{"id":29661,"date":"2010-12-24T09:46:56","date_gmt":"2010-12-24T14:46:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29661"},"modified":"2010-12-24T09:46:56","modified_gmt":"2010-12-24T14:46:56","slug":"czas-mesjasza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29661","title":{"rendered":"Czas Mesjasza"},"content":{"rendered":"

To w\u0105tek mesjanistyczny sprawi\u0142, \u017ce Jezus Chrystus by\u0142 postrzegany jako zagro\u017cenie przez wszystkie stronnictwa polityczne. Dla saduceuszy by\u0142 wywrotowcem podwa\u017caj\u0105cym liter\u0119 Prawa. Dla zelot\u00f3w by\u0142 zbyt ma\u0142o radykalny politycznie. Dla herodian nazywanie go \u201ekr\u00f3lem \u017cydowskim\u201d by\u0142o jak p\u0142achta na byka.<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Kiedy chrze\u015bcijanie obchodz\u0105 narodziny Jezusa, Zbawiciela i Mesjasza, samo wydarzenie i towarzysz\u0105ce mu okoliczno\u015bci powracaj\u0105 w niezliczonych jase\u0142kach, kol\u0119dach i pastora\u0142kach, po\u015bwi\u0119cone mu s\u0105 kazania i czytania Pisma w ko\u015bcio\u0142ach wszelkich wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jednak w dzisiejszej \u015bwiadomo\u015bci wydarzenie to ma charakter mistyczny, religijny oraz tradycyjny i ma\u0142o kto zastanawia si\u0119, w jakich warunkach politycznych dzia\u0142a\u0142 Jezus i w jakich czasach przyszed\u0142 na \u015bwiat. By\u0142 to okres terroru, zam\u0119tu i podzia\u0142u religijnego, okupacji, krwawych powsta\u0144 i gwa\u0142townych star\u0107 radyka\u0142\u00f3w religijnych, czasy, w kt\u00f3rych nikt nie umia\u0142 oddzieli\u0107 religii od polityki.<\/p>\r\n\r\n

Nar\u00f3d \u017cydowski, nosz\u0105cy w\u00f3wczas miano Hebrajczyk\u00f3w, znajdowa\u0142 si\u0119 w nie mniej skomplikowanej sytuacji ni\u017c dzi\u015b, i to ju\u017c od stuleci. Grupy Izraelit\u00f3w powr\u00f3ci\u0142y z Babilonu na tereny spustoszonej Palestyny po dekrecie Cyrusa o uwolnieniu \u017byd\u00f3w. Pot\u0119\u017cne niegdy\u015b ziemie Judy i Benjamina otaczali teraz Fenicjanie, Edomici, Samarytanie, grasowa\u0142y na nich koczownicze plemiona ze wschodu, a ca\u0142y kraj znajdowa\u0142 si\u0119 pod panowaniem perskim. Imperium utworzy\u0142o tam satrapi\u0119 Abar Nahara, czyli Kraj Za Rzek\u0105. Persowie zezwalali Hebrajczykom na praktyki religijne, ale nak\u0142adali na nich ci\u0119\u017ckie podatki. Pod koniec ich panowania na Bliskim Wschodzie wybuch\u0142o kilka krwawo st\u0142umionych powsta\u0144.<\/p>\r\n\r\n


\r\n \u017byd w gimnazjonie<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W 332 r. przed Chr. ca\u0142ym regionem zaw\u0142adn\u0119li nowi zdobywcy, kt\u00f3rzy przybyli z Grecji pod dow\u00f3dztwem Aleksandra. Pot\u0119\u017cna armia b\u0142yskawicznie pokona\u0142a wojska kr\u00f3la perskiego Dariusza III, zaw\u0142adn\u0119\u0142a Bliskim Wschodem, po\u017car\u0142a Egipt i dotar\u0142a a\u017c do Indii. Dla Palestyny nasta\u0142y czasy hellenistyczne. Kultura grecka wraz ze swoj\u0105 sztuk\u0105, j\u0119zykiem, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 mi\u0119dzynarodowy<\/a>, stylem \u017cycia, filozofi\u0105, zami\u0142owaniem do sportu, estetyk\u0105 zacz\u0119\u0142a wp\u0142ywa\u0107 nawet na konserwatywn\u0105 i niech\u0119tn\u0105 obcym nalecia\u0142o\u015bciom kultur\u0119 Hebrajczyk\u00f3w. Greccy kolonizatorzy za\u0142o\u017cyli nowe miasta w Tyrze, Sydonie, Filadelfii (p\u00f3\u017aniejszym Ammanie) i Trypolisie. W nieunikniony spos\u00f3b obie kultury zacz\u0119\u0142y na siebie wp\u0142ywa\u0107. W\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w znale\u017ali si\u0119 te\u017c tacy, kt\u00f3rym hellenistyczny spos\u00f3b \u017cycia zacz\u0105\u0142 odpowiada\u0107. Uczyli si\u0119 greki, odwiedzali gimnazjony, zaci\u0105gali si\u0119 do greckiej armii i przybierali helle\u0144skie imiona. W tamtym okresie po raz pierwszy przet\u0142umaczono na grek\u0119 potoczn\u0105 – koine, Stary Testament, tworz\u0105c wersj\u0119 nazwan\u0105 Septuagint\u0105. Niekt\u00f3rzy Grecy w\u0142\u0105czyli Jahwe do swego panteonu obok Zeusa i Dionizosa. Pojawia\u0142y si\u0119 nawet sekty synkretyczne, w kt\u00f3rych trafiali si\u0119 Grecy, przestrzegaj\u0105cy cz\u0119\u015bci zasad Tory i \u0142\u0105cz\u0105cy ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne kulty, czasem uznaj\u0105c niekt\u00f3rych greckich bog\u00f3w oraz Jahwe za jeden byt.<\/p>\r\n\r\n

Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 Hebrajczyk\u00f3w wola\u0142a trzyma\u0107 si\u0119 jak najdalej od obcych wp\u0142yw\u00f3w i religii. Podstaw\u0105 wiary judaistycznej by\u0142 monoteizm. Istnia\u0142 tylko jeden B\u00f3g, wspominanie jakichkolwiek innych, jakiekolwiek formy kultu dotycz\u0105ce innych bog\u00f3w, cho\u0107by najbardziej symboliczne, by\u0142y ca\u0142kowicie niedopuszczalne i stanowi\u0142y najci\u0119\u017cszy grzech. Innymi s\u0142owy, Hebrajczycy nie tylko odmawiali uznania innych religii za r\u00f3wnoprawne, ale nie przyjmowali ich do wiadomo\u015bci i nie zgadzali si\u0119 na uczestnictwo w obrz\u0119dach, cho\u0107by tylko symbolicznie.
\r\n
\r\n Tymczasem w staro\u017cytno\u015bci religia nie by\u0142a jedynie kwesti\u0105 \u015bwiatopogl\u0105du i czyjej\u015b filozofii \u017cyciowej. By\u0142a podstaw\u0105 polityki w najbardziej dos\u0142ownym sensie. Kiedy jakie\u015b helle\u0144skie miasto oddawano pod patronat konkretnych bog\u00f3w, traktowano to dos\u0142ownie, nie jako symboliczny obrz\u0119d. Wierzono, \u017ce patronat ten przejawia si\u0119 bezpo\u015brednio jako pomy\u015blno\u015b\u0107 i dobry los dla mieszka\u0144c\u00f3w. Ten, kto nara\u017ca\u0142 miasto na gniew b\u00f3stwa, lekcewa\u017c\u0105c jego kult, by\u0142 traktowany jako sabota\u017cysta. Je\u015bli czyni\u0142a tak cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, to po nadej\u015bciu jakiejkolwiek kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej uwa\u017cano ich za bezpo\u015brednich sprawc\u00f3w katastrofy. P\u00f3\u017aniej, w czasach rzymskich, dodanie \u201eboskiego cezara\u201d do panteonu lokalnych b\u00f3stw, oznacza\u0142o po prostu akt lojalno\u015bci i symboliczne uznanie w\u0142adzy i majestatu Rzymu. Nie wymagano jakiego\u015b \u017carliwego kultu, tylko po prostu formalnego zaakceptowania rzymskiej religii. Od najdawniejszych czas\u00f3w wszelkie prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w w Palestynie mia\u0142y w\u0142a\u015bnie to pod\u0142o\u017ce. Z punktu widzenia lud\u00f3w \u017cyj\u0105cych w najr\u00f3\u017cniejszych religiach politeistycznych, wierz\u0105cych w wielu bog\u00f3w, odpowiedzialnych za r\u00f3\u017cne aspekty rzeczywisto\u015bci, monoteizm Hebrajczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy woleli umrze\u0107 ni\u017c zaakceptowa\u0107 cho\u0107by wzmiank\u0119 o innym bogu, jawi\u0142 si\u0119 jako niezrozumia\u0142y up\u00f3r i by\u0142 traktowany przez kolejnych naje\u017ad\u017ac\u00f3w jak bunt.<\/p>\r\n\r\n

Zeus w synagodze<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W ten sam spos\u00f3b dosz\u0142o do wyst\u0105pie\u0144 przeciwko helle\u0144skim w\u0142adcom. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prze\u015bladowania – Hebrajczyk\u00f3w zmuszano do oddawania czci greckim bogom, pod gro\u017ab\u0105 \u015bmierci. Dla wyznawc\u00f3w Jahwe w tamtym okresie najwi\u0119kszym o\u015brodkiem i symbolem ich religii by\u0142a \u015bwi\u0105tynia Salomona w Jerozolimie. Kiedy w 167 r. przed Chr. grecki kr\u00f3l Antioch IV Epifanes z dynastii Seleucyd\u00f3w zdecydowa\u0142 si\u0119 ostatecznie zhellenizowa\u0107 Palestyn\u0119 i nakaza\u0142 przeprowadzi\u0107 w \u015bwi\u0105tyni obrz\u0119dy na cze\u015b\u0107 Zeusa, wybuch\u0142o kolejne powstanie. Buntownicy pod wodz\u0105 Judy Machabeusza odbili miasto i \u015bwi\u0105tyni\u0119. Odnie\u015bli seri\u0119 zwyci\u0119stw i opanowali Palestyn\u0119. Niestety, cztery lata p\u00f3\u017aniej przyw\u00f3dca powstania pad\u0142 w bitwie. Jego miejsce zaj\u0105\u0142 syn Jonatan, a po nim Szymon. Powsta\u0142a dynastia hasmonejska, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do czas\u00f3w rzymskich.<\/p>\r\n\r\n

Kiedy upad\u0142a dominacja grecka w I w. przed Chr., Palestyna znalaz\u0142a si\u0119 w obr\u0119bie wp\u0142yw\u00f3w rzymskich. Rzymianie, jakkolwiek pozostaj\u0105cy pod wielkim wp\u0142ywem kultury greckiej, nie przej\u0119li od hellenistycznych w\u0142adc\u00f3w tych ziem niech\u0119ci do judaizmu i Hebrajczyk\u00f3w. Ich wyznanie szanowano jako maj\u0105ce staro\u017cytny rodow\u00f3d, a samych \u017byd\u00f3w jako sprzymierze\u0144c\u00f3w przeciwko pokonanym Grekom. Ponadto Rzymian poci\u0105ga\u0142 moralny charakter judaizmu. Niekt\u00f3rzy z nich wyznawali nawet jego okrojon\u0105 wersj\u0119 – bez obrzezania i przestrzegania wszystkich przepis\u00f3w Tory. Tym pozwalano na ograniczone uczestnictwo w obrz\u0119dach, nadaj\u0105c im miano \u201eboj\u0105cych si\u0119 Boga\u201d.<\/p>\r\n\r\n


\r\n Architekt i tyran<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W czasach, w kt\u00f3rych narodzi\u0142 si\u0119 Jezus, sytuacja w Palestynie by\u0142a nie mniej skomplikowana. Izraelici cieszyli si\u0119 ograniczon\u0105 autonomi\u0105 w ramach Imperium Rzymskiego, dzi\u0119ki Pax Romana nie grozi\u0142y im najazdy wrog\u00f3w zewn\u0119trznych, ale mimo wszystko kraj znajdowa\u0142 si\u0119 pod ewidentn\u0105 okupacj\u0105. W czasie narodzin Jezusa Palestyn\u0105 rz\u0105dzi\u0142, mianowany przez Rzymian, kr\u00f3l \u017cydowski zwany Herodem Wielkim. Z zapis\u00f3w biblijnych znamy go jako satrap\u0119, tyrana i okrutnika. To on w obawie przed nadej\u015bciem mesjasza, kt\u00f3ry mia\u0142 zrzuci\u0107 go z tronu – jak zapowiada\u0142o to proroctwo – dopu\u015bci\u0142 si\u0119 wymordowania wszystkich pierworodnych urodzonych konkretnego roku w Betlejem. Wprawdzie jedyna wzmianka na ten temat pochodzi z Ewangelii Mateusza, a historycy spieraj\u0105 si\u0119, czy podobne zdarzenie w og\u00f3le mia\u0142o miejsce, jednak pozostaje ono prawdopodobne. Pierworodnych syn\u00f3w urodzonych konkretnego dnia nie musia\u0142o by\u0107 a\u017c tak wielu, a samo zdarzenie do\u015b\u0107 dobrze pasuje do charakteru Heroda. Pod koniec \u017cycia n\u0119kany ewidentn\u0105 paranoj\u0105 kaza\u0142 zamordowa\u0107 w\u0142asnego pierworodnego syna Antypatra, dw\u00f3ch innych syn\u00f3w i ich matk\u0119, jedn\u0105 ze swoich \u017con, brata, a w\u0142asn\u0105 matk\u0119 skaza\u0142 na \u015bmier\u0107 g\u0142odow\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Z punktu widzenia Rzymian Herod by\u0142 sprawnym zarz\u0105dc\u0105 prowincji. Jego pasj\u0105 by\u0142a architektura – pozostawi\u0142 po sobie ogromny port w Cezarei, kt\u00f3ry mia\u0142 otworzy\u0107 Jude\u0119 na \u015bwiat, rozbudowa\u0142 Drug\u0105 \u015awi\u0105tyni\u0119 w Jerozolimie, postawi\u0142 kilka miast, twierdze, monumentalny pa\u0142ac Herodianum i wiele innych budowli. By\u0142 te\u017c zr\u0119cznym politykiem. W n\u0119kaj\u0105cej Rzym wojnie domowej by\u0142 stronnikiem Marka Antoniusza, jednak po jego kl\u0119sce pod Akcjum natychmiast zmieni\u0142 front i ukorzy\u0142 si\u0119 przez zwyci\u0119skim Oktawianem, zyskuj\u0105c nie tylko potwierdzenie dotychczasowej w\u0142adzy, ale i izraelskie ziemie zagarni\u0119te przez Kleopatr\u0119 na zach\u00f3d od Morza Martwego, tak\u017ce na terenach dzisiejszej Jordanii, Libanu i Syrii.<\/p>\r\n\r\n

Jednak dla cz\u0119\u015bci \u017byd\u00f3w Herod by\u0142 tyranem i marionetkowym w\u0142adc\u0105 kolaboruj\u0105cym z Rzymianami, tym bardziej \u017ce nie pochodzi\u0142 z rodu Machabeuszy.<\/p>\r\n\r\n

Herod Wielki zmar\u0142 przypuszczalnie ok. 4 r. przed Chr. B\u0142\u0105d pope\u0142ni\u0142 w VI w. Dionizy Areopagita, przyjmuj\u0105c jako 1. rok po Chr. – 753 r. od za\u0142o\u017cenia Rzymu. Z tego wynika, \u017ce Jezus urodzi\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy 6 a 7 r.<\/p>\r\n\r\n

W\u0142adz\u0119 w Galilei i Perei przej\u0105\u0142 w\u00f3wczas jeden z syn\u00f3w Heroda, Herod Antypas. By\u0142 drugim synem Heroda Wielkiego z czwartej \u017cony Maltake. Po \u015bmierci ojca mia\u0142 dzieli\u0107 w\u0142adz\u0119 z bratem Archelaosem, kt\u00f3ry zosta\u0142 kr\u00f3lem Judei, oraz przyrodnim bratem Filipem, kt\u00f3ry zosta\u0142 tetrarch\u0105 Gaulanitydy, Trachonu i Batanei. Trzej bracia natychmiast wdali si\u0119 w wojn\u0119, kt\u00f3r\u0105 rozstrzygn\u0105\u0142 Oktawian August, nakazuj\u0105c respektowanie testamentu Heroda Wielkiego.<\/p>\r\n\r\n


\r\n Pobo\u017cni, gorliwi i oddzieleni<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W czasach Jezusa w\u015br\u00f3d Hebrajczyk\u00f3w wrza\u0142o. Dzieli\u0142 ich stosunek do rzymskiej okupacji, rozumienie religii judaistycznej, a nawet jej kszta\u0142t. Na ulicach roi\u0142o si\u0119 od prorok\u00f3w, mesjaszy i mistyk\u00f3w. Co chwila wybucha\u0142y zamieszki. Nar\u00f3d podzielony by\u0142 na kilka stronnictw i ugrupowa\u0144, kt\u00f3re by\u0142y zar\u00f3wno religijne, jak i polityczne.
\r\n
\r\n Wbrew temu, co mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, w tamtym okresie wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w nie mieszka\u0142a<\/a> w Palestynie. Szacuje si\u0119, \u017ce w diasporze w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach Imperium Rzymskiego \u017cy\u0142o ich ok. 8 mln, natomiast na terenie Izraela jedynie p\u00f3\u0142 miliona. Mieszkaj\u0105cy w Palestynie \u017cyli w strukturach rodzinnych i klanowych. To, kto z jakiego plemienia (rodu) si\u0119 wywodzi\u0142, decydowa\u0142o o jego roli w spo\u0142ecze\u0144stwie. Z rodu Aarona wywodzili si\u0119 najwy\u017csi kap\u0142ani, a z rodu Lewiego kap\u0142ani ni\u017cszego szczebla i stra\u017c \u015bwi\u0105tynna. Lewici jako jedyni po zdobyciu Kanaanu nie otrzymali w\u0142asnej ziemi. R\u00f3d Dawidowy, z kt\u00f3rego wywodzi\u0142 si\u0119 Jezus, uwa\u017cany by\u0142 za r\u00f3d kr\u00f3lewski, z kt\u00f3rego mia\u0142 pochodzi\u0107 Bo\u017cy Pomazaniec – Mesjasz. Przysz\u0142y kr\u00f3l Izraela, godny Dawida i namaszczony przez Boga, mia\u0142 zawi\u0105za\u0107 nowe przymierze z Nim i przywr\u00f3ci\u0107 Narodowi Wybranemu jego wielko\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

\u0179ycie mieszka\u0144c\u00f3w Palestyny wyznacza\u0142 rytm obrz\u0119d\u00f3w religijnych – \u015bwi\u0119ta, ofiary, modlitwy, pielgrzymki. Poniewa\u017c byli spo\u0142ecze\u0144stwem teokratycznym, stronnictwa i sekty religijne r\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142y odpowiednikiem partii politycznych. Wp\u0142yw na religi\u0119 oznacza\u0142 jednocze\u015bnie w\u0142adz\u0119. Najwa\u017cniejszym o\u015brodkiem tej w\u0142adzy by\u0142 Sanhedryn. Nazwana tak od hebr. synhedrion <\/em>(miejsce do wsp\u00f3lnego zasiadania) by\u0142 rad\u0105 religijn\u0105 i polityczn\u0105, w kt\u00f3rej zasiadali zar\u00f3wno saduceusze, jak i faryzeusze. By\u0142a to najwy\u017csza rada starszych, arcykap\u0142an\u00f3w i uczonych w Pi\u015bmie, a zarazem najwy\u017csza instytucja religijna oraz polityczna. Sanhedryn posiada\u0142 w\u0142asn\u0105 stra\u017c, sprawowa\u0142 s\u0105dy, m\u00f3g\u0142 skazywa\u0107 na \u015bmier\u0107. To w\u0142a\u015bnie przed Sanhedrynem, kt\u00f3rego przewodnicz\u0105cym (nasim) by\u0142 w\u00f3wczas J\u00f3zef Kajfasz, stawa\u0142 Jezus, oskar\u017cony o blu\u017anierstwa i podburzanie do buntu oraz uzurpacj\u0119 do tronu \u017cydowskiego. Przewodnicz\u0105cy Sanhedrynu by\u0142 zarazem arcykap\u0142anem \u015bwi\u0105tyni, przewodniczy\u0142 kultowi. Kajfasz dzieli\u0142 w\u0142adz\u0119 ze swoim te\u015bciem Annaszem. Charakterystyczne jest, \u017ce Kajfasz zosta\u0142 na to stanowisko mianowany przez prefekta Judei, Valeriusa Gratusa.<\/p>\r\n\r\n

W owym czasie najwa\u017cniejsi w Palestynie byli saduceusze, faryzeusze, zeloci, herodianie oraz esse\u0144czycy. Ka\u017cde z tych stronnictw inaczej odnosi\u0142o si\u0119 i do religii, i do sytuacji politycznej, w tym do w\u0142adzy rzymskiej.<\/p>\r\n\r\n

Z pocz\u0105tku w hebrajskiej Biblii poj\u0119cie mesjasza (pomaza\u0144ca, od s\u0142\u00f3w maszijach <\/em>– pomazaniec, maszach<\/em> – pomaza\u0107 oliw\u0105) by\u0142o zarezerwowane dla kr\u00f3l\u00f3w, arcykap\u0142an\u00f3w i biblijnych prorok\u00f3w, kt\u00f3rzy zyskiwali ten tytu\u0142 dzi\u0119ki rytua\u0142owi. Z biegiem czasu jednak, po wygnaniu babilo\u0144skim, okre\u015blenie zacz\u0119\u0142o mie\u0107 coraz silniejsze znaczenie mistyczne. Zacz\u0119to idealizowa\u0107 posta\u0107 kr\u00f3la Dawida i oczekiwano, \u017ce mesjasz (gr. Christos<\/em>) to posta\u0107 z przysz\u0142o\u015bci, zapowiadana przez prorok\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119dzie po\u015brednikiem mi\u0119dzy Bogiem a lud\u017ami. Mia\u0142a<\/a> ona do spe\u0142nienia misj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 Narodu Wybranego. Dzi\u0119ki proroctwu Natana, kt\u00f3ry oznajmi\u0142 Dawidowi, \u017ce sam B\u00f3g zbuduje mu \u201edom\u201d (dynasti\u0119), oczekiwano, \u017ce kolejny mesjasz b\u0119dzie pochodzi\u0142 z rodu dawidowego. Oczekiwano, \u017ce zaprowadzi sprawiedliwo\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105 na ziemi i, jak twierdzili prorocy Ezechiel i Jeremiasz, zawrze nowe \u201eprzymierze pokoju\u201d. W nauczaniu anonimowego proroka z okresu niewoli babilo\u0144skiej, zwanego Deutero-Izajaszem, pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c w\u0105tek mesjasza cierpi\u0105cego, odkupiciela. Jednak poj\u0119cie to by\u0142o nie tylko mistyczne, ale dla narodu znajduj\u0105cego si\u0119 pod okupacj\u0105 tak\u017ce wyra\u017anie polityczne.<\/p>\r\n\r\n

Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce w\u0105tek mesja\u0144ski towarzyszy\u0142 Jezusowi od samego pocz\u0105tku jego dzia\u0142alno\u015bci. On jednak nigdy nie pozwala\u0142 si\u0119 tak tytu\u0142owa\u0107 ani nie u\u017cywa\u0142 w stosunku do siebie okre\u015blenia \u201eMesjasz\u201d czy \u201eSyn Dawida\u201d. Tym samym odcina\u0142 si\u0119 od aspektu politycznego. Uto\u017csamia\u0142 si\u0119 z \u201eSynem Cz\u0142owieczym\u201d. Jest to tajemnicza posta\u0107 ze Starego Testamentu, z Ksi\u0119gi Daniela, kt\u00f3ra ma by\u0107 wys\u0142annikiem Jahwe i stworzy\u0107 Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce trwaj\u0105ce wieki, jednak jego misja zwi\u0105zana jest z cierpieniem, \u015bmierci\u0105 i ma by\u0107 zwie\u0144czona zmartwychwstaniem.<\/p>\r\n\r\n

To w\u0142a\u015bnie w\u0105tek mesjanistyczny sprawi\u0142, \u017ce Jezus Chrystus by\u0142 postrzegany jako zagro\u017cenie przez wszystkie stronnictwa polityczne. Dla saduceuszy by\u0142 wywrotowcem podwa\u017caj\u0105cym liter\u0119 Prawa, a do tego jego nauki mog\u0142y zmieni\u0107 status quo,<\/em> i co gorsza – wywo\u0142a\u0107 kolejne krwawe powstanie. Dla zelot\u00f3w by\u0142 zbyt ma\u0142o radykalny politycznie. Oczekiwali instrukcji zbrojnego powstania i jego zwyci\u0119skiego przyw\u00f3dcy, dysponuj\u0105cego bosk\u0105 moc\u0105, a nie nauk o mi\u0142o\u015bci do nieprzyjaci\u00f3\u0142 i nadstawianiu drugiego policzka. Dla herodian nazywanie go \u201ekr\u00f3lem \u017cydowskim\u201d by\u0142o jak p\u0142achta na byka.<\/p>\r\n\r\n

Jaros\u0142aw Grz\u0119dowicz<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 artyku\u0142u w najnowszym, \u015bwi\u0105tecznym wydaniu „Gazety Polskiej”<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To w\u0105tek mesjanistyczny sprawi\u0142, \u017ce Jezus Chrystus by\u0142 postrzegany jako zagro\u017cenie przez wszystkie stronnictwa polityczne. Dla saduceuszy by\u0142 wywrotowcem podwa\u017caj\u0105cym liter\u0119 Prawa. Dla zelot\u00f3w by\u0142 zbyt ma\u0142o radykalny politycznie. Dla herodian nazywanie go \u201ekr\u00f3lem \u017cydowskim\u201d by\u0142o jak p\u0142achta na byka. Kiedy chrze\u015bcijanie obchodz\u0105 narodziny Jezusa, Zbawiciela i Mesjasza, samo wydarzenie i towarzysz\u0105ce mu okoliczno\u015bci powracaj\u0105 […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29661"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29661\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}