{"id":29629,"date":"2010-12-22T23:00:19","date_gmt":"2010-12-23T04:00:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29629"},"modified":"2010-12-22T23:00:19","modified_gmt":"2010-12-23T04:00:19","slug":"pod-smolenskiem-sponiewierano-majestat-rzeczypospolitej-wywiad-z-prof-markiem-janem-chodakiewiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29629","title":{"rendered":"Pod Smole\u0144skiem sponiewierano majestat Rzeczypospolitej – wywiad z prof. Markiem Janem Chodakiewiczem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Specjalna korespondencja „Naszego Dziennika” z Waszyngtonu<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Gdyby kontrolerzy lot\u00f3w na „Korsarzu” post\u0119powali profesjonalnie, zgodnie z procedurami, to po prostu zamkn\u0119liby lotnisko. Sam Putin nie m\u00f3g\u0142by wyl\u0105dowa\u0107. Bardzo mi si\u0119 nie podoba\u0142o, \u017ce Kreml ju\u017c chwil\u0119 po katastrofie mia\u0142 historyjk\u0119 z win\u0105 polskich pilot\u00f3w, bo nie ma na to dowod\u00f3w. To, co zrobi\u0142 polski rz\u0105d, zupe\u0142nie ust\u0119puj\u0105c w sprawie \u015bledztwa, to zupe\u0142na pora\u017cka. Mam ameryka\u0144ski umys\u0142, ale polskie serce. I ono mi nie daje spokoju, gdy poniewiera si\u0119 majestat Rzeczypospolitej
\r\n
\r\n Z prof. Markiem Janem Chodakiewiczem, historykiem z Institute of World Politics w Waszyngtonie, rozmawia Piotr Falkowski<\/strong>
\r\n
\r\n Czym jest nowa polityka wschodnia prezydenta Baracka Obamy, tak zwany reset?<\/strong>
\r\n – „Reset” to termin z dziedziny nauki o komputerach. Kiedy jaki\u015b program przestaje dzia\u0142a\u0107, system zawiesza si\u0119 i nie reaguje na polecania, naciska si\u0119 przycisk „reset” i komputer uruchamia si\u0119 od pocz\u0105tku. Gdy Hillary Clinton chcia\u0142a si\u0119 popisa\u0107, da\u0142a w prezencie rosyjskiemu ministrowi spraw zagranicznych specjalny guzik z napisem „reset”, ale po rosyjsku. Jednak kto\u015b w Departamencie Stanu pomyli\u0142 si\u0119 i zamiast s\u0142owa „pieriezagruzka” na przycisku by\u0142o s\u0142owo „pieregruzka” (przeci\u0105\u017cenie). Tak wi\u0119c od pocz\u0105tku zacz\u0119\u0142o si\u0119 to dowcipnie. A termin mia\u0142 funkcjonowa\u0107 symbolicznie i oznacza\u0107 obietnic\u0119 nowej polityki w stosunku do Rosji, dlatego \u017ce dotychczasowa, prowadzona za prezydenta Busha, podobno nie dzia\u0142a\u0142a i powodowa\u0142a konflikty. Zdaniem Obamy, polityka poprzedniej administracji by\u0142a nieadekwatna i nowy prezydent obieca\u0142 zrobi\u0107 wszystko od pocz\u0105tku i lepiej. A jednym z aspekt\u00f3w polityki Busha, co by o niej nie m\u00f3wi\u0107, by\u0142o jednak podejmowanie pewnych gest\u00f3w w stosunku do strefy postsowieckiej, szczeg\u00f3lnie Polski. \u00d3wczesny sekretarz obrony Donald Rumsfeld okre\u015bli\u0142 pa\u0144stwa dawnego bloku sowieckiego mianem „nowej Europy”, kt\u00f3ra jest bli\u017csza Ameryce ni\u017c stara. Obama i jego ludzie uznali, \u017ce to niepotrzebne i nie ma znaczenia. Nie trzeba si\u0119 zajmowa\u0107 Polsk\u0105 i innymi ma\u0142ymi krajami, kt\u00f3re tylko przeszkadzaj\u0105, s\u0105 k\u0142\u00f3tliwe itd. Po co rozmawia\u0107 z tyloma krajami, skoro mo\u017cna pojecha\u0107 do Moskwy i tam si\u0119 dogada\u0107? Jest wygodniej. No i to jest w\u0142a\u015bnie ten „reset”.
\r\n
\r\n Znaczenie Polski z punktu widzenia Waszyngtonu jeszcze zmala\u0142o?<\/strong>
\r\n – Obecnie w Bia\u0142ym Domu tzw. sprawami polskimi i wschodnioeuropejskimi zajmuj\u0105 si\u0119 ludzie tacy jak Michael McFaul, lewicowy postsowietolog ze Stanford University, oraz Elizabeth Sherwood-Randall, kt\u00f3ra w Narodowej Radzie Bezpiecze\u0144stwa odpowiada r\u00f3wnie\u017c za relacje z NATO, Ukrain\u0105 i Turcj\u0105. Oboje s\u0105 moskwocentrycznymi rusofilami. Bia\u0142y Dom w tej chwili nie podejmuje nawet kurtuazyjnych gest\u00f3w w stosunku do Europy \u015arodkowej. Nie ma polityka, kt\u00f3ry by w jaki\u015b spos\u00f3b zauwa\u017ca\u0142 potrzeby tego obszaru. Taki jest ten „reset” – to powr\u00f3t do dogadywania si\u0119 nad g\u0142owami, bo tak jest wygodniej. Jego najlepszym przyk\u0142adem jest chyba – wed\u0142ug ujawnionych ostatnio dokument\u00f3w – fakt, \u017ce dyplomaci ameryka\u0144scy w zamian za zarzucenie zainstalowania w Polsce i Czechach tarczy rakietowej uzyskali od Kremla obietnice wspierania waszyngto\u0144skiej polityki przeciw Teheranowi.
\r\n
\r\n Na czym polega to dogadywanie si\u0119 ponad g\u0142owami?<\/strong>
\r\n – Do pewnego stopnia Waszyngton dubluje i powiela Realpolitik Berlina, ale nie do ko\u0144ca. Ot\u00f3\u017c Polacy w okresie prezydentury Lecha Kaczy\u0144skiego i rz\u0105d\u00f3w jego brata Jaros\u0142awa byli bardzo g\u0142o\u015bni (na przyk\u0142ad w sprawie Gruzji, atak\u00f3w cybernetycznych na Estoni\u0119) i to wszystkich na Zachodzie irytowa\u0142o, do tego stopnia, \u017ce postanowiono si\u0119 tym zaj\u0105\u0107. Od pocz\u0105tku Niemcy robi\u0142y wszystko, aby nie by\u0142o otwartych gwarancji bezpiecze\u0144stwa dla kraj\u00f3w ba\u0142tyckich. Po zmianie ekipy rz\u0105dz\u0105cej w Polsce i wkr\u00f3tce tak\u017ce w Stanach Zjednoczonych Berlin wysi\u0142ki te nat\u0119\u017cy\u0142. A przecie\u017c chodzi\u0142o o to, aby by\u0142o jasne, \u017ce artyku\u0142 5 traktatu waszyngto\u0144skiego, nakazuj\u0105cy wszystkim sojusznikom udzielenie pomocy pa\u0144stwu zaatakowanemu, b\u0119dzie przez USA i reszt\u0119 NATO stosowany. Nie by\u0142o, nawet za prezydentury Busha, plan\u00f3w ewentualno\u015bciowych na wypadek inwazji w stosunku do tych kraj\u00f3w. Kiedy Obama przej\u0105\u0142 sched\u0119 po poprzedniku, to prawie przez przypadek, na zasadzie pewnego oczywistego odruchu – „Nie ma. To zr\u00f3bmy” – nakaza\u0142 ich przygotowanie. To si\u0119 potem przyda\u0142o w dyskretnych negocjacjach z Niemcami. USA obieca\u0142y, \u017ce uspokoj\u0105 Tallin, Ryg\u0119, Wilno i Warszaw\u0119 r\u00f3wnie\u017c, poprzez udzielenie pewnych dyskretnych gwarancji tym krajom, \u017ceby im si\u0119 zacz\u0105\u0142 podoba\u0107 „reset”. I to si\u0119 dokona\u0142o w Lizbonie – dano jakie\u015b gwarancje. Ale, powtarzam, dyskretnie, aby nie dra\u017cni\u0107 Rosji i m\u00f3c si\u0119 w razie czego wszystkiego wyprze\u0107. Na to Niemcy si\u0119 zgodzili. Dosz\u0142o do „oczyszczenia atmosfery”, wszyscy si\u0119 znowu ciesz\u0105, \u017ce „Polacy ju\u017c si\u0119 nie awanturuj\u0105 i wygl\u0105daj\u0105 na kulturalnych”.
\r\n
\r\n Na ile skuteczna by\u0142a polityka Lecha Kaczy\u0144skiego opieraj\u0105ca si\u0119 na twardym podnoszeniu na forum mi\u0119dzynarodowym polskich interes\u00f3w?<\/strong>
\r\n – Skuteczna, ale nie do ko\u0144ca. Polska jest krajem s\u0142abym, biednym, niemaj\u0105cym wystarczaj\u0105cych zasob\u00f3w, aby podnosi\u0107 g\u0142ow\u0119. A rz\u0105dz\u0105ca prawica to robi\u0142a, w spos\u00f3b nie zawsze przemy\u015blany i skoordynowany, mimo najlepszych intencji nie wiedzieli, jak operowa\u0107. To by\u0142o postrzegane jak robienie awantury. Ale zadzia\u0142a\u0142o, w pewnym sensie, jak lodo\u0142amacz. Bo Polska jest cz\u0142onkiem NATO, Unii Europejskiej, sojusznikiem, wi\u0119c trzeba by\u0142o t\u0119 spraw\u0119 jako\u015b za\u0142atwi\u0107. I za\u0142atwiono tak, \u017ce s\u0105 jakie\u015b dyskretne gwarancje bezpiecze\u0144stwa. Tyle uda\u0142o si\u0119 wywalczy\u0107 za rz\u0105d\u00f3w Kaczy\u0144skich, a ekipa Tusk – Komorowski pocz\u0105tkowo odziedziczy\u0142a t\u0119 star\u0105 polityk\u0119, a teraz jedzie w spos\u00f3b zsynchronizowany z polityk\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 i niemieck\u0105. Kaczy\u0144scy m\u00f3wili otwarcie, jakie s\u0105 zagro\u017cenia, robili co\u015b, co niewielu si\u0119 podoba\u0142o, poza garstk\u0105 konserwatyst\u00f3w w Stanach Zjednoczonych, a teraz nowe w\u0142adze siedz\u0105 cicho i nikogo nie dra\u017cni\u0105, nikomu nie przeszkadzaj\u0105.
\r\n
\r\n Jaka powinna by\u0107 strategia polityczna Warszawy?<\/strong>
\r\n – Strategia Lecha Kaczy\u0144skiego to by\u0142 neoprometeizm. Romantyczna wizja wyzwolenia wszystkich zniewolonych. Ten ruch powsta\u0142 jeszcze w okresie mi\u0119dzywojennym pod patronatem sanacji, jako kontynuacja mesjanistycznej, jeszcze przedrozbiorowej, polityki polskiej. To nie jest w\u0142a\u015bciwie polityka – raczej pewne stanowisko moralne. Wracaj\u0105c do polityki Lecha Kaczy\u0144skiego, to zawsze si\u0119 cieszy\u0142em, \u017ce znale\u017ali si\u0119 Polacy, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 otwarcie walczy\u0107 o swoje sprawy. Ale jednocze\u015bnie trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce polityka to suma rzeczy realnych. \u0179eby prowadzi\u0107 polityk\u0119, \u017ceby mie\u0107 strategi\u0119, trzeba mie\u0107 do tego \u015brodki. A wi\u0119c najpierw Polska musi si\u0119 sta\u0107 zamo\u017cna. Polska jest s\u0142aba, nie ma broni nuklearnej, jest prze\u017carta biurokracj\u0105, postkomunizmem i innymi patologiami. Je\u015bli si\u0119 to da wyczy\u015bci\u0107, uwolni\u0107 gospodark\u0119 i zbudowa\u0107 naprawd\u0119 siln\u0105 ekonomi\u0119, to b\u0119dzie mo\u017cna podejmowa\u0107 rozmaite dzia\u0142ania na zewn\u0105trz. Przede wszystkim trzeba si\u0119 kszta\u0142ci\u0107. A na przyk\u0142ad do nas, do Instytutu, ambasada Polski jako jedyna nie przys\u0142a\u0142a jak dot\u0105d nikogo na nauk\u0119. Wida\u0107 uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystko wiedz\u0105 lepiej. Ja, kiedy si\u0119 budz\u0119, to m\u00f3wi\u0119 sobie: „jaki ja jestem g\u0142upi”, to znaczy, \u017ce mog\u0119 si\u0119 czego\u015b nowego dzisiaj nauczy\u0107. A ludzie PRL budz\u0105 si\u0119 z kompleksem ni\u017cszo\u015bci, tak maskowanym, \u017ce si\u0119 wywy\u017cszaj\u0105 i udaj\u0105 wszystkowiedz\u0105cych i bardzo kompetentnych. Jest to, co gorsza, zaraza, kt\u00f3ra si\u0119 roznosi i infekuje m\u0142odych, kt\u00f3rzy zamiast si\u0119 uczy\u0107, dalej tkwi\u0105 w PRL.
\r\n
\r\n Ten stan dotyczy chyba jeszcze bardziej obecnej w\u0142adzy?<\/strong>
\r\n – Gdyby „siedzenie cicho” przez tandem Tusk – Komorowski by\u0142o przemy\u015blane i \u015bwiadome, to mia\u0142oby sens, ale ja tego nie widz\u0119. Nie wiem, czy oni dzia\u0142aj\u0105 \u015bwiadomie w synchronizacji, g\u0142\u00f3wnie z Niemcami, czy to jest tylko taka taktyka, a raczej odruch psa Paw\u0142owa, aby si\u0119 przypodoba\u0107. Z pewno\u015bci\u0105 dwa sposoby uprawiania polityki: twarde stawianie spraw przez Kaczy\u0144skich, co by\u0142o irytuj\u0105ce dla sojusznik\u00f3w, ale przynios\u0142o pewne efekty, i dyskretne poszukiwanie porozumienia, powinny si\u0119 dope\u0142nia\u0107 i uzupe\u0142nia\u0107. Temu mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zmiana rz\u0105d\u00f3w, ale pod warunkiem, \u017ce sprawy strategii stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych zostan\u0105 skoordynowane. A tak w Polsce nie jest, i to jest nieszcz\u0119\u015bcie. Je\u015bli co\u015b wychodzi, to przypadkowo. Podam przyk\u0142ad historyczny. W pewnych sferach na Zachodzie funkcjonowa\u0142 pogl\u0105d, \u017ce w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej Polacy si\u0119 um\u00f3wili i walczyli we wszystkich mo\u017cliwych armiach, \u017ceby w ka\u017cdym wypadku by\u0107 po stronie zwyci\u0119zc\u00f3w. A przecie\u017c \u017cadnego „spisku” nie by\u0142o. To wysz\u0142o w zasadzie przypadkiem. I teraz Kaczy\u0144ski m\u00f3g\u0142by si\u0119 w tajemnicy dogada\u0107 z Tuskiem. Potem mog\u0105 dalej walczy\u0107, byle by\u0142o dobrze dla Polski. Ale wydaje mi si\u0119, \u017ce do \u017cadnego porozumienia nie dosz\u0142o. Tak jak pomi\u0119dzy Dmowskim i Pi\u0142sudskim – to zreszt\u0105 by\u0142 i tak zupe\u0142nie inny poziom ludzi, jakiego dzi\u015b nie ma.
\r\n
\r\n Czy przyk\u0142adem dla nas mo\u017ce by\u0107 Ameryka?<\/strong>
\r\n – Ja patrz\u0119 na to wszystko z perspektywy stolicy imperium. To lot or\u0142a. A w Polsce ludzie chc\u0105 zrobi\u0107 co\u015b ju\u017c zaraz. Mnie \u0142atwo jest m\u00f3wi\u0107, \u017ce jak kto\u015b nie ma \u015brodk\u00f3w, to niech si\u0119 zajmie najpierw ich zdobywaniem, a potem mo\u017ce „podskakiwa\u0107”, ale rozumiem tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 czeka\u0107. Z tym \u017ce do prowadzenia skutecznej polityki zagranicznej potrzeba naprawd\u0119 ogromnych zasob\u00f3w. Utrzymanie jednego \u017co\u0142nierza ameryka\u0144skiego w Afganistanie kosztuje. To niesamowite \u015brodki, pozyskiwane na polityk\u0119 zewn\u0119trzn\u0105. Polityka USA kuleje, ja temu nie zaprzeczam. Tylko Ameryka mierzy cele zgodnie z zasobami. Stany Zjednoczone te\u017c nie maj\u0105 tak naprawd\u0119 wizji strategicznej. To nie Chiny, kt\u00f3re planuj\u0105 na sto lat do przodu. Tutaj tego nie ma, tu si\u0119 problemy zasypuje pieni\u0119dzmi. Ale Stany Zjednoczone mog\u0105 sobie na to pozwoli\u0107. Polska nie. Wi\u0119c najlepiej gdyby si\u0119 zaj\u0119\u0142a budowaniem zasob\u00f3w, kadr i broni.
\r\n
\r\n Jakie znaczenie polityczne mia\u0142a wizyta Bronis\u0142awa Komorowskiego w Waszyngtonie?<\/strong>
\r\n – Polacy s\u0105 uwa\u017cani za nieracjonalnych rusofob\u00f3w. Kiedy wi\u0119c Polacy ustami swojego nowego prezydenta m\u00f3wi\u0105, \u017ce uk\u0142ad START jest dobry, to znaczy, \u017ce jest dobry. Wi\u0119c to pomo\u017ce w jego ratyfikacji w Kongresie. To jest g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d tej wizyty z punktu widzenia administracji Obamy. I przede wszystkim dlatego Bronis\u0142aw Komorowski zosta\u0142 tu zaproszony, \u017ceby to wygl\u0105da\u0142o \u0142adnie na wewn\u0119trzny u\u017cytek dla Obamy. START zostanie zapewne ratyfikowany, bo Republikanie p\u00f3jd\u0105 na kompromis, jedynie obecni w\u015br\u00f3d nich konserwaty\u015bci b\u0119d\u0105 przeciw, ale ich jest niewielu i od czas\u00f3w Reagana s\u0105 mniejszo\u015bci\u0105. Wprawdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 elektoratu Republikan\u00f3w, a wr\u0119cz wi\u0119kszo\u015b\u0107 wszystkich Amerykan\u00f3w, identyfikuje si\u0119 jako konserwaty\u015bci, ale kandydaci przypominaj\u0105 o tym g\u0142\u00f3wnie przed wyborami.
\r\n
\r\n Dlaczego START budzi ich sprzeciw?<\/strong>
\r\n – Po pierwsze, konserwatywna tradycja m\u00f3wi, \u017ce trzeba by\u0107 ostro\u017cnym i trudno jest ufa\u0107 Rosji. Tym bardziej \u017ce to nie jest jako taka Rosja, ale jaka\u015b Postsowiecja – ci sami ludzie i ten sam modus operandi. Po drugie, rozbrajanie si\u0119 wysy\u0142a bardzo z\u0142y sygna\u0142 do sojusznik\u00f3w USA: od Tokio do Warszawy. A po trzecie, to g\u0142\u00f3wnie USA b\u0119d\u0105 musia\u0142y niszczy\u0107 zasoby swojej broni, bo Rosja a\u017c tyle jej nie ma.
\r\n
\r\n Co wp\u0142ywa na wyniki wybor\u00f3w w Stanach Zjednoczonych?<\/strong>
\r\n – Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce Amerykanie nie s\u0105 takimi ideologami jak ludzie w Polsce. Tu ludzie g\u0142osuj\u0105 bardziej pragmatycznie, bior\u0105 pod uwag\u0119 czynniki lokalne, obietnice w drobnych sprawach. Na wybory patrzy si\u0119 troch\u0119 tak jak na rozgrywki pi\u0142karskie: „dzi\u015b przegrali\u015bmy, ale wygramy nast\u0119pnym razem, nie ma sprawy”.
\r\n
\r\n Czy do takiego wyborcy w USA mo\u017ce przem\u00f3wi\u0107 odleg\u0142a katastrofa smole\u0144ska? To, co si\u0119 dzieje ze \u015bledztwem, sprawia, \u017ce nie wiadomo, czy kiedykolwiek poznamy prawd\u0119.<\/strong>
\r\n – Prawda zawsze wyjdzie na wierzch. Wystarczy spojrze\u0107 na Katy\u0144. Ale rzeczywi\u015bcie to \u015bledztwo od pocz\u0105tku nie wygl\u0105da\u0142o na powa\u017cne. To patologia PRL-owska – brak profesjonalizmu, kiedy nie ma ludzi wykszta\u0142conych i jednocze\u015bnie wolnych, kt\u00f3rzy fachowo podeszliby do tej tragedii. By\u0142em w sierpniu w Rosji, tak\u017ce na miejscu katastrofy, w Smole\u0144sku. Chodzi\u0142em tam swobodnie, wsz\u0119dzie pe\u0142no by\u0142o cz\u0119\u015bci, \u015brub, toreb, by\u0142a jeszcze piana. Policjanci spali. W Stanach Zjednoczonych, gdy jest katastrofa, zbieraj\u0105 ka\u017cd\u0105 \u015brubk\u0119. Sk\u0142ada si\u0119 wrak, czy cokolwiek zosta\u0142o, w hangarze. A w Smole\u0144sku jest postsowiecki syf. Nie mog\u0119 powiedzie\u0107 na pewno, co si\u0119 wydarzy\u0142o, ale z pewno\u015bci\u0105 jedn\u0105 ze sk\u0142adowych jest wina kontroler\u00f3w lotu. Gdyby post\u0119powali profesjonalnie, zgodnie z procedurami, to po prostu zamkn\u0119liby lotnisko. I wtedy nie by\u0142oby \u017cadnej dyskusji. Zamkni\u0119te i ju\u017c. Sam Putin nie m\u00f3g\u0142by wyl\u0105dowa\u0107. Bardzo mi si\u0119 nie podoba\u0142o, \u017ce Kreml ju\u017c chwil\u0119 po katastrofie mia\u0142 historyjk\u0119, \u017ce to wina polskich pilot\u00f3w, bo nie ma na to dowod\u00f3w. Chcia\u0142bym dosta\u0107 orygina\u0142y czarnych skrzynek, a nie stenogramy z ich odczytu.
\r\n
\r\n Jednak czy to tylko brak profesjonalizmu? Czy mo\u017ce jest w tym jaka\u015b metoda?<\/strong>
\r\n – Tyle wynika z danych empirycznych, jakie s\u0105 dost\u0119pne. Ale nie wiemy wszystkiego. Kiedy si\u0119 patrzy na g\u0119ste zaro\u015bla i nad nimi wystaje tr\u0105ba s\u0142onia, to mo\u017cna j\u0105 wzi\u0105\u0107 za jaki\u015b nowy gatunek w\u0119\u017ca. Tak samo jest i tu. Mo\u017cemy nie widzie\u0107 jakiego\u015b istotnego pot\u0119\u017cnego czynnika poruszaj\u0105cego ca\u0142o\u015bci\u0105 – s\u0142onia. Dlatego m\u00f3wi\u0119 o tym, co mi si\u0119 uk\u0142ada na podstawie tych informacji, jakie s\u0105. Ale moi koledzy i przyjaciele z ameryka\u0144skich s\u0142u\u017cb specjalnych s\u0105 przekonani, \u017ce mia\u0142o miejsce celowe zmylenie przy pomocy specjalnych sygna\u0142\u00f3w elektronicznych zak\u0142\u00f3caj\u0105cych nawigacj\u0119. To jest wojna elektroniczna. W okresie zimnej wojny Sowieci zwabili na swoje terytorium i zniszczyli ponad 700 samolot\u00f3w. A m\u00f3wi\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 specjalizuj\u0105 w wykrywaniu tego rodzaju czarnej roboty. Natomiast to, co zrobi\u0142 polski rz\u0105d, zupe\u0142nie ust\u0119puj\u0105c w sprawie \u015bledztwa, to skandal i zupe\u0142na pora\u017cka. Ja mam ameryka\u0144ski umys\u0142, ale polskie serce. I ono mi nie daje spokoju, gdy tak si\u0119 poniewiera majestat Rzeczypospolitej. W ko\u0144cu zgin\u0105\u0142 sam prezydent!
\r\n
\r\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/strong> jest ameryka\u0144skim historykiem polskiego pochodzenia. Urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie w 1962 roku, od m\u0142odo\u015bci mieszka w USA. Jest absolwentem Columbia University, gdzie uzyska\u0142 tak\u017ce doktorat, zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie problematyk\u0105 historii Europy \u015arodkowo-Wschodniej i stosunkami polsko-\u017cydowskimi. W swoich ksi\u0105\u017ckach przekazuje ameryka\u0144skim czytelnikom obiektywny obraz tych zagadnie\u0144, w opozycji do szkaluj\u0105cych Polsk\u0119 i Polak\u00f3w publikacji Jana Grossa i innych. Od 2003 roku jest zwi\u0105zany z waszyngto\u0144skim Institut of World Politics (Instytut Polityki \u015awiatowej), gdzie piastuje stanowisko profesora katedry im. Tadeusza Ko\u015bciuszki.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Specjalna korespondencja „Naszego Dziennika” z Waszyngtonu Gdyby kontrolerzy lot\u00f3w na „Korsarzu” post\u0119powali profesjonalnie, zgodnie z procedurami, to po prostu zamkn\u0119liby lotnisko. Sam Putin nie m\u00f3g\u0142by wyl\u0105dowa\u0107. Bardzo mi si\u0119 nie podoba\u0142o, \u017ce Kreml ju\u017c chwil\u0119 po katastrofie mia\u0142 historyjk\u0119 z win\u0105 polskich pilot\u00f3w, bo nie ma na to dowod\u00f3w. To, co zrobi\u0142 polski rz\u0105d, zupe\u0142nie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[98,37,137,21,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29629"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29629\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}