{"id":28824,"date":"2010-11-28T19:05:46","date_gmt":"2010-11-29T00:05:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28824"},"modified":"2010-11-28T19:05:46","modified_gmt":"2010-11-29T00:05:46","slug":"zus-czyli-piramida-finansowa-wojciech-jan-rudny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28824","title":{"rendered":"ZUS, czyli piramida finansowa – Wojciech Jan Rudny<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kto i kogo wsadzi za kratki za ten trwaj\u0105cy ju\u017c dziesi\u0105tki lat szwindel, za kt\u00f3rym stoj\u0105 nie jacy\u015b oszu\u015bci w rodzaju Karola Ponziego i Bernarda Madoffa, ale nasze kolejne ekipy rz\u0105dowe i ZUS? W tym kontek\u015bcie eutanazja, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c budzi tyle kontrowersji, b\u0119dzie chyba najlepszym rozwi\u0105zaniem. Dla tych oczywi\u015bcie, kt\u00f3rzy ju\u017c dzi\u015b nie my\u015bl\u0105 o innym zabezpieczeniu na staro\u015b\u0107 jak tylko o tym, kt\u00f3re obiecuje nam rz\u0105d i ZUS.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Rz\u0105dowe ubezpieczenie nazywane ubezpieczeniem spo\u0142ecznym w przeciwie\u0144stwie do ubezpiecze\u0144 oferowanych przez prywatne firmy ubezpieczeniowe nie opiera si\u0119 na skrupulatnych rachunkach matematycznych i statystycznych, szacuj\u0105cych stopie\u0144 ryzyka oraz wysoko\u015b\u0107 sk\u0142adki ryzyko to pokrywaj\u0105cej. Prowadzony bowiem przez rz\u0105d program \u201eubezpieczenia spo\u0142ecznego\u201d nie ma wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci aktyw\u00f3w niezb\u0119dnych do pokrycia ich pasyw\u00f3w. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, wydatki na cele ubezpieczenia spo\u0142ecznego i pokrycia koszt\u00f3w pracy administracji tej instytucji znacznie przekraczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci finansowe ZUS-u.\u00a0 Dlatego ZUS musi korzysta\u0107 z kredyt\u00f3w komercyjnych, by pokrywa\u0107 istniej\u0105ce zobowi\u0105zania zwi\u0105zane z rozrastaj\u0105c\u0105 si\u0119 wci\u0105\u017c biurokracj\u0105 ZUS-owsk\u0105 i \u015bwiadczeniami emerytalno-rentowymi. System taki nie jest rentowny. Rentowny nie mo\u017ce by\u0107 w \u017caden spos\u00f3b, a to dlatego, \u017ce bazuje na piramidzie finansowej, znanej na ca\u0142ym \u015bwiecie pod nazw\u0105 systemu argenty\u0144skiego. Ciekawe, dlaczego Sejm naszej Najja\u015bniejszej Rzeczypospolitej, kt\u00f3ry\u00a0 zakaza\u0142 dzia\u0142ania firmom oferuj\u0105cym kredyty i inne produkty, jak nieruchomo\u015bci i samochody w systemie argenty\u0144skim w 2004 r., jednocze\u015bnie nie widzia\u0142 potrzeby likwidacji systemu emerytalnego w naszym kraju, kt\u00f3ry od samego pocz\u0105tku by\u0142 i pozosta\u0142 tak\u017ce klasyczn\u0105 piramid\u0105 finansow\u0105 w systemie argenty\u0144skim?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ju\u017c w 1899 r. Amerykanin Wilhelm F. Miller <\/strong>wymy\u015bli\u0142 piramid\u0119 finansow\u0105 pod nazw\u0105 Franklin Syndicate.<\/em> Obiecywa\u0142 wszystkim uczestnikom jego piramidy 10 procent zysku miesi\u0119cznie. Zosta\u0142 w ko\u0144cu aresztowany po tym, jak zdefraudowa\u0142 pieni\u0105dze naiwnych \u201einwestor\u00f3w\u201d. Jednak najs\u0142ynniejsz\u0105 piramid\u0105 by\u0142 system innego Amerykanina Karola Ponziego<\/strong>. Co ciekawe z wynalazku Ponziego, z zasad jakimi si\u0119 kierowa\u0142, korzystaj\u0105 dzi\u015b rz\u0105dy wielu kraj\u00f3w, organizuj\u0105c w\u0142asne systemy emerytalne, w tym rz\u0105d polski. <\/strong>Ponzi obiecywa\u0142, \u017ce w ci\u0105gu 90 dni podwoi warto\u015b\u0107 inwestycji tym, kt\u00f3rzy zdecyduj\u0105 si\u0119 wej\u015b\u0107 w jego system. Pierwsi uczestnicy systemu rzeczywi\u015bcie po 90 dniach otrzymali drugie tyle pieni\u0119dzy, ile wp\u0142acili. Oczywi\u015bcie entuzjazm r\u00f3s\u0142, bo przecie\u017c ka\u017cdy widzia\u0142 tych szcz\u0119\u015bliwc\u00f3w, kt\u00f3rzy po up\u0142ywie zaledwie kwarta\u0142u otrzymali dwa razy tyle kapita\u0142u z systemu, ile we\u0144 w\u0142o\u017cyli – do tego bez \u017cadnego wysi\u0142ku! Kiedy liczba nowych \u201einwestor\u00f3w\u201d ros\u0142a, piramida te\u017c si\u0119 rozrasta\u0142a. Ponzi r\u00f3wnie\u017c nie narzeka\u0142 zarz\u0105dzaj\u0105c swoim systemem, nie robi\u0142 tego przecie\u017c charytatywnie. Do czasu jednak. Ba\u0144ka mydlana musia\u0142a w ko\u0144cu p\u0119kn\u0105\u0107. Zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 nowych naiwnych \u201einwestor\u00f3w\u201d sk\u0142onnych zasila\u0107 system swoj\u0105 got\u00f3wk\u0105. System z dnia na dzie\u0144 zbankrutowa\u0142, a Ponzi znalaz\u0142 si\u0119 za kratkami.<\/p>\r\n\r\n

P\u0142a\u0107 na ZUS – nawet jak nie masz dochod\u00f3w!<\/strong>
\r\n Afera finansowa sprzed dw\u00f3ch lat zwi\u0105zana z Bernardem Madoffem<\/strong>, kt\u00f3ry specjalizowa\u0142 si\u0119 w naci\u0105ganiu bogatych nowojorskich \u017byd\u00f3w, jest echem wyczynu Ponziego sprzed 90 lat. Ponzi i Madoff za oszukiwanie ludzi, kt\u00f3re wysz\u0142o dopiero po pewnym czasie, trafili w ko\u0144cu za kratki. Ka\u017cdy jednak, kto przyjrzy si\u0119 zasadom, na jakich opiera si\u0119 nasz system emerytalny \u0142atwo zauwa\u017cy, \u017ce wszyscy p\u0142atnicy sk\u0142adek na ubezpieczenie spo\u0142eczne w ZUS s\u0105 bezczelnie nabijani w butelk\u0119, zupe\u0142nie jak \u201einwestorzy\u201d z owych piramid finansowych s\u0142ynnych oszust\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do ofiar Ponziego i Madoffa my nie mamy wyboru, bo jeste\u015bmy zmuszani przez pa\u0144stwo i rz\u0105d do op\u0142acania sk\u0142adek ubezpieczeniowych – i jak ostatnio powiedzia\u0142 w jednym z program\u00f3w TVN CNBC przedstawiciel ZUS \u201esk\u0142adki trzeba p\u0142aci\u0107, nawet jak nie mamy dochod\u00f3w\u201d (tak!). <\/strong>ZUS-owskiej piramidy finansowo-ubezpieczeniowej nie mo\u017cna w Polsce w \u017caden spos\u00f3b unikn\u0105\u0107. Zw\u0142aszcza jak pracujemy na etacie. Bywa, \u017ce samozatrudnieni przedsi\u0119biorcy decyduj\u0105 si\u0119 na tzw. optymalizacj\u0119 ZUS, kt\u00f3ra polega na fikcyjnym zatrudnieniu za granic\u0105 przez firm\u0119 organizuj\u0105c\u0105 taki b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a nieuczciwy proceder, i pobieraj\u0105c\u0105 za t\u0119 us\u0142ug\u0119 comiesi\u0119czn\u0105 op\u0142at\u0119, ni\u017csz\u0105 oczywi\u015bcie ni\u017c sk\u0142adka na ZUS.
\r\n Przestarza\u0142y system<\/strong>
\r\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce na systemie Ponziego oparty by\u0142 tak\u017ce\u00a0bismarckowski systemu emerytalny<\/strong>, powsta\u0142y w Niemczech w XIX wieku. System ten dzia\u0142a\u0142 do\u015b\u0107 sprawnie, jak ka\u017cda piramida finansowa, ale tylko do pewnego czasu, i przede wszystkim dlatego, \u017ce \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia by\u0142a w\u00f3wczas niemal o po\u0142ow\u0119 kr\u00f3tsza ni\u017c obecnie. Ponadto wielu przysz\u0142ych niemieckich emeryt\u00f3w zgin\u0119\u0142o podczas I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n\r\n

Na tym samym ju\u017c przestarza\u0142ym, bismarckowskim systemie emerytalnym bazuje tak\u017ce obecny – polski system emerytalny. Jest on przestarza\u0142y przede wszystkim z tego powodu, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnych czasach ludzie \u017cyj\u0105 o wiele d\u0142u\u017cej ni\u017c dwa stulecia temu; jak ju\u017c wspomnia\u0142em: prawie dwa razy tyle wynosi obecnie \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia. \u0179yjemy stanowczo za d\u0142ugo, \u017ceby system ten w ko\u0144cu nie zbankrutowa\u0142. Przybywa emeryt\u00f3w, ale jest coraz mniej os\u00f3b czynnych zawodowo (roczniki z ni\u017c\u00f3w demograficznych), kt\u00f3re mog\u0142yby finansowa\u0107 ca\u0142y ten system i jego administracj\u0119. Poza tym, jak uczy nas historia, ka\u017cda piramida finansowa w systemie argenty\u0144skim w ko\u0144cu bankrutuje, je\u015bli nie jest zasilana nowymi zastrzykami kapita\u0142u. Dzisiejsi emeryci przypominaj\u0105 pierwszych uczestnik\u00f3w piramid finansowych: tej sprzed 90 lat – Ponziego i tej sprzed dw\u00f3ch lat – Madoffa. To jest tych szcz\u0119\u015bliwc\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce weszli w ten oparty na zwyk\u0142ym szwindlu system na samym jego pocz\u0105tku, kiedy nowi – naiwni \u201einwestorzy\u201d swoim kapita\u0142em finansowali poka\u017ane zyski b\u0119d\u0105cych ju\u017c wcze\u015bniej w systemie.<\/p>\r\n\r\n

Wszystko wskazuje na to, \u017ce obecni p\u0142atnicy \u201esk\u0142adek ubezpieczeniowych\u201d na ZUS za kilkadziesi\u0105t lat odejd\u0105 z kwitkiem. System bowiem do tego czasu ca\u0142kowicie zbankrutuje: kt\u00f3\u017c b\u0119dzie p\u0142aci\u0142 odsetki z odsetek z kredyt\u00f3w komercyjnych, kt\u00f3rymi ju\u017c od lat wspomaga si\u0119 ZUS? Inaczej m\u00f3wi\u0105c, czy ZUS b\u0119dzie bra\u0142 bez ko\u0144ca nowe kredyty i to przede wszystkim na sp\u0142acenie kredyt\u00f3w, kt\u00f3rych dot\u0105d nie uda\u0142o mu si\u0119 sp\u0142aci\u0107? ZUS ju\u017c teraz jest zad\u0142u\u017cony na ponad 1,5 mld z\u0142otych w bankach komercyjnych.<\/p>\r\n\r\n

Absurdalne pomys\u0142y<\/strong><\/p>\r\n\r\n

St\u0105d, kiedy widmo bankructwa ZUS powoli dociera do naszej \u015bwiadomo\u015bci, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne pomys\u0142y, niestety – bardziej g\u0142upie ni\u017c m\u0105dre. Jeden z nich to zaludnienie Polski imigrantami, zw\u0142aszcza ze Wschodu, kt\u00f3rzy mieliby ci\u0119\u017cko pracowa\u0107 na nasze emerytury. To chyba do\u015b\u0107 naiwny pomys\u0142. Bo, o ile mi si\u0119 zdaje, imigranci zdecydowanie wol\u0105 od ci\u0119\u017ckiej pracy socjale, tak przecie\u017c hojnie wyp\u0142acane im przez wsp\u00f3\u0142czesne bogate pa\u0144stwa socjalnej, demokratycznej i zjednoczonej Europy. I czy b\u0119dzie to Wielka Brytania, Francja, Niemcy czy Szwecja, wsz\u0119dzie jest tak samo. Wielu moich znajomych z Zachodniej i P\u00f3\u0142nocnej Europy m\u00f3wi mi, \u017ce imigranci wol\u0105 raczej p\u0142odzi\u0107 dzieci, pobiera\u0107 zasi\u0142ki dla bezrobotnych, nawet kra\u015b\u0107, ni\u017c pracowa\u0107. Ka\u017cdy te\u017c widzi, \u017ce imigranci traktuj\u0105 Polsk\u0119 jak kraj tranzytowy, pewnie tylko dlatego, \u017ce pa\u0144stwa polskiego nie sta\u0107 jest na takie \u015bwiadczenia socjalne jak gdzie indziej.<\/p>\r\n\r\n

Inny absurdalny pomys\u0142 naszych polityk\u00f3w to praca\u2026 do ko\u0144ca \u017cycia. Tego nie wymy\u015bli\u0142by chyba Hitler i Stalin razem nawet wzi\u0119ci! \u0179aden totalitarysta nie wpad\u0142 na tak nieludzki pomys\u0142. Ale niestety wymy\u015blili go nasi demokratyczni politycy. Nie dostrzegaj\u0105 nawet, \u017ce taka propozycja \u0142amie podstawowe prawo cz\u0142owieka do spokojnej staro\u015bci. Nasi rz\u0105dz\u0105cy rodacy s\u0105 nawet gorsi ni\u017c obcy okupanci, poniewa\u017c chc\u0105 zmusi\u0107 nas do pracy a\u017c do p\u00f3\u017anej staro\u015bci przy jednoczesnym ci\u0105g\u0142ym i przymusowym p\u0142aceniu sk\u0142adek emerytalnych na ZUS –\u00a0 tak\u017ce do ko\u0144ca \u017cycia – i na emerytury, kt\u00f3rych przecie\u017c mo\u017cemy nawet nigdy na oczy nie ogl\u0105da\u0107! <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Najbardziej racjonalny wydaje si\u0119 pomys\u0142 ekonomisty Roberta Gwiazdowskiego, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce najlepszym zabezpieczeniem na staro\u015b\u0107 b\u0119dzie nasze liczne potomstwo. C\u00f3\u017c jednak maj\u0105 pocz\u0105\u0107 ci z nas, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 mie\u0107 w\u0142asnych dzieci? Poza tym w kraju, jak nasz, gdzie kobiety przede wszystkim ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych s\u0105 zmuszone do pracy zarobkowej poza domem, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn zarabia tak \u015bmiesznie ma\u0142o, \u017ce nie jest w stanie utrzyma\u0107 nawet dwuosobowej rodziny, pomys\u0142 ten, naj\u0142agodniej m\u00f3wi\u0105c, chyba tak\u017ce nie jest trafiony.<\/p>\r\n\r\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 na miar\u0119 Kafki i Orwella<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Bez w\u0105tpienia przymusowe sk\u0142adki na ZUS \u0142ami\u0105 nasze podstawowe prawa ludzkie. \u0141ami\u0105 nie tylko prawa cz\u0142owieka, ale i postanowienia naszej Konstytucji. Zmusza si\u0119 nas bowiem do takiego stanu, kiedy to nie mo\u017cemy dobrowolnie decydowa\u0107 o naszym \u017cyciu i maj\u0105tku. Robi to za nas rz\u0105d i pa\u0144stwo. W miejsce dobrowolno\u015bci, wolnego wyboru, wkracza przymus pa\u0144stwa i jego administracji. <\/strong>Czy w\u015br\u00f3d nas nie ma takich, kt\u00f3rzy woleliby wp\u0142aca\u0107 ponad 500 z\u0142 (mniej wi\u0119cej tyle p\u0142acimy na nasze przysz\u0142e emerytury – \u201eubezpieczenie spo\u0142eczne\u201d; samozatrudniony p\u0142aci obecnie 559 z\u0142 i 49 groszy) na konto oszcz\u0119dno\u015bciowe, lokaty, ni\u017c oddawa\u0107 co rok pa\u0144stwu ponad 6000 z\u0142 na emerytur\u0119, kt\u00f3rej najprawdopodobniej nigdy w \u017cyciu nie zobacz\u0105? Bior\u0105c pod uwag\u0119 odsetki sk\u0142adane (bez podatku Belki, kt\u00f3rego zadaniem jest chyba tylko zniech\u0119ca\u0107 nas do oszcz\u0119dzania) przy minimalnym oprocentowaniu naszej lokaty – tylko 4% w skali roku po 18 latach oszcz\u0119dzania mieliby\u015bmy 216\u00a0000 z\u0142, a po kolejnych 18 latach – 648\u00a0000 z\u0142. Po 36 latach oszcz\u0119dzania byliby\u015bmy posiadaczami takiego w\u0142a\u015bnie kapita\u0142u. Gdyby\u015bmy zacz\u0119li oszcz\u0119dza\u0107 w wieku 24 lat, to ju\u017c przy naszych 60 urodzinach mieliby\u015bmy na koncie 648 tysi\u0119cy z\u0142otych. Przez nast\u0119pne lata nadal mogliby\u015bmy oszcz\u0119dza\u0107 przynajmniej wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego kapita\u0142u, a nawet je\u015bli nie, to przez nast\u0119pne 20 lat mogliby\u015bmy wyp\u0142aca\u0107 sobie z tych pieni\u0119dzy 2700 z\u0142 miesi\u0119cznie na r\u0119k\u0119! Czy to nie du\u017co wi\u0119cej ni\u017c oferowane\u2026 400 z\u0142 emerytury po uko\u0144czeniu 65 roku \u017cycia (takim dobrodziejstwem finansowym czarowa\u0142 mnie ZUS w jednym ze swoich urz\u0119dowych pism)? Kr\u00f3tkodystansowcy tylko do 70 r.\u017c. wyp\u0142acaliby sobie co miesi\u0105c z\u0142otych 5400 – te\u017c na r\u0119k\u0119! Mo\u017ce to i nie du\u017co, mniej wi\u0119cej po\u0142owa obecnej emerytury brutto genera\u0142a Wojska Polskiego. Takiego szcz\u0119\u015bliwca, kt\u00f3ry nie tylko prze\u017cy\u0142 wojenne zawieruchy, ale i znalaz\u0142 si\u0119 w tym piramidalno-argenty\u0144skim systemie finansowym przed jego ostatecznym bankructwem, i na tyle wcze\u015bnie, \u017ce wyszed\u0142 z niego jeszcze finansowo zabezpieczony, a nie ca\u0142kiem go\u0142y jak przyszli emeryci (czy\u017cby naszym kosztem kochani \u201einwestorzy\u201d?).<\/p>\r\n\r\n

Musimy zatem p\u0142aci\u0107 sk\u0142adki na ZUS obligatoryjnie, przymusowo, nawet jak nie osi\u0105gamy dochod\u00f3w, a jak nie p\u0142acimy, ZUS z przyjemno\u015bci\u0105 naliczy nam odsetki od tych niezap\u0142aconych sk\u0142adek, wy\u015ble swojego windykatora, zajmie nasz maj\u0105tek\u2026 Musimy p\u0142aci\u0107 sk\u0142adki na ZUS (swoj\u0105 drog\u0105 jak si\u0119 to \u0142adnie nazywa, cho\u0107 jest to kolejny – po akcyzie, vacie i dochodowym – podatek) jak podatki – do ko\u0144ca naszego \u017cycia, kiedy i do tego ko\u0144ca de facto <\/em>b\u0119dziemy tak\u017ce musieli pracowa\u0107. Przeci\u0119tna d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w Polsce dla m\u0119\u017cczyzn\u00a0 to 71 lat\u00a0 (kobiety \u017cyj\u0105 zwykle kilka lat d\u0142u\u017cej), czyli przeci\u0119tnemu Polakowi po prawie 40 latach p\u0142acenia sk\u0142adek na ZUS zostaje tylko\u2026 6 lat \u017cycia na g\u0142odowej emeryturze<\/strong>, kt\u00f3ra nie tylko nie pozwala mu na wykupienie wszystkich lekarstw przepisanych przez lekarza (dlatego pewnie ta \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w Polsce wci\u0105\u017c jest kr\u00f3tsza ni\u017c u zamo\u017cniejszych od naszego spo\u0142ecze\u0144stw), ale i nie starcza na op\u0142acenie czynszu, rachunk\u00f3w za pr\u0105d i gaz. Dlatego wdowcy i wdowy s\u0105 chyba w najgorszym po\u0142o\u017ceniu. Mimo to ci dzisiejsi emeryci wychodz\u0105 z tej ZUS-owskiej piramidy finansowej z marnymi co prawda pieni\u0119dzmi, ale jednak. Kolejni p\u0142atnicy sk\u0142adek na ZUS nie dostan\u0105 nawet tego, cho\u0107 wpompuj\u0105, ka\u017cdy z osobna,\u00a0 w ten system setki tysi\u0119cy ci\u0119\u017cko zarobionych z\u0142otych!<\/strong><\/p>\r\n\r\n

ZUS w\u0142a\u015bciwie ju\u017c zbankrutowa\u0142, cho\u0107 oczywi\u015bcie zachowuje wszelkie pozory, i udaje, \u017ce wszystko jest w najlepszym porz\u0105dku. Zupe\u0142nie jak \u00f3w kredytobiorca robi\u0105cy dobr\u0105 min\u0119 do z\u0142ej gry, kiedy bierze kolejny kredyt na sp\u0142acenie starego kredytu, kt\u00f3rego nie uda\u0142o mu si\u0119 dot\u0105d sp\u0142aci\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach. Bra\u0142by tak pewnie kredyty w niesko\u0144czono\u015b\u0107, ale w ko\u0144cu trafia do Biura Informacji Kredytowej, co powoduje, \u017ce zostaje odci\u0119ty od kolejnych zastrzyk\u00f3w bankowej got\u00f3wki… Czy podobny los czeka ZUS w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci?<\/p>\r\n\r\n

Gdyby \u017cy\u0142 Kafka i Orwell mieliby \u015bwietny temat do swoich ksi\u0105\u017cek. Co prawda wygl\u0105da to jak jaka\u015b ponura fantazja literacka niczym \u201eProces\u201d i \u201eRok 1984\u201d, ale ni\u0105 niestety nie jest. To po prostu nasza polska rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Wojciech Jan Rudny<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pi\u015bmie ’Opcja na Prawo’, Nr 9\/105, wrzesie\u0144 2010<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kto i kogo wsadzi za kratki za ten trwaj\u0105cy ju\u017c dziesi\u0105tki lat szwindel, za kt\u00f3rym stoj\u0105 nie jacy\u015b oszu\u015bci w rodzaju Karola Ponziego i Bernarda Madoffa, ale nasze kolejne ekipy rz\u0105dowe i ZUS? W tym kontek\u015bcie eutanazja, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c budzi tyle kontrowersji, b\u0119dzie chyba najlepszym rozwi\u0105zaniem. Dla tych oczywi\u015bcie, kt\u00f3rzy ju\u017c dzi\u015b nie my\u015bl\u0105 o […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,52],"class_list":["post-28824","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-iv-rp","tag-market"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28824"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28824\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}