerwcu  2005 we Wroc\u0142awiu rzuci\u0142a has\u0142o &#8222;4 razy TAK&#8221;. <em>Nota bene<\/em> jednym z tych &#8222;Tak&#8221; mia\u0142a by\u0107 likwidacja Senatu!<br \/>\r\n<br \/>\r\nDzisiaj  Platforma przeforsowa\u0142a, przy sprzeciwie ca\u0142ej opozycji, jednomandatowe  okr\u0119gi wyborcze do Senatu w brytyjskim systemie FPTP, a wi\u0119c wybory  wi\u0119kszo\u015bci\u0105 wzgl\u0119dn\u0105 w jednej turze.<br \/>\r\n<br \/>\r\nAby ten krok oceni\u0107, trzeba  si\u0119 zapyta\u0107, dlaczego i po co ta zmiana zosta\u0142a zrobiona? Platforma ma  bowiem bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Senacie i ten stan posiadania raczej  trudno b\u0119dzie powi\u0119kszy\u0107, obawia\u0107 si\u0119 nale\u017cy, \u017ce raczej przeciwnie.  Platforma nigdy nie g\u0142osi\u0142a programu JOW do Senatu, raczej, jak wiemy,  domaga\u0142a si\u0119 likwidacji Senatu. Czym wi\u0119c kierowali si\u0119 politycy tego  ugrupowania, wprowadzaj\u0105c tak radykaln\u0105 zmian\u0119, przy zdecydowanym  sprzeciwie opozycji?<br \/>\r\n<br \/>\r\nNo, c\u00f3\u017c, intencje ludzkie zna tylko Pan B\u00f3g,  poza tym zawsze mo\u017cliwe jest dzia\u0142anie ma\u0142o przemy\u015blane. Wydaje si\u0119  jednak, \u017ce za tym krokiem kryje si\u0119 prosta taktyka: (1) poka\u017cemy  ludziom, \u017ce bardzo nam zale\u017cy na JOW, co powinno przynie\u015b\u0107 konkretny  zysk w nadchodz\u0105cych szybko wyborach parlamentarnych, (2)  skompromitujemy ide\u0119 JOW, bo ludzie zobacz\u0105, \u017ce wybory w JOW niczego  naprawd\u0119 nie zmieniaj\u0105. Ci sami ludzie pozostaj\u0105 przy w\u0142adzy i ten sam  uk\u0142ad partyjny. To spowoduje zel\u017cenie nacisku spo\u0142ecznego na  wprowadzenie JOW do Sejmu. Oczywi\u015bcie, jest pewne ryzyko, \u017ce jednak, tu i  tam, dostan\u0105 si\u0119 do Senatu ludzie, kt\u00f3rych by\u015bmy w \u017cadnym wypadku nie  chcieli, ale ryzyko nie jest wielkie. Okr\u0119gi wyborcze s\u0105 bardzo du\u017ce,  bariera wysoka.<br \/>\r\n<br \/>\r\nTe nadzieje nie s\u0105 p\u0142onne, poniewa\u017c bariera  rzeczywi\u015bcie jest wysoka, a spo\u0142ecze\u0144stwo polskie jest obezw\u0142adnione, a  pozbawione rzetelnych medi\u00f3w, ma k\u0142opoty z informacj\u0105 i artykulacj\u0105.  Jednak mleko si\u0119 rozla\u0142o: sprawa JOW sta\u0142a si\u0119 tematem debaty  publicznej, \u015bwiadomo\u015b\u0107 obywatelska wzros\u0142a. Walka spo\u0142ecze\u0144stwa z  partiami politycznymi wesz\u0142a w now\u0105 faz\u0119.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<em><\/em><em><strong><strong>Jerzy Przystawa<\/strong><\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p><em>Warszawa, 5 stycznia 2011 r.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od pocz\u0105tku istnienia Ruchu Obywatelskiego na rzecz Jednomandatowych Okreg\u00f3w Wyborczych (stycze\u0144 1993) wysuwany jest argument: &#8222;nie zawracajcie nam g\u0142owy okr\u0119gami jednomandatowymi, to nic nie da. Patrzcie na wybory do Senatu, tam s\u0105 prawie jednomandatowe okr\u0119gi wyborcze i co z tego? Ci sami ludzie, ta sama polityka, te same partie&#8221;. Nie zlicz\u0119 spotka\u0144, nie zlicz\u0119 artyku\u0142\u00f3w [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30125\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}