{"id":29074,"date":"2010-12-07T13:33:27","date_gmt":"2010-12-07T18:33:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29074"},"modified":"2010-12-07T13:33:27","modified_gmt":"2010-12-07T18:33:27","slug":"lista-zaniedban-od-a-jak-arabski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29074","title":{"rendered":"Lista zaniedba\u0144 od „a” jak Arabski"},"content":{"rendered":"

\u0179aden wyw\u00f3d prawny nie jest w stanie mnie przekona\u0107, \u017ce rz\u0105d polski wybra\u0142 w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 ochrony interes\u00f3w swoich obywateli, przekazuj\u0105c \u015bledztwo smole\u0144skie obcemu krajowi.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u00ef\u00bb\u00bfZ Ew\u0105 Kochanowsk\u0105, wdow\u0105 po Rzeczniku Praw Obywatelskich dr. Januszu Kochanowskim, rozmawia Marta Ziarnik<\/strong>
\r\n
\r\nOd katastrofy smole\u0144skiej min\u0119\u0142o prawie osiem miesi\u0119cy. Jak ocenia Pani dotychczasowy spos\u00f3b prowadzenia \u015bledztwa w tej sprawie?<\/strong>
\r\n– Nie jestem prawnikiem, wi\u0119c nie mog\u0119 ocenia\u0107 finezji prawniczych zawi\u0142o\u015bci i procedur. I cho\u0107 – jak wspomnia\u0142am – nie potrafi\u0119 oceni\u0107 lex, czyli litery prawa, to jednak z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wiem, jak powinien wygl\u0105da\u0107 ius, czyli duch prawa. \u0179aden wyw\u00f3d prawny nie jest w stanie mnie przekona\u0107, \u017ce rz\u0105d polski wybra\u0142 w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 dla ochrony interes\u00f3w swoich obywateli, przekazuj\u0105c \u015bledztwo w sprawie katastrofy obcemu krajowi.
\r\n
\r\nCzego najbardziej brakuje Pani w post\u0119powaniu prokurator\u00f3w?<\/strong>
\r\n– W\u0142a\u015bnie to uderza najmocniej. Wydaje si\u0119 bowiem, \u017ce post\u0119powanie narzucone prokuraturze ma na celu chroni\u0107 bardziej procedury rosyjskie ni\u017c polskie. Na \u015bledztwo prowadzone przez prokuratur\u0119 decyduj\u0105cy wp\u0142yw maj\u0105 decyzje rz\u0105dowe i podj\u0119te po wypadku procedury post\u0119powania. Prokuratorzy nieposiadaj\u0105cy wsparcia rz\u0105du maj\u0105 zwi\u0105zane r\u0119ce.
\r\n
\r\nJakie by\u0142o Pani pocz\u0105tkowe wyobra\u017cenie o dzia\u0142aniach prokuratury?<\/strong>
\r\n– Jest dla mnie rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce gdy prowadzi si\u0119 \u015bledztwo w sprawie katastrofy o niespotykanym dotychczas wymiarze, w kt\u00f3rej na terytorium obcego pa\u0144stwa ginie prezydent innego kraju, polskie organa sprawiedliwo\u015bci powinny w prowadzonym \u015bledztwie jako\u015b zaznaczy\u0107 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. I to mo\u017ce raczej po stronie swoich obywateli.
\r\n
\r\nA czy nie jest tak, \u017ce Pani oczekiwania wobec prokuratury ewoluowa\u0142y?<\/strong>
\r\n– Rzeczywi\u015bcie, przyznaj\u0119, \u017ce pocz\u0105tkowo moje oczekiwania w stosunku do prokuratury by\u0142y idealistyczne i naiwne. Poznawanie akt i kolejne spotkania prokurator\u00f3w z rodzinami pog\u0142\u0119biaj\u0105 tylko moje przekonanie o bezsilno\u015bci prokuratury. Has\u0142o „prokuratura jest niezale\u017cna” to prosty wykr\u0119t uzasadniaj\u0105cy brak wsparcia i pomocy polskiego rz\u0105du. \u0179aden szanuj\u0105cy si\u0119 rz\u0105d nigdy nie powinien doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce rodziny s\u0105 zmuszone odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka. A w\u0142a\u015bnie z \u0142amaniem tej konwencji mamy teraz do czynienia.
\r\n
\r\nMa Pani nadal kredyt zaufania dla rz\u0105du i prowadz\u0105cych \u015bledztwo?<\/strong>
\r\n– Na zaufanie trzeba sobie zas\u0142u\u017cy\u0107. \u0179yj\u0119 w tym kraju wystarczaj\u0105co d\u0142ugo, aby widzie\u0107, \u017ce wielkie afery – te z pierwszych stron gazet – nigdy nie zostaj\u0105 wyja\u015bnione do ko\u0144ca. Z przerwanej kadencji mojego M\u0119\u017ca, Rzecznika Praw Obywatelskich, wiem, \u017ce rocznie kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy spraw w Biurze RPO dotyczy skarg obywateli na dzia\u0142alno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w, prokuratury i administracji. Sama te\u017c borykam si\u0119 z drobn\u0105 spraw\u0105 administracyjn\u0105, kt\u00f3ra nie mo\u017ce si\u0119 zako\u0144czy\u0107 od blisko 65 lat. St\u0105d jestem absolutnie pewna, \u017ce przy takich staraniach, jakie dot\u0105d zosta\u0142y podj\u0119te, szanse na wyja\u015bnienie przyczyn katastrofy smole\u0144skiej oraz wskazanie i os\u0105dzenie winnych s\u0105 \u017cadne.
\r\nZreszt\u0105 ostatnio nawet sam premier Tusk skar\u017cy si\u0119 na rozdwojenie ja\u017ani w kwestii \u015bledztwa smole\u0144skiego. „W sprawie \u015bledztwa staram si\u0119 by\u0107 pow\u015bci\u0105gliwy, moj\u0105 rol\u0105 jest pomaga\u0107, poniewa\u017c tam jako przedstawiciel administracji rz\u0105dowej jestem przedmiotem sprawdzania, czy wszystko by\u0142o w porz\u0105dku, wi\u0119c ta podw\u00f3jna rola nie jest \u0142atwa – cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z jednej strony odpowiada za to, \u017ceby wszystko dzia\u0142a\u0142o sprawnie, a z drugiej strony jako tego, kt\u00f3ry b\u0119dzie te\u017c oceniany przez i wymiar sprawiedliwo\u015bci, i komisj\u0119” – powiedzia\u0142 Donald Tusk. Ot\u00f3\u017c to, z tego w\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017cenia wychodz\u0105 wszystkie apele o powo\u0142anie niezale\u017cnej mi\u0119dzynarodowej komisji ds. zbadania przyczyn katastrofy. Podobne rozterki powinien mie\u0107 rosyjski Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy (MAK), b\u0119d\u0105cy tak\u017ce s\u0119dzi\u0105 we w\u0142asnej sprawie. Wyj\u015bciem z tej matni mo\u017ce by\u0107 jedynie zwr\u00f3cenie si\u0119 do Parlamentu Europejskiego w zwi\u0105zku z wej\u015bciem w \u017cycie Rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 996\/2010 dotycz\u0105cego badania katastrof lotniczych. To rozwi\u0105zanie wychodzi tak\u017ce naprzeciw rosyjskim deklaracjom transparentnego i niebudz\u0105cego w\u0105tpliwo\u015bci wyja\u015bnienia przyczyn katastrofy, wyra\u017conym przez prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa.
\r\n
\r\nCzy osiem miesi\u0119cy temu przypuszcza\u0142a Pani, \u017ce pod koniec roku to \u015bledztwo b\u0119dzie na takim w\u0142a\u015bnie etapie?<\/strong>
\r\n– A\u017c takiej mizerii jednak si\u0119 nie spodziewa\u0142am.
\r\n
\r\nJak odebra\u0142a Pani informacje o uniewa\u017cnieniu zezna\u0144 rosyjskich kontroler\u00f3w – Plusnina i Ry\u017cenki?<\/strong>
\r\n– To dopiero kuriozum! Gdyby sytuacja nie by\u0142a tak tragiczna, to mo\u017cna by si\u0119 nie\u017ale ubawi\u0107, obserwuj\u0105c starania dy\u017curnych rusofil\u00f3w, aby to zgrabnie uzasadni\u0107.
\r\n
\r\nSkoro ju\u017c jeste\u015bmy przy kuriozalnych sytuacjach, o czym mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 wyciek a\u017c 63 tom\u00f3w akt dotycz\u0105cych \u015bledztwa smole\u0144skiego?<\/strong>
\r\n– Akta maj\u0105 to do siebie, \u017ce wyciekaj\u0105 – celowo lub przypadkiem (vide: afera WikiLeaks). Dla mnie jednak naprawd\u0119 obrzydliwe by\u0142o to, \u017ce manipulowano faktami, podaj\u0105c za prawdziwe sugestie, kt\u00f3re zaledwie kilka stron dalej zosta\u0142y zdezawuowane. No i chyba \u017ca\u0142osne jest to, ile „sensacji” uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 dziennikarzom \u015bledczym w 63 tomach, prawda? A skutki wycieku i tak skrupi\u0142y si\u0119 na rodzinach. Zabroniono nam kopiowania akt i to my jeste\u015bmy przes\u0142uchiwani na okoliczno\u015b\u0107 tego przecieku!
\r\nChcia\u0142abym te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce MAK np. przestrzega \u017celaznej zasady nieujawniania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w post\u0119powania przed przyj\u0119ciem raportu ko\u0144cowego. Ciekawe wi\u0119c, kto i dlaczego przekazuje „przecieki” z tego raportu. To samo dotyczy chocia\u017cby rozpowszechniania nieprawdziwych wiadomo\u015bci o przemieszczeniu genera\u0142\u00f3w z CASY do Tu-154 w dniu 10 kwietnia albo twierdzenia, \u017ce premier Donald Tusk 7 kwietnia nie lecia\u0142 do Smole\u0144ska Tu-154M.
\r\n
\r\nCo Pani s\u0105dzi o sposobie zabezpieczenia terenu katastrofy i samego wraku? <\/strong>
\r\n– Nic nie wiem o \u017cadnym zabezpieczeniu terenu katastrofy i wraku. Bo chyba nie chodzi o tych paru \u017co\u0142nierzy oddelegowanych do pilnowania terenu i o przykrycie ostatnio p\u0142acht\u0105 zrzuconych na dwie sterty i zdewastowanych szcz\u0105tk\u00f3w samolotu?!
\r\n
\r\nPo czyjej stronie le\u017cy wina w tym wzgl\u0119dzie?<\/strong>
\r\n– Je\u017celi strony pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 aneksem 13 z konwencji chicagowskiej, to w paragrafie 3.2 tej\u017ce konwencji jest wyra\u017anie napisane, \u017ce kraj, w kt\u00f3rym by\u0142 wypadek, jest zobowi\u0105zany zabezpieczy\u0107 wrak. W aneksie znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zapis, \u017ce Polska mog\u0142a prosi\u0107, aby nic nie zosta\u0142o poruszone bez jej obecno\u015bci na terenie miejsca katastrofy, jak te\u017c jest napisane, \u017ce ca\u0142e \u015bledztwo mo\u017ce by\u0107 prowadzone przez uzgodnion\u0105 stron\u0119. Pytam wi\u0119c: dlaczego polski rz\u0105d tego nie wykorzysta\u0142?
\r\n
\r\nS\u0142ycha\u0107 w Pani g\u0142osie nut\u0119 \u017calu. Czy jest to tylko \u017cal do rz\u0105du, \u017ce od samego pocz\u0105tku by\u0142 defensywny w sprawie \u015bledztwa?<\/strong>
\r\n– „\u0179al” to nie jest w\u0142a\u015bciwe s\u0142owo. Rz\u0105d zwyczajnie nie wywi\u0105za\u0142 si\u0119 ze swoich obowi\u0105zk\u00f3w. Od czasu wypadku poznali\u015bmy tyle precedens\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane za granic\u0105 w takich katastrofach, a tu jedyne, co by\u0142o potrzebne, to dobra wola.
\r\n
\r\nJak ocenia Pani spos\u00f3b dzia\u0142ania i postaw\u0119 oddelegowanej do Moskwy przez rz\u0105d minister Ewy Kopacz, jej k\u0142amstwa i mistyfikacje na temat procedur tam podejmowanych?<\/strong>
\r\n– A dlaczeg\u00f3\u017c faworyzowa\u0107 tylko minister Kopacz? Alfabet zaczyna si\u0119 od litery „a”. Na przyk\u0142ad minister Tomasz Arabski, szef kancelarii premiera, ju\u017c 11 kwietnia w Moskwie zapewnia\u0142 zszokowane rodziny, \u017ce \u015bledztwo mo\u017ce by\u0107 prowadzone wy\u0142\u0105cznie w Rosji przez rosyjsk\u0105 ekip\u0119. Tymczasem wtedy decyzja odno\u015bnie do pos\u0142ugiwania si\u0119 konwencj\u0105 chicagowsk\u0105 nie zosta\u0142a jeszcze podj\u0119ta, a z umowy z 1993 roku taki spos\u00f3b post\u0119powania nie wynika. Nast\u0119pny w kolejno\u015bci jest chocia\u017cby rzecznik prasowy rz\u0105du Pawe\u0142 Gra\u015b, kt\u00f3ry – jak potwierdzi\u0142 sam premier Donald Tusk – tylko w wyniku stresu, jakiego dozna\u0142 w kontaktach z dziennikarzami, pozwoli\u0142 sobie na stwierdzenie, \u017ce i szcz\u0105tki, i zabezpieczenie wraku nie maj\u0105 dla \u015bledztwa \u017cadnego znaczenia. Mo\u017cna te\u017c przytoczy\u0107 liczne komentarze polityk\u00f3w na temat tego, kt\u00f3re dowody maj\u0105 znaczenie dla \u015bledztwa, a kt\u00f3re nie. Tego typu wypowiedzi ministr\u00f3w i polityk\u00f3w, czyli wypowiedzi bez \u017cadnych podstaw („z g\u0142owy, czyli z niczego”) oraz bez sprawdzenia wiarygodno\u015bci podawanych informacji, s\u0105 u nas nagminne.
\r\n
\r\nBy\u0142a Pani osobi\u015bcie w Moskwie przy identyfikacji cia\u0142a M\u0119\u017ca? Czy z perspektywy czasu nie ma Pani wra\u017cenia, \u017ce mo\u017cna by\u0142o tam wi\u0119cej zdzia\u0142a\u0107? Mam na my\u015bli postaw\u0119 polskiego rz\u0105du i prokurator\u00f3w.<\/strong>
\r\n– W Moskwie my\u015bla\u0142y\u015bmy z c\u00f3rk\u0105 tylko o tym, \u017ceby znale\u017a\u0107 M\u0119\u017ca (i Ojca) i przywie\u017a\u0107 go do domu. Naiwnie s\u0105dzi\u0142y\u015bmy bowiem, \u017ce reszt\u0105 zajmie si\u0119 nasz rz\u0105d. Na miejscu byli przecie\u017c minister Arabski oraz minister Kopacz, a tak\u017ce polscy patomorfolodzy i prokuratorzy. Nie mia\u0142y\u015bmy w\u00f3wczas podstaw, by przypuszcza\u0107, \u017ce oni nie bior\u0105 udzia\u0142u w przewidzianych prawem procedurach. To okaza\u0142o si\u0119 dopiero du\u017co p\u00f3\u017aniej.
\r\n
\r\nNie zastanawia Pani, dlaczego w akcie zgonu Pani M\u0119\u017ca widnieje godzina 8.50-9.00? Przecie\u017c to by oznacza\u0142o, \u017ce dr Janusz Kochanowski zmar\u0142 oko\u0142o 20 minut po katastrofie. W rozmowie z „Naszym Dziennikiem” Jacek Sasin m\u00f3wi\u0142, \u017ce na miejscu katastrofy, ponad godzin\u0119 po niej, widzia\u0142 we wraku cia\u0142a, kt\u00f3rych nie wydobywano. <\/strong>
\r\n– Gdybym mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru, to wola\u0142abym wiedzie\u0107, \u017ce M\u0105\u017c nie cierpia\u0142. Co si\u0119 za\u015b tyczy tego, o czym pani przed chwil\u0105 wspomnia\u0142a, to \u017cadnych dokument\u00f3w precyzuj\u0105cych godzin\u0119 \u015bmierci czy przyczyn\u0119 zgonu mojego M\u0119\u017ca do tej pory nie otrzyma\u0142am.
\r\n
\r\nJak Pani zareagowa\u0142a na pojawiaj\u0105ce si\u0119 ju\u017c kilka minut po katastrofie informacje, \u017ce win\u0119 ponosz\u0105 piloci?<\/strong>
\r\n– Ju\u017c wtedy tak b\u0142yskawiczna diagnoza budzi\u0142a moje powa\u017cne zaniepokojenie. Teraz widz\u0119 w tym jak\u0105\u015b symboliczn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy cywilizacjami Wschodu i Zachodu. Wsch\u00f3d bowiem najch\u0119tniej oskar\u017cy tych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 si\u0119 ju\u017c broni\u0107 (tak przewa\u017cnie orzeka np. MAK). Zach\u00f3d za\u015b skar\u017cy pilot\u00f3w jedynie wtedy, gdy ich wina udowodniona zostanie ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 w procesie s\u0105dowym – tak jak dzieje si\u0119 to np. w Wielkiej Brytanii.
\r\n
\r\nJaki\u015b czas temu Pani c\u00f3rka, Marta, mia\u0142a poruszaj\u0105ce wyst\u0105pienie na mi\u0119dzynarodowym spotkaniu rodzin ofiar katastrof. Z jakimi opiniami spotka\u0142y si\u0119 Panie podczas tego zjazdu? Co m\u00f3wiono o katastrofie pod Smole\u0144skiem?<\/strong>
\r\n– C\u00f3rka mia\u0142a kilkudziesi\u0119ciominutowe wyst\u0105pienie na tym spotkaniu, mimo \u017ce by\u0142a to dla niej bardzo trudna decyzja. Dosy\u0107 stereotypowa wiedza pozosta\u0142ych kraj\u00f3w o naszej tragedii narodowej, czyli m.in. jedynie o mgle i b\u0142\u0119dzie pilota, wymaga\u0142a rozszerzenia i uzupe\u0142nienia r\u00f3wnie\u017c o do\u015bwiadczenia rodzin. I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce kilkusetosobowa widownia przyj\u0119\u0142a to wyst\u0105pienie z wielkim wzruszeniem i wsp\u00f3\u0142czuciem, ale przede wszystkim z wielkim szokiem. Nikt na sali nie m\u00f3g\u0142 uwierzy\u0107, \u017ce takie post\u0119powanie jest mo\u017cliwe w obecnych czasach i w demokratycznym kraju w Europie. W kraju nale\u017c\u0105cym do Unii Europejskiej i NATO.
\r\n
\r\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0179aden wyw\u00f3d prawny nie jest w stanie mnie przekona\u0107, \u017ce rz\u0105d polski wybra\u0142 w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 ochrony interes\u00f3w swoich obywateli, przekazuj\u0105c \u015bledztwo smole\u0144skie obcemu krajowi. \u00ef\u00bb\u00bfZ Ew\u0105 Kochanowsk\u0105, wdow\u0105 po Rzeczniku Praw Obywatelskich dr. Januszu Kochanowskim, rozmawia Marta Ziarnik Od katastrofy smole\u0144skiej min\u0119\u0142o prawie osiem miesi\u0119cy. Jak ocenia Pani dotychczasowy spos\u00f3b prowadzenia \u015bledztwa w tej sprawie? […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29074\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}