{"id":28751,"date":"2010-11-25T21:20:28","date_gmt":"2010-11-26T02:20:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28751"},"modified":"2010-11-25T21:20:28","modified_gmt":"2010-11-26T02:20:28","slug":"trzy-kilometry-poza-kursem-i-sciezka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28751","title":{"rendered":"Trzy kilometry poza kursem i \u015bcie\u017ck\u0105"},"content":{"rendered":"

Wojskowa Prokuratura Okr\u0119gowa powo\u0142a\u0142a w charakterze bieg\u0142ego warszawsk\u0105 firm\u0119 ATM, producenta rejestratora szybkiego dost\u0119pu. Zesp\u00f3\u0142 b\u0119dzie jeszcze rozszerzony <\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

To, \u017ce samolot by\u0142 \u017ale naprowadzany, nie by\u0142 na \u015bcie\u017cce zej\u015bcia, mo\u017cna domniemywa\u0107 na obecnym etapie \u015bledztwa – podkre\u015blaj\u0105 mecenasi rodzin smole\u0144skich. Z informacji, do kt\u00f3rych dotar\u0142 „Nasz Dziennik”, wynika wi\u0119cej: Tu-154M, kt\u00f3ry 10 kwietnia rozbi\u0142 si\u0119 pod Siewiernym, b\u0142\u0105dzi\u0142, najdalej od pasa znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 2,8 kilometra od jego progu. <\/strong>
\r\n
\r\n– Na stawianie kategorycznych tez jest za wcze\u015bnie, materia\u0142 dowodowy jest na razie zbyt s\u0142aby. Tu jednak s\u0105 potrzebne dane z czarnych skrzynek, zapisy ATM. To b\u0119dzie materia\u0142 kluczowy, kt\u00f3ry t\u0119 spraw\u0119 ostatecznie wyja\u015bni – zauwa\u017caj\u0105 prawnicy. Ich zdaniem, konieczna jest dok\u0142adna analiza mapy lotniska Siewiernyj; dok\u0142adna analiza miejsca, w kt\u00f3rym maszyna uderzy\u0142a skrzyd\u0142em w drzewo, jak by\u0142o ono ustawione do osi pasa lotniska. Istotna jest te\u017c kwestia, pod jakim k\u0105tem samolot o to drzewo uderzy\u0142. Tego typu informacje mo\u017cna uzyska\u0107 m.in. po analizie protoko\u0142\u00f3w ogl\u0119dzin miejsca zdarzenia. Dokumenty s\u0105 w\u0142a\u015bnie t\u0142umaczone z j\u0119zyka rosyjskiego. – To, czy samolot znajdowa\u0142 si\u0119 na prawid\u0142owej \u015bcie\u017cce zej\u015bcia, budzi bardzo powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci – m\u00f3wi mec. Rafa\u0142 Rogalski, pe\u0142nomocnik cz\u0119\u015bci rodzin ofiar katastrofy smole\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Rejestrator szybkiego dost\u0119pu, czyli polska czarna skrzynka zainstalowana w Tu-154M o numerze bocznym 101, wyprodukowana przez warszawsk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 ATM PP, zosta\u0142a poddana analizie w warszawskim Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych. Obecnie w posiadaniu tych danych jest prokuratura i – jak zaznacza p\u0142k Zbigniew Rzepa, rzecznik prasowy Naczelnej Prokuratury Wojskowej, w tej chwili pracuj\u0105 nad nimi specjali\u015bci. Nad analiz\u0105 danych z ATM pracuje powo\u0142ana w charakterze bieg\u0142ych przez Wojskow\u0105 Prokuratur\u0119 Okr\u0119gow\u0105 w Warszawie firma ATM PP sp. z o.o. z siedzib\u0105 w Warszawie. Co do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w prokuratura si\u0119 nie wypowiada. Jak t\u0142umaczy dr Ireneusz Kami\u0144ski z Polskiej Akademii Nauk, prokuratura mog\u0142a tak post\u0105pi\u0107. – Nie ma tu \u017cadnego konfliktu interes\u00f3w pomi\u0119dzy bieg\u0142ym a stron\u0105 post\u0119powania, wi\u0119c jest to jak najbardziej poprawne – t\u0142umaczy Kami\u0144ski. Jak zaznacza mec. Rafa\u0142 Rogalski, to, \u017ce producent zosta\u0142 zaanga\u017cowany do analizy danych rejestratora, kt\u00f3ry sam wyprodukowa\u0142, gwarantuje w\u0142a\u015bciwe odczytanie jego parametr\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Prokuratura nie komentuje tego, \u017ce z odczytu parametr\u00f3w zapisanych na ATM wynika, i\u017c polska maszyna by\u0142a b\u0142\u0119dnie naprowadzana, nie by\u0142a na tzw. \u015bcie\u017cce zej\u015bcia. Z informacji, do kt\u00f3rych dotar\u0142 „Nasz Dziennik”, wynika, \u017ce rz\u0105dowy samolot z prezydenck\u0105 delegacj\u0105 na pok\u0142adzie znajdowa\u0142 si\u0119 blisko 3 km od pasa start\u00f3w i l\u0105dowa\u0144 i nigdy nie by\u0142 na prawid\u0142owej \u015bcie\u017cce schodzenia. – Nie mog\u0119 potwierdzi\u0107 ani zaprzeczy\u0107. Mam dost\u0119p do informacji, kt\u00f3ra by\u0142a w MAK, czyli po stronie rosyjskiej, a to jest po stronie polskiej. A jak wiadomo – komisja pana Millera nie dzieli si\u0119 ze mn\u0105 \u017cadnymi informacjami, bo oni s\u0105 bardzo \u015bci\u015ble tajni. Nie wiem, dlaczego, ale tak\u0105 przyj\u0119li zasad\u0119 – t\u0142umaczy w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” p\u0142k Edmund Klich, polski akredytowany przy moskiewskim Mi\u0119dzypa\u0144stwowym Komitecie Lotniczym.<\/p>\r\n\r\n

Jak informuje NPW, biegli, powo\u0142ani przez Wojskow\u0105 Prokuratur\u0119 Okr\u0119gow\u0105 w Warszawie, nie przedstawili dotychczas efekt\u00f3w badania rejestratora szybkiego dost\u0119pu. Tym samym na obecnym etapie \u015bledztwa udzielenie precyzyjnych informacji, dotycz\u0105cych poczynionych przez bieg\u0142ych ustale\u0144, jest niemo\u017cliwe. Wynika to z faktu, i\u017c ustalenia powo\u0142anych do tej pory specjalist\u00f3w b\u0119d\u0105 dopiero punktem wyj\u015bcia do pog\u0142\u0119bionych bada\u0144 zespo\u0142u bieg\u0142ych, kt\u00f3ry Wojskowa Prokuratura Okr\u0119gowa w Warszawie zamierza powo\u0142a\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Jak zaznacza prokuratura, nie wiadomo jeszcze, kto w tym zespole b\u0119dzie uczestniczy\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Z relacji Edmunda Klicha wynika, \u017ce polska czarna skrzynka zosta\u0142a odnaleziona przez Rosjan kilka dni po katastrofie, prawdopodobnie by\u0142 to 14 kwietnia. Rejestrator zosta\u0142 natychmiast zaplombowany i odes\u0142any do Polski, dok\u0105d przyby\u0142 dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, tj. 15 kwietnia. Po zrzucie danych dokonanych przez polskich specjalist\u00f3w dla potrzeb MAK, Wojskowej Prokuratury Okr\u0119gowej w Warszawie oraz Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Lotnictwa Wojskowego skrzynka trafi\u0142a z powrotem do Moskwy. Jak informuje prokuratura, opiecz\u0119towany rejestrator ATM znajduje si\u0119 obecnie w sejfie MAK w Moskwie.<\/p>\r\n\r\n

Klich zapewnia, \u017ce nie by\u0142o \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci, by polska czarna skrzynka z Tu-154M zosta\u0142a odczytana przez Rosjan, zanim dotar\u0142a w kwietniu do kraju. Jak zaznacza, rejestrator trafi\u0142 nast\u0119pnie do warszawskiego Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych. Dlaczego polski rejestrator zosta\u0142 odnaleziony dopiero po kilku dniach od katastrofy? Polski akredytowany zaznacza, \u017ce ATM znajdowa\u0142 si\u0119 w samolocie w rejonie kabiny, trudno by\u0142o go odnale\u017a\u0107, gdy\u017c mia\u0142 podobny kolor co inne urz\u0105dzenia. – Polski rejestrator jest czarny, a czarnych urz\u0105dze\u0144 jest du\u017co – m\u00f3wi Klich. Zapewnia, \u017ce strona polska, by umo\u017cliwi\u0107 odnalezienie rejestratora, wys\u0142a\u0142a Rosjanom jego zdj\u0119cie. Warto doda\u0107, \u017ce obie tzw. czarne skrzynki (rejestratory katastroficzne) odnaleziono jeszcze w dniu katastrofy. Pawe\u0142 Jajkowski z firmy ATM zauwa\u017ca, \u017ce \u0142atwiej by\u0142o je odnale\u017a\u0107 ze wzgl\u0119du na charakterystyczny kszta\u0142t przypominaj\u0105cy beczki oraz pomara\u0144czowy kolor. Doktor in\u017c. Antoni Milkiewicz, by\u0142y g\u0142\u00f3wny in\u017cynier Wojsk Lotniczych, pilot oraz specjalista z zakresu bada\u0144 wypadk\u00f3w lotniczych, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w Smole\u0144sku i Moskwie w pierwszych dniach po katastrofie, w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” podkre\u015bla, \u017ce po katastrofie lotniczej poszukiwanie czarnych skrzynek i rejestratora szybkiego dost\u0119pu zawsze traktuje si\u0119 r\u00f3wnorz\u0119dnie, szuka si\u0119 wszystkiego, co rejestruje dane. Milkiewicz przyznaje, \u017ce czas, w jakim odnajduje si\u0119 rejestrator szybkiego dost\u0119pu, nie ma wi\u0119kszego znaczenia dla odczytania danych. – Nie ma to wi\u0119kszego znaczenia. Wa\u017cne, \u017ce odczyt by\u0142 wykonany – m\u00f3wi. Na temat parametr\u00f3w ATM w og\u00f3le nie chce si\u0119 wypowiada\u0107 Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji, kt\u00f3remu podlega polska Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Lotnictwa Pa\u0144stwowego.
\r\n
\r\n200 parametr\u00f3w FDR<\/strong>
\r\nW ubieg\u0142ym tygodniu szef Wojskowej Prokuratury Okr\u0119gowej, prokurator Ireneusz Szel\u0105g deklarowa\u0142, \u017ce opinii z badania polskiego rejestratora prokuratura spodziewa si\u0119 w grudniu. Dlaczego te dane s\u0105 tak wa\u017cne? Genera\u0142 bryg. rez. Jan Baraniecki, kt\u00f3ry by\u0142 zast\u0119pc\u0105 Dow\u00f3dcy Wojsk Lotniczych Obrony Powietrznej, podkre\u015bla, \u017ce urz\u0105dzenie rejestruje wszystko to, co dzia\u0142o si\u0119 z samolotem, odnotowuje wszystkie parametry (ponad 200), kt\u00f3re standardowo znajduj\u0105 si\u0119 w czarnej skrzynce typu FDR (flight data recorder). Standardowe parametry odnotowane przez rejestrator szybkiego dost\u0119pu to kurs i wysoko\u015b\u0107 maszyny. Niekt\u00f3re dane zapisane w ATM-QAR mog\u0105 by\u0107 dok\u0142adniejsze (zapisywane cz\u0119\u015bciej) ni\u017c te w skrzynkach katastroficznych, gdy\u017c jej pojemno\u015b\u0107 jest ograniczona wy\u0142\u0105cznie wielko\u015bci\u0105 u\u017cytego no\u015bnika danych, s\u0105 to no\u015bniki cyfrowe. Jak podkre\u015blaj\u0105 piloci, by samolot znalaz\u0142 si\u0119 w \u015brodku \u015bcie\u017cki schodzenia, to znaczy trafi\u0142 na pas start\u00f3w i l\u0105dowa\u0144, kurs musi by\u0107 podany prawid\u0142owo. Nawet najmniejsza zmiana parametr\u00f3w kursu powoduje zboczenie maszyny. Jak podkre\u015bla gen. Baraniecki, nie ma mo\u017cliwo\u015bci sfa\u0142szowania danych z ATM. Potwierdza to te\u017c Jajkowski, kt\u00f3ry dodaje, \u017ce polska czarna skrzynka w Tu-154M rejestrowa\u0142a te same parametry co oryginalne rejestratory rosyjskie oraz dodatkowo parametry kontroli poziomu wibracji silnik\u00f3w. Czy polski rejestrator szybkiego dost\u0119pu znajdowa\u0142 si\u0119 podczas remontu tupolewa w Samarze? Na to pytanie nie odpowiedzia\u0142o nam Dow\u00f3dztwo Si\u0142 Powietrznych. Jajkowski tego nie wyklucza, z regu\u0142y samoloty trafiaj\u0105 do remontu z pe\u0142nym wyposa\u017ceniem. Ka\u017cde urz\u0105dzenie demontuje si\u0119 na podstawie pewnej dokumentacji. Je\u017celi jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 nie zostaje uwzgl\u0119dniona w dokumentacji, mo\u017ce nie zosta\u0107 ponownie zamontowana. Jak jednak zaznacza Jajkowski, urz\u0105dzenie to mog\u0142o by\u0107 wymontowane przed odlotem maszyny w Polsce, Rosjanie formalnie nie dysponuj\u0105 urz\u0105dzeniami do jego odczytu.
\r\n
\r\nPiloci: Zawa\u017cy\u0142y b\u0142\u0119dne dane<\/strong>
\r\nJak t\u0142umaczy w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” wieloletni koordynator lotnisk wojskowych Tadeusz Augustynowicz, wyposa\u017cenie Tu-154M gwarantowa\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 l\u0105dowania nawet przy minimalnej widoczno\u015bci. – O ile te przyrz\u0105dy dzia\u0142a\u0142y – podkre\u015bla. Zdaniem Augustynowicza, tak jednak nie by\u0142o, przechy\u0142 maszyny na lew\u0105 stron\u0119 mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o zak\u0142\u00f3ceniu pracy GPS. – Bez defektu urz\u0105dze\u0144 pok\u0142adowych jest to w og\u00f3le niewyobra\u017calne – twierdzi Augustynowicz. W jego opinii, ju\u017c na podstawie stenogramu rozm\u00f3w z kokpitu mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce nie dzia\u0142a\u0142 pr\u0119dko\u015bciomierz, prawdopodobny wydaje si\u0119 te\u017c defekt wysoko\u015bciomierza barycznego. Wed\u0142ug pilot\u00f3w, przyczyn\u0105 tragedii mog\u0142o by\u0107 to, \u017ce samolot, kiedy znajdowa\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci 100 metr\u00f3w, mia\u0142 odci\u0119ty dop\u0142yw paliwa. Podobn\u0105 sugesti\u0119 zawar\u0142 w swym felietonie „Lot ku \u015bmierci” Edward Marga\u0144ski. Pisze on, \u017ce decyzj\u0119 o l\u0105dowaniu w takich warunkach, jak 10 kwietnia, mo\u017cna by podj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciwie tylko w jednej sytuacji – by\u0142by ni\u0105 brak innej mo\u017cliwo\u015bci, a wi\u0119c puste zbiorniki paliwa i brak mo\u017cliwo\u015bci l\u0105dowania na innym, odpowiednim do tego lotnisku. Marga\u0144ski twierdzi, \u017ce jest to tylko sytuacja hipotetyczna, ale realna. Piloci nie zgadzaj\u0105 si\u0119 te\u017c z za\u0142o\u017con\u0105 przez Marga\u0144skiego tez\u0105 o rzekomych naciskach na za\u0142og\u0119 w sprawie l\u0105dowania, jakie mia\u0142by na nich wywiera\u0107 dow\u00f3dca Si\u0142 Powietrznych genera\u0142 Andrzej B\u0142asik. – Co za bzdura, nie ma tu mowy o \u017cadnych naciskach. Kapitan statku jest jego szefem i tylko on mo\u017ce podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o l\u0105dowaniu. Nikt poza nim takiej decyzji nie mo\u017ce podj\u0105\u0107, ani szef Si\u0142 Powietrznych, ani nawet prezydent. Je\u017celi mimo z\u0142ych warunk\u00f3w kapitan podj\u0105\u0142 tak\u0105 decyzj\u0119, to najwidoczniej nie mia\u0142 innego wyj\u015bcia – twierdz\u0105 piloci. Dow\u00f3dca za\u0142ogi ma prawo zej\u015b\u0107 do tzw. wysoko\u015bci decyzji, na kt\u00f3rej podejmuje ostateczn\u0105 decyzj\u0119: albo odlatuje na drugi kr\u0105g, albo prosi wie\u017c\u0119 o zgod\u0119 na l\u0105dowanie. Tymczasem o tak\u0105 zgod\u0119 kpt. Arkadiusz Protasiuk nie prosi\u0142. Z pok\u0142adu polskiego samolotu pad\u0142a komenda „odchodzimy”. Te s\u0142owa mia\u0142 wypowiedzie\u0107 pp\u0142k Robert Grzywna, drugi pilot Tu-154M, o godzinie 8:40.50 rano czasu polskiego, na prawie 15 sekund przed katastrof\u0105. W \u017cargonie lotniczym taka komenda oznacza przerwanie trwaj\u0105cego manewru l\u0105dowania. Jak zaznaczaj\u0105 piloci, do katastrofy przyczyni\u0142y si\u0119 b\u0142\u0119dne komunikaty lub ich brak z „Korsarza”, a tymczasem to prawid\u0142owa komunikacja z wie\u017c\u0105 kontroli lot\u00f3w jest jednym z podstawowych warunk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa \u017ceglugi powietrznej. Ot\u00f3\u017c kiedy dow\u00f3dca rz\u0105dowego tupolewa mjr Protasiuk poinformowa\u0142, i\u017c znajduj\u0105 si\u0119 na wysoko\u015bci 100 metr\u00f3w, kontroler powinien powiedzie\u0107: „Wysoko\u015b\u0107 decyzji”. Taka komenda nie pad\u0142a. Kontroler powinien spyta\u0107 te\u017c, czy za\u0142oga widzi pas, i wyda\u0107 ewentualn\u0105 zgod\u0119 na l\u0105dowanie lub nakaza\u0107 odej\u015bcie – ani nie wyda\u0142, ani nie nakaza\u0142. Za p\u00f3\u017ano z wie\u017cy pad\u0142a te\u017c komenda: „Gorizont” (horyzont), bo w momencie, gdy Tu-154M znajdowa\u0142 si\u0119 pomi\u0119dzy wysoko\u015bci\u0105 50 a 40 m nad ziemi\u0105. Jak zaznaczaj\u0105 piloci, z transkrypcji rozm\u00f3w za\u0142ogi Tu-154M wynika tak\u017ce, \u017ce z wie\u017cy pada\u0142y komunikaty „na \u015bcie\u017cce, na kursie”, podczas gdy samolot nie znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu pasa. O godzinie 10:40.07 w kabinie odzywa si\u0119 ostrze\u017cenie systemu TAWS – „ziemia przed tob\u0105”. Jednak siedem sekund p\u00f3\u017aniej za\u0142oga s\u0142yszy, \u017ce jest na \u015bcie\u017cce i kursie. A w rzeczywisto\u015bci jest bardzo daleko od progu pasa.
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Anna Ambroziak <\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wojskowa Prokuratura Okr\u0119gowa powo\u0142a\u0142a w charakterze bieg\u0142ego warszawsk\u0105 firm\u0119 ATM, producenta rejestratora szybkiego dost\u0119pu. Zesp\u00f3\u0142 b\u0119dzie jeszcze rozszerzony To, \u017ce samolot by\u0142 \u017ale naprowadzany, nie by\u0142 na \u015bcie\u017cce zej\u015bcia, mo\u017cna domniemywa\u0107 na obecnym etapie \u015bledztwa – podkre\u015blaj\u0105 mecenasi rodzin smole\u0144skich. Z informacji, do kt\u00f3rych dotar\u0142 „Nasz Dziennik”, wynika wi\u0119cej: Tu-154M, kt\u00f3ry 10 kwietnia rozbi\u0142 si\u0119 […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28751"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28751\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}