{"id":29029,"date":"2010-12-06T10:57:39","date_gmt":"2010-12-06T15:57:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29029"},"modified":"2010-12-06T10:57:39","modified_gmt":"2010-12-06T15:57:39","slug":"lasy-jak-perla-w-koronie-prof-dr-hab-jan-szyszko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29029","title":{"rendered":"Lasy jak per\u0142a w koronie – prof. dr hab. Jan Szyszko<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dzi\u0119ki zdecydowanej postawie le\u015bnik\u00f3w i protestom spo\u0142ecze\u0144stwa uda\u0142o si\u0119 obroni\u0107 polskie Lasy Pa\u0144stwowe przed gro\u017ab\u0105 prywatyzacji. W znowelizowanej przez Sejm ustawie o finansach publicznych zrezygnowano z zapisu o w\u0142\u0105czeniu Las\u00f3w do bud\u017cet\u00f3wki. Pieni\u0105dze przedsi\u0119biorstwa b\u0119d\u0105 wi\u0119c dalej s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce le\u015bnej, a nie \u0142ataniu wydatk\u00f3w pa\u0144stwa.<\/strong>
\r\n
\r\nW \u015bwietle pojawiaj\u0105cych si\u0119 dezinformacji celowe wydaje si\u0119 podanie kilku danych statystycznych dotycz\u0105cych Las\u00f3w Pa\u0144stwowych. Wed\u0142ug danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego na 31.12.2009 r. powierzchnia las\u00f3w w Polsce wynosi\u0142a 9,088 mln ha, co daje \u015brednio oko\u0142o 0,25 ha w przeliczeniu na jednego mieszka\u0144ca Polski. W strukturze w\u0142asno\u015bciowej las\u00f3w w Polsce dominuj\u0105 lasy pozostaj\u0105ce w zarz\u0105dzie Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Le\u015bnego Lasy Pa\u0144stwowe (PGL LP) i stanowi\u0105 one 77,8 proc. le\u015bnej powierzchni kraju, to jest ponad 7 mln hektar\u00f3w. Zasoby drzewne Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, wed\u0142ug stanu na pocz\u0105tek 2009 r., stanowi\u0142y ponad 1,8 mln m3, daj\u0105c \u015brednio oko\u0142o 262 m3 drewna w przeliczeniu na jeden hektar lasu. Lasami Pa\u0144stwowymi zarz\u0105dza dyrektor generalny Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, 17 dyrektor\u00f3w regionalnych Dyrekcji Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, 431 nadle\u015bniczych i oko\u0142o 6 tys. le\u015bniczych. Podstawow\u0105 jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 jest nadle\u015bnictwo z jednostkami pomocniczymi, kt\u00f3rymi s\u0105 le\u015bnictwa. Nadle\u015bnictwo obejmuje \u015brednio oko\u0142o 16,4 tys. ha, podczas gdy le\u015bnictwo 1,2 tys. hektara. Nadle\u015bniczy i le\u015bniczy odpowiadaj\u0105 bezpo\u015brednio za nagromadzony maj\u0105tek, kt\u00f3ry szacowany jest jedynie w zapasach drewna. Przy obecnej \u015bredniej cenie 154 z\u0142 za 1 m3 kszta\u0142tuje si\u0119 on \u015brednio w nadle\u015bnictwie na poziomie 650 mln z\u0142 i w le\u015bnictwie na poziomie 48 mln z\u0142otych. Lasy Pa\u0144stwowe zarz\u0105dzaj\u0105 wi\u0119c pot\u0119\u017cnym maj\u0105tkiem narodowym szacowanym jedynie nagromadzonymi zasobami drzewnymi na poziomie prawie 300 mld z\u0142otych. W Lasach Pa\u0144stwowych zatrudnionych jest oko\u0142o 26 tys. os\u00f3b. Og\u00f3\u0142em daj\u0105 one ponad 80 tys. miejsc pracy osobom wykonuj\u0105cym w lasach r\u00f3\u017cne prace, dotyczy to g\u0142\u00f3wnie teren\u00f3w wiejskich.<\/p>\r\n\r\n

Zgodnie z ustaw\u0105 o lasach nadle\u015bnictwa gospodarz\u0105 w oparciu o dziesi\u0119cioletni plan zwany operatem urz\u0105dzeniowym lasu. Jego celem jest prowadzenie gospodarki le\u015bnej nastawionej na:
\r\n1. zachowanie las\u00f3w i korzystnego ich wp\u0142ywu na klimat, powietrze, wod\u0119, gleb\u0119, warunki \u017cycia i zdrowia cz\u0142owieka,
\r\n2. ochron\u0119 wyst\u0119puj\u0105cych w lasach wszystkich dziko \u017cyj\u0105cych gatunk\u00f3w,
\r\n3. ochron\u0119 gleb,
\r\n4. ochron\u0119 w\u00f3d powierzchniowych i g\u0142\u0119binowych,
\r\n5. udost\u0119pnianie las\u00f3w na cele rekreacyjne i pozyskiwanie owoc\u00f3w le\u015bnych i grzyb\u00f3w,
\r\n6. produkcj\u0119 drewna oraz surowc\u00f3w i produkt\u00f3w ubocznego u\u017cytkowania lasu, tak aby zar\u00f3wno drewna, jak i innych produkt\u00f3w na koniec okresu planowania by\u0142o wi\u0119cej.<\/p>\r\n\r\n

Cele Las\u00f3w Pa\u0144stwowych finansowane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie ze sprzeda\u017cy drewna, a dzi\u0119ki Funduszowi Le\u015bnemu gromadzonemu na szczeblu centralnym, b\u0119d\u0105cemu w dyspozycji generalnego dyrektora Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dofinansowania tych nadle\u015bnictw, kt\u00f3re s\u0105 i musz\u0105 by\u0107 deficytowe z uwagi na pe\u0142nione przez nie b\u0105d\u017a to funkcje ochronne, b\u0105d\u017a te\u017c gospodarcze (np. du\u017ca ilo\u015b\u0107 zalesie\u0144 nieu\u017cytk\u00f3w, konieczno\u015b\u0107 zwalczania szkodnik\u00f3w lasu). Obecne zasoby le\u015bne Las\u00f3w Pa\u0144stwowych powsta\u0142y dzi\u0119ki bardzo solidnej i konsekwentnej pracy le\u015bnik\u00f3w. Od zarania II RP, a tak\u017ce od 1945 r., mimo \u017ce pozyskiwali\u015bmy ca\u0142y czas drewno, grzyby, jagody i zwierzyn\u0119, wydatnie zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 lesisto\u015b\u0107 kraju i poprawi\u0142 si\u0119 zapas masy drzewnej z 906 mln m3 w roku 1945 do 1,8 mln m3 w chwili obecnej. Z Las\u00f3w Pa\u0144stwowych korzystaj\u0105 nieodp\u0142atnie miliony ludzi, a ich dochody z pozyskiwanych owoc\u00f3w le\u015bnych i grzyb\u00f3w szacowane s\u0105 na mniej wi\u0119cej 2 mld z\u0142 rocznie.
\r\n
\r\nWz\u00f3r zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju<\/strong>
\r\n
\r\nSukcesy polskich Las\u00f3w Pa\u0144stwowych to pochodna polityki prowadzonej konsekwentnie od 1924 r., kiedy to dekretem prezydenta II RP powo\u0142ano Lasy Pa\u0144stwowe. U podstaw tej decyzji le\u017ca\u0142y m.in. dwie zasady: zasada wzrostu zasob\u00f3w le\u015bnych przy ich u\u017cytkowaniu przez spo\u0142ecze\u0144stwo i zasada samofinansowania. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, polskie Lasy Pa\u0144stwowe mia\u0142y i maj\u0105 do tej pory nie obci\u0105\u017ca\u0107 bud\u017cetu pa\u0144stwa i r\u00f3wnocze\u015bnie, p\u0142ac\u0105c podatki i tworz\u0105c miejsca pracy, stymulowa\u0107 jego rozw\u00f3j gospodarczy. S\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdemu z nas poprzez zapewnienie dobrego powietrza, dobrej wody, mo\u017cliwo\u015bci rekreacji oraz pe\u0142nego dost\u0119pu do owoc\u00f3w le\u015bnych i grzyb\u00f3w. S\u0105 wy\u015bmienitym przyk\u0142adem realizacji koncepcji zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, tak modnej w Unii Europejskiej. Lasy pozwalaj\u0105 korzysta\u0107 ze swoich zasob\u00f3w przyrodniczych, zasoby te s\u0142u\u017c\u0105 cz\u0142owiekowi i jest ich coraz wi\u0119cej. T\u0119 funkcj\u0119 Lasy Pa\u0144stwowe spe\u0142niaj\u0105 wy\u015bmienicie od prawie 90 lat i dzieje si\u0119 tak dzi\u0119ki polskiemu dziedzictwu kulturowemu w zakresie le\u015bnictwa.<\/p>\r\n\r\n

Le\u015bnictwo polskie zawsze by\u0142o organizacj\u0105 hierarchiczn\u0105. Zaw\u00f3d le\u015bnika w czasach II Rzeczypospolitej cieszy\u0142 si\u0119 wielkim autorytetem. Jak zaznaczy\u0142 duszpasterz le\u015bnik\u00f3w JE ks. bp Edward Janiak podczas homilii wyg\u0142oszonej 19 czerwca 2005 r. w ko\u015bciele \u015aw. Krzy\u017ca, obejmuj\u0105cemu na wschodnich rubie\u017cach kraju swoje stanowisko nadle\u015bniczemu pierwsz\u0105 wizyt\u0119 sk\u0142ada\u0142 cz\u0119sto starosta, a nie odwrotnie. Le\u015bnicy tworzyli elity terenowe wsp\u00f3lnie z w\u0142a\u015bcicielami ziemskimi, duchowie\u0144stwem, nauczycielstwem i s\u0142u\u017cb\u0105 medyczn\u0105. Odpowiedzialno\u015b\u0107, poszanowanie w\u0142adzy i jej hierarchii, go\u015bcinno\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 triadzie: B\u00f3g, Honor, Ojczyzna, to charakterystyczne cechy tego zawodu o zdecydowanie patriotycznym nastawieniu.
\r\n
\r\nElita le\u015bnik\u00f3w<\/strong>
\r\n
\r\nPowolna i sukcesywna obserwacja owoc\u00f3w swojej ci\u0119\u017ckiej pracy oraz obowi\u0105zek zapisywania wszelkich dzia\u0142a\u0144 gospodarczych w dokumentach le\u015bnych tworzy\u0142y trwa\u0142y i mocny zwi\u0105zek z miejscem pracy, a wi\u0119c obszarem lasu ograniczonym do pewnego rejonu wyznaczanego granicami le\u015bnictw i nadle\u015bnictw. Praca le\u015bnika posiada tak\u017ce wymiar tworzenia historii terenu. Funkcjonowanie w terenie to konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105, do czego niezb\u0119dny by\u0142 autorytet. Zdobycie autorytetu to oczywi\u015bcie przynale\u017cno\u015b\u0107 do lokalnych elit, co zapewniane by\u0142o przez wysokie pobory, relatywne do warto\u015bci zarz\u0105dzanym maj\u0105tkiem. W czasie II wojny \u015bwiatowej le\u015bnicy nie mieli najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nale\u017cy zdecydowanie walczy\u0107 z okupantem, a jedyn\u0105 w\u0142adz\u0105 jest rz\u0105d polski na emigracji. To le\u015bnictwo sta\u0142o si\u0119 baz\u0105 partyzantki i to w\u0142a\u015bnie le\u015bnictwo zap\u0142aci\u0142o za to niezwykle wysok\u0105 cen\u0119 w czasie okupacji – zar\u00f3wno niemieckiej, jak i bolszewickiej. W Katyniu drug\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 zawodow\u0105, kt\u00f3ra ponios\u0142a najwi\u0119ksze ofiary, byli w\u0142a\u015bnie le\u015bnicy. T\u0119 sam\u0105 cen\u0119 p\u0142aci\u0142o le\u015bnictwo po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej, i to z tych samych powod\u00f3w. Strach nowych w\u0142adz przed le\u015bnictwem, przed mentalno\u015bci\u0105 le\u015bnik\u00f3w, przed mo\u017cliwo\u015bci\u0105 istnienia bazy dla partyzantki, by\u0142 bardzo silny. Z tych to g\u0142\u00f3wnie powod\u00f3w rozpocz\u0119to poddawa\u0107 je planowej destrukcji, a jednym z element\u00f3w tego by\u0142o niszczenie autorytetu. O ile przed wojn\u0105 nadle\u015bniczy by\u0142 partnerem dla starosty, o tyle w latach 70. musia\u0142 si\u0119 liczy\u0107 z opini\u0105 cz\u0119sto kilku sekretarzy gminnych, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o powiatowych czy wojew\u00f3dzkich. To planowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 niszczenia autorytetu le\u015bnik\u00f3w by\u0142a powodem tego, \u017ce przy gospodarowaniu ogromnym maj\u0105tkiem ich pobory by\u0142y z zasady ni\u017csze od \u015bredniej krajowej. Specyfika zawodu, o kt\u00f3rej wspomina\u0142em, wywiera\u0142a jednak istotny wp\u0142yw na postaw\u0119 le\u015bnik\u00f3w. Umi\u0142owanie wykonywanej pracy, a w zwi\u0105zku z tym uczuciowy kontakt z przyrod\u0105, dom w lesie, mundur, tradycje to rzeczy, kt\u00f3re okazywa\u0142y si\u0119 silniejsze od planowej „resocjalizacji” wymy\u015blanej w ministerstwach. W kr\u00f3tkim czasie nowo mianowani le\u015bnicy, nawet ci pochodz\u0105cy ze „zdrowego spo\u0142ecznie elementu”, b\u0105d\u017a to rezygnowali z pracy, b\u0105d\u017a te\u017c starali si\u0119 zdoby\u0107 wiedz\u0119, a pozostaj\u0105c w lesie, przejmowali stare nawyki. To te nawyki sta\u0142y si\u0119 powodem ogromnych sukces\u00f3w polskich Las\u00f3w Pa\u0144stwowych r\u00f3wnie\u017c w okresie PRL, sukces\u00f3w, na kt\u00f3re z zazdro\u015bci\u0105 patrzy\u0142y pa\u0144stwa teoretycznie wy\u017cej od nas rozwini\u0119te gospodarczo. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce autorytet le\u015bnika to baza sukces\u00f3w Las\u00f3w Pa\u0144stwowych. Dlatego te\u017c trzeba dba\u0107 o ten autorytet i eliminowa\u0107 z Las\u00f3w Pa\u0144stwowych wszystko to, co go niszczy. Nale\u017cy wi\u0119c kategorycznie zwalcza\u0107 mog\u0105ce pojawia\u0107 si\u0119, podobnie jak w ka\u017cdym \u015brodowisku, elementy niegospodarno\u015bci, braku kultury osobistej, bufonady czy te\u017c lekcewa\u017cenia miejscowej ludno\u015bci. Autorytet i respektowanie triady: B\u00f3g, Honor, Ojczyzna, to klucz do dalszych sukces\u00f3w polskich Las\u00f3w Pa\u0144stwowych, do kontynuowania przez nie roli stra\u017cnik\u00f3w bezpiecze\u0144stwa ekologicznego kraju, liderowania w zakresie gospodarki le\u015bnej i kreowania zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju w UE.
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prof. dr hab. Jan Szyszko<\/strong><\/em>
\r\n
\r\nAutor jest kierownikiem Samodzielnej Pracowni Oceny i Wyceny Zasob\u00f3w Przyrodniczych SGGW, prezesem Stowarzyszenia na rzecz Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju Polski, pos\u0142em na Sejm PiS. By\u0142 ministrem \u015brodowiska w rz\u0105dze Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzi\u0119ki zdecydowanej postawie le\u015bnik\u00f3w i protestom spo\u0142ecze\u0144stwa uda\u0142o si\u0119 obroni\u0107 polskie Lasy Pa\u0144stwowe przed gro\u017ab\u0105 prywatyzacji. W znowelizowanej przez Sejm ustawie o finansach publicznych zrezygnowano z zapisu o w\u0142\u0105czeniu Las\u00f3w do bud\u017cet\u00f3wki. Pieni\u0105dze przedsi\u0119biorstwa b\u0119d\u0105 wi\u0119c dalej s\u0142u\u017cy\u0142y gospodarce le\u015bnej, a nie \u0142ataniu wydatk\u00f3w pa\u0144stwa. W \u015bwietle pojawiaj\u0105cych si\u0119 dezinformacji celowe wydaje si\u0119 podanie kilku […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[146,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29029\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}