{"id":29626,"date":"2010-12-22T22:52:59","date_gmt":"2010-12-23T03:52:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29626"},"modified":"2010-12-22T22:52:59","modified_gmt":"2010-12-23T03:52:59","slug":"jeszcze-w-sprawie-%e2%80%9ewalki-o-demokracje%e2%80%9d-na-bialorusi-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29626","title":{"rendered":"Jeszcze w sprawie \u201ewalki o demokracj\u0119” na Bia\u0142orusi – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jak by\u0142o do przewidzenia, po dokonanym przeze mnie os\u0105dzie naszej polityki wobec Bia\u0142orusi zosta\u0142em przez niekt\u00f3rych, sk\u0142onnych do upraszczania sobie ocen i przyklejania sztampowych etykietek, zakwalifikowany do grona \u201epoplecznik\u00f3w re\u017cimu\u201d Aleksandra \u0141ukaszenki, przy okazji dowiaduj\u0105c si\u0119 – nie po raz pierwszy zreszt\u0105 – \u017ce konserwaty\u015bci maj\u0105 k\u0142opot z postrzeganiem rzeczywisto\u015bci tak\u0105, jaka ona jest naprawd\u0119. C\u00f3\u017c, wierz\u0119, \u017ce demokraci s\u0105 \u015bwi\u0119cie przekonani o tym, \u017ce ich narracja o \u015bwiecie jest t\u0105 jedynie prawdziw\u0105, lecz nie rozumiej\u0105 jednej rzeczy: \u017ce mog\u0105 pozostawa\u0107 w tym b\u0142ogostanie tylko dlatego, \u017ce jest to narracja dzi\u015b hegemoniczna, a nie dlatego, i\u017cby posiedli oni wiedz\u0119 prawid\u0142owego identyfikowania pryncypi\u00f3w bytu.<\/p>\r\n\r\n

Oryginalniejszym sposobem kontrowania mojej opinii by\u0142o wszelako przytoczenie na jednym z portali analizy dokonanej przez – z pewno\u015bci\u0105 zacnych – konserwatyst\u00f3w bia\u0142oruskich, kt\u00f3rzy, w oparciu o kategorie wypracowane przez prof. Plinia Corr\u00c3\u00aa\u0119 de Oliveir\u0119, stwierdzili, i\u017c rz\u0105d\u00f3w A. \u0141ukaszenki nie mo\u017cna uzna\u0107 za \u201edyktatur\u0119 kontrrewolucyjn\u0105\u201d, bior\u0105c pod uwag\u0119 nast\u0119puj\u0105ce okoliczno\u015bci: 1) pod jego rz\u0105dami wci\u0105\u017c obowi\u0105zuje ustawodawstwo proaborcyjne, i to bez \u017cadnych ogranicze\u0144; 2) Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie ma pe\u0142nej swobody dzia\u0142ania, religia (katolicka) nie jest nauczana w szko\u0142ach, nie jest uregulowany status w\u0142asno\u015bci ko\u015bcielnej oraz nie dokonano zwrotu \u015bwi\u0105ty\u0144, zabranych Ko\u015bcio\u0142owi jeszcze w XIX wieku; 3) nie jest w poszanowaniu w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna ani nie dokonano restytucji w\u0142asno\u015bci zagrabionej przez w\u0142adz\u0119 sowieck\u0105.<\/p>\r\n\r\n

C\u00f3\u017c mog\u0119 odpowiedzie\u0107 jednym i drugim? Po pierwsze, \u017cadnej apologii A. \u0141ukaszenki nie uprawia\u0142em. Jego istnienie i prezydentur\u0119 traktuj\u0119 po prostu jako empiryczny fakt: Bia\u0142oru\u015b nie ma innego prezydenta (tym bardziej za\u015b prawowitego dziedzica), tote\u017c relacje polsko-bia\u0142oruskie nie mog\u0105 go ignorowa\u0107 ani dezawuowa\u0107. Gdyby kt\u00f3rykolwiek z jego kontrkandydat\u00f3w naprawd\u0119 wygra\u0142 z nim wybory i obj\u0105\u0142 urz\u0105d, rz\u0105d polski tak samo powinien przej\u015b\u0107 nad tym faktem do porz\u0105dku dziennego i z jego nast\u0119pc\u0105 uk\u0142ada\u0107 nasze stosunki. Podobnie nie formu\u0142owa\u0142em pod adresem Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi postulatu entuzjastycznego popierania prezydenta \u0141ukaszenki, a jedynie zachowania, zw\u0142aszcza przez ludzi aspiruj\u0105cych do wyst\u0119powania jako reprezentacja tamtejszej Polonii, zwyk\u0142ej lojalno\u015bci wobec w\u0142adzy pa\u0144stwowej i jej piastuna. Uwa\u017cam po prostu, \u017ce bezwarunkowe anga\u017cowanie si\u0119 po stronie opozycji antysystemowej i nie ukrywaj\u0105cej d\u0105\u017cenia do obalenia istniej\u0105cej w\u0142adzy jest dzia\u0142aniem jednoznacznie szkodz\u0105cym interesom naszych rodak\u00f3w w tym kraju. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce jest to elementarz zdrowego rozs\u0105dku, ale wida\u0107 nie dla wszystkich. Przecie\u017c nawet w systemach parlamentarno-demokratycznych organizacje reprezentuj\u0105ce jak\u0105\u015b mniejszo\u015b\u0107 narodow\u0105 w danym pa\u0144stwie zazwyczaj jak ognia unikaj\u0105 pos\u0105dzenia o antypa\u0144stwow\u0105 wywrotowo\u015b\u0107 i nawet zwyczajowym sprawdzianem ich lojalno\u015bci jest to, \u017ce nie g\u0142osuj\u0105 za votum<\/em> nieufno\u015bci dla rz\u0105du (jakiejkolwiek barwy) w przesileniach gabinetowych.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie (tu ju\u017c odnosz\u0119 si\u0119 do analizy owych, nieznanych mi dot\u0105d, ale na pewno sympatycznych, bia\u0142oruskich \u201eoliveiryst\u00f3w\u201d), nawet w przys\u0142owiowym \u201epijanym widzie\u201d nie przysz\u0142oby mi do g\u0142owy postrzega\u0107 w A. \u0141ukaszence \u201edyktatora kontrrewolucyjnego\u201d. Nie znam te\u017c nikogo, kto by tak s\u0105dzi\u0142, a gdyby si\u0119 taki znalaz\u0142, to rzeczywi\u015bcie nale\u017ca\u0142oby go uwa\u017ca\u0107 za pomylonego. Czy jednak mo\u017ce mi kto\u015b wskaza\u0107 w obozie jego manifestuj\u0105cych przeciwnik\u00f3w jakiegokolwiek kandydata na kontrrewolucjonist\u0119 – \u201edyktatorskiego\u201d czy \u201ekonstytucyjnego\u201d, oboj\u0119tnie? Ja nie widz\u0119 nikogo, po \u017cadnej stronie, kto nale\u017ca\u0142by do naszego, kontrrewolucyjnego \u015bwiata ideowego, wi\u0119c jest to sp\u00f3r, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c i z tego powodu nie powinien nas (kontrrewolucjonist\u00f3w) anga\u017cowa\u0107, a w takiej sytuacji status quo<\/em> jest opcj\u0105 najrozs\u0105dniejsz\u0105, cho\u0107by dlatego, \u017ce zmiana rewolucyjna jest niewiadom\u0105. W tym po\u0142o\u017ceniu lepiej kierowa\u0107 si\u0119 maksym\u0105 politycznej roztropno\u015bci owej staruszki w Syrakuzach, kt\u00f3ra jako jedyna modli\u0142a si\u0119 za tyrana Dionizjosa (aby nie nast\u0105pi\u0142 gorszy), podczas gdy wszyscy \u017cyczyli mu \u015bmierci (patrz \u015bw. Tomasz z Akwinu, De regno<\/em>, rozdzia\u0142 7). Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, cho\u0107 wcale nie jest to najwa\u017cniejszy problem, w og\u00f3le nie s\u0105dz\u0119, aby A. \u0141ukaszenka by\u0142 dyktatorem (w pejoratywnym, neutralnym czy aprobatywnym sensie). To raczej \u201ekulawy\u201d demokrata; z braku lepszego okre\u015blenia mo\u017cna by jego system rz\u0105d\u00f3w nazwa\u0107 \u201edemokratur\u0105\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Lecz, powie kto\u015b, przecie\u017c wszystkie elementy materialne analizy bia\u0142oruskich \u201eoliveiryst\u00f3w\u201d s\u0105 poprawne. Prawda, ale sp\u00f3jrzmy na to nieco szerzej, zar\u00f3wno od strony przyczyn, jak i mo\u017cliwych dr\u00f3g wyj\u015bcia. Ustawodawstwo proaborcyjne na Bia\u0142orusi nie zosta\u0142o wprowadzone przez A. \u0141ukaszenk\u0119, lecz jest odziedziczone po systemie sowieckim. Brak jakichkolwiek zmian w tym zakresie wynika przede wszystkim z bezbrze\u017cnej ignorancji posowieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re znik\u0105d nie mia\u0142o pomocy, by obudzi\u0107 sumienia i po prostu nauczy\u0107 tych ludzi, \u017ce aborcja jest zabijaniem \u017cywych istot w pe\u0142ni ludzkich. Katolicki Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201ekatakumb\u201d nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia normalnej pracy duszpasterskiej, Cerkiew prawos\u0142awna by\u0142a zawsze zbyt \u201euduchowiona\u201d i skoncentrowana wy\u0142\u0105cznie na zewn\u0119trznych formach obrz\u0119dowo\u015bci, aby zajmowa\u0107 si\u0119 nauczaniem moralnym. To smutne, ale zanim pojawi si\u0119 tam mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia jakiej\u015b skutecznej akcji legislacyjnej, konieczne jest wykonanie ogromnej pracy u\u015bwiadamiaj\u0105cej w tym zakresie spo\u0142ecze\u0144stwo. Przecie\u017c nawet w Polsce, gdzie pod rz\u0105dami Prymasa Tysi\u0105clecia Ko\u015bci\u00f3\u0142 przywi\u0105zywa\u0142 ogromn\u0105 wag\u0119 do tej kwestii, trzeba by\u0142o kilku dekad, aby zmieni\u0142o si\u0119 generalne nastawienie do tego problemu. Czy\u017c zreszt\u0105 nie by\u0142oby to wdzi\u0119czne i wielkie pole pracy dla polskich i katolickich dzia\u0142aczy na Bia\u0142orusi, zamiast awanturowania si\u0119 o wyniki wybor\u00f3w?<\/p>\r\n\r\n

Dokonajmy zreszt\u0105 pewnego eksperymentu my\u015blowego. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce na Bia\u0142orusi panuje w og\u00f3lno\u015bci nadal taki system w\u0142adzy jak obecnie, opozycja jest na r\u00f3\u017cne sposoby szykanowana i ograniczana, dziej\u0105 si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci wyborcze, ale aborcja jest w tym kraju zakazana. Czy ta ostatnia okoliczno\u015b\u0107 wp\u0142yn\u0119\u0142aby tonuj\u0105co na wojn\u0119 propagandow\u0105, toczon\u0105 z Bia\u0142orusi\u0105 przez \u201e\u015bwiat demokratyczny\u201d? Niewczesne i ponure \u017carty. By\u0142by to jeszcze jeden pow\u00f3d, by rozdziera\u0107 szaty nad \u201eniedemokratyczno\u015bci\u0105 re\u017cimu\u201d, w tym wypadku \u201enieszanuj\u0105cego praw reprodukcyjnych kobiet\u201d. Czy\u017c trzeba przypomina\u0107, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszystkich komunistycznych gensek\u00f3w najgorsz\u0105 reputacj\u0119 w\u015br\u00f3d demokrat\u00f3w mia\u0142 Ceau\u00c5\u0178escu, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jako jedyny z nich (cho\u0107 oczywi\u015bcie nie z powodu poszanowania prawa naturalnego) zakazywa\u0142 aborcji (a nadto wprowadzi\u0142 ograniczenia w zakresie rozwod\u00f3w – jeszcze jedno \u201eprawo cz\u0142owieka\u201d dla demokrat\u00f3w)?<\/p>\r\n\r\n

Podobnie rzecz ma si\u0119 z poszanowaniem i restytucj\u0105 w\u0142asno\u015bci prywatnej. Wymaganie od \u201eko\u0142cho\u017anik\u00f3w\u201d (pod tym wzgl\u0119dem prezydent \u0141ukaszenka jest przecie\u017c statystycznym odbiciem horyzontu mentalnego og\u00f3\u0142u ludno\u015bci) zrozumienia wagi tej instytucji wydaje si\u0119 podej\u015bciem ma\u0142o realistycznym. Lecz czy inaczej jest po\u015br\u00f3d \u201eopozycji demokratycznej\u201d? Demokraci przecie\u017c nigdy nie byli, m\u00f3wi\u0105c eufemistycznie, nadzwyczaj przywi\u0105zani do w\u0142asno\u015bci prywatnej, zw\u0142aszcza tej dziedziczonej i rodowej, z natury rzeczy niedemokratycznej. My przecie\u017c mamy od lat ponad dwudziestu demokracj\u0119, a zb\u00f3jeckie dekrety wyw\u0142aszczeniowe PKWN nadal maj\u0105 moc prawn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Jeszcze trudniejsza jest kwestia po\u0142o\u017cenia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w tym kraju. Prezydent \u0141ukaszenka prowadzi tak\u0105 sam\u0105 \u201epolityk\u0119 religijn\u0105\u201d, jak wszyscy inni przyw\u00f3dcy republik postsowieckich, to znaczy – maj\u0105c zapewne jak\u0105\u015b, niejasn\u0105 i s\u0142abo zreflektowan\u0105, \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce po kataklizmie wywo\u0142anym przez bolszewicki antyteizm spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0105 odrodzi\u0107 si\u0119 tylko dzi\u0119ki odzyskania religijno-moralnych fundament\u00f3w cz\u0142owiecze\u0144stwa – popiera, nawet ostentacyjnie, religi\u0119 \u201enarodow\u0105\u201d, czyli tradycyjn\u0105 w danym kraju i wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci ludno\u015bci. W republikach azjatyckich tak\u0105 religi\u0105 jest na og\u00f3\u0142 mahometanizm, na Bia\u0142orusi – podobnie jak w Rosji – prawos\u0142awie. Lecz problem sytuacji Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie jest jak\u0105\u015b specyfik\u0105 tego kraju, lecz cz\u0119\u015bci\u0105 og\u00f3lnego i trwaj\u0105cego od tysi\u0105ca lat problemu schizmy. Obawiam si\u0119 zatem, \u017ce optymalnego rozwi\u0105zania kwestii pe\u0142nej wolno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie znajdzie si\u0119, pod \u017cadnym re\u017cimem politycznym, dop\u00f3ki rana schizmy nie zostanie uleczona i zagojona, bo jest to problem teologiczny i eklezjalny, a nie polityczny. Wszystko, co mo\u017cna i nale\u017cy robi\u0107 w istniej\u0105cej sytuacji, aby poszerza\u0107 przestrze\u0144 wolno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a, wymaga cierpliwo\u015bci, roztropno\u015bci, taktu, dyplomacji, a nade wszystko wiary. Jest jednak pewne, \u017ce najgorsz\u0105 przys\u0142ug\u0105, jak\u0105 mo\u017cna wyrz\u0105dzi\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi na Bia\u0142orusi jest rzucanie rzymskich katolik\u00f3w (w tym narodowo\u015bci polskiej) na szaniec walki z w\u0142adz\u0105 pa\u0144stwow\u0105 o przestrzeganie \u201estandard\u00f3w demokracji\u201d; je\u015bli katolicy b\u0119d\u0105 postrzegani jako \u201enaturalny\u201d i nieprzejednany wr\u00f3g \u201eniedemokratycznego re\u017cimu\u201d, to Ko\u015bci\u00f3\u0142 te\u017c b\u0119dzie traktowany jako wr\u00f3g pa\u0144stwa. Czy to takie trudne do poj\u0119cia?<\/p>\r\n\r\n

Przeprowad\u017amy teraz inn\u0105 symulacj\u0119 intelektualn\u0105. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce dzia\u0142acze polscy na Bia\u0142orusi poszli po rozum do g\u0142owy, stali si\u0119 \u015bwiadomymi kontrrewolucjonistami i zamiast z bia\u0142orusk\u0105 \u201eopozycj\u0105 demokratyczn\u0105\u201d szturmowa\u0107 pa\u0142ac \u201edyktatorskiej w\u0142adzy\u201d, podj\u0119li na przyk\u0142ad akcj\u0119 w obronie \u017cycia pocz\u0119tego albo\/i na rzecz nauki religii katolickiej w szko\u0142ach. Przyjmijmy te\u017c, \u017ce pomimo tej zmiany cel\u00f3w i dowod\u00f3w lojalno\u015bci wobec w\u0142adzy pa\u0144stwowej jako takiej, \u201etyran\u201d i tak dalej b\u0119dzie si\u0119 sro\u017cy\u0142 i pa\u0142ki milicjant\u00f3w b\u0119d\u0105 nadal spada\u0107 na tych dzia\u0142aczy, chocia\u017c z innego powodu. Czy wobec takiego obrotu rzeczy usprawiedliwione b\u0119dzie nie tylko ewentualne mobilizowanie opinii spo\u0142ecznej w Polsce, ale r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cie jakiej\u015b interwencji przez polski rz\u0105d? Ot\u00f3\u017c, w wypadku tego rodzaju – tak. Nie zaliczam si\u0119 do tych konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy przyj\u0119li za swoj\u0105, nowo\u017cytn\u0105 ide\u0119 absolutnej suwerenno\u015bci ka\u017cdego pa\u0144stwa, wykluczaj\u0105c\u0105 w ka\u017cdym wypadku \u201eingerencj\u0119 w sprawy wewn\u0119trzne\u201d. Zasada nieingerencji jest norm\u0105 zwyczajn\u0105, ale wzgl\u0119dn\u0105. Przyjmuj\u0119 klasyczno-chrze\u015bcija\u0144skie, przednowo\u017cytne rozumienie \u201eprawa narod\u00f3w\u201d, kt\u00f3re relacje tak\u017ce mi\u0119dzy pa\u0144stwami podporz\u0105dkowuje respektowaniu nakaz\u00f3w prawa naturalnego pochodzenia boskiego. Ten z chrze\u015bcija\u0144skich autor\u00f3w, kt\u00f3ry wni\u00f3s\u0142 wyj\u0105tkowy wk\u0142ad do doktryny ius gentium<\/em>, hiszpa\u0144ski dominikanin Francisco de Vitoria, naucza\u0142, \u017ce w\u0142adca chrze\u015bcija\u0144ski ma prawo nawet do wszcz\u0119cia wojny przeciwko innemu w\u0142adcy, je\u017celi istniej\u0105 nieodparte dowody nies\u0142usznego gn\u0119bienia przez niego jego poddanych. Nie mo\u017ce by\u0107 to jednak decyzja arbitralna, wynikaj\u0105ca na przyk\u0142ad z tego, \u017ce owi poddani si\u0119 na to skar\u017c\u0105; musi by\u0107 to pow\u00f3d bezsprzeczny dzi\u0119ki dowiedzeniu oczywistej niewinno\u015bci poddanych tyrana, kt\u00f3rzy pragn\u0105 wype\u0142nia\u0107 nakazy prawa naturalnego, a on im tego zakazuje. W podanym wy\u017cej przypadku \u00f3w dow\u00f3d by\u0142by przeprowadzony. Zejd\u017amy jednak teraz \u201ena ziemi\u0119\u201d i postawmy pytanie: czy w podanej przez nas sytuacji rz\u0105d polski, czy jakikolwiek inny demokratyczny, by interweniowa\u0142 – nie m\u00f3wi\u0119 nawet: zbrojnie, ale jakkolwiek? Odpowied\u017a jest chyba oczywista. Natomiast interwencja w obronie \u201estandard\u00f3w demokratycznych\u201d, czyli motywowana ideologi\u0105 a nie prawem naturalnym, uwa\u017cana jest za \u201enormaln\u0105\u201d! Oto przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy \u201enimi\u201d a \u201enami\u201d!<\/p>\r\n\r\n

Niestety, ta przepa\u015b\u0107 cz\u0119sto, nazbyt cz\u0119sto, istnieje tylko w teorii. Kiedy przychodzi co do czego, co i rusz jaki\u015b konserwatysta (narodowiec, tradycjonalista, og\u00f3lnie rzecz cz\u0142owiek prawicy, wi\u0119c \u201enaturalny\u201d kandydat na kontrrewolucjonist\u0119) zaci\u0105ga si\u0119 bez namys\u0142u pod cudze sztandary, w mgnieniu oka zapominaj\u0105c o czym rozmy\u015bla\u0142, dywagowa\u0142, przekonywa\u0142 siebie i innych. Nie uwa\u017cam wprawdzie, aby rzecz\u0105 z\u0142\u0105 sam\u0105 w sobie by\u0142o wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie, w okre\u015blonych sytuacjach i dla jasno wytyczonych cel\u00f3w, z lud\u017ami maj\u0105cymi w pewnej mierze inne ni\u017c my przekonania: to rzecz normalna w polityce, gdzie niczego nie da\u0142oby si\u0119 zrobi\u0107, gdyby liczy\u0107 tylko na \u201enasze szable\u201d. Nagminnie powtarzaj\u0105cym si\u0119 nieszcz\u0119\u015bciem polskiej prawicy jest natomiast to, \u017ce nie potrafi ona – je\u015bli nie narzuci\u0107 en bloc<\/em>, to przynajmniej wyartyku\u0142owa\u0107 i wynegocjowa\u0107 w cz\u0119\u015bci naszych cel\u00f3w, naszych postulat\u00f3w, naszych warunk\u00f3w, pod kt\u00f3rymi godzimy si\u0119 i\u015b\u0107 jaki\u015b odcinek drogi razem. (Zapewne na t\u0119 sam\u0105 chorob\u0119 cierpi\u0105 i konserwaty\u015bci bia\u0142oruscy, ilu ich tam jest.) Od lat bezustannie powtarza si\u0119 ten sam schemat: lewica – demokraci, demolibera\u0142owie, rewolucjoni\u015bci z przekona\u0144 i temperamentu – okre\u015bla najpierw sam\u0105, metapolityczn\u0105 aksjologi\u0119 osi politycznego konfliktu, potem wypracowuje i narzuca semantyk\u0119, zas\u00f3b poj\u0119\u0107 i kategorii opisywania rzeczywisto\u015bci, wreszcie desygnuje publicznego wroga, wypowiada mu wojn\u0119 i wszystkich stawia pod pr\u0119gierzem: kto z naszym wrogiem albo i neutralny – ten \u201ez\u0142y\u201d, kto pod naszym sztandarem (na wszystkich wy\u017cej wskazanych warunkach), ten \u201edobry\u201d. I zagubieni, zastraszeni, niezdolni do artykulacji w\u0142asnych priorytet\u00f3w, niedoszli \u201ekontrrewolucjoni\u015bci\u201d, zaci\u0105gaj\u0105 si\u0119 pod ten sztandar, bez \u017cadnych warunk\u00f3w, z ca\u0142ym dobrodziejstwem inwentarza, tylko po cichu my\u015bl\u0105c sobie: mo\u017ce i my co\u015b przy tej okazji \u201eugramy\u201d. Nie, nie \u201ezdradzaj\u0105\u201d (przynajmniej subiektywnie), jak to si\u0119 im cz\u0119sto a pochopnie zarzuca, nie wyrzekaj\u0105 si\u0119 zasad, bro\u0144 Bo\u017ce, nadal w nie \u201ewierz\u0105\u201d. My\u015bl\u0105 sobie przecie\u017c: ta gigantomachia mi\u0119dzy demokratycznym Anio\u0142em a dyktatorskim Diab\u0142em to oczywista bzdura, my w t\u0119 mitologi\u0119 nie wierzymy, my przecie\u017c staj\u0105c u boku demokrat\u00f3w do walki z tym lub owym \u201eburaczanym dyktatorem\u201d, chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b innego ni\u017c wywalczenie \u201edemokratycznych standard\u00f3w\u201d (cywilizacj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, substancj\u0119 narodow\u0105, wolno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 – co komu najmilsze, bo przecie\u017c prawica jest \u201epluralistyczna\u201d), mamy co\u015b innego \u201ena my\u015bli\u201d. Tylko \u017ce to, co konserwaty\u015bci rallies<\/em> do demokracji \u201emaj\u0105 na my\u015bli\u201d, w \u017caden spos\u00f3b si\u0119 nie aktualizuje w bycie; to nawet nie przebije si\u0119 do nikogo, bo dyskurs publiczny<\/em> wype\u0142niaj\u0105 tylko i w zupe\u0142no\u015bci owi obro\u0144cy \u201estandard\u00f3w\u201d i \u201epraw cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\r\n\r\n

A potem, kiedy ju\u017c wszystko stanie si\u0119 jasne, ci anga\u017cuj\u0105cy si\u0119 w tak bezsensown\u0105 \u201epolityk\u0119\u201d (i oskar\u017caj\u0105cy sceptyk\u00f3w o eskapizm albo wr\u0119cz sprzyjanie z\u0142u) prawicowcy, sami sobie nie mog\u0105 si\u0119 nadziwi\u0107, \u017ce zn\u00f3w nic im si\u0119 nie uda\u0142o, \u017ce wysz\u0142o zupe\u0142nie inaczej ni\u017c chcieli. Tak b\u0119dzie prawdopodobnie i teraz. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej, \u201edemokracja zwyci\u0119\u017cy\u201d zapewne i na Bia\u0142orusi. Nietrudno przewidzie\u0107, \u017ce wed\u0142ug wypr\u00f3bowanego po wielokro\u0107 scenariusza. W ko\u0144cu uda si\u0119 zmusi\u0107 \u201edyktatora\u201d, aby zasiad\u0142 z odpowiednio dobran\u0105 \u201eopozycj\u0105 demokratyczn\u0105\u201d do jakiego\u015b \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d, a ci b\u0119d\u0105 potem chodzi\u0107 w glorii libertadores<\/em>. I kiedy ju\u017c dwie lub trzy bandy zwane partiami zaczn\u0105 swoj\u0105 zwyczajn\u0105 \u201erywalizacj\u0119 wyborcz\u0105\u201d, kiedy zamiast monopolu medialnego \u0141ukaszenki nastanie medialny monopol jakiego\u015b bia\u0142oruskiego Michnika czy Waltera, kiedy lichwiarze dostan\u0105 za bezcen wszystko, co ma jak\u0105kolwiek warto\u015b\u0107, a zw\u0142aszcza kiedy oka\u017ce si\u0119, \u017ce nast\u0119pnym stadium demokratyzacji b\u0119d\u0105 parady sodomit\u00f3w w Mi\u0144sku, \u201ema\u0142\u017ce\u0144stwa jednop\u0142ciowe\u201d i polityczne parytety penis\u00f3w i wagin, za\u015b ciemny mot\u0142och z posowieckich ko\u0142choz\u00f3w stanie si\u0119 przeszkod\u0105 dla rozwoju \u201em\u0142odych, wykszta\u0142conych\u201d, wi\u0119c najlepiej podda\u0107 go eutanazji, to w\u00f3wczas owi konserwatywni \u201ewsp\u00f3\u0142triumfatorzy\u201d (z trzeciego rz\u0119du) rozdziawi\u0105 usta ze zdziwieniem i poskar\u017c\u0105 si\u0119: \u201enie tak to sobie wyobra\u017cali\u015bmy\u201d. B\u0119d\u0105 jak ci hiszpa\u0144scy (niekt\u00f3rzy) karli\u015bci, kt\u00f3rzy maj\u0105c Franco za z\u0142e, \u017ce nie restaurowa\u0142 monarchii tradycyjnej, katolickiej i legitymistycznej, przyst\u0105pili do antyfrankistowskiej \u201eopozycji demokratycznej\u201d z socjalistami, komunistami i inn\u0105 canalla roja<\/em>, i doczekali si\u0119 tego, \u017ce ta opozycja wynegocjowa\u0142a z diadochami Caudilla (kt\u00f3rzy w tzw. mi\u0119dzyczasie zd\u0105\u017cyli sta\u0107 si\u0119 \u201ezm\u0119czonymi libera\u0142ami\u201d) monarchi\u0119\u2026 uzurpatorsk\u0105, demokratyczn\u0105 i ateistyczn\u0105. B\u0119d\u0105, jak zwykle, wystrychni\u0119ci na dudka.<\/p>\r\n\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/h3>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak by\u0142o do przewidzenia, po dokonanym przeze mnie os\u0105dzie naszej polityki wobec Bia\u0142orusi zosta\u0142em przez niekt\u00f3rych, sk\u0142onnych do upraszczania sobie ocen i przyklejania sztampowych etykietek, zakwalifikowany do grona \u201epoplecznik\u00f3w re\u017cimu\u201d Aleksandra \u0141ukaszenki, przy okazji dowiaduj\u0105c si\u0119 – nie po raz pierwszy zreszt\u0105 – \u017ce konserwaty\u015bci maj\u0105 k\u0142opot z postrzeganiem rzeczywisto\u015bci tak\u0105, jaka ona jest naprawd\u0119. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29626\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}