{"id":29605,"date":"2010-12-22T15:06:11","date_gmt":"2010-12-22T20:06:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29605"},"modified":"2010-12-22T11:08:14","modified_gmt":"2010-12-22T16:08:14","slug":"milczenie-mjr-protasiuka-jest-zastanawiajace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29605","title":{"rendered":"Milczenie mjr. Protasiuka jest zastanawiaj\u0105ce"},"content":{"rendered":"

HONOR 2010 – Solidarni z genera\u0142em Andrzejem B\u0142asikiem, Dow\u00f3dc\u0105 Si\u0142 Powietrznych RP<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u00ef\u00bb\u00bfPrzy l\u0105dowaniu tupolewa na Siewiernym musia\u0142o si\u0119 sta\u0107 co\u015b, czego za\u0142oga si\u0119 nie spodziewa\u0142a.
\r\n
\r\nZ p\u0142k. rez. pilotem Wojciechem St\u0119pniem, by\u0142ym szefem Oddzia\u0142u Szkolenia Lotniczego – Szefostwa Wojsk Lotniczych Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Powietrznych, przyjacielem gen. Andrzeja B\u0142asika, Dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych RP, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w drodze do Katynia, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler<\/strong>
\r\n
\r\nKiedy spotka\u0142 Pan na swojej drodze gen. Andrzeja B\u0142asika?<\/strong>
\r\n– Pana genera\u0142a B\u0142asika zna\u0142em jeszcze z lat, kiedy latali\u015bmy razem na Su-22. Mimo i\u017c on lata\u0142 w \u015awidwinie, a ja w Powidzu, wiele razy spotykali\u015bmy si\u0119 i wymieniali\u015bmy swoje pogl\u0105dy na temat szkolenia lotniczego. Nasza przyja\u017a\u0144 zacz\u0119\u0142a si\u0119, kiedy pan genera\u0142 B\u0142asik, wtedy jeszcze podpu\u0142kownik, by\u0142 szefem szkolenia w 2. Brygadzie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu, ja lata\u0142em wtedy w 7. Eskadrze Lotnictwa Taktycznego w Powidzu. Byli\u015bmy w\u00f3wczas pierwsz\u0105 jednostk\u0105 w Polsce wyznaczon\u0105 do si\u0142 NATO i pan podpu\u0142kownik B\u0142asik nadzorowa\u0142 nasze szkolenie i pomaga\u0142 nam w osi\u0105gni\u0119ciu kompatybilno\u015bci z NATO. Wtedy na tyle dobrze si\u0119 poznali\u015bmy, \u017ce chcieli\u015bmy ze sob\u0105 blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.
\r\n
\r\nBra\u0142 Pan udzia\u0142 w prowadzonych przez niego w bazie w Krzesinach w 2003 roku \u0107wiczeniach NATO Air Meet?<\/strong>
\r\n– Akurat wtedy nie mog\u0142em bra\u0107 w nich udzia\u0142u, bo w latach 2003-2004 studiowa\u0142em w Stanach Zjednoczonych, ale bra\u0142em udzia\u0142 w wielu innych natowskich \u0107wiczeniach przeprowadzanych w bazie w Krzesinach, w kt\u00f3rych organizacji bra\u0142 oczywi\u015bcie udzia\u0142 genera\u0142 B\u0142asik. Gdy pan genera\u0142 B\u0142asik by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 2. Brygady Lotnictwa Taktycznego, ja by\u0142em dow\u00f3dc\u0105 6. Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Powidzu. Wtedy ju\u017c nasza wsp\u00f3\u0142praca zacie\u015bni\u0142a si\u0119, bo by\u0142em dow\u00f3dc\u0105 bezpo\u015brednio podleg\u0142ym panu genera\u0142owi B\u0142asikowi.
\r\n
\r\nTygodnik „Wprost” charakteryzowa\u0142 go niedawno jako cz\u0142owieka o trudnym charakterze, konfliktowym.<\/strong>
\r\n– Przeczyta\u0142em dok\u0142adnie ten artyku\u0142 w tygodniku „Wprost” i nie mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107, bo zna\u0142em pana genera\u0142a B\u0142asika na tyle dobrze, \u017ce mog\u0119 powiedzie\u0107, i\u017c by\u0142 wspania\u0142ym cz\u0142owiekiem i doskona\u0142ym partnerem do rozmowy. Zalet\u0105 pana genera\u0142a by\u0142o w\u0142a\u015bnie to, \u017ce potrafi\u0142 rozmawia\u0107, i to nie z pozycji dow\u00f3dcy, lecz z pozycji cz\u0142owieka zainteresowanego problemem. Ka\u017cda decyzja, kt\u00f3ra wymaga\u0142a konsultacji, by\u0142a przez pana genera\u0142a B\u0142asika konsultowana. Z tego, co wiem, nigdy nie podejmowa\u0142 samodzielnie decyzji, kt\u00f3ra nie by\u0142a podparta dyskusj\u0105 z lud\u017ami kompetentnymi, maj\u0105cymi na dany temat co\u015b do powiedzenia. W kontaktach z panem genera\u0142em B\u0142asikiem nigdy nie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ceby by\u0142 wybuchowy, nerwowy czy unosi\u0142 si\u0119 w dyskusji i narzuca\u0142 komu\u015b swoj\u0105 wol\u0119. Oczywi\u015bcie i tak ostatnie zdanie nale\u017ca\u0142o do niego, ale wypowiada\u0142 je dopiero po wys\u0142uchaniu wszystkich rozm\u00f3wc\u00f3w.
\r\n
\r\nSpotka\u0142 si\u0119 Pan z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej gen. B\u0142asik wyrzuca\u0142by drugiego pilota z kokpitu i siada\u0142 na jego miejscu?<\/strong>
\r\n– Nigdy. Nie wierz\u0119 w takie rzeczy, bo wielokrotnie lata\u0142em z panem genera\u0142em jako pasa\u017cer. Wiem, \u017ce by\u0142 wyszkolonym pilotem na Jaku-40 i posiada\u0142 uprawnienia do wykonywania lot\u00f3w z prawego fotela na tym samolocie. Ka\u017cdy lot, kt\u00f3ry wykonywa\u0142em z genera\u0142em, kiedy siedzia\u0142 za sterami, to by\u0142 lot inspektorski, czyli lot, do kt\u00f3rego si\u0119 przygotowywa\u0142, kt\u00f3ry by\u0142 zaplanowany i opisany w karcie lot\u00f3w, \u017ce drugim pilotem ma by\u0107 genera\u0142 B\u0142asik. To nie by\u0142o tak, \u017ce wykonywali\u015bmy jaki\u015b przypadkowy lot, a genera\u0142 wchodzi\u0142 do kabiny i kogo\u015b tam wyrzuca\u0142. Absolutnie nie. Pilot cytowany przez tygodnik „Wprost”, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce s\u0142ysza\u0142, jak genera\u0142 B\u0142asik powiedzia\u0142 do jednego z pilot\u00f3w: „Ch\u0142opcze, siedzisz na moim miejscu”, przypuszczam, \u017ce nie doczyta\u0142 planu lotu. A to w\u0142a\u015bnie w uwagach do niego zapisywa\u0142o si\u0119 np. lot inspektorski albo \u017ce lot b\u0119dzie wykonywa\u0142 gen. B\u0142asik w sk\u0142adzie za\u0142ogi. Nie przypominam sobie takiej sytuacji, w kt\u00f3rej pan genera\u0142 B\u0142asik wyrzuci\u0142by kogo\u015b z kabiny i powiedzia\u0142, \u017ce b\u0119dzie na jego miejscu wykonywa\u0142 lot.
\r\n
\r\nGenera\u0142 B\u0142asik nie by\u0142 za m\u0142ody, by pe\u0142ni\u0107 tak wa\u017cne funkcje w wojsku?<\/strong>
\r\n– Z mojego punktu widzenia, poniewa\u017c jestem z pokolenia pana genera\u0142a B\u0142asika, taki wiek dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych pozwala\u0142 mu na to, \u017ceby by\u0107 bardzo otwartym i z wieloma pomys\u0142ami. To w\u0142a\u015bnie on pr\u00f3bowa\u0142 dostosowa\u0107 nasze Si\u0142y Powietrzne do wzorc\u00f3w zachodnich. Ka\u017cda inicjatywa, kt\u00f3ra pozwala\u0142a na to, \u017ceby nasze Si\u0142y Powietrzne rozpoznawano jako nowoczesne, by\u0142a przez pana genera\u0142a B\u0142asika przyjmowana entuzjastycznie. Jego atutem by\u0142o to, \u017ce otwiera\u0142 si\u0119 na takie inicjatywy. Dzi\u0119ki m\u0142odemu wiekowi, szko\u0142om, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142, i do\u015bwiadczeniu lotniczemu, jakie naby\u0142 w kontaktach z naszymi zagranicznymi partnerami, z kolegami z NATO, umia\u0142 analizowa\u0107 i przek\u0142ada\u0107 na nasze polskie realia zachodnie wzorce. Pan genera\u0142 nie by\u0142 za bardzo ska\u017cony starymi nawykami systemowymi, kt\u00f3re panowa\u0142y w lotnictwie polskim przez ostatnie kilkadziesi\u0105t lat, i to w\u0142a\u015bnie pozwala\u0142o, \u017ce my\u015bla\u0142 troch\u0119 innymi kategoriami ni\u017c poprzedni dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych.
\r\n
\r\nJak te wprowadzane zmiany by\u0142y przyjmowane w dow\u00f3dztwie?<\/strong>
\r\n– By\u0142a to ci\u0119\u017cka praca, poniewa\u017c wszystkie zmiany, jakie nast\u0119puj\u0105 w Si\u0142ach Zbrojnych, s\u0105 trudne. Wiadomo, \u017ce wychodzenie poza jaki\u015b ustalony schemat jest zawsze podejmowaniem pewnego ryzyka. Genera\u0142 B\u0142asik nie ba\u0142 si\u0119 go podejmowa\u0107, wiedzia\u0142, \u017ce bez takich zmian Si\u0142y Powietrzne nie p\u00f3jd\u0105 do przodu. Mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry w Dow\u00f3dztwie Si\u0142 Powietrznych podlega\u0142 panu genera\u0142owi B\u0142asikowi, by\u0142 otwarty na innowacje i przyjmowanie wyzwa\u0144. Wszyscy starali si\u0119 pracowa\u0107 z zapa\u0142em, po\u015bwi\u0119ca\u0107 jak najwi\u0119cej czasu na to, \u017ceby wszystkie nowe pomys\u0142y i inicjatywy si\u0119 udawa\u0142y.
\r\n
\r\nGenera\u0142 B\u0142asik by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 z wizj\u0105 nowoczesnego lotnictwa?<\/strong>
\r\n– Tak. By\u0142 naprawd\u0119 innowatorem, cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 nowego ducha do Si\u0142 Powietrznych. Przez trzy lata dowodzenia Si\u0142ami Powietrznymi nast\u0105pi\u0142a tak wielka ich przemiana, \u017ce wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 kolejnym dow\u00f3dcom, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 pe\u0142nili t\u0119 funkcj\u0119, bo nie\u0142atwo im b\u0119dzie dor\u00f3wna\u0107 genera\u0142owi B\u0142asikowi. By\u0142 on zapalonym lotnikiem, cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry kocha\u0142 lotnictwo i wprowadza\u0142 nowoczesne rozwi\u0105zania w naszych Si\u0142ach Powietrznych. Ci\u0119\u017cko b\u0119dzie znale\u017a\u0107 drugiego dow\u00f3dc\u0119, kt\u00f3ry z takim zapa\u0142em po\u015bwi\u0119ci si\u0119 lotnictwu. S\u0142uchaj\u0105c opinii nie tylko w Si\u0142ach Powietrznych, ale r\u00f3wnie\u017c w innych rodzajach wojsk mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Si\u0142y Powietrzne pod dow\u00f3dztwem genera\u0142a B\u0142asika postrzegane by\u0142y jako nowoczesny rodzaj Si\u0142 Zbrojnych i wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d innych formacji: Wojsk L\u0105dowych czy Marynarki Wojennej.
\r\n
\r\nPrzyczyni\u0142o si\u0119 do tego wprowadzenie samolot\u00f3w F-16?<\/strong>
\r\n– Za czas\u00f3w dow\u00f3dztwa pana gen. B\u0142asika realizowali\u015bmy trzy bardzo odwa\u017cne programy: opr\u00f3cz F-16 wszed\u0142 tak\u017ce program C-130 Hercules, implementowali\u015bmy te\u017c tak naprawd\u0119 samoloty CASA, kt\u00f3re dopiero w latach 2006-2007 pokazywa\u0142y swoje zdolno\u015bci operacyjne. Te trzy trudne programy, kt\u00f3re prowadzili\u015bmy wtedy, wymaga\u0142y zaanga\u017cowania i podejmowania pewnego ryzyka.
\r\n
\r\nW latach 2008-2009 gen. B\u0142asik reformowa\u0142 w Si\u0142ach Powietrznych ca\u0142y system szkolenia, wydaj\u0105c prawie 50 instrukcji…<\/strong>
\r\n– To prawda, w tym czasie wydano bardzo du\u017co dokument\u00f3w. Zosta\u0142y znowelizowane programy szkolenia lotniczego, wydane nowe instrukcje. Mi\u0119dzy innymi by\u0142a wprowadzona od nowa instrukcja kwalifikowania pilot\u00f3w i nawigator\u00f3w w lotnictwie, kt\u00f3ra pozwala\u0142a na to, \u017ceby piloci i nawigatorzy uzyskiwali klasy, wr\u00f3cili\u015bmy do licencji pilot\u00f3w i nawigator\u00f3w wojskowych. Wszystkie te dzia\u0142ania by\u0142y ukierunkowane na to, \u017ceby nasi piloci nie czuli si\u0119 gorzej od swoich koleg\u00f3w z zagranicy, szczeg\u00f3lnie z NATO. Te wszystkie instrukcje, nowelizacje instrukcji, nowe dokumenty, kt\u00f3re wchodzi\u0142y, by\u0142y wykonywane podobnie do instrukcji dokument\u00f3w zachodnich. Chodzi\u0142o o to, \u017ceby by\u0142y to dokumenty „\u017cywe”, na kt\u00f3rych mo\u017cna pracowa\u0107, na bie\u017c\u0105co wprowadzaj\u0105c do nich zmiany, a nie instrukcje, kt\u00f3re raz napisane musz\u0105 funkcjonowa\u0107 i nie przewiduje si\u0119 w nich zmian.
\r\n
\r\nKiedy Amerykanie dostrzegli gen. B\u0142asika?<\/strong>
\r\n– My\u015bl\u0119, \u017ce pan genera\u0142 B\u0142asik wyp\u0142yn\u0105\u0142 na mi\u0119dzynarodow\u0105 aren\u0119 w tym pozytywnym sensie w\u0142a\u015bnie po \u0107wiczeniach NATO Air Meet. By\u0142 gospodarzem, dow\u00f3dc\u0105 bazy, gdzie prowadzono te \u0107wiczenia. Wypad\u0142y one bardzo dobrze i zebra\u0142y bardzo pozytywne opinie naszych zagranicznych partner\u00f3w na temat organizacji i ich przeprowadzenia. Wtedy w\u0142a\u015bnie poznano zdolno\u015bci pana genera\u0142a do organizacji tego rodzaju zada\u0144 w lotnictwie. Zosta\u0142 potem wytypowany na studia do Stan\u00f3w Zjednoczonych, co by\u0142o pewnym ukoronowaniem jego zas\u0142ug w ramach przygotowa\u0144 do NATO Air Meet. A studia w Stanach Zjednoczonych pozwalaj\u0105 na to, \u017ceby ci ludzie, kt\u00f3rzy pe\u0142ni s\u0105 inicjatyw, maj\u0105 otwarte umys\u0142y i s\u0105 zwolennikami czy w pewnym sensie poplecznikami tego, co przyj\u0119li Amerykanie, zostaj\u0105 przez nich szybko zauwa\u017ceni. Amerykanie wiedz\u0105 bowiem, \u017ce z takimi lud\u017ami dobrze wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 i utrzymywa\u0107 kontakty w celu kszta\u0142towania interes\u00f3w obronnych.
\r\n
\r\nBy\u0142 Pan w ubieg\u0142ym roku razem z gen. B\u0142asikiem w USA, kiedy zosta\u0142 uhonorowany Legi\u0105 Zas\u0142ugi?<\/strong>
\r\n– Tak, mia\u0142em t\u0119 przyjemno\u015b\u0107 i pewien honor, \u017ce Dow\u00f3dca Si\u0142 Powietrznych \u015bp. gen. Andrzej B\u0142asik chcia\u0142, \u017cebym odby\u0142 razem z nim t\u0119 honorow\u0105 podr\u00f3\u017c. By\u0142em naprawd\u0119 urzeczony przygotowaniem tej wizyty przez stron\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i uhonorowaniem genera\u0142a B\u0142asika w Waszyngtonie tym orderem z pe\u0142nymi honorami wojskowymi. Uczestniczyli\u015bmy wtedy w wielu briefingach, w czasie kt\u00f3rych genera\u0142 B\u0142asik udowodni\u0142, \u017ce przyznanie tego medalu przez prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych by\u0142o zas\u0142u\u017cone. W ka\u017cdym bowiem temacie, kt\u00f3ry dyskutowano podczas naszej wizyty, nie byli\u015bmy lud\u017ami, kt\u00f3rzy pierwszy raz s\u0142ysz\u0105 o niekt\u00f3rych programach wprowadzonych w Stanach Zjednoczonych, ale partnerami w rozmowie.
\r\n
\r\nJak odebra\u0142 Pan pojawiaj\u0105ce si\u0119 w mediach ju\u017c w pierwszych chwilach po katastrofie sugestie, jakoby gen. B\u0142asik naciska\u0142 na pilot\u00f3w?<\/strong>
\r\n– Otwarcie m\u00f3wi\u0142em do wszystkich, \u017ce nie zgadzam si\u0119 z opiniami tych wszystkich ludzi, kt\u00f3rzy wypowiadali si\u0119 na temat genera\u0142a B\u0142asika i tego, jaka mog\u0142a by\u0107 jego rola w czasie tego lotu. Od pocz\u0105tku nie wierzy\u0142em w to, \u017ce m\u00f3g\u0142 naciska\u0107 na za\u0142og\u0119, a tym bardziej \u017ce siedzia\u0142 na fotelu prawego pilota, bo to paranoja, kto\u015b to sobie po prostu wymy\u015bli\u0142. Bardzo mnie bola\u0142o to, \u017ce r\u00f3\u017cni pseudofachowcy wydawali wyroki jeszcze przed jakimikolwiek ustaleniami komisji. Wiem, \u017ce troch\u0119 jest to wina dziennikarzy i medi\u00f3w, \u017ce naciskaj\u0105 i pr\u00f3buj\u0105 wyci\u0105ga\u0107 od ludzi pewne opinie, natomiast ka\u017cdy, kto zna si\u0119 na lotnictwie i wie, jak trudna jest to dziedzina, nie wypowiada s\u0105d\u00f3w przed ustaleniami komisji, jakie by to nie by\u0142y ustalenia. W lotnictwie nie mo\u017cna najpierw szuka\u0107 winnych, a p\u00f3\u017aniej przyczyn katastrofy.
\r\n
\r\nJednak w \u015bwiat poszed\u0142 rosyjski przekaz, \u017ce win\u0119 ponosz\u0105 piloci.<\/strong>
\r\n– To prawda, ale dlaczego zaraz mamy podawa\u0107 dalej opini\u0119 naszych s\u0105siad\u00f3w? Co z tego, \u017ce tak powiedzieli, ka\u017cdy ma prawo wypowiedzie\u0107 swoje zdanie, tylko to zdanie musi by\u0107 czym\u015b potwierdzone.
\r\n
\r\nAle Rosjanom od pocz\u0105tku wt\u00f3rowa\u0142 p\u0142k Edmund Klich…<\/strong>
\r\n– Bardzo si\u0119 dziwi\u0119, \u017ce pan Edmund Klich wypowiada\u0142 takie zdania, bo uwa\u017ca\u0142em go naprawd\u0119 za najwi\u0119kszego fachowca w\u015br\u00f3d naszych ekspert\u00f3w lotniczych. Jest przewodnicz\u0105cym Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych, wi\u0119c jestem zaskoczony tym, \u017ce chcia\u0142 podejmowa\u0107 dyskusje na te tematy. Nie wiem, dlaczego to zrobi\u0142, ja bym na jego miejscu takich rzeczy nie m\u00f3wi\u0142.
\r\n
\r\nRozumiem, \u017ce nie dopuszcza Pan takiej mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce gen. B\u0142asik m\u00f3g\u0142 w jakikolwiek spos\u00f3b przyczyni\u0107 si\u0119 do katastrofy?<\/strong>
\r\n– Absolutnie nie. Je\u017celi genera\u0142 B\u0142asik by\u0142 w kabinie, to tylko po to, \u017ceby pom\u00f3c tej za\u0142odze podj\u0105\u0107 prawid\u0142ow\u0105 decyzj\u0119, najs\u0142uszniejsz\u0105, jak\u0105 mo\u017cna by\u0142o podj\u0105\u0107. Nie chc\u0119 wyrokowa\u0107, naprawd\u0119 nie wiem, dlaczego dosz\u0142o do katastrofy. To, co si\u0119 sta\u0142o, jest dla mnie trudne do zrozumienia. Natomiast jestem przekonany o tym, \u017ce pan genera\u0142 B\u0142asik na pewno nie przyczyni\u0142 si\u0119 do tej katastrofy.
\r\n
\r\nJak zachowa\u0142by si\u0119 Pan, jako do\u015bwiadczony pilot, gdyby mia\u0142 takie same warunki do l\u0105dowania jak za\u0142oga Tu-154M?<\/strong>
\r\n– Trudno mi powiedzie\u0107, bo lata\u0142em na samolotach odrzutowych bojowych w lotnictwie taktycznym, wi\u0119c nie mam do\u015bwiadczenia z lotnictwa transportowego ani pasa\u017cerskiego. Przy takich warunkach nigdy w \u017cyciu nie l\u0105dowa\u0142em, bo minima dla samolotu, na kt\u00f3rym lata\u0142em, by\u0142y zdecydowanie wy\u017csze. Prawdopodobnie wi\u0119c nie wyl\u0105dowa\u0142bym, bo warunki w Smole\u0144sku by\u0142y naprawd\u0119 trudne. Nie umiem znale\u017a\u0107 odpowiedzi na pytanie, dlaczego za\u0142oga Tu-154M schodzi\u0142a poni\u017cej wysoko\u015bci bezpiecznej.
\r\n
\r\nCzyta\u0142 Pan z pewno\u015bci\u0105 upublicznione stenogramy z VCR, w kt\u00f3rych brakuje 17 sekund nagrania. Zwr\u00f3ci\u0142 Pan uwag\u0119 na co\u015b szczeg\u00f3lnego?<\/strong>
\r\n– Czyta\u0142em, ale to s\u0105 takie zlepki, \u017ce ci\u0119\u017cko jakikolwiek logiczny ci\u0105g z tego stenogramu wy\u0142apa\u0107. Je\u017celi faktycznie zapis jest d\u0142u\u017cszy ni\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 ta\u015bmy, to co\u015b musia\u0142o si\u0119 tam sta\u0107. Ze stenogram\u00f3w wynika, \u017ce g\u0142osy os\u00f3b spoza za\u0142ogi s\u0105 s\u0142yszalne. Na ile to jest prawdziwe, nie wiem, bo tego nie s\u0142ysza\u0142em ani nie widzia\u0142em. Nie wynika z tych rozm\u00f3w jednak, \u017ce tam jest jaki\u015b gwar por\u00f3wnywalny do sali konferencyjnej, jak zarzucano. Tam s\u0105 komendy i rozmowy za\u0142ogi mi\u0119dzy sob\u0105 i od czasu do czasu jakie\u015b wtr\u0105cenie kogo\u015b trzeciego, spoza za\u0142ogi. Z tego stenogramu, kt\u00f3ry czyta\u0142em, nie wy\u0142apa\u0142em \u017cadnego s\u0142owa, kt\u00f3re by mog\u0142o przeszkodzi\u0107 za\u0142odze w pilotowaniu samolotu.
\r\n
\r\nPolskich pilot\u00f3w oskar\u017cano o to, jakoby bagatelizowali komendy rosyjskie. Czy za\u0142oga Tu-154M prawid\u0142owo reagowa\u0142a na komendy rosyjskie i sama podawa\u0142a w\u0142a\u015bciwe?<\/strong>
\r\n– Tak. W opublikowanych stenogramach nie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ceby polska za\u0142oga pope\u0142nia\u0142a jakiekolwiek b\u0142\u0119dy. Dziwi mnie tylko fakt, \u017ce w czasie podej\u015bcia do l\u0105dowania bardzo ma\u0142o odzywa si\u0119 dow\u00f3dca za\u0142ogi kpt. Protasiuk. Nie wiem, czym to by\u0142o spowodowane, czy sk\u0142ada\u0142 meldunki, czy nie sk\u0142ada\u0142, czy jego mikrofon nie dzia\u0142a\u0142, cho\u0107 nie s\u0105dz\u0119, by tak by\u0142o. Wydaje mi si\u0119, \u017ce powinien troch\u0119 cz\u0119\u015bciej si\u0119 odzywa\u0107, ale to mog\u0142o nie mie\u0107 wi\u0119kszego znaczenia, bo odpowiada\u0142 drugi pilot.
\r\n
\r\nJak ocenia Pan prac\u0119 kontroler\u00f3w rosyjskich. Pu\u0142kownik Plusnin przyzna\u0142 si\u0119 do przekazywania na pok\u0142ad tupolewa fa\u0142szywych danych meteo.<\/strong>
\r\n– Mog\u0119 tylko powiedzie\u0107 to, co znam z przekaz\u00f3w medialnych, \u017ce by\u0142y inne zeznania kontroler\u00f3w rosyjskich podczas pierwszego przes\u0142uchania i inne podczas drugiego przes\u0142uchania. Jest to dla mnie bardzo dziwne, bo jak mo\u017cna zmienia\u0107 zdanie i przyjmowa\u0107 je p\u00f3\u017aniej jako prawdziwe zeznanie? Nie wiem, dlaczego Plusnin podawa\u0142 inne dane na pok\u0142ad, ni\u017c by\u0142y w rzeczywisto\u015bci, co nim tak naprawd\u0119 kierowa\u0142o. Nigdy z czym\u015b takim si\u0119 nie spotka\u0142em.
\r\n
\r\nDlaczego komendy kontroler\u00f3w pada\u0142y tak rzadko?<\/strong>
\r\n– To by\u0142o podej\u015bcie nieprecyzyjne, wi\u0119c trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce nie podawali tych komend radiowych tak, jak podaje je kontroler precyzyjnego podej\u015bcia. Gdyby to by\u0142o precyzyjne podej\u015bcie, mieliby obowi\u0105zek podawa\u0107 te komendy cz\u0119\u015bciej.
\r\n
\r\nTo by\u0142 lot cywilny czy wojskowy?<\/strong>
\r\n– Moim zdaniem, by\u0142 to lot typowo wojskowy, dlatego \u017ce ten samolot mia\u0142 oznaczenie wojskowe.
\r\n
\r\nZna\u0142 Pan za\u0142og\u0119 tupolewa. Jak Pan ocenia jej wyszkolenie?<\/strong>
\r\n– Tak, zna\u0142em Arka Protasiuka i Roberta Grzywn\u0119, a z widzenia Artura Zi\u0119tka i Andrzeja Michalaka. Zarzuca si\u0119 im, \u017ce nie znali rosyjskiego, co jest nieprawd\u0105, bo zar\u00f3wno Protasiuk, jak i Grzywna pos\u0142ugiwali si\u0119 tym j\u0119zykiem bardzo dobrze. Obaj posiadali uprawnienia do pilotowania tego samolotu, a tak\u017ce aktualne kontrole techniki pilotowania. Arek Protasiuk mia\u0142 w tym okresie najwi\u0119kszy w Polsce nalot na tupolewie, wi\u0119c m\u00f3wienie, \u017ce ta za\u0142oga by\u0142a niewyszkolona, jest nieprawd\u0105.
\r\n
\r\nJacy byli w kontaktach kole\u017ce\u0144skich?<\/strong>
\r\n– Arek by\u0142 bardzo mi\u0142ym, spokojnym i opanowanym cz\u0142owiekiem. Nigdy nie widzia\u0142em go zdenerwowanego czy zestresowanego. To by\u0142 naprawd\u0119 bardzo rozs\u0105dny ch\u0142opak, z otwartym umys\u0142em i m\u0105dr\u0105 g\u0142ow\u0105, z bardzo du\u017c\u0105 wiedz\u0105, nie tylko t\u0105 specjalistyczn\u0105, ale i og\u00f3ln\u0105. Mo\u017cna z nim by\u0142o porozmawia\u0107 na r\u00f3\u017cne tematy. Mia\u0142em kiedy\u015b przyjemno\u015b\u0107 uczestniczy\u0107 z Arkiem na szkoleniu w Zakopanem i rozmawia\u0107 z nim na tematy niezwi\u0105zane z lotnictwem. To by\u0142 naprawd\u0119 m\u0105dry, rozwa\u017cny i opanowany cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie pozwoli\u0142by sobie na to, by wywierano na nim jakie\u015b naciski i \u017ceby on si\u0119 tym naciskom podda\u0142.
\r\n
\r\nOcenia Pan jako niezasadne spekulacje, jakoby gen. B\u0142asik m\u00f3g\u0142 takie naciski wywiera\u0107 na kpt. Protasiuku?<\/strong>
\r\n– Oczywi\u015bcie. Sam jestem pilotem i lata\u0142em jako instruktor, ale tak\u017ce jako ucze\u0144 ze swoim instruktorem i nie dopuszczam my\u015bli, \u017ceby instruktor czy kto\u015b inny, kto siedzi w drugiej kabinie, kaza\u0142 mi zrobi\u0107 co\u015b niesamowitego, co nie pozwala pilotowi czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie w kabinie. Nawet gdyby kto\u015b m\u00f3wi\u0142, \u017ce mam co\u015b zrobi\u0107 niezgodnego ze swoim przekonaniem, to ja jako pilot tego bym nie zrobi\u0142. Ewentualnie kto\u015b m\u00f3g\u0142by spr\u00f3bowa\u0107 co\u015b takiego zrobi\u0107, gdyby ryzyko w systemie zero-jedynkowym wynosi\u0142o 50 procent. To ju\u017c jest jednak indywidualna ocena ka\u017cdego cz\u0142owieka i podj\u0119cie przez niego pewnego ryzyka. Natomiast jakiekolwiek naciski zewn\u0119trzne na pilota, kt\u00f3ry przygotowuje samolot do l\u0105dowania, i nakazanie mu zrobienia czego\u015b wbrew temu, co on umie i do czego by\u0142 przygotowywany, jest dla mnie nieprawdopodobne.
\r\n
\r\nJak zapami\u0119ta\u0142 Pan Roberta Grzywn\u0119?<\/strong>
\r\n– To by\u0142 weso\u0142y, mi\u0142o usposobiony cz\u0142owiek, z kt\u00f3rym zawsze bardzo dobrze si\u0119 rozmawia\u0142o. By\u0142 dowcipny, zawsze u\u015bmiechni\u0119ty, bardzo pogodny, z tak\u0105 otwart\u0105 dusz\u0105, jak ja to m\u00f3wi\u0119. Nigdy z nim ani z Arkiem nie lata\u0142em, nie wiem, jak zachowywali si\u0119 za sterami, aczkolwiek nie przypuszczam, \u017ceby ludzie, kt\u00f3rzy w normalnych kontaktach byli otwarci i pogodni, za sterami byli spanikowani i zestresowani. Nie przypuszczam, \u017ceby Arek Protasiuk czy Robert Grzywna byli takimi lud\u017ami, zreszt\u0105 nawet przy odlocie ich komenda na po\u017cegnanie by\u0142a bardzo mi\u0142a, wida\u0107 by\u0142o, \u017ce chyba b\u0119dzie im si\u0119 przyjemnie lecia\u0142o.
\r\n
\r\nDziennikarze i Rosjanie zrobili z nich jednak samob\u00f3jc\u00f3w, kt\u00f3rzy postanowili za wszelk\u0105 cen\u0119 l\u0105dowa\u0107.<\/strong>
\r\n– Nie. Byli to ludzie z du\u017cym do\u015bwiadczeniem. Sam przelata\u0142em w lotnictwie 17 lat na samolotach odrzutowych i nie znam nikogo, kto by chcia\u0142 si\u0119 zabi\u0107. W lotnictwie nie ma szale\u0144c\u00f3w. Uwa\u017cam, \u017ce przy l\u0105dowaniu tupolewa musia\u0142o si\u0119 sta\u0107 co\u015b takiego, czego oni si\u0119 po prostu nie spodziewali. Jestem przekonany, \u017ce do\u0142o\u017cyli wszelkich stara\u0144, by bezpiecznie wyl\u0105dowa\u0107.
\r\n
\r\nDlaczego nikt nie stan\u0105\u0142 w obronie za\u0142ogi i gen. B\u0142asika?<\/strong>
\r\n– Nie wiem, dlaczego nikt nie chcia\u0142 broni\u0107 ich wszystkich. Wiem, \u017ce w kwietniu i na pocz\u0105tku maja na temat katastrofy i pewnych rzeczy, kt\u00f3re wychodzi\u0142y w czasie wst\u0119pnego \u015bledztwa, wypowiada\u0142 si\u0119 pan gen. Anatol Czaban, szef szkolenia. P\u00f3\u017aniej g\u0142os zabiera\u0142 r\u00f3wnie\u017c gen. Krzysztof Za\u0142\u0119ski. My\u015bl\u0119, \u017ce wojsko wyciszy\u0142o si\u0119 dlatego, \u017ceby nie nakr\u0119ca\u0107 jakiej\u015b spirali domniema\u0144, domys\u0142\u00f3w medi\u00f3w.
\r\n
\r\nGenera\u0142 B\u0142asik by\u0142 w konflikcie z gen. Lechem Majewskim i p\u0142k. Edmundem Klichem?<\/strong>
\r\n– Nie wiem. Przynajmniej nie s\u0142ysza\u0142em o tym, \u017ceby byli w jakim\u015b konflikcie.
\r\n
\r\nTu\u017c po katastrofie zacz\u0119to podnosi\u0107 problem braku szkole\u0144 pilot\u00f3w Tu-154M na symulatorach. Mo\u017cna by\u0107 dobrym pilotem bez szkolenia na nich?<\/strong>
\r\n– Szkolenie na symulatorze jest niezb\u0119dne do dobrego latania. Trzeba by\u0107 szkolonym na symulatorze, \u017ceby si\u0119 czu\u0107 pewnie w powietrzu. Bez symulatora niekt\u00f3rych sytuacji w powietrzu po prostu si\u0119 nie przetrenuje. Natomiast wiemy, jak w ostatnich czasach odbywa\u0142y si\u0119 szkolenia symulatorowe. Niestety, szkolenia na symulatorach dla Tu-154 po prostu nie by\u0142o. Piloci je\u017adzili do Moskwy jedynie przy okazji remontu samolotu. Na prze\u0142omie 2008 i 2009 roku robili\u015bmy starania, \u017ceby piloci mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 szkolenia na symulatorach dla wszystkich typ\u00f3w statk\u00f3w powietrznych. Nie by\u0142o jednak wtedy oferent\u00f3w, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o wykorzysta\u0107 symulatory na wszystkie typy statk\u00f3w powietrznych. Na przyk\u0142ad na samolot CASA dopiero we wrze\u015bniu tego roku zosta\u0142 uruchomiony pierwszy symulator w Hiszpanii, wcze\u015bniej w Europie takiego symulatora nie by\u0142o. Problemem jest wi\u0119c dost\u0119pno\u015b\u0107 symulator\u00f3w, a nie to, \u017ce piloci nie chc\u0105 na nich lata\u0107. Za symulatory, np. dla \u015bmig\u0142owc\u00f3w bella czy samolot\u00f3w hercules, musieli\u015bmy w Si\u0142ach Powietrznych p\u0142aci\u0107 grube pieni\u0105dze i wysy\u0142a\u0107 pilot\u00f3w za granic\u0119: do Niemiec, Anglii czy Stan\u00f3w Zjednoczonych. Co z tego, \u017ce w Marynarce Wojennej w Siemirowicach mamy symulator M-28, skoro przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dni w roku by\u0142 on niesprawny.
\r\n
\r\nJak Pan ocenia stan floty powietrznej dla VIP?<\/strong>
\r\n– W tej chwili rz\u0105d Polski dysonuje samolotami embraer do przewozu najwa\u017cniejszych ludzi w pa\u0144stwie, kt\u00f3re obs\u0142uguj\u0105 piloci z LOT, wi\u0119c ich transport jest zabezpieczony. Si\u0142y Powietrzne maj\u0105 ju\u017c do dyspozycji samolot Tu-154, gdzie za\u0142oga posiada ju\u017c wznowione wszystkie uprawnienia do latania. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c samoloty Jak-40 do latania po kraju i pobliskiej Europie, wi\u0119c na razie lata\u0107 jest czym. Jaka jest kondycja tego sprz\u0119tu, trudno mi powiedzie\u0107. Natomiast na pewno taki kraj jak Polska, le\u017c\u0105cy w Europie \u015arodkowej, kt\u00f3ry ma prawie 40 milion\u00f3w obywateli, moim zdaniem, powinno by\u0107 sta\u0107 na wi\u0119ksz\u0105 flot\u0119 nowoczesnych samolot\u00f3w do przewozu najwa\u017cniejszych os\u00f3b w pa\u0144stwie.
\r\n
\r\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"HONOR 2010 – Solidarni z genera\u0142em Andrzejem B\u0142asikiem, Dow\u00f3dc\u0105 Si\u0142 Powietrznych RP \u00ef\u00bb\u00bfPrzy l\u0105dowaniu tupolewa na Siewiernym musia\u0142o si\u0119 sta\u0107 co\u015b, czego za\u0142oga si\u0119 nie spodziewa\u0142a. Z p\u0142k. rez. pilotem Wojciechem St\u0119pniem, by\u0142ym szefem Oddzia\u0142u Szkolenia Lotniczego – Szefostwa Wojsk Lotniczych Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Powietrznych, przyjacielem gen. Andrzeja B\u0142asika, Dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych RP, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29605\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}