{"id":29445,"date":"2010-12-18T00:01:35","date_gmt":"2010-12-18T05:01:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29445"},"modified":"2010-12-18T00:01:35","modified_gmt":"2010-12-18T05:01:35","slug":"dlaczego-nikt-nie-pyta-o-naciski-na-kontrolerow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29445","title":{"rendered":"Dlaczego nikt nie pyta o naciski na kontroler\u00f3w?"},"content":{"rendered":"

Rosjanie robi\u0105 wszystko, by jedyn\u0105 konsekwencj\u0105 dzia\u0142a\u0144 kontroler\u00f3w na Siewiernym by\u0142o zaaplikowanie im czterech godzin wyk\u0142ad\u00f3w na temat tego, co to jest mg\u0142a i jak rozpozna\u0107 to niebezpieczne zjawisko atmosferyczne.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z dr. Tadeuszem Augustynowiczem, by\u0142ym koordynatorem lotnisk wojskowych, pracownikiem PLL LOT, mened\u017cerem Cargo Terminal London Heathrow Airport, rozmawia Anna Ambroziak<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dlaczego przes\u0142uchania kontroler\u00f3w lot\u00f3w s\u0105 tak istotne dla ustalenia przyczyn katastrof lotniczych?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– Bo kontrola lot\u00f3w jest jednym z najwa\u017cniejszych filar\u00f3w bezpiecze\u0144stwa \u017ceglugi powietrznej. Wielokrotnie dochodzi\u0142o do katastrof lotniczych w wyniku b\u0142\u0119d\u00f3w na wie\u017cy kontroli lot\u00f3w lub niew\u0142a\u015bciwej wsp\u00f3\u0142pracy na linii kontroler – samolot. Najs\u0142ynniejszym przyk\u0142adem tego typu tragedii jest zderzenie w powietrzu w roku 2002 ponad Uberlingen w Niemczech samolotu Tu-154 z Boeingiem B-757, gdy zgin\u0119\u0142y wszystkie osoby na pok\u0142adach obydwu maszyn. Zawini\u0142 kontroler lot\u00f3w. Nie tylko piloci, ale te\u017c kontrolerzy s\u0105 tylko lud\u017ami i czasem mog\u0105 pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy. Dlatego w ka\u017cdym \u015bledztwie po katastrofie lotniczej prac\u0119 jednych i drugich trzeba przeanalizowa\u0107 drobiazgowo. Bardzo cz\u0119sto kontroler jest jedynym bezpo\u015brednim \u015bwiadkiem i jedynym uczestnikiem zdarzenia lotniczego, kt\u00f3ry mo\u017ce udzieli\u0107 wyja\u015bnie\u0144, bo piloci i pasa\u017cerowie ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Tak w\u0142a\u015bnie jest teraz. Gdy w roku 2005 w Barcelonie Tu-154M wyl\u0105dowa\u0142 obok pasa startowego, hiszpa\u0144ska komisja badaj\u0105ca ten drobny incydent przeanalizowa\u0142a niezwykle dok\u0142adnie prac\u0119 kontroli lot\u00f3w, w raporcie ko\u0144cowym opisano szczeg\u00f3\u0142owo kolejne wykonywane przez nich czynno\u015bci: kontakt z poszczeg\u00f3lnymi za\u0142ogami, konsultacje telefoniczne, kolejne decyzje i procedury, do kt\u00f3rych przyst\u0119powa\u0142a kontrola. Na ka\u017cdym etapie pojawi\u0142y si\u0119 konkluzje zebrane w szczeg\u00f3\u0142owe wnioski. Chcia\u0142bym, aby by\u0142o tak i w smole\u0144skim przypadku, lecz ju\u017c wiemy, \u017ce nie b\u0119dzie. Cho\u0107 sytuacja, do jakiej dosz\u0142o w Smole\u0144sku, jest zdecydowanie bardziej powa\u017cna. Rosjanie nie chc\u0105 ujawni\u0107 prawdy, a wr\u0119cz przeciwnie – d\u0105\u017c\u0105 do zachwiania proporcji winy poszczeg\u00f3lnych s\u0142u\u017cb, tak aby ca\u0142o\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci spad\u0142a na nie\u017cyj\u0105cego kapitana samolotu mjr. pil. Arkadiusza Protasiuka. W\u0142a\u015bnie temu maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 te konkretne modyfikacje w zeznaniach kontroler\u00f3w. Zmieniaj\u0105 one karygodnie ich sens i wypaczaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, tak \u017ceby dostosowa\u0107 j\u0105 do niesp\u00f3jnej wersji oficjalnej, serwowanej opinii publicznej. Nawet rosyjski lotnik, kapitan Michai\u0142 Makarow powiedzia\u0142 w rozmowie z „Naszym Dziennikiem”, \u017ce uniewa\u017cnienie zezna\u0144 kontroler\u00f3w jest niepowa\u017cne. Czy przypomnia\u0142o im si\u0119 co\u015b nowego? A mo\u017ce dostali nowe instrukcje, co powiedzie\u0107 w prokuraturze?<\/p>\r\n\r\n

W nowych, dos\u0142anych polskiej prokuraturze z Moskwy zeznaniach Paw\u0142a Plusnina i Wiktora Ry\u017cenki brakuje pewnych komend.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– Brak komend, kt\u00f3re wyda\u0142a wie\u017ca, a kt\u00f3re s\u0105 wyra\u017anie obecne nawet w rosyjskim stenogramie (o mocno w\u0105tpliwej autentyczno\u015bci) z rzekomych rozm\u00f3w polskiej za\u0142ogi, jest bezpo\u015brednim dowodem na niezgodno\u015b\u0107 zezna\u0144 kontroler\u00f3w z prawd\u0105. To znaczy, \u017ce k\u0142ami\u0105 albo rosyjscy kontrolerzy, albo rosyjski stenogram. Trzecia osoba – tak twierdzi polski akredytowany przy rosyjskim MAK, p. przew. p\u0142k pil. dr Edmund Klich – by\u0142a na wie\u017cy i na obecno\u015b\u0107 tam posiada\u0142a zezwolenie. Jak zatem Rosjanie mog\u0105 teraz zaprzecza\u0107 istnieniu p\u0142k. Niko\u0142aja Krasnokutskiego, kt\u00f3ry przecie\u017c by\u0142 na wie\u017cy i kt\u00f3ry pyta\u0142 o zdanie Moskw\u0119, nim zapad\u0142y tam jakiekolwiek proceduralne decyzje. A by\u0142y to decyzje kluczowe dla \u017cycia 96 os\u00f3b, w tym prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i sze\u015bciu czynnych genera\u0142\u00f3w NATO. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, w jaki spos\u00f3b media zaatakowa\u0142y nie\u017cyj\u0105cego dow\u00f3dc\u0119 Si\u0142 Powietrznych gen. Andrzeja B\u0142asika za to, \u017ce na kilka sekund wszed\u0142 do kokpitu, by potowarzyszy\u0107 pilotom. Nie pozwoli\u0142 sobie na \u017cadne sugestie wobec nich, za\u015b jego d\u0142u\u017cszej ni\u017c co najwy\u017cej kilka sekund obecno\u015bci przeczy stenogram MAK. Mimo to pot\u0119\u017cny medialny atak usi\u0142owa\u0142 wm\u00f3wi\u0107 opinii publicznej, \u017ce gen. B\u0142asik zmusza\u0142 pilot\u00f3w do l\u0105dowania, a nawet, \u017ce przej\u0105\u0142 stery prezydenckiej maszyny. Tymczasem ani komisja, ani media nie zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad tym, co robi\u0142 Krasnokutski, jakim prawem dzwoni\u0142 do Moskwy? Gdzie podzia\u0142a si\u0119 niezale\u017cno\u015b\u0107 kontrolera lot\u00f3w, na kt\u00f3rego nie powinno by\u0107 nacisk\u00f3w, kt\u00f3ry w swoim skrawku przestrzeni powietrznej musi by\u0107 panem i w\u0142adc\u0105, bo to on i tylko on odpowiada za bezpiecze\u0144stwo lataj\u0105cych tam samolot\u00f3w? Tymczasem tu pojawia si\u0119 jaki\u015b Krasnokutski, pu\u0142kownik, osoba wy\u017csza stopniem od rzeczywistych kontroler\u00f3w, kt\u00f3ra przyje\u017cd\u017ca specjalnie z Tweru, by wydawa\u0107 im polecenia i za ka\u017cdym razem konsultuje si\u0119 z Moskw\u0105 – z nieznanym o\u015brodkiem decyzyjnym „Logika”.<\/p>\r\n\r\n

Jak t\u0142umaczy Pan fakt, \u017ce do tej pory nie ustalono nawet formalnego statusu lotu i lotniska?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– Nale\u017cy rozgraniczy\u0107 tutaj dwie kwestie. Zar\u00f3wno lotnisko, jak i przestrze\u0144 powietrzna mog\u0105 by\u0107 cywilne lub wojskowe. Tak\u017ce samolot mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do lotnictwa cywilnego albo do pa\u0144stwowego. Jak m\u00f3wi wyra\u017anie konwencja chicagowska z 1944 roku, lotnictwo wojskowe jest lotnictwem pa\u0144stwowym, nie jest lotnictwem cywilnym. Je\u015bli na terenie Rosji rozbi\u0142by si\u0119 samolot Polskich Linii Lotniczych LOT, a wi\u0119c statek powietrzny cywilny – to wypadek z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 by\u0142by badany wed\u0142ug za\u0142\u0105cznika 13. do konwencji chicagowskiej, poniewa\u017c tego w\u0142a\u015bnie dotyczy ta konwencja. Wtedy udzia\u0142 Polski w \u015bledztwie rosyjskim by\u0142by znikomy. Co innego, je\u015bli katastrofie ulega samolot wojskowy, lotnictwa pa\u0144stwowego, a takiego konwencja nie obejmuje. Wtedy nale\u017cy znale\u017a\u0107 inny dokument, a jest nim umowa polsko-rosyjska z 1993 roku, kt\u00f3ra wyra\u017anie m\u00f3wi o powo\u0142aniu wsp\u00f3lnej komisji. Mimo \u017ce samolot prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego, rz\u0105dowy samolot w dyspozycji wojska, nie podlega\u0142 konwencji chicagowskiej, to Polska zrzek\u0142a si\u0119 czynnego udzia\u0142u w \u015bledztwie i wp\u0142ywu na jego bieg, przyjmuj\u0105c w\u0142a\u015bnie konwencj\u0119 chicagowsk\u0105 za podstaw\u0119 prawn\u0105 dochodzenia. To tak, jakby do sprawy zatoni\u0119cia statku na wodach Ba\u0142tyku skierowa\u0107 komisj\u0119 badania wypadk\u00f3w kolejowych dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w oparciu o kodeks drogowy. Tak samo w \u015bwietle prawa wygl\u0105da obecne \u015bledztwo. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

S\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych na lotnisku wojskowym obowi\u0105zuj\u0105 procedury cywilne?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– By\u0142em na wielu lotniskach wojskowych i cywilnych: w ZSRS, Rosji, Afganistanie, Uzbekistanie, Polsce, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech Wschodnich, Zachodnich i Zjednoczonych, Czechos\u0142owacji, Rumunii, jako ekspert, pracownik lotnictwa czy jako najzwyklejszy pasa\u017cer. Znam obydwa smole\u0144skie lotniska – p\u00f3\u0142nocne i po\u0142udniowe. Nigdy nie widzia\u0142em, aby na lotnisku wojskowym (zw\u0142aszcza w takim kraju, jakim jest Rosja) obowi\u0105zywa\u0142y procedury cywilne. By\u0142oby to patologiczne, poniewa\u017c s\u0105 konkretne wojskowe regulaminy, kt\u00f3re takich rzeczy zakazuj\u0105. W Smole\u0144sku panowa\u0142y procedury wojskowe – \u017co\u0142nierze na lotnisku wojskowym sprowadzali do l\u0105dowania samolot wojskowy, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 poza cywiln\u0105 przestrzeni\u0105 powietrzn\u0105, kontrolowan\u0105 przez cywiln\u0105 wie\u017c\u0119 kontroli lot\u00f3w. Kontroler pyta kapitana, czy l\u0105dowa\u0142 na lotnisku wojskowym. Drugi sprowadza samolot na radarze PAR, co jest niespotykane obecnie na lotniskach cywilnych. Pada wreszcie komenda: „Posadka dopa\u0142nitielno”, znana tylko w wojsku. Jest poprzedzona raportem „podwozie i klapy ma wypuszczone” – to wszystko procedury czysto wojskowe. Nie obowi\u0105zywa\u0142y tam cywilne zasady, kt\u00f3re usi\u0142uje autorytatywnie wm\u00f3wi\u0107 nam Jerzy Miller i asystuj\u0105ca mu w tym gen. Tatiana Anodina.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego Rosjanom tak zale\u017cy na uznaniu cywilnej procedury?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

– Odpowied\u017a jest prosta. Przy procedurach wojskowych to na kontrolerach spoczywa odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, \u017ce przy tych warunkach, kt\u00f3re by\u0142y, wydali warunkow\u0105 zgod\u0119 na l\u0105dowanie, i za to, \u017ce tak nieudolnie naprowadzali samolot. W warunkach cywilnych wszystko da si\u0119 zwali\u0107 na nie\u017cyj\u0105cego kapitana, a komendanturze lotniska co najwy\u017cej zaleci\u0107 mo\u017cna dodatkowe przeszkolenie kontroler\u00f3w – podobno po to, by takie straszne tragedie nie zdarza\u0142y si\u0119 ju\u017c w przysz\u0142o\u015bci. Je\u015bli wi\u0119c przyjmiemy, \u017ce obowi\u0105zywa\u0142y procedury cywilne, dojdziemy do prostego wniosku – za wszystko, co wydarzy\u0142o si\u0119 10 kwietnia, odpowiada nie\u017cyj\u0105cy dow\u00f3dca tupolewa Arkadiusz Protasiuk, a kontrolerom nale\u017cy zaaplikowa\u0107 cztery godziny wyk\u0142ad\u00f3w na temat tego, co to jest mg\u0142a i jak rozpozna\u0107 to niebezpieczne zjawisko atmosferyczne. Je\u015bli natomiast rozpatrzymy sytuacj\u0119 w kategorii rosyjskich procedur wojskowych, b\u0119dziemy mogli rzeczywi\u015bcie po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 kolejne elementy uk\u0142adanki. Kto z kim konsultowa\u0142 si\u0119 i jakie w zwi\u0105zku z tym podejmowa\u0142 decyzje – proces decyzyjny jest przecie\u017c inny na wie\u017cy cywilnej. Co dzia\u0142o si\u0119 i jakie by\u0142y tego nast\u0119pstwa. Wreszcie b\u0119dzie mo\u017cna okre\u015bli\u0107 prawdziwe przyczyny katastrofy i to, jakie kto pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0119dy – wypuszczaj\u0105c samolot z Warszawy, a potem zezwalaj\u0105c na jego l\u0105dowanie w Smole\u0144sku. Mam jeszcze nadziej\u0119, \u017ce polska prokuratura nie przejmie si\u0119 skoordynowanymi dzia\u0142aniami rz\u0105d\u00f3w RP i Rosji, MAK, rz\u0105dowych komisji Millera i Putina, a tak\u017ce medialnej ofensywie indoktrynacji, lecz wykorzysta swoj\u0105 niezawis\u0142o\u015b\u0107, by po wnikliwym \u015bledztwie udzieli\u0107 Polakom wiarygodnej odpowiedzi, dlaczego nie \u017cyje elita polskiego pa\u0144stwa z najlepiej wykszta\u0142conymi genera\u0142ami i urz\u0119dnikami na czele. Na pewno gwarantem wyja\u015bnienia sprawy by\u0142oby powo\u0142anie naprawd\u0119 niezale\u017cnej mi\u0119dzynarodowej komisji. Inaczej spraw\u0119 spowije mg\u0142a i mrok historii. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rosjanie robi\u0105 wszystko, by jedyn\u0105 konsekwencj\u0105 dzia\u0142a\u0144 kontroler\u00f3w na Siewiernym by\u0142o zaaplikowanie im czterech godzin wyk\u0142ad\u00f3w na temat tego, co to jest mg\u0142a i jak rozpozna\u0107 to niebezpieczne zjawisko atmosferyczne. Z dr. Tadeuszem Augustynowiczem, by\u0142ym koordynatorem lotnisk wojskowych, pracownikiem PLL LOT, mened\u017cerem Cargo Terminal London Heathrow Airport, rozmawia Anna Ambroziak Dlaczego przes\u0142uchania kontroler\u00f3w lot\u00f3w s\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29445"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29445"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29445\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}