{"id":28457,"date":"2010-11-15T12:21:19","date_gmt":"2010-11-15T17:21:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28457"},"modified":"2010-11-15T12:21:19","modified_gmt":"2010-11-15T17:21:19","slug":"zbyt-latwa-inwigilacja-narusza-prawa-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28457","title":{"rendered":"Zbyt \u0142atwa inwigilacja narusza prawa cz\u0142owieka"},"content":{"rendered":"

Je\u017celi specs\u0142u\u017cby milion razy w roku si\u0119gaj\u0105 po billingi obywateli, to jest to przypadek dla Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, sugeruje pose\u0142 Bundestagu. W Niemczech na to musi pozwoli\u0107 s\u0105d. Ale zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nowe czasy, stare metody?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Najnowsze informacje na temat intensywno\u015bci inwigilacji przez policj\u0119 i s\u0142u\u017cby specjalne w krajach UE zaskakuj\u0105 skal\u0105 zjawiska. Podczas gdy w „starych” krajach UE do ingerencji w sfer\u0119 prywatn\u0105 obywateli potrzeba decyzji s\u0119dziego, w „nowych” pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE s\u0142u\u017cby maj\u0105 stosunkowo \u0142atwy dost\u0119p do wra\u017cliwych informacji. Potwierdzaj\u0105 to dane, jakie zebra\u0142 Urz\u0105d Komitetu Integracji Europejskiej\u00a0w roku 2009, przygotowuj\u0105c raport dla Komisji Europejskiej.<\/p>\r\n\r\n

Polska i Niemcy zajmuj\u0105 w nim skrajne pozycje. Na tysi\u0105c doros\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w w Polsce a\u017c 27,5 musi si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce jego billingi s\u0105 sprawdzane przez\u00a0specs\u0142u\u017cby. 1,06 miliona razy mia\u0142y one w ubieg\u0142ym roku zasi\u0119gn\u0105\u0107\u00a0informacji na temat po\u0142\u0105cze\u0144 telefonicznych i internetowych obywateli. To europejski rekord! W Niemczech ten wska\u017cnik wynosi 0,2 na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Bez s\u0119dziego ani rusz <\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201eJe\u017celi te dane si\u0119 potwierdz\u0105, to na miejscu polskiego obywatela, by\u0142bym zatroskany\u201d, powiedzia\u0142 w rozmowie z nasz\u0105 redakcj\u0105 Dieter Wiefelspuetz, pose\u0142 SPD i ekspert tej partii ds. polityki wewn\u0119trznej, po przedstawieniu mu danych Urz\u0119du Komitetu Integracji Europejskiej.<\/p>\r\n\r\n

\u201eW przypadku takiej skali zjawiska powinno si\u0119 tym zaj\u0105\u0107 pa\u0144stwo i parlament\u201d, m\u00f3wi polityk socjaldemokracji. Zaznacza, \u017ce\u00a0obywatele, kt\u00f3rzy\u00a0czuj\u0105 si\u0119 pokrzywdzeni,\u00a0mog\u0105 si\u0119 tak\u017ce uda\u0107 do\u00a0Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu.<\/p>\r\n\r\n

R\u00f3wnocze\u015bnie Wiefelspuetz zaznaczy\u0142, \u017ce trudno mu\u00a0poj\u0105\u0107, by\u00a0 w Polsce mia\u0142a miejsce inwigilacja na tak\u0105 skal\u0119. Polityk nie ukrywa zdziwienia, dodaj\u0105c, \u017ce jego zdaniem \u201ePolacy s\u0105 narodem o szczeg\u00f3lnej wra\u017cliwo\u015bci, je\u017celi chodzi o wolno\u015b\u0107 i prawa cz\u0142owieka\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Ekspert SPD przyznaje, \u017ce tak\u017ce w Niemczech pojawiaj\u0105 si\u0119 przypadki naruszania prawa przez pa\u0144stwo w tym zakresie. Podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce chodzi o nieliczne wyj\u0105tki. Regu\u0142\u0105 jest, \u017ce policja i spec\u0142u\u017cby mog\u0105 sprawdza\u0107 po\u0142\u0105czenia\u00a0telefoniczne tylko za zgod\u0105 s\u0119dziego. Warunkiem uzyskania zgody s\u0105 „powa\u017cne podejrzenia o powa\u017cne przest\u0119pstwo”, m\u00f3wi polityk. Chodzi o przest\u0119pstwa, za kt\u00f3re grozi co najmniej kilka lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

<\/a><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zdaniem Wiefelspuetza jest nie do pomy\u015blenia, by policja czy s\u0142u\u017cby mia\u0142y \u201esztywne\u201d \u0142\u0105cze do teleoperator\u00f3w, sk\u0105d bez zezwolenia s\u0105dowego mog\u0142aby pobiera\u0107 dane o billingach.<\/p>\r\n\r\n

Wiefelspuetz dodaje, \u017ce w Niemczech inwigilowane osoby maj\u0105 prawo zwr\u00f3cenia si\u0119 do organ\u00f3w sprawiedliwo\u015bci o sprawdzenie, czy policja nie naruszy\u0142a prawa. W ubieg\u0142ym roku niemiecka policja i s\u0142u\u017cby zasi\u0119ga\u0142y informacji m.in. o billingach w niespe\u0142na 13,5 tys. przypadk\u00f3w.\u00a0Na tle innych kraj\u00f3w\u00a0europejskich to niewiele.<\/p>\r\n\r\n

Niemcy te\u017c nie \u015bwi\u0119ci<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ostre regulacje prawne nie gwarantuj\u0105 jednak, \u017ce nie dochodzi do naruszania prawa. Tak\u017ce w Niemczech maj\u0105 miejsce przypadki nielegalnej inwigilacji dziennikarzy lub obywateli przez specs\u0142u\u017cby – ostatnio g\u0142o\u015bno o nich by\u0142o\u00a0par\u0119 lat temu.<\/p>\r\n\r\n

<\/a>W 2006 roku wysz\u0142o na jaw, \u017ce niemiecki wywiad „Bundesnachrichtendienst” w po\u0142owie lat 90-tych przez trzy lata obserwowa\u0142\u00a0 niemieckiego dziennikarza, Ericha Schmidta-Eenbooma. Okazj\u0105 sta\u0142o si\u0119 wydanie przez niego ksi\u0105\u017cki z informacjami o pracy niemieckich s\u0142u\u017cb. Wywiad nie szcz\u0119dzi\u0142 koszt\u00f3w ani technologii, by zdemaskowa\u0107\u00a0„wtyczki” dziennikarza we w\u0142asnych szeregach. Schmidt-Eenboom podkre\u015bla, \u017ce \u201epomimo p\u00f3\u017aniejszej g\u0142o\u015bnej debaty publicznej i pot\u0119pienia tych metod przez polityk\u0119, nikt nigdy nie poni\u00f3s\u0142 konsekwencji\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Inny przypadek, w kt\u00f3rym ofiar\u0105 inwigilacji pad\u0142a reporterka Spiegla, Susanna Koelbl, o w\u0142os nie doprowadzi\u0142 do dymisji szefa wywiadu BND, Ernsta Uhrlaua. Dwa lata temu ujawniono, \u017ce niemiecki wywiad przechwytywa\u0142 przez kilka miesi\u0119cy korespondencj\u0119 elektroniczn\u0105 dziennikarki z afga\u0144skim ministrem gospodarki, Aminem Farhangiem. Obydwoje dobrze si\u0119 znali z wcze\u015bniejszego pobytu Farhanga na stypendium w Niemczech. Sprawa okaza\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowym skandalem, bo inwigilacja by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki zainstalowaniu przez niemiecki wywiad \u201etrojana\u201d na komputerach afga\u0144skiego ministra. Wcze\u015bniej jego resort dosta\u0142 wyposa\u017cenie komputerowe w prezencie z \u2026RFN.<\/p>\r\n\r\n

<\/a> <\/a><\/em>\u0179r\u00f3d\u0142a dziennikarzy chronione<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Infiltruj\u0105c dziennikarzy s\u0142u\u017cby w ka\u017cdym kraju zwykle chc\u0105 zdemaskowa\u0107\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a. Skoro dosz\u0142o do ujawnienie tajemnicy pa\u0144stwowej, to dosz\u0142o do przest\u0119pstwa – argumentowa\u0142a do niedawna policja i otrzymywa\u0142a od s\u0105du zielone \u015bwiat\u0142o, by przeszuka\u0107 biuro dziennikarza.<\/p>\r\n\r\n

Trzy lata temu Trybuna\u0142 Konstytucyjny w Karlsruhe uzna\u0142 jednak, \u017ce narusza to gwarantowan\u0105 konstytucyjnie – i dlatego wymagaj\u0105c\u0105\u00a0szczeg\u00f3lnej ochrony – zasad\u0119 wolno\u015bci prasy. Tym samym nale\u017cy te\u017c chroni\u0107 dziennikarskie \u017ar\u00f3d\u0142a i informator\u00f3w. Trybuna\u0142 zdecydowa\u0142 tak w sprawie dziennikarza magazynu \u201eCicero\u201d, Bruno Schirra, kt\u00f3ry w 2005 roku opublikowa\u0142 artyku\u0142 o terrory\u015bcie Abu Musabie az-Zarquawim, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na\u00a0 tajne raporty Federalnej Prokuratury (Bundeskriminalamt).<\/p>\r\n\r\n

Trybuna\u0142 orzek\u0142, \u017ce dziennikarz naruszy\u0142by prawo tylko wtedy, gdyby nielegalnie wszed\u0142 w posiadanie informacji, czyli np. gdyby pods\u0142uchiwa\u0142 rozmowy telefoniczne lub namawia\u0142 do zdrady tajemnic lub udost\u0119pnienia tajnych dokument\u00f3w. Je\u017celi natomiast otrzyma\u0142 dokumenty anonimowo i je opublikowa\u0142, to policji nie wolno zabra\u0107 mu komputera w celu sprawdzenia, kto te informacje przys\u0142a\u0142.<\/p>\r\n\r\n

<\/a> <\/strong>Inwigilacja to biznes<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Du\u017co wi\u0119cej uwagi ni\u017c inwigilacji dziennikarzy po\u015bwi\u0119cano ostatnio w Niemczech kontrolom pracownik\u00f3w przez pracodawc\u00f3w. Po kilku skandalach w du\u017cych sieciach handlowych i koncernach przemys\u0142owych rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dyskusja na temat konieczno\u015bci wyznaczenia granic takim metodom. G\u0142o\u015bny by\u0142 np. przypadek pobierania i analizy krwi kandydat\u00f3w do pracy przez du\u017ce koncerny. Podobnie kontrola komunikacji pracownik\u00f3w oraz ich filmowanie w miejscu pracy te\u017c nierzadko przekraczaj\u0105 granice zdrowego rozs\u0105dku. \u201eD\u0142ugo nie przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 tym metodom, ale ten sektor budzi coraz wi\u0119cej obaw i prowokuje polityk\u0119 do dzia\u0142ania”, m\u00f3wi Dieter Wiefelspuetz.<\/p>\r\n\r\n

Dziennikarz Erich Schmidt-Eenboom uwa\u017ca natomiast, \u017ce kluczowe jest zawsze wiedzie\u0107,\u00a0kto najcz\u0119\u015bciej zleca inwigilacj\u0119. \u201eTo zasadnicza r\u00f3\u017cnica, czy na kontroli zale\u017cy pa\u0144stwu, tak\u017ce\u00a0si\u0142om politycznym, czy te\u017c specs\u0142u\u017cby s\u0105 instrumentalizowane do cel\u00f3w komercyjnych na zlecenie np. gospodarki\u201d, m\u00f3wi dziennikarz.<\/p>\r\n\r\n

Aktualnie Komisja Europejska przeprowadza ewaluacj\u0119 sytuacji i do ko\u0144ca roku ma og\u0142osi\u0107 wytyczne w tym zakresie. Tak\u017ce w Niemczech dojdzie prawdopodobni\u00a0do kolejnej debaty na temat ochrony danych osobowych oraz dost\u0119pu do nich przez policj\u0119 i specs\u0142u\u017cby.<\/p>\r\n\r\n

R\u00f3\u017ca Romaniec, Berlin<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

red. dop.: Magdalena Szaniawska-Schwabe<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Je\u017celi specs\u0142u\u017cby milion razy w roku si\u0119gaj\u0105 po billingi obywateli, to jest to przypadek dla Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, sugeruje pose\u0142 Bundestagu. W Niemczech na to musi pozwoli\u0107 s\u0105d. Ale zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki. Nowe czasy, stare metody? Najnowsze informacje na temat intensywno\u015bci inwigilacji przez policj\u0119 i s\u0142u\u017cby specjalne w krajach UE zaskakuj\u0105 skal\u0105 zjawiska. Podczas gdy […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[23,84],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28457\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}