{"id":28242,"date":"2010-11-08T09:46:00","date_gmt":"2010-11-08T14:46:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28242"},"modified":"2010-11-08T09:46:00","modified_gmt":"2010-11-08T14:46:00","slug":"kosmiczne-smieci-lukasz-bugajski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28242","title":{"rendered":"Kosmiczne \u015bmieci &#8211; <em>\u0141ukasz Bugajski<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Zagadnienia ochrony \u015brodowiska naturalnego dotycz\u0105 nie tylko powierzchni Ziemi i atmosfery, ale r\u00f3wnie\u017c przestrzeni kosmicznej. Od momentu wystrzelenia pierwszego sztucznego satelity Ziemi (4 X 1957) na orbitach wok\u00f3\u0142ziemskich umieszczono \u0142\u0105cznie ponad 5 tysi\u0119cy r\u00f3\u017cnych satelit\u00f3w, z kt\u00f3rych ponad 2,5 tysi\u0105ca nadal obiega Ziemi\u0119. W\u015br\u00f3d nich oko\u0142o 600 czynnych, pozosta\u0142e satelity zako\u0144czy\u0142y ju\u017c swoj\u0105 misj\u0119 lub aparatura na ich pok\u0142adach uleg\u0142a awarii. Opr\u00f3cz satelit\u00f3w, Ziemi\u0119 obiega tak\u017ce ponad 1500 ostatnich cz\u0142on\u00f3w rakiet wynosz\u0105cych satelity na orbit\u0119. Ka\u017cdego roku na r\u00f3\u017cnych orbitach umieszczanych jest kolejnych 80-100 satelit\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Ponadto, nad naszymi g\u0142owami, na wysoko\u015bci od kilkuset do oko\u0142o 36 tysi\u0119cy km obiegaj\u0105 Ziemi\u0119 m. in.:<\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n\t<li>odrzucone fragmenty wyposa\u017cenia satelit\u00f3w i rakiet<\/li>\r\n\t<li>elementy pozosta\u0142e z rozpadu co najmniej 150 nieczynnych satelit\u00f3w<\/li>\r\n\t<li>&#8222;tradycyjne\u201d \u015bmieci, wyrzucane przez za\u0142ogowe stacje kosmiczne, w tym oko\u0142o 200 work\u00f3w \u015bmieci odrzuconych ze stacji kosmicznej MIR<\/li>\r\n\t<li>oko\u0142o 400 milion\u00f3w igie\u0142, kt\u00f3re rozrzucono w 1963 r. jako element eksperymentu telekomunikacyjnego<\/li>\r\n\t<li>materia\u0142y radioaktywne, b\u0119d\u0105ce pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po niewielkich reaktorach instalowanych na ponad 50 satelitach<\/li>\r\n\t<li>resztki paliw kosmicznych, a tak\u017ce resztki p\u0142ynu ch\u0142odz\u0105cego z reaktor\u00f3w atomowych w formie ok. 70 000 sodowo-potasowych kuleczek o \u015brednicy ok 1 cm<\/li>\r\n\t<li>odpryski farby, spaliny, opi\u0142ki metali<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n<p>Ocenia si\u0119, \u017ce \u0142\u0105cznie obiega Ziemi\u0119 oko\u0142o 100 000 obiekt\u00f3w o rozmiarach 1-10 cm oraz 10-100 milion\u00f3w drobnych obiekt\u00f3w o \u015brednicach 1-10 mm. \u0141\u0105czna masa wszystkich cia\u0142 w Kosmosie wytworzonych przez cz\u0142owieka jest oceniana na ponad 5 tysi\u0119cy ton, przy czym najwi\u0119ksze zag\u0119szczenia znajduj\u0105 si\u0119 na wysoko\u015bciach: 850 km, 1000 km, 1500 km, 20 000 km, 36 000 km. Wszystkie wymienione obiekty nosz\u0105 nazw\u0119 \u015bmieci kosmicznych (ang. <em>space debris<\/em>).<\/p>\r\n\r\n<p>\u015amieci kosmiczne s\u0105 praktycznie niezniszczalne, gdy\u017c b\u0119d\u0105c poza atmosfer, niemal nie podlegaj\u0105 korozji ani rozk\u0142adowi biologicznemu. Jedynie obiekty obiegaj\u0105ce Ziemi\u0119 na stosunkowo niewielkiej wysoko\u015bci napotykaj\u0105 na bardzo ma\u0142y op\u00f3r najwy\u017cszych warstw atmosfery, gdzie ulegaj\u0105 cz\u0119\u015bciowemu lub ca\u0142kowitemu spaleniu. Jedynym procesem powoduj\u0105cym bardzo niewielk\u0105 korozj\u0119 satelit\u00f3w s\u0105 zderzenia z cz\u0105stkami tzw. wiatru s\u0142onecznego. Proces ten jednak zachodzi bardzo wolno, tote\u017c nieczynne satelity mog\u0105 obiega\u0107 Ziemi\u0119 przez setki lub tysi\u0105ce lat. Wzrastaj\u0105ca gwa\u0142townie z ka\u017cdym rokiem liczba \u015bmieci kosmicznych stanowi coraz wi\u0119ksze zagro\u017cenie dla kolejnych lot\u00f3w kosmicznych i dzia\u0142aj\u0105cych ju\u017c satelit\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>W najbli\u017cszych latach przewiduje si\u0119 opracowanie mi\u0119dzynarodowych regulacji prawnych, kt\u00f3re nak\u0142ada\u0142yby na agencje kosmiczne obowi\u0105zek unicestwienia nieczynnych satelit\u00f3w, na przyk\u0142ad poprzez sprowadzanie ich na Ziemi\u0119 lub spalanie w atmosferze. Rozwa\u017cane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c metody laserowe, w kt\u00f3rych niszcz\u0105ce dzia\u0142anie promienia lasera kierowane by\u0142oby z Ziemi na niepo\u017c\u0105dany obiekt.<\/p>\r\n\r\n<p>Brak energicznych dzia\u0142a\u0144 w kierunku ograniczenia \u015bmieci kosmicznych mo\u017ce za 50-100 lat bardzo ograniczy\u0107 lub wr\u0119cz uniemo\u017cliwi\u0107 wystrzeliwanie kolejnych satelit\u00f3w i sond kosmicznych.<\/p>\r\n\r\n<p><strong><em>\u0141ukasz Bugajski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zagadnienia ochrony \u015brodowiska naturalnego dotycz\u0105 nie tylko powierzchni Ziemi i atmosfery, ale r\u00f3wnie\u017c przestrzeni kosmicznej. Od momentu wystrzelenia pierwszego sztucznego satelity Ziemi (4 X 1957) na orbitach wok\u00f3\u0142ziemskich umieszczono \u0142\u0105cznie ponad 5 tysi\u0119cy r\u00f3\u017cnych satelit\u00f3w, z kt\u00f3rych ponad 2,5 tysi\u0105ca nadal obiega Ziemi\u0119. W\u015br\u00f3d nich oko\u0142o 600 czynnych, pozosta\u0142e satelity zako\u0144czy\u0142y ju\u017c swoj\u0105 misj\u0119 lub [&hellip;]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[146],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28242"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28242\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}