{"id":28124,"date":"2010-11-04T18:56:36","date_gmt":"2010-11-04T23:56:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28124"},"modified":"2010-11-23T10:30:52","modified_gmt":"2010-11-23T15:30:52","slug":"franciszek-salezy-krysiak-z-dni-grozy-we-lwowie-wspomnienia-z-ciekawych-czasow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28124","title":{"rendered":"Franciszek Salezy Krysiak „Z dni grozy we Lwowie” – Wspomnienia z ciekawych czas\u00f3w<\/em>"},"content":{"rendered":"

Podobno, gdy uprzejmy Chi\u0144czyk chce komu\u015b z\u0142orzeczy\u0107, \u017cyczy mu, by \u201e\u017cy\u0142 w ciekawych czasach\u201d. Ciekawe czasy to takie, nad kt\u00f3rymi historiografowie zatrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej. O czasach nieciekawych pisz\u0105 zwykle kr\u00f3tko: \u201erozwija\u0142 si\u0119 handel i przemys\u0142, a nauka i kultura prze\u017cywa\u0142y okres nadzwyczajnego rozkwitu\u201d. I tyle. Bo i c\u00f3\u017c ciekawego mo\u017cna napisa\u0107 o czasach spokojnego dobrobytu? Tymczasem czasy ciekawe – to rewolucje, powstania, wojny, a w ostateczno\u015bci – powojenne ustalanie granic.<\/p>\r\n\r\n

W\u0142a\u015bnie o takich ciekawych czasach opowiada ksi\u0105\u017cka Franciszka Salezego Krysiaka Z dni grozy we Lwowie<\/em>. Te \u201edni grozy\u201d to okres od 1 do 22 listopada 1918 roku. 1 listopada genera\u0142 Pfeiffer, wojskowy komendant Lwowa, wyda\u0142 miasto Ukrai\u0144com, kt\u00f3rzy utworzyli milicj\u0119, opanowali strategiczne obiekty, jak dworzec kolejowy, poczt\u0119 i magazyny oraz gmachy publiczne i wystawili uzbrojone patrole i warty. W taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b stwarza si\u0119 polityczne fakty dokonane, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej rzucane s\u0105 na st\u00f3\u0142 jako argument na konferencjach pokojowych.<\/strong> Politycy ukrai\u0144scy wyci\u0105gn\u0119li wnioski z rzymskiej sentencji beatus qui tenet<\/em>, podczas gdy przyw\u00f3dcy tamtejszej spo\u0142eczno\u015bci polskiej jak zwykle s\u0105dzili, \u017ce \u201ejako\u015b to b\u0119dzie\u201d. Dok\u0142adnie tak samo, jak obecnie, gdy stoimy w przededniu Anschlussu.<\/p>\r\n\r\n

Z pewnego punktu widzenia by\u0142oby to mo\u017ce nawet zabawne, gdyby nie okoliczno\u015b\u0107, \u017ce za to safandulstwo, niedo\u0142\u0119stwo, lekkomy\u015blno\u015b\u0107, g\u0142upot\u0119, a wreszcie i zdrad\u0119 ludzi doros\u0142ych\u00a0 i odpowiedzialnych, krwi\u0105 w\u0142asn\u0105 musi potem p\u0142aci\u0107 m\u0142odzie\u017c, a nawet dzieci, \u017ceby odwojowa\u0107 wolno\u015b\u0107 i dla tamtych. Tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o we Lwowie. To miasto odzyska\u0142y wtedy dla Polski dzieci, Orl\u0119ta Lwowskie, z kt\u00f3rych jedno, bezimienne, spoczywa w Grobie Nieznanego \u0179o\u0142nierza w Warszawie po dzi\u015b dzie\u0144.<\/p>\r\n\r\n

Zalet\u0105 \u201ekartek z pami\u0119tnika\u201d Franciszka Salezego Krysiaka jest to, \u017ce przemawia do czytelnika nie tylko \u015bwiadek naoczny, ale \u015bwiadek wsz\u0119dobylski. Mamy tam zatem nie tylko obrazki z ulicy, ale zagl\u0105damy do mieszka\u0144, pods\u0142uchujemy rozmowy, by pozna\u0107 nastroje panuj\u0105ce w polskiej spo\u0142eczno\u015bci Lwowa, w salonach uczestniczymy w rozterkach polityk\u00f3w, asystujemy duchowie\u0144stwu obydwu obrz\u0105dk\u00f3w, uczestniczymy w utarczkach…\u00a0 Autor zdaje si\u0119 wszystko ogl\u0105da\u0107, wsz\u0119dzie by\u0107 i ze wszystkimi rozmawia\u0107, a relacje swoje podaje, chocia\u017c raczej bez emfazy i patosu to jednak sugestywnie.<\/p>\r\n\r\n

Oto fragment proklamacji, jaka ukaza\u0142a si\u0119 1 listopada<\/strong>: Z dniem dzisiejszym Ukrai\u0144ska Rada Narodowa obj\u0119\u0142a rz\u0105d w sto\u0142ecznym mie\u015bcie Lwowie i na ca\u0142ym terytorium pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. (…) Wzywa si\u0119 ludno\u015b\u0107 do spokoju i pos\u0142uchu tym zarz\u0105dzeniom. <\/em>Bardziej wylewne by\u0142y gazety, <\/em>drukuj\u0105ce podzi\u0119kowania za oswobodzenie narodu ukrai\u0144skiego z niewoli lackiej <\/em>co jednocze\u015bnie wyznacza\u0142o perspektyw\u0119 polityczn\u0105 dla Polak\u00f3w, kt\u00f3rych rozw\u00f3j wydarze\u0144 zaskoczy\u0142 w tym miejscu. Wkr\u00f3tce jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce te podzi\u0119kowania by\u0142y przedwczesne, bo byli legioni\u015bci polscy stawili op\u00f3r, a nawet zaatakowali sk\u0142ady amunicji.<\/strong> Do\u0142\u0105czyli do nich wkr\u00f3tce polscy kolejarze i w ten spos\u00f3b nawi\u0105zana zosta\u0142a w miar\u0119 r\u00f3wnorz\u0119dna walka.<\/p>\r\n\r\n

Krysiak w swoim pami\u0119tniku wspomina mimochodem o \u201ehaniebnej roli \u017byd\u00f3w\u201d: \u017bydzi tutejsi coraz haniebniejsz\u0105 odgrywaj\u0105 rol\u0119, coraz jawniej odkrywaj\u0105 karty. Tak zwana milicja \u017cydowska pe\u0142ni, jak stwierdzono, s\u0142u\u017cb\u0119 wywiadowcz\u0105 dla wojska ukrai\u0144skiego.<\/em><\/strong> (…) Miar\u0119 wszelkiej przyzwoito\u015bci przebrali \u017bydzi tutejsi, wysy\u0142aj\u0105c telegram do Wilsona i do biura syjonist\u00f3w w Kopenhadze ze skarg\u0105 na Polak\u00f3w, \u017ce mimo og\u0142oszonej przez nich neutralno\u015bci Polacy po drugiej stronie frontu rekrutuj\u0105 \u017byd\u00f3w i zmuszaj\u0105 ich, by walczy\u0107 przeciw Ukrai\u0144com. Jest to oczywisty fa\u0142sz i nonsens, ale jest w tym metoda.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Ilustracj\u0105 skuteczno\u015bci tej \u201emetody” by\u0142y reakcje \u201eprasy mi\u0119dzynarodowej\u201d, wtedy jeszcze zwyczajnie nazywanej \u017cydowsk\u0105.<\/strong> \u201eBerlinerTageblatt\u201d 27 listopada doliczy\u0142 si\u0119 600 zabitych \u017byd\u00f3w, opieraj\u0105c swoje doniesienia na informacjach, jak\u017ce by inaczej, \u201enaocznych \u015bwiadk\u00f3w\u201d. Wprawdzie dzie\u0144 wcze\u015bniej \u201enaoczni \u015bwiadkowie\u201d z… Wroc\u0142awia donosili o 1000 zabitych \u017byd\u00f3w we Lwowie, ale po panu Grossie i jego \u201enaocznych \u015bwiadkach\u201d ju\u017c nic w takich sprawach zdziwi\u0107 nie mo\u017ce. Zreszt\u0105 pan Gross mia\u0142 swego poprzednika i wtedy. Niejaki E. Nacht<\/strong>, \u201eaustriacki pisarz\u201d i naturalnie \u201e\u015bwiadek naoczny\u201d doliczy\u0142 si\u0119 a\u017c 1200 zabitych \u017byd\u00f3w i 12 tysi\u0119cy pozbawionych dachu nad g\u0142ow\u0105. Ma si\u0119 rozumie\u0107, \u017ce pan, Nacht w og\u00f3le si\u0119 do Lwowa nie\u00a0 fatygowa\u0142, tylko dodawa\u0142 dramatyzmu z w\u0142asnej inicjatywy i fantazji.<\/p>\r\n\r\n

Nie by\u0142oby najmniejszego powodu, by zajmowa\u0107 si\u0119 tymi g\u0142upstwami, gdyby nie fakt, \u017ce w roku 1984 prof. Jerzy Tomaszewski opublikowa\u0142 w \u201ePrzegl\u0105dzie Historycznym\u201d artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony \u201epogromowi \u017byd\u00f3w\u201d we Lwowie w listopadzie 1918 roku. Oczywi\u015bcie winowajcami byli Polacy.<\/strong> Ten artyku\u0142 prof. Tomaszewskiego jest przytoczony w ca\u0142o\u015bci w \u201eDodatku” do ksi\u0105\u017cki F. S. Krysiaka, wraz z polemik\u0105 Leszka Tomaszewskiego<\/strong>, przedrukowan\u0105 z \u201eDziej\u00f3w Najnowszych” z roku 1993. Bo trzeba nam wiedzie\u0107, \u017ce pan prof. Jerzy Tomaszewski ho\u0142duje \u017cydowskiemu szowinizmowi i nie przepuszcza najmniejszej okazji do spaskudzenia ka\u017cdej polskiej legendy.<\/strong> Z tego zapewne powodu trafi\u0142 do rady programowej \u017cydowskiego czasopisma \u201eMidrasz\u201d i pe\u0142ni obowi\u0105zki redaktora \u017cydowskiego pisma \u201ePolin\u201d, wspieraj\u0105cego polityczne cele diaspory \u017cydowskiej w Polsce. W zwi\u0105zku z tym lepiej docenimy smakowito\u015b\u0107 faktu, \u017ce w\u0142a\u015bnie prof. Tomaszewski zosta\u0142 zaanga\u017cowany w charakterze bieg\u0142ego do \u015bledztwa prowadzonego z donosu jakiego\u015b funkcjonariusza warszawskiej gminy \u017cydowskiej przeciwko panu Dybowskiemu, oskar\u017canemu o sprzedawanie \u201eantysemickich ksi\u0105\u017cek\u201d.<\/strong> Na podstawie dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci prof. Tomaszewskiego nie ma najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce potrafi on doszuka\u0107 si\u0119 antysemityzmu nawet w ksi\u0105\u017cce telefonicznej.<\/p>\r\n\r\n

Ale mniejsza ju\u017c o to, chocia\u017c z drugiej strony jednak trudno pogodzi\u0107 si\u0119 z my\u015bl\u0105, \u017ce granice wolno\u015bci s\u0142owa, granice swobody bada\u0144 naukowych i wreszcie – obiekty narodowej dumy, b\u0119dzie nam wyznacza\u0142a jaka\u015b grupka \u017cydowskich szowinist\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Wracaj\u0105c do ksi\u0105\u017cki Franciszka Salezego Krysiaka, wypada pochwali\u0107 wydawnictwo \u201eDextra\u201d za staranne jej wydanie. Ok\u0142adki zdobi\u0105 reprodukcje obraz\u00f3w Wojciecha Kossaka \u201eM\u0142ody obro\u0144ca\u201d i \u201eObrona Lwowa\u201d. Na szcz\u0119\u015bcie Kossak przy malowaniu tych obraz\u00f3w nie musia\u0142 jeszcze s\u0142ucha\u0107 wskaz\u00f3wek redaktor\u00f3w \u201eMidrasza\u201d, bo Polska by\u0142a wolna.<\/strong> Dlatego i dzisiaj budz\u0105 one wzruszenie ka\u017cdego polskiego serca, bo przedstawiaj\u0105 m\u0119stwo Lwowskich Orl\u0105t, z kt\u00f3rych dzisiaj wrogowie naszego narodu chc\u0105 zrobi\u0107… sprawc\u00f3w \u017cydowskiego pogromu. Ok\u0142adk\u0119 zdobi te\u017c fotografia pos\u0105gu lwa, d\u0142uta mego znajomego z lat szkolnych, Witolda Marcewicza z Be\u0142\u017cyc, przez co ksi\u0105\u017cka jest dla mnie podw\u00f3jnie bliska.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Franciszek Salezy Krysiak Z dni grozy we Lwowie (1-22 listopada 1918 r.) Kartki z pami\u0119tnika. \u015awiadectwa – dowody – dokumenty. Pogrom \u017cydowski we Lwowie w \u015bwietle prawdy<\/em><\/strong> ze wst\u0119pem dr Dariusza Rat\u0105jczaka<\/strong>. Wydawnictwo Dextra, Rzesz\u00f3w-Rybnik AD 2003<\/p>\r\n\r\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 pt „Z dni grozy we Lwowie\u201d mo\u017cna kupi\u0107 u Wydawcy:<\/p>\r\n\r\n

Adres internetowy https:\/\/dextra24.com\/index.html?search=ok&prod_name=krysiak<\/a><\/p>\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz tygodnik NASZA POLSKA nr 50 (373) 10 XII 2002<\/em><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podobno, gdy uprzejmy Chi\u0144czyk chce komu\u015b z\u0142orzeczy\u0107, \u017cyczy mu, by \u201e\u017cy\u0142 w ciekawych czasach\u201d. Ciekawe czasy to takie, nad kt\u00f3rymi historiografowie zatrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej. O czasach nieciekawych pisz\u0105 zwykle kr\u00f3tko: \u201erozwija\u0142 si\u0119 handel i przemys\u0142, a nauka i kultura prze\u017cywa\u0142y okres nadzwyczajnego rozkwitu\u201d. I tyle. Bo i c\u00f3\u017c ciekawego mo\u017cna napisa\u0107 o czasach spokojnego dobrobytu? […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[162],"tags":[161],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28124"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28124\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}