{"id":29022,"date":"2010-12-06T12:34:04","date_gmt":"2010-12-06T17:34:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=29022"},"modified":"2010-12-06T12:34:04","modified_gmt":"2010-12-06T17:34:04","slug":"sowietyzacji-kraju-po-wojnie-sprzeciwiali-sie-nawet-14-latkowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=29022","title":{"rendered":"Sowietyzacji kraju po wojnie sprzeciwiali si\u0119 nawet 14-latkowie"},"content":{"rendered":"

Nawet 15 tys. m\u0142odych Polak\u00f3w konspirowa\u0142o przeciwko komunizmowi w latach 1945 – 1956. Organizacje niepodleg\u0142o\u015bciowe powstawa\u0142y tak\u017ce w Tczewie. Wielu ich cz\u0142onk\u00f3w, w tym niepe\u0142noletnich, trafia\u0142o po brutalnych przes\u0142uchaniach za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 do wi\u0119zie\u0144 z wieloletnimi wyrokami.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prelekcj\u0119 na ten temat, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eKamienie na szaniec. Op\u00f3r m\u0142odzie\u017cy polskiej przeciw sowietyzacji kraju w latach 1945-1956\u201d, wyg\u0142osi\u0142 Piotr Szubarczyk z Biura Edukacji Publicznej Oddzia\u0142u Gda\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Jego s\u0142uchaczami by\u0142a m\u0142odzie\u017c licealna, a organizatorem dw\u00f3ch spotka\u0144, w pi\u0105tek 3 grudnia, Miejska Biblioteka Poubliczna w Tczewie.
\r\n – Ka\u017cdy nar\u00f3d pami\u0119ta o m\u0142odych ludziach, kt\u00f3rzy za jego wolno\u015b\u0107 oddali swoje \u017cycie. Nie mo\u017cemy by\u0107 gorsi – podkre\u015bli\u0142 historyk.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Szuje w miejsce bohater\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tradycje walk m\u0142odych Polak\u00f3w o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w carskich i obu powsta\u0144 – listopadowego i styczniowego. W mi\u0119dzywojniu wychowywano ich na legendzie Orl\u0105t Lwowskich. Ka\u017cdy ucze\u0144 wiedzia\u0142, kim by\u0142 Jurek Bitschan. Dzisiaj nazwiska tego 13-latka, jednego z najm\u0142odszych uczestnik\u00f3w walk polsko-ukrai\u0144skich na prze\u0142omie 1918 i 1919 r., pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w podr\u0119cznikach.
\r\n Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej m\u0142odzi mieli pomaga\u0107 w budowie nowej socjalistycznej Ojczyzny. \u201eCo ty zrobi\u0142e\u015b dla planu 5-letniego?\u201d – pyta\u0142y propagandowe plakaty.<\/p>\r\n\r\n

– W miejsce prawdziwych bohater\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 szuje, kolaboranci sowieccy<\/span>, jak Boles\u0142aw Bierut, oficer NKWD – powiedzia\u0142 Piotr Szubarczyk. – Na pomniki wyniesiono takich ludzi jak Julian Marchlewski, kt\u00f3ry w 1920 r. szed\u0142 na Polsk\u0119 razem z armi\u0105 bolszewick\u0105, czy Stalin, zbir, kt\u00f3ry podpisa\u0142 rozkaz o zamordowaniu polskich oficer\u00f3w, kt\u00f3rych potem odnaleziono m. in. w Lesie Katy\u0144skim.
\r\n Jak zauwa\u017cy\u0142 pracownik IPN, niekt\u00f3rzy pogrobowcy dawnego systemu do dzisiaj traktuj\u0105 Armi\u0119 Krajow\u0105 i Narodowe Si\u0142y Zbrojne jako poplecznik\u00f3w Hitlera, tak jak g\u0142osi\u0142a komunistyczna propaganda.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wydawani przez nauczycieli<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Na 20-lecie PRL bezpieka wyda\u0142a tajny informator o \u201ebandach\u201d walcz\u0105cych z w\u0142adzami komunistycznymi po 1945 r.
\r\n – Dzi\u0119ki temu dowiedzieli\u015bmy si\u0119, jak z grubsza wygl\u0105da\u0142 op\u00f3r przeciwko sowietyzacji Polski – wyja\u015bni\u0142 historyk. – IPN podj\u0105\u0142 systematyczne badania nad tym zagadnieniem, wydaj\u0105c \u201eAtlas podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego 1945-1956\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce po wojnie by\u0142o ponad tysi\u0105c organizacji m\u0142odzie\u017cowych, najcz\u0119\u015bciej powstaj\u0105cych w szko\u0142ach, tak jak w Tczewie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 \u015bredni\u0105 liczb\u0119 ich cz\u0142onk\u00f3w nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce ok. 15 tys. m\u0142odych Polak\u00f3w w wieku 14 – 19 lat konspirowa\u0142o przeciwko komunizmowi. W historii Polski od najdawniejszych czas\u00f3w, i nie s\u0105dz\u0119 by w historii \u015bwiata r\u00f3wnie\u017c, nie ma podobnego zjawiska. Wyg\u0142asza\u0142em kiedy\u015b prelekcj\u0119 na ten temat i zatytu\u0142owa\u0142em j\u0105 \u201eDywizja nastolatk\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n

M\u0142odzi konspiratorzy w nazwach swoich organizacji bardzo cz\u0119sto nawi\u0105zywali do Armii Krajowej lub harcerstwa. Szacuje si\u0119, \u017ce 40 proc. tych grup wywodzi\u0142a si\u0119 ze Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego. Wiele by\u0142o zwi\u0105zanych z parafiami, co by\u0142o pretekstem do walki z Ko\u015bcio\u0142em. Za ka\u017cd\u0105 z nich kryje si\u0119 od kilku do kilkunastu, czasem kilkudziesi\u0119ciu m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy po rozpracowaniu przez bezpiek\u0119 trafiali do wi\u0119zie\u0144.<\/p>\r\n\r\n

– Nie mieli szans, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed dekonspiracj\u0105 – doda\u0142 Piotr Szubarczyk. – Oficerowie UB otrzymywali wy\u017csze stopnie za walk\u0119 z nastolatkami. Ci wracaj\u0105c z wi\u0119zienia mieli problemy, aby wr\u00f3ci\u0107 do szk\u00f3\u0142, na studia, znale\u017a\u0107 prac\u0119.
\r\n W kartotekach SB byli do 1980 r. Niekt\u00f3rych wydawali dyrektorzy szk\u00f3\u0142, jak w Starogardzie Gd. Teresa Blok\u00f3wna, kieruj\u0105ca tamtejsz\u0105 konspiracj\u0105, zapytana o ostatnie \u017cyczenie przed us\u0142yszeniem wyroku powiedzia\u0142a, \u017ce je\u015bli ma by\u0107 skazana na 25 lat wi\u0119zienia, to woli prosi\u0107 o kar\u0119 \u015bmierci. Dosta\u0142a 9 lat.<\/p>\r\n\r\n

\u201eVictoria\u201d i inni<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W Tczewie w latach stalinizmu dzia\u0142a\u0142o kilka m\u0142odzie\u017cowych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych. Ich histori\u0119 w dw\u00f3ch ksi\u0105\u017ckach – \u201ePrzemijaj\u0105 lata pozostaj\u0105 \u015blady\u201d oraz \u201eKoszmar i gehenna\u201d – opisa\u0142 Witold Bielecki, zmar\u0142y w 2007 r. prezes tczewskiego ko\u0142a Zwi\u0105zku By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych i Os\u00f3b Represjonowanych. Sam szefowa\u0142 Tajnej Organizacji Skautingu. W stalinowskich wi\u0119zieniach i obozach pracy sp\u0119dzi\u0142 trzy lata. Najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105c\u0105 organizacj\u0105 by\u0142a \u201eVictoria\u201d, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1946 r., po przekszta\u0142ceniu z Gwardyjskiego Klubu Sportowego \u201eVictoria\u201d i dzia\u0142a\u0142a do serii aresztowa\u0144 w maju 1950 r. Nale\u017ca\u0142a do niej grupa harcerzy z III Harcerskiej Dru\u017cyny \u0179eglarskiej im. Jana III Sobieskiego oraz uczniowie szk\u00f3\u0142 zawodowych. Liczy\u0142a ok. 20-30. Po zatrzymaniu cz\u0142onk\u00f3w \u201eVictorii\u201d przetrzymywano w areszcie \u015bledczym PUBP w Tczewie, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 na zapleczu S\u0105du Powiatowego, gdzie obecnie znajduje si\u0119 siedziba Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. D\u0105browskiego. Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Gda\u0144sku skaza\u0142 ich na kary od 6 do 15 lat. M\u0142odych konspirator\u00f3w grupowa\u0142y tak\u017ce takie organizacje jak: \u201eZapora\u201d (lider Henryk Hartun \u201eLis\u201d, dzia\u0142a\u0142a od jesieni 1949 r.
\r\n do maja 1952 r.) oraz \u201eZnicz\u201d (pod wodz\u0105 Henryka Szwedy i Jana Hyclera, istniej\u0105ca od lata 1949 r. do maja 1950 r.).<\/p>\r\n\r\n

– Na jednym ze spotka\u0144 jaki\u015b cz\u0142owiek zapyta\u0142, czy mo\u017cna przywi\u0105zywa\u0107 jak\u0105\u015b wag\u0119 do tego zjawiska, bo w ko\u0144cu o niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa nie decyduj\u0105 g\u00f3wniarze – wspomina\u0142 Szubarczyk. – Pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce ci \u201eg\u00f3wniarze\u201d, w 1970 i 1980 r. byli ju\u017c dojrza\u0142ym lud\u017ami. Gdyby nie ich op\u00f3r z tego czasu, ich dorastanie w przekonaniu, \u017ce Polska nie jest krajem suwerennym, nie by\u0142aby mo\u017cliwa wiara
\r\n w to, \u017ce przyjdzie dzie\u0144, w kt\u00f3rym to si\u0119 sko\u0144czy.<\/p>\r\n\r\n

Przemys\u0142aw Zieli\u0144ski<\/em><\/strong>
\r\n portalpomorza.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nawet 15 tys. m\u0142odych Polak\u00f3w konspirowa\u0142o przeciwko komunizmowi w latach 1945 – 1956. Organizacje niepodleg\u0142o\u015bciowe powstawa\u0142y tak\u017ce w Tczewie. Wielu ich cz\u0142onk\u00f3w, w tym niepe\u0142noletnich, trafia\u0142o po brutalnych przes\u0142uchaniach za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 do wi\u0119zie\u0144 z wieloletnimi wyrokami. Prelekcj\u0119 na ten temat, zatytu\u0142owan\u0105 \u201eKamienie na szaniec. Op\u00f3r m\u0142odzie\u017cy polskiej przeciw sowietyzacji kraju w latach 1945-1956\u201d, wyg\u0142osi\u0142 […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,66,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29022"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29022\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}