{"id":28515,"date":"2010-11-16T20:59:04","date_gmt":"2010-11-17T01:59:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28515"},"modified":"2010-11-16T20:59:04","modified_gmt":"2010-11-17T01:59:04","slug":"w-pogoni-za-idealem-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28515","title":{"rendered":"W pogoni za idea\u0142em – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ludwik Hieronim Morstin w swoich wspomnieniach przytacza rozmow\u0119 z prof. Karolem Potka\u0144skim. Jako m\u0142ody maturzysta chcia\u0142 zasi\u0119gn\u0105\u0107 u niego rady, jakim studiom si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107. Potka\u0144ski doradzi\u0142 mu, by po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 literaturze, ale zasugerowa\u0142, by raczej unika\u0142 uniwersytet\u00f3w niemieckich: kim s\u0105 dzisiaj Niemcy, jaki maj\u0105 idea\u0142? – pyta\u0142 retorycznie. Ja ich – ci\u0105gn\u0105\u0142 – znam ze \u015bredniowiecznych kronik. Nic si\u0119 nie zmienili; to barbarzy\u0144cy studiuj\u0105cy gramatyk\u0119. Profesor m\u00f3wi\u0142 to jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, a co by Karol Potka\u0144ski powiedzia\u0142, dajmy na to, w roku 1938? Inna sprawa, \u017ce zar\u00f3wno przed I, jak i przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 Niemcy mieli jednak jakie\u015b idea\u0142y, niezale\u017cnie od tego, jak je z dzisiejszej perspektywy oceniamy, podczas gdy dzisiaj, zw\u0142aszcza gdyby wiadomo\u015bci o Niemcach czerpa\u0107 wy\u0142\u0105cznie z kontrolowanych przez razwiedk\u0119 polskich stacji telewizyjnych, trzeba by doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce nie maja ju\u017c \u017cadnego idea\u0142u, mo\u017ce poza tym, \u017ceby wypi\u0107 i zak\u0105si\u0107. Ale mniejsza o Niemc\u00f3w; niech si\u0119 martwi\u0105 o siebie sami. No a my, Polacy – jaki mamy idea\u0142 i czy w og\u00f3le jaki\u015b mamy?<\/p>\r\n\r\n

Gdyby\u015bmy wiadomo\u015bci o nas samych czerpali wy\u0142\u0105cznie z kontrolowanych przez razwiedk\u0119 stacji telewizyjnych , sonda\u017cy i rezultat\u00f3w wybor\u00f3w parlamentarnych i prezydenckich, to trzeba by doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce dla znacznej cz\u0119\u015bci, a mo\u017ce nawet wi\u0119kszo\u015bci naszych wsp\u00f3\u0142obywateli, wyt\u0119sknionym idea\u0142em jest okres rz\u0105d\u00f3w Edwarda Gierka. Sentyment dla tego okresu jednoczy znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego spo\u0142ecze\u0144stwa – od robotnik\u00f3w rolnych, a\u017c do ubek\u00f3w – bo ka\u017cda, albo prawie ka\u017cda grupa spo\u0142eczna zawdzi\u0119cza mu jakie\u015b przyjemne wspomnienia. Inna rzecz, \u017ce te wspomnienia, jak zreszt\u0105 ka\u017cde – nabieraj\u0105 ciep\u0142a w miar\u0119 up\u0142ywu czasu. Guy Sorman w ksi\u0105\u017cce \u201eWyj\u015b\u0107 z socjalizmu<\/em>\u201d – pierwszej i ostatniej, jak\u0105 wyda\u0142o oficjalnie wydawnictwo \u201eKurs<\/em>\u201d – przypomina rozmow\u0119, jak\u0105 przeprowadzi\u0142 w Chinach z wdow\u0105 Wu. Partia zgodzi\u0142a si\u0119 na ni\u0105 z wielkimi oporami; pytania musia\u0142y by\u0107 przedstawione zawczasu do zatwierdzenia, a przy rozmowie asystowa\u0142 nie tylko miejscowy sekretarz, ale i tamtejszy ubek. Wdowa Wu te\u017c zosta\u0142a odpowiednio przygotowana, wi\u0119c rozmowa przebiega\u0142a tak sprawnie, \u017ce zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przed up\u0142ywem przewidzianego na ni\u0105 czasu. Wcze\u015bniejsze rozstanie nie wchodzi\u0142o oczywi\u015bcie w rachub\u0119; trzeba by\u0142o czas przewidziany wykorzysta\u0107 a\u017c do ostatniej sekundy, tote\u017c Sorman ni st\u0105d ni zow\u0105d zada\u0142 wdowie Wu pytanie spoza protoko\u0142u: kiedy w swoim \u017cyciu by\u0142a szcz\u0119\u015bliwa? – Za Czang Kai Szeka! – wypali\u0142a wdowa Wu bez namys\u0142u. Wszyscy, a zw\u0142aszcza sekretarz i ubek, zmartwieli ze zgrozy, ale wdowa Wu zachowa\u0142a przytomno\u015b\u0107 umys\u0142u, natychmiast dodaj\u0105c: bo mia\u0142am wtedy 18 lat! Wszyscy roze\u015bmieli si\u0119 z ulg\u0105, zw\u0142aszcza, \u017ce czas przeznaczony na rozmow\u0119 w\u0142a\u015bnie up\u0142yn\u0105\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Od zako\u0144czenia dekady Gierka min\u0119\u0142o ju\u017c 30 lat, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce coraz trudniej zrozumie\u0107, dlaczego w\u0142a\u015bciwie w sierpniu 1980 roku tak wielka masa ludzi zbuntowa\u0142a si\u0119 przeciwko partii i dlaczego z tak\u0105 niech\u0119ci\u0105 i pogard\u0105 traktowa\u0142a \u00f3wczesn\u0105 telewizj\u0119. Najwyra\u017aniej postanowili to wykorzysta\u0107 organizatorzy masowej wyobra\u017ani tubylczych Irokez\u00f3w i w ramach post\u0119puj\u0105cej rehabilitacji PRL w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 listopada TVP info nada\u0142a program autorstwa red. Roberta Walenciaka o Macieju Szczepa\u0144skim – szefie \u00f3wczesnej telewizji, autorze \u201epropagandy sukcesu<\/em>\u201d. Pan Maciej Szczepa\u0144ski bardzo t\u0119 strategi\u0119 zachwala\u0142, chocia\u017c – powiedzmy sobie szczerze – ca\u0142y ten \u201esukces<\/em>\u201d podobny by\u0142 do dzisiejszej ba\u0144ki spekulacyjnej, kt\u00f3ra potwierdza trafno\u015b\u0107 por\u00f3wnania \u015bwiata finans\u00f3w do alkoholizmu: Milton Friedman zauwa\u017cy\u0142, \u017ce i w jednym i w drugim przypadku najpierw jest nadmiar \u015brodk\u00f3w p\u0142ynnych, nast\u0119pnie euforia, a na ko\u0144cu – depresja. Za Gierka podobnie – by\u0142o tak dobrze, \u017ce na koniec z tego wszystkiego w sklepach zosta\u0142y nagie haki, ocet i musztarda. Ale za to z telewizji wia\u0142o wielkim \u015bwiatem: ze schod\u00f3w zst\u0119powa\u0142y tancerki z wetkni\u0119tymi w ty\u0142ek strusimi pi\u00f3rami i ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 si\u0119 poczu\u0107, jak w Pary\u017cu. Pisz\u0119 to bez ironii, pami\u0119taj\u0105c rozmow\u0119 Tyrmanda z niejakim Jarym, warszawskim kozakiem, kt\u00f3ry w 1954 roku chwali\u0142 mu si\u0119 now\u0105 posad\u0105. – Per\u0142a – m\u00f3wi\u0142. – Sprz\u0105tam talerze w barze na Dworcu G\u0142\u00f3wnym. – Jary – Tyrmand na to – przecie\u017c to chlew! – Owszem, chlew, ale pomy\u015bl tylko – rozmarzy\u0142 si\u0119 Jary. – Tylko krok na peron, a tam – dwa razy dziennie poci\u0105g do Pary\u017ca! Wprawdzie teraz z Warszawy nie ma bezpo\u015bredniego poci\u0105gu do Pary\u017ca, ale po pierwsze – na pewno kiedy\u015b b\u0119dzie, a po drugie – jakie to ma znaczenie, skoro i bez tego – jak powiadaj\u0105 Rosjanie – wsie wsiem dawolny, czyli wszyscy ze wszystkiego zadowoleni, a ju\u017c specjalnie – z rz\u0105du premiera Donalda Tuska, kt\u00f3ry swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 koncentruje wy\u0142\u0105cznie na r\u00f3\u017cnych wariantach komunikatu, \u017ce jest dobrze, a b\u0119dzie – jeszcze lepiej. Nic zatem dziwnego, \u017ce r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwowa telewizja, w kt\u00f3rej w\u0142a\u015bnie dobiegaj\u0105 ko\u0144ca czystki etniczne w postaci dorzynania watahy, powraca do starych, wypr\u00f3bowanych wzor\u00f3w propagandy sukcesu, wypracowanych w latach 70-tych ubieg\u0142ego wieku przez Macieja Szczepa\u0144skiego. Tylko patrze\u0107, jak wr\u00f3c\u0105 schody, powtykane w ty\u0142ek rajery i znowu b\u0119dzie jak w Pary\u017cu – a po 30, a zw\u0142aszcza 40 latach pokolenie \u201em\u0142odych, wykszta\u0142conych<\/em>\u201d oddaj\u0105ce lichwiarskiej mi\u0119dzynarod\u00f3wce ju\u017c nie tysi\u0105c, ale pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy z\u0142otych na obs\u0142ug\u0119 d\u0142ugu publicznego, b\u0119dzie z nostalgi\u0105 wspomina\u0107 epok\u0119 premiera Tuska, jak dzisiaj starsi wspominaj\u0105 Edwarda Gierka. I dlatego w\u0142a\u015bnie Pan B\u00f3g nie zsy\u0142a na ziemi\u0119 drugiego potopu, bo przekona\u0142 si\u0119 o ca\u0142kowitej bezskuteczno\u015bci pierwszego.<\/p>\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Felieton \u00a0\u2022<\/strong> tygodnik \u201eNasza Polska\u201d \u00a0\u2022<\/strong> 16 listopada 2010<\/p>\r\n\r\n

Sta\u0142y komentarz Stanis\u0142awa Michalkiewicza ukazuje si\u0119 w ka\u017cdym numerze tygodnika \u201eNasza Polska\u201d.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ludwik Hieronim Morstin w swoich wspomnieniach przytacza rozmow\u0119 z prof. Karolem Potka\u0144skim. Jako m\u0142ody maturzysta chcia\u0142 zasi\u0119gn\u0105\u0107 u niego rady, jakim studiom si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107. Potka\u0144ski doradzi\u0142 mu, by po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 literaturze, ale zasugerowa\u0142, by raczej unika\u0142 uniwersytet\u00f3w niemieckich: kim s\u0105 dzisiaj Niemcy, jaki maj\u0105 idea\u0142? – pyta\u0142 retorycznie. Ja ich – ci\u0105gn\u0105\u0142 – znam ze […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,81,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28515"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28515\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}