{"id":29447,"date":"2010-12-18T00:13:25","date_gmt":"2010-12-18T05:13:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29447"},"modified":"2010-12-18T00:13:25","modified_gmt":"2010-12-18T05:13:25","slug":"to-oni-strzelali-w-tyl-glowy-tadeusz-m-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29447","title":{"rendered":"To oni strzelali w ty\u0142 g\u0142owy – Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jeden z oprawc\u00f3w, kt\u00f3rzy w stalinizmie wykonywali wyroki \u015bmierci na polskich patriotach, do dzi\u015b pobiera wysok\u0105 emerytur\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W latach 1944 – 1956 w wi\u0119zieniu przy ul. Rakowieckiej stracono ponad tysi\u0105c os\u00f3b. Wiele z nich by\u0142o ofiarami Piotra \u015amieta\u0144skiego i Aleksandra Dreja. Ustalili\u015bmy, \u017ce obaj ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Innemu seryjnemu zab\u00f3jcy z wi\u0119zienia w Kielcach i Radomiu, p\u0142k. Wac\u0142awowi Zi\u00f3\u0142kowi, III RP p\u0142aci co miesi\u0105c cztery tys. z\u0142otych.<\/strong>
\r\n
\r\n W latach 1945-50 Piotr \u015amieta\u0144ski by\u0142 na Mokotowie dow\u00f3dc\u0105 plutonu egzekucyjnego. S\u0105dz\u0105c z podpis\u00f3w na protoko\u0142ach wykonania wyrok\u00f3w \u015bmierci – ledwo pi\u015bmienny. W praktyce \u017cadnego plutonu nie by\u0142o. Zabija\u0142 tylko on.\u00a0 Mia\u0142 jedn\u0105, wypr\u00f3bowan\u0105 metod\u0119 – zabija\u0142 strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy, metod\u0105 sowieck\u0105. W ten spos\u00f3b zostali zamordowani polscy oficerowie w Katyniu. Zabija\u0142 \u017co\u0142nierzy AK, NSZ, WiN, dzia\u0142aczy niepodleg\u0142o\u015bciowych – wszystkich, kt\u00f3rzy nie podobali si\u0119 „ludowej” w\u0142adzy.
\r\n W\u015br\u00f3d najbardziej znanych wi\u0119\u017ani\u00f3w, od kuli \u015amieta\u0144skiego zgin\u0119li:<\/p>\r\n\r\n

Witold Pilecki – 25 maja 1948 r.,
\r\n Hieronim Dekutowski, „Zapora” – 7 marca 1949 r.,
\r\n Adam Doboszy\u0144ski – 29 sierpnia 1949 r.,<\/p>\r\n\r\n

Ich nazwiska mo\u017cna dzi\u015b znale\u017a\u0107 na pami\u0105tkowej tablicy umieszczonej na wi\u0119ziennym murze. Zostali pogrzebani prawdopodobnie na „\u0141\u0105czce” – dzisiejszej kwaterze „\u0141” cmentarza wojskowego na Pow\u0105zkach.
\r\n
\r\n DO IZRAELA?<\/strong>
\r\n
\r\n \u015amieta\u0144ski zaczyna\u0142 w bezpiece (Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Warszawie) na pocz\u0105tku 1945 r. jako wywiadowca. Funkcja kata kryje si\u0119 pod terminami: „do dyspozycji szefa” i „oficer do zlece\u0144”. By\u0142 te\u017c „agentem zaopatrzenia”, chyba po to, aby bardziej urozmaici\u0107 sobie monotonn\u0105 prac\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Do niedawna nie wiedzieli\u015bmy, jak ten etatowy morderca wygl\u0105da. Po raz pierwszy zdj\u0119cie starszego sier\u017canta Piotra \u015amieta\u0144skiego opublikowano w albumie Jacka Paw\u0142owicza „Rotmistrz Witold Pilecki 1901 – 1948” (Wydawnictwo Instytutu Pami\u0119ci Narodowej). Nam\u00f3wi\u0142em historyka IPN, aby pr\u00f3cz materia\u0142\u00f3w ikonograficznych przedstawiaj\u0105cych rotmistrza, jego rodzin\u0119 i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, pokaza\u0107 tak\u017ce twarze morderc\u00f3w – od przyw\u00f3dc\u00f3w komunistycznej partii i pa\u0144stwa, szefostwa Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, po „oficer\u00f3w” \u015bledczych bezpieki, s\u0119dzi\u00f3w, prokurator\u00f3w, w ko\u0144cu \u015amieta\u0144skiego. Jacek Paw\u0142owicz najd\u0142u\u017cej szuka\u0142 w\u0142a\u015bnie jego fotografii. Ale jest, uda\u0142o si\u0119.
\r\n \"\"
\r\n Po opublikowaniu albumu rozdzwoni\u0142y si\u0119 telefony – wreszcie, po latach mogli\u015bmy zobaczy\u0107 twarz (w bardziej dosadnych s\u0142owach: mord\u0119) tego oprawcy. Ale zaraz pojawi\u0142o si\u0119 pytanie: Co si\u0119 z nim dzieje? Nikt nigdy go nie odszuka\u0142. Ze sk\u0105pych relacji wiemy jedynie, \u017ce wi\u0119\u017aniowie Mokotowa nazywali go „Lodziarz” lub „Poniatowski”, ze wzgl\u0119du na d\u0142ugie bokobrody. Potem pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce wyjecha\u0142 do Izraela.
\r\n
\r\n JEDEN STRZA\u0141<\/strong>
\r\n
\r\n W egzekucji rotmistrza, pr\u00f3cz \u015amieta\u0144skiego, bra\u0142 udzia\u0142 m. in. zast\u0119pca naczelnika wi\u0119zienia mokotowskiego Ryszard Mo\u0144ko (dwa zawody: technik rolniczy i mechanik, do 1962 r. by\u0142 m.in. naczelnikiem wi\u0119zienia w Cz\u0119stochowie). Pi\u0119\u0107 lat temu, podczas procesu Czes\u0142awa \u0141api\u0144skiego oskar\u017conego przez IPN o udzia\u0142 w mordzie s\u0105dowym na Witoldzie Pileckim, zeznawa\u0142 (jako \u015bwiadek!!!): – 25 maja 1948 r., mi\u0119dzy godz. 21 i 21.30 do mojego gabinetu zg\u0142osi\u0142o si\u0119 czterech pan\u00f3w, dw\u00f3ch w mundurach wojskowych, dw\u00f3ch po cywilnemu. Byli z bezpieki. Na polecenie prokuratora [Stanis\u0142awa Cypryszewskiego – TMP] rozkaza\u0142em doprowadzenie Pileckiego na miejsce strace\u0144. To by\u0142 ma\u0142y, oddzielnie stoj\u0105cy budynek za X Pawilonem, kt\u00f3rym rz\u0105dzi\u0142 MBP, a oficerowie s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej nie mieli tam wst\u0119pu. Widzia\u0142em, jak prowadzili Pileckiego pod r\u0119ce, a on poprosi\u0142 ich, \u017ceby go pu\u015bcili, bo chce i\u015b\u0107 sam. Weszli do \u015brodka, ja zosta\u0142em na zewn\u0105trz. S\u0142ysza\u0142em jeden strza\u0142. Lekarz w wojskowym mundurze wszed\u0142 do budynku i stwierdzi\u0142 zgon”.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u0144ko pami\u0119ta\u0142 te\u017c \u015amieta\u0144skiego, ale nie wiedzia\u0142, co teraz robi. Informacji o kacie z Rakowieckiej nie ma w polskiej ewidencji: Wydziale Kadr Centralnego Zarz\u0105du S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej, Centralnym Departamencie Kadr MON, Archiwum Wojsk L\u0105dowych i jego trzech filiach, Biurze Ewidencji i Archiwum UOP. \u015amieta\u0144ski nie figuruje r\u00f3wnie\u017c w rejestrze PESEL. W zwi\u0105zku z brakiem jakichkolwiek danych o mordercy \u015bledztwo przeciwko niemu zosta\u0142o w 2004 r. umorzone. Ostatecznie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Piotr \u015amieta\u0144ski… zmar\u0142 jeszcze w 1950 r. na gru\u017alic\u0119.
\r\n
\r\n MEDALIK Z MATK\u0104 BOSK\u0104<\/strong>
\r\n
\r\n Po \u015amieta\u0144skim strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy na Mokotowie zabija\u0142 inny starszy sier\u017cant Aleksander Drej. Podobno by\u0142 wyj\u0105tkowo zach\u0142anny, wyk\u0142\u00f3ca\u0142 si\u0119 o ka\u017cd\u0105 nagrod\u0119 za egzekucj\u0119. W ko\u0144cu doczeka\u0142 si\u0119 – zarz\u0105dzeniem nr 19 MBP za ofiarn\u0105 prac\u0119 w zwalczaniu wrogiego podziemia otrzyma\u0142 premi\u0119 w wysoko\u015bci 30 tys. z\u0142.<\/p>\r\n\r\n

W wojew\u00f3dzkim UBP w Warszawie pojawi\u0142 si\u0119 prawie r\u00f3wno ze \u015amieta\u0144skim – w lutym 1945 r., te\u017c w roli m\u0142odszego wywiadowcy (sko\u0144czy\u0142 w 1954 r. jako m\u0142odszy referent, czyli s\u0142u\u017cbowej kariery nie zrobi\u0142). Tak jak \u015amieta\u0144ski by\u0142 „do dyspozycji szefa” i „do zlece\u0144”. Lubi\u0142 chwali\u0107 si\u0119, \u017ce tak bohatersko walczy\u0142 w czasie wojny w szeregach Armii Ludowej, \u017ce zosta\u0142 dwukrotnie ranny. Jego akta nic o tym jednak nie m\u00f3wi\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Drej zamordowa\u0142 wielu, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 po\u015bwi\u0119cali \u017cycie dla wolnej Polski, m.in. Zygmunta Szendzielarza, dow\u00f3dc\u0119 V Brygady Wile\u0144skiej. By\u0142 8 luty 1951 r. Z celi major „\u0141upaszko” zosta\u0142 wyprowadzony wczesnym wieczorem. Prokurator odczyta\u0142 wyrok \u015bmierci w imieniu Rzeczpospolitej. Potem oprawcy zmusili Szendzielarza, aby pochyli\u0142 si\u0119 do przodu. Chcieli, aby zobaczy\u0142 le\u017c\u0105ce na schodach martwe cia\u0142a trzech swoich koleg\u00f3w, zabitych przed chwil\u0105. Kula dosi\u0119g\u0142a „\u0141upaszk\u0119” o godz. 20.15. Tak przynajmniej wynika z protoko\u0142u egzekucji. Drej jest podpisany jako dow\u00f3dca plutonu egzekucyjnego. Jednak strzela\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy tylko on sam. Mimo up\u0142ywu lat zwyczaje na Rakowieckiej nie zmieni\u0142y si\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Nieca\u0142y miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej, 1 marca 1951 r. – w piwnicach domku gospodarczego na Mokotowie – wykona\u0142 wyrok na siedmiu cz\u0142onkach IV Zarz\u0105du Zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107. Komendant, pp\u0142k \u0141ukasz Ciepli\u0144ski, wiedzia\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie mia\u0142 pogrzebu, tylko zostanie wrzucony pod os\u0142on\u0105 nocy do jakiego\u015b bezimiennego do\u0142u. Dlatego tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 po\u0142kn\u0105\u0142 medalik z Matk\u0105 Bosk\u0105. Mimo to jego cia\u0142a, jak i podkomendnych do dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107. Drej zabija\u0142 w dziesi\u0119ciominutowych odst\u0119pach, co oznacza, \u017ce egzekucja ca\u0142ego IV Zarz\u0105du WiN trwa\u0142a 70 minut. Gdyby mia\u0142 pomocnik\u00f3w, gdyby naprawd\u0119 istnia\u0142 zapisany w ubeckich papierach pluton egzekucyjny, sprawa mog\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 znacznie sprawniej…
\r\n
\r\n „POCHOWANI” W GNOJ\u00d3WCE<\/strong>
\r\n
\r\n Drej spe\u0142nia\u0142 si\u0119 w roli kata ju\u017c za czas\u00f3w \u015amieta\u0144skiego. 19 lutego 1947 r. p\u00f3\u017anym wieczorem pojawi\u0142 si\u0119 w P\u0142o\u0144sku. W tamtejszym wi\u0119zieniu m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce przyjecha\u0142 funkcjonariusz UB z centrali, czyli z Rakowieckiej. Dlaczego Drej zawita\u0142 do P\u0142o\u0144ska? Mia\u0142 zastrzeli\u0107 trzech m\u0119\u017cczyzn – \u017co\u0142nierzy Ruchu Oporu Armii Krajowej. Bronis\u0142aw Urba\u0144ski ps. Andrzej, „\u015alepy”, Zygmunt Ciarka „Sowa” i Marceli Gajewski „M\u015bciciel” 9 grudnia 1946 r. zostali skazani na KS przez Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Warszawie. Mieli jednak nadziej\u0119, \u017ce unikn\u0105 \u015bmierci – za trzy dni wchodzi\u0142a w \u017cycie amnestia, kt\u00f3ra mia\u0142a ich obj\u0105\u0107. Nawet wi\u0119zienni stra\u017cnicy powtarzali im, \u017ce mog\u0105 spa\u0107 spokojnie.<\/p>\r\n\r\n

Jednak Aleksander Drej na darmo by nie przyje\u017cd\u017ca\u0142. Min\u0119\u0142o kilka godzin i w towarzystwie innych funkcjonariuszy wi\u0119ziennych wyprowadzi\u0142 trzech \u017co\u0142nierzy Niepodleg\u0142ej na zaplecze p\u0142o\u0144skiego aresztu. By\u0142o kilka minut przed trzeci\u0105 w nocy. Konw\u00f3j zatrzyma\u0142 si\u0119 przy nale\u017c\u0105cej do zak\u0142adu karnego chlewni. Tu Drej otworzy\u0142 do niewinnych ogie\u0144. Najpierw pos\u0142a\u0142 do nich seri\u0119 z karabinu, potem wyci\u0105gn\u0105\u0142 pistolet i dobija\u0142 ka\u017cdego strza\u0142em z pistoletu w g\u0142ow\u0119. Teraz trzeba by\u0142o zabitych „pochowa\u0107”. Nie namy\u015blaj\u0105c si\u0119 wiele wrzuci\u0142 ich cia\u0142a do do\u0142u, wy\u017c\u0142obionego przez strumie\u0144 gnoju i b\u0142ota, wylewaj\u0105cych si\u0119 z chlewni. Aby \u017caden \u015blad nie pozosta\u0142, przykry\u0142 trupy ROAK-owc\u00f3w jeszcze jedn\u0105 warstw\u0105 gnoj\u00f3wki. Plan faktycznie powi\u00f3d\u0142by si\u0119, gdyby nie \u015bwiadek, przyjaciel jednego z zamordowanych, kt\u00f3ry widzia\u0142 ca\u0142e zdarzenie z okna celi.<\/p>\r\n\r\n

Po odej\u015bciu z bezpieki Aleksander Drej przez rok pracowa\u0142 w milicji. Zosta\u0142 jednak zwolniony wobec braku „przygotowania do s\u0142u\u017cby w MO”, gdy\u017c „przez okres s\u0142u\u017cby w BP st. sier\u017c. Drej wykonywa\u0142 zlecenia specjalne”. Krwawy kat zmar\u0142 kilka lat temu w Warszawie. Do ko\u0144ca pobiera\u0142 resortow\u0105 emerytur\u0119 dla szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conych.
\r\n
\r\n MAJOR PLAMA<\/strong>
\r\n
\r\n Jeszcze jeden oprawca, kt\u00f3ry mia\u0142 ju\u017c nie \u017cy\u0107, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142a to celowa dezinformacja. To Wac\u0142aw Zi\u00f3\u0142ek – kat z Kielc, ur. w 1927 r., znany w ubecji jako „major Plama”. Typ ten nie tylko by\u0142 naczelnikiem kieleckiego wi\u0119zienia, ale osobi\u015bcie wykonywa\u0142 wyroki \u015bmierci na cz\u0142onkach antykomunistycznego podziemia. To on r\u00f3wnie\u017c torturowa\u0142 s\u0142ynnego „Szarego” – Antoniego Hed\u0119. Katem by\u0142 r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119zieniu w Radomiu.
\r\n \"\"
\r\n Stefan Bembi\u0144ski „Harna\u015b” (kt\u00f3ry 9 wrze\u015bnia 1945 r. wraz ze swoim oddzia\u0142em przeprowadzi\u0142 brawurow\u0105 akcj\u0119 zaj\u0119cia Radomia, zdobycia tamtejszego wi\u0119zienia i uwolnienia aresztowanych) w wydanych w 1996 r. wspomnieniach „Te pokolenia z bohaterstwa znane” pisa\u0142, \u017ce w radomskim areszcie „wczesnym rankiem wykonywano codziennie wyroki \u015bmierci. (…) Kat, Wac\u0142aw Zi\u00f3\u0142ek, wyst\u0119puj\u0105cy przy wykonywaniu tej czynno\u015bci w polskim mundurze porucznika, zjawia\u0142 si\u0119 w wi\u0119zieniu po po\u0142udniu. (…) Kaza\u0142 oddzia\u0142owemu otwiera\u0107 cele ze skaza\u0144cami i z korytarza przygl\u0105da\u0142 si\u0119 im. Taksowa\u0142 ka\u017cdego. By\u0142 dobrym rzemie\u015blnikiem. Za ka\u017cdy wyczyn otrzymywa\u0142 600 do 700 \u00f3wczesnych z\u0142. Potem wychodzi\u0142 na zewn\u0119trzne podw\u00f3rko, sprawdza\u0142, czy na drodze przemarszu ze skazanym nie ma zanieczyszcze\u0144, kamieni, kawa\u0142k\u00f3w \u017celaza czy drewna. Z kolei kierowa\u0142 si\u0119 do gara\u017cu. Sprawdza\u0142, czy p\u0119tla dobrze si\u0119 zaciska, czy urz\u0105dzenie uruchamiaj\u0105ce zapadni\u0119 dzia\u0142a cicho i sprawnie. Potem wychodzi\u0142 z wi\u0119zienia i zjawia\u0142 si\u0119 rano”.<\/p>\r\n\r\n

Pr\u00f3cz u\u015bmiercania niewinnych Wac\u0142aw Zi\u00f3\u0142ek ma na koncie jeszcze inne „sukcesy” – w 1946 r. z ramienia resortu uczestniczy\u0142 (m.in. razem z Adamem Humerem) w prowokacji, kt\u00f3r\u0105 PRL-owska historiografia nazwa\u0142a „pogromem kieleckim”. Dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Zi\u00f3\u0142ek przeszed\u0142 do Milicji Obywatelskiej, a w latach 90. na emerytur\u0119 (w stopniu pu\u0142kownika). O niema\u0142ych pieni\u0105dzach, kt\u00f3re dostaje, pisali\u015bmy na wst\u0119pie.
\r\n
\r\n Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jeden z oprawc\u00f3w, kt\u00f3rzy w stalinizmie wykonywali wyroki \u015bmierci na polskich patriotach, do dzi\u015b pobiera wysok\u0105 emerytur\u0119. W latach 1944 – 1956 w wi\u0119zieniu przy ul. Rakowieckiej stracono ponad tysi\u0105c os\u00f3b. Wiele z nich by\u0142o ofiarami Piotra \u015amieta\u0144skiego i Aleksandra Dreja. Ustalili\u015bmy, \u017ce obaj ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Innemu seryjnemu zab\u00f3jcy z wi\u0119zienia w Kielcach i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,114,18,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29447\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}