{"id":29893,"date":"2010-12-31T22:18:35","date_gmt":"2011-01-01T03:18:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29893"},"modified":"2010-12-31T22:18:35","modified_gmt":"2011-01-01T03:18:35","slug":"pracujemy-najdluzej-najciezej-i-za-najnizsze-wynagrodzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29893","title":{"rendered":"Pracujemy najd\u0142u\u017cej, najci\u0119\u017cej i za najni\u017csze wynagrodzenia"},"content":{"rendered":"

Przewidywana emigracja do Niemiec po otwarciu rynku szacowana jest na 400 tys. os\u00f3b, ale boj\u0119 si\u0119, \u017ce b\u0119dzie znacznie wi\u0119ksza, np. rz\u0119du miliona. Opustoszej\u0105 domy w zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej Polsce, bo Niemcy \u015bwiadomie kieruj\u0105 swoj\u0105 ofert\u0119 na tereny, kt\u00f3re by\u0142y niemieckie przed wojn\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z prof. Adamem Glapi\u0144skim, cz\u0142onkiem Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej, rozmawia Ma\u0142gorzata Goss<\/strong>
\r\n
\r\nMiniony rok w gospodarce mo\u017cemy zaliczy\u0107 do udanych? Czego mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 w nadchodz\u0105cym 2011 roku?<\/strong>
\r\n– Na tle sytuacji \u015bwiatowej gospodarki rok 2010 okaza\u0142 si\u0119 dla Polski lepszy, ni\u017c s\u0105dzili\u015bmy. Generalnie sytuacja na \u015bwiecie jest rozchwiana, istnieje ogromny obszar niepewno\u015bci, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 by\u0142o obawia\u0107 negatywnych scenariuszy. Na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o nam si\u0119 wyj\u015b\u0107 obronn\u0105 r\u0119k\u0105. W przysz\u0142ym roku sytuacja si\u0119 nie zmieni. Na tle innych kraj\u00f3w europejskich tempo rozwoju Polski jest niez\u0142e, cho\u0107 absolutnie nie zaspokaja naszych aspiracji i nie przybli\u017ca nas do wymarzonego poziomu „\u015bredniego zachodniego dobrobytu”. Bezrobocie jest wysokie, ale ustabilizowane. Z\u0142ot\u00f3wka ma spory obszar do wzmacniania si\u0119, co przy okazji dzia\u0142a antyinflacyjnie, tj. nie zmusza do prowadzenia twardej polityki antyinflacyjnej w warunkach wzrostu. Natomiast jest wiele potencjalnych niebezpiecze\u0144stw, poczynaj\u0105c od narastaj\u0105cego polskiego d\u0142ugu publicznego, kompletnego niepanowania przez rz\u0105d nad finansami publicznymi, populistycznej polityki prowadzonej „od zakr\u0119tu do zakr\u0119tu”. Jeszcze nigdy minister finans\u00f3w nie prowadzi\u0142 tak „upolitycznionej” polityki finansowej! Wszystko podporz\u0105dkowane jest dora\u017anym celom politycznym, a narastaj\u0105ce trudno\u015bci gospodarcze spychane s\u0105 na p\u00f3\u017aniej, prawdopodobnie w nadziei, \u017ce osi\u0105gni\u0119cie maksymalnego pu\u0142apu nast\u0105pi w\u00f3wczas, gdy odpowiedzialno\u015b\u0107 przejdzie ju\u017c w inne r\u0119ce. To jest ogromne niebezpiecze\u0144stwo…
\r\nDrugim niebezpiecze\u0144stwem jest rozw\u00f3j sytuacji na W\u0119grzech. Abstrahuj\u0105c od tego, \u017ce bardzo pozytywnie oceniam rz\u0105d w\u0119gierski i to, co pr\u00f3buje robi\u0107 w gospodarce, to obiektywnie rzecz bior\u0105c – rezultaty jego dzia\u0142a\u0144 prowadz\u0105 do zmasowanego ataku zewn\u0119trznego na walut\u0119 w\u0119giersk\u0105 oraz ca\u0142y system finansowy. Forint jest rozchwiany. A pami\u0119tajmy, \u017ce forint traktowany jest przez inwestor\u00f3w, tak\u017ce tych spekulacyjnych, na r\u00f3wni ze z\u0142otym. Tak ju\u017c jest, cho\u0107 nie ma to fundamentalnego uzasadnienia. Zatem sytuacj\u0119 na W\u0119grzech trzeba obserwowa\u0107 bardzo uwa\u017cnie, poniewa\u017c mo\u017ce ona oznacza\u0107 dla nas powa\u017cne k\u0142opoty.
\r\nPotencjalne niebezpiecze\u0144stwo dla naszej gospodarki wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c z zahamowaniem wzrostu w Niemczech. Niemcy ci\u0105gn\u0105 polsk\u0105 gospodark\u0119, jeste\u015bmy od nich uzale\u017cnieni. Gdy tam gospodarka si\u0119 rozwija, to i u nas si\u0119 rozwija, gdy tam nast\u0119puje recesja, to i u nas tempo wzrostu spada. Perspektywy gospodarki niemieckiej na przysz\u0142y rok s\u0105 dobre, ale pewna niewiadoma wi\u0105\u017ce si\u0119 z sytuacj\u0105 gospodarki \u015bwiatowej, zw\u0142aszcza chi\u0144skiej, od kt\u00f3rej Niemcy s\u0105 silnie uzale\u017cnieni. A tam si\u0119 szykuje obni\u017cenie tempa wzrostu spowodowane zacie\u015bnianiem polityki pieni\u0119\u017cnej przez Chiny.
\r\nEwentualne zagro\u017cenie wynika te\u017c z napi\u0119cia militarnego na P\u00f3\u0142wyspie Korea\u0144skim. Jego eskalacja mog\u0142aby oznacza\u0107 gwa\u0142towne podro\u017cenie surowc\u00f3w, zw\u0142aszcza ropy naftowej. Pot\u0119\u017cnym zagro\u017ceniem jest te\u017c sytuacja w Hiszpanii, kt\u00f3rej problemy finansowe bardzo naros\u0142y, tak\u017ce wskutek nieodpowiedzialnej polityki bud\u017cetowej prowadzonej przez w\u0142adze w okresie dobrej koniunktury. Prawdopodobnie szykuje si\u0119 atak spekulacyjny na Hiszpani\u0119. Europa, jak s\u0105dz\u0119, przygotowa\u0142a si\u0119 do tego problemu, kt\u00f3ry prawdopodobnie wybuchnie z ca\u0142\u0105 moc\u0105. Tylko \u017ce rezultat b\u0119dzie taki, \u017ce opr\u00f3cz Ameryki tak\u017ce Europa zacznie masowo drukowa\u0107 pieni\u0105dze. Og\u00f3lna prognoza na przysz\u0142y rok – to masowy druk pieni\u0105dza zar\u00f3wno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Europie.
\r\n
\r\nJakie b\u0119d\u0105 tego skutki?<\/strong>
\r\n– To oznacza inflacj\u0119 w skali \u015bwiata, poszukiwanie przez inwestor\u00f3w innych miejsc inwestowania, zamieszanie na rynku walutowym. Z tego punktu widzenia dla Polski korzystne jest to, \u017ce znajdujemy si\u0119 poza stref\u0105 euro – dzi\u0119ki w\u0142asnej walucie mo\u017cemy sobie zapewni\u0107 wy\u017csze tempo wzrostu. Oczywi\u015bcie k\u0142opoty euro b\u0119d\u0105 si\u0119 przenosi\u0107 na z\u0142otego, co przy naszym wysokim zad\u0142u\u017ceniu i politycznej niemo\u017cno\u015bci przezwyci\u0119\u017cenia problemu deficytu mo\u017ce mie\u0107 z\u0142e konsekwencje. Niemniej jednak nasza sytuacja w ca\u0142ym tym zamieszaniu jest relatywnie dobra, a nasze fundamenty s\u0105 stabilizowane – paradoksalnie – przez niedorozw\u00f3j gospodarki, w kt\u00f3rej przedsi\u0119biorstwa nie korzystaj\u0105 z kredytu, system bankowy zajmuje si\u0119 wszystkim innym poza kredytowaniem gospodarki, a wymiana zagraniczna ma niewielki wp\u0142yw na gospodark\u0119. Z racji tego zacofania jeste\u015bmy stosunkowo odporni na kryzys. Do tego trzeba doda\u0107 polskich konsument\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 nieprzyzwyczajeni do gospodarki rynkowej i zachowuj\u0105 niezm\u0105cony optymizm przy wydawaniu pieni\u0119dzy, chocia\u017c nie maj\u0105 zasob\u00f3w. Dla nich samych stanowi to zagro\u017cenie, ale dla gospodarki jest korzystne, bo w Polsce popyt konsumpcyjny jest tym czynnikiem, kt\u00f3ry nieodmiennie ci\u0105gnie gospodark\u0119, nap\u0119dzaj\u0105c jej rozw\u00f3j. Towarzyszy temu entuzjazm przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 nadrabia\u0107 zaleg\u0142o\u015bci. Ludzie w Polsce po prostu chc\u0105 si\u0119 dorabia\u0107, pracuj\u0105 najd\u0142u\u017cej i najci\u0119\u017cej w Europie, za najni\u017csze wynagrodzenia. To mo\u017ce trudne dla pracownik\u00f3w, ale z punktu widzenia makroekonomii jest to pozytywny element. Dlatego na nadchodz\u0105cy rok w gospodarce patrz\u0119 z umiarkowanym optymizmem. Je\u015bli dotychczasowe trendy si\u0119 utrzymaj\u0105, to szykuje si\u0119 wzrost w tempie 4 proc. PKB, inflacja wy\u017csza, ale pod kontrol\u0105 (gdy\u017c nast\u0119powa\u0107 b\u0119dzie powolna aprecjacja z\u0142otego), na rynku pracy nie b\u0119dzie napi\u0119\u0107 i presji p\u0142acowej, jako \u017ce zwi\u0105zki zawodowe w Polsce zosta\u0142y zniszczone i praktycznie nie istniej\u0105, co dla pracobiorc\u00f3w jest niekorzystne, ale dobre dla gospodarki. D\u0142ug b\u0119dzie narasta\u0142, jednak nie spodziewam si\u0119 nag\u0142ego wybuchu problem\u00f3w na skal\u0119 Hiszpanii. St\u0105d m\u00f3j umiarkowany optymizm, z zastrze\u017ceniem, \u017ce je\u015bli zmaterializuj\u0105 si\u0119 zagro\u017cenia p\u0142yn\u0105ce z W\u0119gier, Korei czy Hiszpanii – scenariusz mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 inny. Przeci\u0119tnych Polak\u00f3w te wydarzenia raczej nie b\u0119d\u0105 dotyka\u0107, uderz\u0105 natomiast w ludzi zamo\u017cnych, kt\u00f3rzy inwestuj\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci.
\r\n
\r\nW maju przysz\u0142ego roku otworzy si\u0119 niemiecki i austriacki rynek pracy, co nasza gospodarka z pewno\u015bci\u0105 odczuje…<\/strong>
\r\n– Przewidywana emigracja do Niemiec po otwarciu rynku szacowana jest na 400 tys. os\u00f3b, ale boj\u0119 si\u0119, \u017ce b\u0119dzie znacznie wi\u0119ksza, np. rz\u0119du miliona. Dla m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli zdobywa\u0107 tam zawodowe wykszta\u0142cenie i jednocze\u015bnie pobiera\u0107 wynagrodzenie, otworzy si\u0119 \u017cyciowa szansa – znajd\u0105 na obczy\u017anie dobre warunki \u017cycia i zatrudnienia, kt\u00f3rych nie mieli w kraju. Dla nas jako Narodu to z\u0142a wiadomo\u015b\u0107, bo zn\u00f3w nast\u0105pi transfer tego, co jest naszym najwi\u0119kszym kapita\u0142em – wyjad\u0105 m\u0142odzi, pr\u0119\u017cni, ch\u0119tni do pracy. Opustoszej\u0105 domy w zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej Polsce, bo Niemcy \u015bwiadomie kieruj\u0105 swoj\u0105 ofert\u0119 na tereny, kt\u00f3re by\u0142y niemieckie przed wojn\u0105. Dla nas b\u0119dzie to oznacza\u0107 brak ludzi do pracy i proinflacyjny nacisk na wynagrodzenia. To nie s\u0105 zdrowe trendy. Wynika z nich, \u017ce ca\u0142y czas drepczemy w miejscu w stosunku do naszych aspiracji.
\r\n
\r\nPod wzgl\u0119dem rozwoju gospodarczego bli\u017cej nam do pa\u0144stw rozwini\u0119tych czy jednak biednych?<\/strong>
\r\n– Zestawianie Polski z krajami rozwini\u0119tymi nie ma sensu. Jeste\u015bmy gospodark\u0105 wschodz\u0105c\u0105 i do tego rodzaju kraj\u00f3w mo\u017cemy si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107. Jako kraj wschodz\u0105cy z natury mamy wi\u0119ksz\u0105 przestrze\u0144 szybkiego wzrostu. S\u0105 kraje wschodz\u0105ce, kt\u00f3re notuj\u0105 kilkunastoprocentowy wzrost gospodarczy, np. Chiny czy niekt\u00f3re kraje Ameryki Po\u0142udniowej. Powinni\u015bmy do podobnego tempa aspirowa\u0107. Wysokie tempo wzrostu, wielkie nak\u0142ady na kapita\u0142 ludzki i post\u0119p techniczny – to jedyna szansa dogonienia kraj\u00f3w rozwini\u0119tych. Obecny, w miar\u0119 przyzwoity wzrost gospodarczy bynajmniej nas nie zadowala, poniewa\u017c nie przesuwa nas na skali bogactwa narodowego i nie zapobiega emigracji z Polski.
\r\nTrzeba zaznaczy\u0107, \u017ce jeste\u015bmy obecnie najatrakcyjniejszym miejscem dla kapita\u0142u kr\u00f3tkoterminowego na \u015bwiecie. W stosunku do PKB na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca u nas ilo\u015b\u0107 tego kapita\u0142u jest najwi\u0119ksza. Kapita\u0142 spekulacyjny nap\u0142ywa, bo jeste\u015bmy krajem pewnym, politycznie stabilnym, zawsze wyp\u0142acalnym – „p\u0142aczemy krwi\u0105”, ale p\u0142acimy. Zainteresowanie spekulant\u00f3w nasz\u0105 walut\u0105 utrzymuje si\u0119 od dawna i r\u00f3\u017cnie mo\u017ce by\u0107. P\u0142ynny kurs z\u0142otego jak do tej pory si\u0119 sprawdza\u0142. Problemem s\u0105 kredyty hipoteczne w walutach obcych. Wprawdzie dla cz\u0119\u015bci klasy \u015bredniej by\u0142y szans\u0105 doj\u015bcia do w\u0142asnego mieszkania, ale nie mo\u017cemy rozwija\u0107 tego typu kredytu, gdy\u017c stanowi ogromne zagro\u017cenie dla finans\u00f3w pa\u0144stwa i samych rodzin, kt\u00f3re musz\u0105 sp\u0142aca\u0107 wy\u017csze raty z powodu mocnego franka szwajcarskiego.
\r\nJe\u015bli por\u00f3wnamy Polsk\u0119 do s\u0105siednich gospodarek wschodz\u0105cych, to W\u0119gry, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Czechach, s\u0105 krajem bogatszym od nas, o poziomie \u017cycia o wiele wy\u017cszym od naszego. Kiedy wi\u0119c patrzymy z politowaniem, \u017ce gdzie\u015b – czy to w Hiszpanii, czy na W\u0119grzech – jest kryzys, musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce my – nawet bez kryzysu – \u017cyjemy na ni\u017cszym poziomie. Dla nas tempo wzrostu 4 proc. PKB jest za ma\u0142e, \u017ceby i\u015b\u0107 naprz\u00f3d. Nam potrzebny jest rz\u0105d, kt\u00f3ry b\u0119dzie prowadzi\u0142 \u015bwiadom\u0105 polityk\u0119 gospodarcz\u0105, a nie rz\u0105dzi\u0142 od przypadku do przypadku. Konieczna jest rozbudowa infrastruktury, nak\u0142ady na kapita\u0142 ludzki – nauk\u0119, o\u015bwiat\u0119, badania naukowe. Bez tego nie dokonamy skoku! Jednak p\u00f3ki co – trzymamy si\u0119, przy relatywnie bardzo niskich p\u0142acach i niskim poziomie \u017cycia. Gdyby\u015bmy tkwili obecnie w tzw. w\u0119\u017cu walutowym, by – jak chcia\u0142 premier – w 2011 czy 2012 roku przyj\u0105\u0107 euro – nasza pozycja by\u0142aby du\u017co gorsza i panowa\u0142by totalny marazm.
\r\n
\r\nNa szcz\u0119\u015bcie na skutek trudnej sytuacji ekonomicznej przez wiele lat o euro nie b\u0119dzie mowy?<\/strong>
\r\n– Tu pani\u0105 zaskocz\u0119: szczerze m\u00f3wi\u0105c – nie wiem! Euro jest pomys\u0142em politycznym, a nie ekonomicznym. Gospodarka europejska do wsp\u00f3lnej waluty nie jest przygotowana, bo wsp\u00f3lna waluta musi oznacza\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0119 fiskaln\u0105, podatkow\u0105, a tak nie jest. A zatem euro to pomys\u0142 stricte polityczny. Z tego, co zosta\u0142o ujawnione, wiemy, \u017ce Francja zgodzi\u0142a si\u0119 prawdopodobnie na zjednoczenie Niemiec pod warunkiem przyj\u0119cia wsp\u00f3lnej waluty. Chodzi\u0142o jej o to, by unikn\u0105\u0107 dyktatu gospodarki niemieckiej i marki. Euro jest wi\u0119c raczej gwarancj\u0105 pokoju europejskiego i stabilno\u015bci politycznej ni\u017c pomys\u0142em ekonomicznym. Skoro tak, to mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce je\u015bli Niemcy i Francja uznaj\u0105 w pewnym momencie, \u017ce Polska powinna si\u0119 znale\u017a\u0107 w strefie euro, to si\u0119 w niej znajdziemy bez wzgl\u0119du na kryteria ekonomiczne. Nie ukrywajmy, \u017ce rola niemieckiej woli gospodarczej i politycznej jest – zw\u0142aszcza przy obecnym uk\u0142adzie politycznym – bardzo znacz\u0105ca.
\r\n
\r\nTa decyzja polityczna mo\u017ce nas zatem zaskoczy\u0107. Ale przecie\u017c eurostrefa chwieje si\u0119 w posadach…<\/strong>
\r\n– Gdyby nawet euro upad\u0142o, co jest ma\u0142o prawdopodobne ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych, to sytuacja niewiele si\u0119 zmieni. Powstanie w\u00f3wczas strefa marki niemieckiej jako waluty najsilniejszej, stabilizuj\u0105cej z punktu widzenia inwestor\u00f3w, i tak\u017ce Polska by\u0142aby w ni\u0105 wci\u0105gni\u0119ta. Tak to wygl\u0105da. Euro zaskakuj\u0105co szybko mo\u017ce nas obj\u0105\u0107, wystarczy wola polityczna Niemiec i Francji, a wszystkie kryteria formalne z Maastricht p\u00f3jd\u0105 w k\u0105t. Euro jest utrzymywane ze wzgl\u0119du na koncepcj\u0119 Europy jako kontynentu niepoci\u0119tego nacjonalizmami w sferze gospodarki, kt\u00f3re prowadz\u0105 do star\u0107 i wojen. To jest odwieczny problem Europy. Gdy usta\u0142a zimna wojna, wr\u00f3ci\u0142 problem zbyt silnych Niemiec. Francja to przede wszystkim mia\u0142a na wzgl\u0119dzie, wprowadzaj\u0105c euro. Pomys\u0142 wsp\u00f3lnej waluty jest pomys\u0142em na po\u0142\u0105czenie interes\u00f3w. Tyle \u017ce wsp\u00f3lny pieni\u0105dz bez wsp\u00f3lnej polityki fiskalnej ca\u0142y czas trzeszczy w szwach. Wsp\u00f3lna polityka fiskalna za\u015b jest dalece niekorzystna dla wielu kraj\u00f3w, w tym dla Polski, i trudno jest j\u0105 przeforsowa\u0107 na europejskim forum. Dlatego projekt europejski od pewnego czasu stoi w miejscu. Nawet ma si\u0119 s\u0142abiej ni\u017c na pocz\u0105tku, ale te\u017c nikt go nie b\u0119dzie chcia\u0142 zlikwidowa\u0107. Pozostaj\u0119 umiarkowanym optymist\u0105, ale i w pewnej mierze pesymist\u0105, poniewa\u017c sytuacja Polski jest dzi\u015b r\u00f3wnie trudna, jak przez setki lat bywa\u0142a. I jeszcze przez jaki\u015b czas tak b\u0119dzie.
\r\n
\r\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przewidywana emigracja do Niemiec po otwarciu rynku szacowana jest na 400 tys. os\u00f3b, ale boj\u0119 si\u0119, \u017ce b\u0119dzie znacznie wi\u0119ksza, np. rz\u0119du miliona. Opustoszej\u0105 domy w zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej Polsce, bo Niemcy \u015bwiadomie kieruj\u0105 swoj\u0105 ofert\u0119 na tereny, kt\u00f3re by\u0142y niemieckie przed wojn\u0105. Z prof. Adamem Glapi\u0144skim, cz\u0142onkiem Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej, rozmawia Ma\u0142gorzata Goss Miniony […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29893\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}