{"id":28869,"date":"2010-11-29T22:17:47","date_gmt":"2010-11-30T03:17:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28869"},"modified":"2010-11-29T22:56:51","modified_gmt":"2010-11-30T03:56:51","slug":"wokol-powstania-listopadowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28869","title":{"rendered":"Ha\u0144ba listopadowa – Adrian Nikiel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Szko\u0142a romantyczna wzywaj\u0105c naukowej rewolucji wzywa\u0142a i politycznej.<\/em>1<\/a><\/sup><\/p>\r\n\r\n

W nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. w Warszawie dosz\u0142o do bratob\u00f3jczych mord\u00f3w. Z r\u0105k zbuntowanych podchor\u0105\u017cych zgin\u0119li polscy genera\u0142owie, bohaterowie wojen napoleo\u0144skich, elita armii Kr\u00f3lestwa Polskiego. Genera\u0142owie Stanis\u0142aw Tr\u0119bicki, Maurycy Hauke, Ignacy Blumer, J\u00f3zef Nowicki, Tomasz Siemi\u0105tkowski (wszyscy to kawalerowie Orderu Virtuti Militari), gen. Stanis\u0142aw Potocki i p\u0142k Filip Meciszewski (tak\u017ce kawaler Orderu Virtuti Militari) musieli umrze\u0107, gdy\u017c chcieli ratowa\u0107 Polsk\u0119 przed wybuchem szale\u0144stwa m\u0142okos\u00f3w i judzonego przez nich t\u0142umu. Te czyny splami\u0142y na zawsze honor powsta\u0144c\u00f3w i pozostaj\u0105 krwawym znamieniem na pami\u0119ci o ich dokonaniach.<\/p>\r\n\r\n

Narodowa tragedia, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a wy\u0142\u0105cznie do likwidacji polskiej pa\u0144stwowo\u015bci, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 zatem od zbrodni. Zabijano na oczach \u017con i dzieci ofiar, mordowano tak\u017ce bezbronnych oficer\u00f3w rosyjskich. Jeden z genera\u0142\u00f3w z powodu pomy\u0142ki co do nazwiska zosta\u0142\u2026 zamordowany przypadkowo (sic!<\/em>). Innych oficer\u00f3w bito lub gro\u017cono im \u015bmierci\u0105. Polski \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry bez najmniejszego powodu, bezmy\u015blnie zabija narodowych bohater\u00f3w, to dla Polak\u00f3w pow\u00f3d do gniewu i wstydu. 29 listopada 1830 roku sprawa polska zosta\u0142a zha\u0144biona, a nar\u00f3d nasz – niezale\u017cnie od rzeczywistego rachunku krzywd \u201d\u201d zyska\u0142 jedynie reputacj\u0119 siewc\u00f3w anarchii w Europie. I cho\u0107 oczywi\u015bcie – \u015bladem Wyspia\u0144skiego w \u201eNocy listopadowej\u201d – trzeba uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce podchor\u0105\u017cowie subiektywnie \u201echcieli dobrze\u201d, tragizm ich motywacyj nie jest usprawiedliwieniem czyn\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Co gorsza, o czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, polsk\u0105 krew przelewano, gdy rebelianci pod\u0105\u017cali do Belwederu, w kt\u00f3rym mieli zamiar zg\u0142adzi\u0107 wielkiego xi\u0119cia Konstantego, cz\u0142owieka, kt\u00f3ry pokocha\u0142 Polsk\u0119 tak mocno, i\u017c dla mo\u017cliwo\u015bci pobytu i sprawowania w\u0142adzy w Kr\u00f3lestwie po\u015bwi\u0119ci\u0142 cesarski tron Imperium Rosyjskiego. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w uznaniu dla swoich polskich poddanych nie chcia\u0142 nawet z nimi walczy\u0107, a wr\u0119cz pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 adiutanta, gdy ten zg\u0142osi\u0142 mu sw\u00f3j akces do powstania2<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n

Zaimprowizowane, pozbawione dow\u00f3dztwa powstanie wybuch\u0142o w warunkach ca\u0142kowitego chaosu i nie zosta\u0142o w ci\u0105gu doby st\u0142umione jedynie dlatego, i\u017c bro\u0144 z Arsena\u0142u rozdano cywilom, mieszka\u0144com Starego Miasta, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0105 do dzia\u0142ania by\u0142 sprzeciw wobec uci\u0105\u017cliwego monopolu na tyto\u0144 i alkohol. Pierwsze uderzenie ludu posz\u0142o zatem \u201d\u201d co charakterystyczne \u201d\u201d na sk\u0142ady spirytuali\u00f3w. Je\u017celi rozpatrzymy fundamentalne czynniki, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y Kr\u00f3lestwo do upadku, oka\u017ce si\u0119 wi\u0119c, \u017ce dorobek polityczny, kulturalny i ekonomiczny lat 1815-1830 zosta\u0142 zaprzepaszczony w bezsensownym zrywie, gdy\u017c niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy Warszawy chcieli obali\u0107 przywileje Leona Newachowicza3<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n

Powstanie od pocz\u0105tku oparte by\u0142o nie tylko na zbrodni i nieudolnej improwizacji, lecz wr\u0119cz na pospolitym k\u0142amstwie (a k\u0142amstwo jest broni\u0105 nikczemnych). Niezaanga\u017cowanych w spisek \u017co\u0142nierzy i cywil\u00f3w pod\u017cegano do buntu fa\u0142szywymi informacjami o tym, i\u017c rzekomo Polacy zabijani s\u0105 przez Rosjan! Zdezorientowanych widz\u00f3w w Teatrze Rozmaito\u015bci zastraszano, aby przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do rebelii. Podporucznicy Dobrowolski i Zaj\u0105czkowski, k\u0142amcy – bohaterami!4<\/a><\/sup><\/p>\r\n\r\n

I jakby nie do\u015b\u0107 by\u0142o tych zbrodni za\u0142o\u017cycielskich, tak\u017ce p\u00f3\u017aniej, podczas posiedze\u0144 powsta\u0144czego Sejmu, \u015bmierci\u0105 wielokrotnie gro\u017cono tym pos\u0142om i senatorom, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 pomys\u0142owi detronizacji<\/a> kr\u00f3la Polski Miko\u0142aja I. Tego samego kr\u00f3la, zwyci\u0119skiego nast\u0119pc\u0119 Jana III Sobieskiego, spadkobierc\u0119 tronu Piast\u00f3w i Jagiellon\u00f3w, entuzjastycznie witanego w Warszawie kilkana\u015bcie miesi\u0119cy wcze\u015bniej! Detronizacji dokonanej pod presj\u0105 ulicznego t\u0142umu, od pocz\u0105tku zreszt\u0105 nieskutecznej, bo \u017caden parlament nie ma mocy decydowania, \u017ce w wyniku g\u0142osowania kr\u00f3l nie jest ju\u017c kr\u00f3lem. Detronizacji \u201d\u201d kt\u00f3rej akt wielu podpisa\u0142o pod przymusem – b\u0119d\u0105cej tylko czcz\u0105 manifestacj\u01055<\/a><\/sup>. Jak przenikliwie dostrzeg\u0142 xi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski: \u201eZgubli\u015bcie Polsk\u0119\u201d<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

Rewolucyjne samos\u0105dy na wi\u0119\u017aniach, w kontek\u015bcie ogromu wymienionych wy\u017cej nieprawo\u015bci, to ju\u017c tylko \u201edetal historii\u201d\u2026 By\u0142y jedynie nieudolnym na\u015bladownictwem wi\u0119ziennych masakr rewolucji antyfrancuskiej. Tak, jak spotkanie buntownik\u00f3w ze stanu trzeciego w wersalskiej sali gier, a p\u00f3\u017aniej mord na za\u0142odze Bastylii, detronizacja i \u015bmier\u0107 Ludwika XVI, mia\u0142y by\u0107 pocz\u0105tkiem \u201enowej Francji\u201d, tak odpowiednio spisek podchor\u0105\u017cych, mord na genera\u0142ach, pr\u00f3ba zg\u0142adzenia wielkiego xi\u0119cia i detronizacja<\/a> kr\u00f3la Miko\u0142aja I – mia\u0142y sta\u0107 fundamentem nowej, rzekomo lepszej, Polski. Innym, \u015bwie\u017cym wzorcem – detronizacja Karola X6<\/a><\/sup>. Orze\u0142 Bia\u0142y rzeczywi\u015bcie wpatrzony by\u0142 w \u201et\u0119cz\u0119 Frank\u00f3w\u201d<\/em>. Gorzej, by\u0142 tym blaskiem o\u015blepiony.<\/p>\r\n\r\n

*****<\/h4>\r\n\r\n

W przypadku Polak\u00f3w, narodu historycznego, o wielowiekowej tradycji pa\u0144stwowo\u015bci i niekwestionowanie prawowitym ustroju, d\u0105\u017cenie do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142o i jest rzecz\u0105 zrozumia\u0142\u0105, a wr\u0119cz oczywist\u0105. Samo s\u0142owo \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d nie jest jednak magicznym zakl\u0119ciem, kluczem otwieraj\u0105cym wszystkie drzwi, cudownym rozwi\u0105zaniem wszelkich problem\u00f3w. Powstania, kt\u00f3rych has\u0142em by\u0142a \u201eWolno\u015b\u0107 Wasza i nasza\u201d, a prawdziwym programem – rewolucja, w rzeczywisto\u015bci cofa\u0142y naszych przodk\u00f3w na drodze do wolnej Polski. Po ka\u017cdym przegranym powstaniu wsp\u00f3lnota narodowa znajdowa\u0142a si\u0119 krok bli\u017cej depolonizacji. A nawet, gdyby niezwyk\u0142ym zrz\u0105dzeniem losu uczestnicy kt\u00f3rego\u015b z powsta\u0144 pokonali szczup\u0142ymi si\u0142ami trzy armie zaborcze, czy ich rz\u0105dy by\u0142yby lepsze od rz\u0105d\u00f3w zaborc\u00f3w? Czy nie by\u0142aby to jedynie zmiana ciemi\u0119\u017cyciela – na jeszcze gorszego, bo rodzimego? Czy\u017c inicjatorzy rebelii nie pokazali, i\u017c s\u0105 tylko zwiastunami chaosu? Czy\u017c przynajmniej w Listopadzie i Styczniu ich dzia\u0142ania nie by\u0142y w ostatecznym rozrachunku na r\u0119k\u0119 si\u0142om obcym, cz\u0119sto antypolskim i zawsze antykatolickim? Gdyby realizowa\u0107 wszystkie socjalistyczne z ducha propozycje in\u017cynierii spo\u0142ecznej (obecne przecie\u017c w radykalnych programach powsta\u0144czych!), Polska nie sta\u0142aby si\u0119 prawowitym w\u0142adztwem pod dobrotliwym ber\u0142em Wettyn\u00f3w, lecz raczej czym\u015b na kszta\u0142t o wiek wcze\u015bniejszej PRL\u2026<\/p>\r\n\r\n

\"Pomnik<\/p>\r\n\r\n

Wielokrotnie s\u0142yszeli\u015bmy i nieraz jeszcze us\u0142yszymy wyst\u0105pienia gloryfikuj\u0105ce zbuntowanych podchor\u0105\u017cych. Gdybym by\u0142 wrogiem Polski, r\u00f3wnie\u017c gloryfikowa\u0142bym tych, kt\u00f3rzy pe\u0142ni wznios\u0142ych frazes\u00f3w realnie jej szkodzili. Gdybym by\u0142 wrogiem Polski, promowa\u0142bym taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b prowadzenia spraw polskich: m\u0142odzie\u0144cz\u0105 gor\u0105czk\u0119, bezmy\u015blno\u015b\u0107, nieliczenie si\u0119 z rachunkiem mo\u017cliwo\u015bci, si\u0142 i \u015brodk\u00f3w, dzia\u0142anie bezplanowe, posuwanie si\u0119 do zbrodni wo\u0142aj\u0105cych o pomst\u0119 do Nieba. Wzywa\u0142bym do pozbawionego racjonalnych przes\u0142anek Czynu dla samego Czynu, do rzucania \u017cycia (przede wszystkim cudzego! – bez pytania o zdanie zainteresowanych) \u201ena stos\u201d. Polacy jednak musz\u0105 odrzuci\u0107 fa\u0142szyw\u0105 narracj\u0119 historyczn\u0105. Pami\u0119\u0107 i ho\u0142d nale\u017c\u0105 si\u0119 tym, kt\u00f3rzy w Noc Listopadow\u0105 pr\u00f3bowali powstrzyma\u0107 szale\u0144stwo i za Ojczyzn\u0119 oddali \u017cycie. Nale\u017c\u0105 si\u0119 \u201d\u201d szczeg\u00f3lnie teraz, 180 lat p\u00f3\u017aniej, gdy Polska ponownie zosta\u0142a wymazana z mapy Europy.<\/p>\r\n\r\n

Zamordowanych w Noc Listopadow\u0105 wojskowych upami\u0119tni\u0142 w Warszawie pomnik wierno\u015bci wzniesiony w 1841 roku na polecenie kr\u00f3la Miko\u0142aja I. Pomnik ten zosta\u0142 rozebrany w kwietniu 1917 r. Symbolicznym powrotem do polityki autentycznie polskiej, do normalno\u015bci, zerwaniem z marzycielstwem i lewicowymi urojeniami, przyznaniem, \u017ce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny trzeba przede wszystkim walczy\u0107 m\u0105drze<\/strong>, by\u0142oby stworzenie kopii tego dzie\u0142a i ustawienie jej na dawnym miejscu \u201d\u201d Placu Saskim.<\/p>\r\n\r\n

Nie zapomnimy bohater\u00f3w. Polacy MUSZ\u0104 PAMI\u0118TA\u00c4\u2020.<\/p>\r\n\r\n

Adrian Nikiel<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

\r\n