{"id":28104,"date":"2010-11-03T22:39:32","date_gmt":"2010-11-04T03:39:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=28104"},"modified":"2010-11-03T22:39:32","modified_gmt":"2010-11-04T03:39:32","slug":"jak-uzdrowic-budownictwo-komunalne-dr-artur-gorski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=28104","title":{"rendered":"Jak uzdrowi\u0107 budownictwo komunalne – dr Artur G\u00f3rski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spraw interwencyjnych, kt\u00f3rymi zajmuj\u0119 si\u0119 jako pose\u0142, dotyczy kwestii lokalowych. Kto zazwyczaj przychodzi do mnie z takimi sprawami? Albo s\u0105 to wielodzietne rodziny, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na kupienie wi\u0119kszego mieszkania na wolnym rynku, albo samotni, ubodzy ludzie w podesz\u0142ym wieku, przygnieceni wci\u0105\u017c wzrastaj\u0105cymi op\u0142atami za lokale, albo lokatorzy zwr\u00f3conych nieruchomo\u015bci, kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 lub sko\u0144czy\u0142 okres ochronny i spodziewaj\u0105 si\u0119 eksmisji od w\u0142a\u015bcicieli.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wszyscy oni oczekuj\u0105 od gminy pomocy i mo\u017cliwo\u015bci najmu schludnego, nieobci\u0105\u017conego roszczeniami mieszkania, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 mogli prowadzi\u0107 spokojne i godne, cho\u0107 niezbyt dostatnie \u017cycie. Problem polega na tym, \u017ce w Warszawie od wielu lat obserwujemy \u201eg\u0142\u00f3d\u201d mieszka\u0144 komunalnych. Ich baza ca\u0142y czas si\u0119 kurczy, a kolejki oczekuj\u0105cych na przydzia\u0142 lokalu komunalny rosn\u0105 z roku na rok. W niekt\u00f3rych dzielnicach Warszawy na lokal komunalny trzeba czeka\u0107 nie kilka, nie kilkana\u015bcie nawet, ale wr\u0119cz kilkadziesi\u0105t lat\u2026 Wida\u0107, \u017ce jest to problem, z kt\u00f3rym w\u0142adze Warszawy nie potrafi\u0105 sobie poradzi\u0107, mimo podejmowanych chaotycznie wysi\u0142k\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

W Polsce istnieje podzia\u0142 na budownictwo komunalne (spo\u0142eczne) i socjalne, czyli komunalne o obni\u017conym standardzie (np. wsp\u00f3lne \u0142azienki i toalety). W innych krajach przewa\u017cnie nie ma tego rodzaju podzia\u0142u, a wszystkie lokale budownictwa spo\u0142ecznego gwarantuj\u0105 do\u015b\u0107 przyzwoite warunki (obowi\u0105zkowo posiadaj\u0105 w\u0142asne urz\u0105dzenia sanitarne), zazwyczaj nie odbiegaj\u0105ce od tych, kt\u00f3re znajdujemy w lokalach nabywanych na wolnym rynku.<\/p>\r\n\r\n

Bowiem w krajach \u201estarej\u201d Unii bardzo skrupulatnie przestrzega si\u0119 tego, aby polityka lokalowa nie przyczynia\u0142a si\u0119 do spo\u0142ecznej stygmatyzacji jakiej\u015b grupy mieszka\u0144c\u00f3w, a zatem, aby nie powodowa\u0142a segregacji obywateli na lepszych i gorszych. Najwy\u017cej sami lokatorzy si\u0119 kategoryzuj\u0105 na tych, kt\u00f3rych z czasem b\u0119dzie sta\u0107 na wykupienie zajmowanego lokalu komunalnego, cz\u0119sto na preferencyjnych warunkach, albo na tych, kt\u00f3rzy nawet o tym nie mog\u0105 marzy\u0107, gdy\u017c z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w pozostaj\u0105 w trwa\u0142ym ub\u00f3stwie.<\/p>\r\n\r\n

Budownictwo komunalne (spo\u0142eczne) mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako budownictwo mieszkaniowe korzystaj\u0105ce z finansowej pomocy publicznej w celu zapewnienia zakwaterowania o odpowiednim standardzie osobom o niskich i \u015brednich dochodach, lub znajduj\u0105cych si\u0119 w sytuacji bezdomno\u015bci, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na nabycie lub wynajmowanie mieszkania po cenach wolnorynkowych.<\/p>\r\n\r\n

Pierwsze\u0144stwo w ubieganiu si\u0119 o mieszkanie komunalne (przewa\u017cnie maj\u0105ce status mieszkania chronionego urz\u0119dowo) maj\u0105 kobiety b\u0119d\u0105ce ofiarami przemocy domowej, osoby lub rodziny opiekuj\u0105ce si\u0119 dzie\u0107mi niepe\u0142nosprawnymi, a tak\u017ce rodzice samotnie wychowuj\u0105cy dzieci. W niekt\u00f3rych krajach istotnym czynnikiem jest wiek. W Hiszpanii np. je\u017celi w danej chwili na lokal spo\u0142eczny w jakim\u015b mie\u015bcie nie czekaj\u0105 osoby, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w krytycznej sytuacji \u017cyciowej, pierwsze\u0144stwo w uzyskaniu takiego lokalu maj\u0105 osoby m\u0142ode (poni\u017cej 35 lat), a tak\u017ce w podesz\u0142ym wieku (powy\u017cej 65 lat).<\/p>\r\n\r\n

Ka\u017cde pa\u0144stwo musi poradzi\u0107 sobie z problemami mieszkaniowymi swoich obywateli i robi\u0105 to lepiej lub gorzej z wykorzystaniem przer\u00f3\u017cnych instrument\u00f3w. O najwi\u0119kszym sukcesie na tym polu chyba mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 Niemcy, kt\u00f3rzy w latach 1950-55 wybudowali w RFN 3 miliony mieszka\u0144 dzi\u0119ki olbrzymim inwestycjom rz\u0105dowym, przeznaczonym na odbudow\u0119 pa\u0144stwa po zniszczeniach wojennych. Podobny program powszechnego budownictwa mieszkaniowego zrealizowano w Szwecji, gdzie w latach 1965-1974 wybudowano milion mieszka\u0144 czynszowych.<\/p>\r\n\r\n

M\u00f3wimy tu o programie rz\u0105dowym, w kt\u00f3rym przeznaczono na ten cel olbrzymie \u015brodki z bud\u017cetu centralnego. Jednak od lat 80., a tym bardziej 90. obserwujemy odchodzenie od centralnej polityki mieszkaniowej na rzecz zwi\u0119kszenia udzia\u0142u samorz\u0105d\u00f3w, za\u015b w ostatnim dziesi\u0119cioleciu finansowanie z pieni\u0119dzy publicznych inwestycji mieszkaniowych coraz cz\u0119\u015bciej jest zast\u0119powane rynkowymi instrumentami finansowania, z coraz powszechniejszym wykorzystaniem partnerstwa publiczno-prywatnego.<\/p>\r\n\r\n

Jak to si\u0119 dzieje, \u017ce w r\u00f3\u017cnych krajach jak grzyby po deszczu powstaj\u0105 lokale i ca\u0142e budynki komunalne, kt\u00f3re stanowi\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zabudowy miejskiej, jak cho\u0107by w Wiedniu? Przede wszystkim gminy coraz rzadziej wyk\u0142adaj\u0105 na ten cel wy\u0142\u0105cznie swoje \u015brodki bud\u017cetowe. Szukaj\u0105c partner\u00f3w (instytucje prywatne, stowarzyszenia, przedsi\u0119biorstwa komercyjne) proponuj\u0105 inwestorom np. nieodp\u0142atne lub po niskich cenach udost\u0119pnienie grunt\u00f3w pod budow\u0119 mieszka\u0144 spo\u0142ecznych, albo udzielaj\u0105 gwarancji i por\u0119cze\u0144 kredyt\u00f3w zaci\u0105ganych na warunkach komercyjnych. Niekiedy oferta zawiera zwolnienie z op\u0142at transakcyjnych, ulgi i zwolnienia podatkowe. Natomiast subsydia podmiotowe przeznaczone s\u0105 dla nabywc\u00f3w lub u\u017cytkownik\u00f3w takich mieszka\u0144 w formie dop\u0142at do kredyt\u00f3w, b\u0105d\u017a dodatk\u00f3w mieszkaniowych.
\r\n
\r\n System holenderski<\/strong>
\r\n
\r\n Ze wzgl\u0119du na skal\u0119 podejmowanych dzia\u0142a\u0144, stopie\u0144 ich urynkowienia i daleko id\u0105c\u0105 decentralizacj\u0119, niezwykle ciekawy jest system holenderski. W Holandii pod koniec lat 80. nast\u0105pi\u0142o za\u0142amanie rz\u0105dowej polityki mieszkaniowej w tym kraju ze wzgl\u0119du na problemy finansowe bud\u017cetu centralnego. W\u00f3wczas rz\u0105d zdecydowa\u0142 si\u0119 na ca\u0142kowit\u0105 reform\u0119 systemu funkcjonowania budownictwa spo\u0142ecznego. Dotyczy\u0142o to zar\u00f3wno budowy lokali komunalnych, jak r\u00f3wnie\u017c zarz\u0105dzania zasobami lokalowymi.<\/p>\r\n\r\n

W Holandii obecnie 35 proc. obywateli mieszka w lokalach spo\u0142ecznych. W kraju tym funkcjonuje ponad 450 organizacji zajmuj\u0105cych si\u0119 budownictwem spo\u0142ecznym, kt\u00f3re dysponuj\u0105 \u0142\u0105cznie 2,4 mln lokali. Powsta\u0142y ca\u0142e osiedla budownictwa spo\u0142ecznego. W samym tylko 2007 r. 40 proc. mieszka\u0144 oddanych do u\u017cytku zosta\u0142o zbudowanych w ramach budownictwa spo\u0142ecznego.<\/p>\r\n\r\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce struktura organizacyjna, finansowa i kontroli nad mieszkalnictwem spo\u0142ecznym w Holandii jest w praktyce niezale\u017cna od rz\u0105du. Organizacje budownictwa spo\u0142ecznego aktualnie nie korzystaj\u0105 z subsydi\u00f3w rz\u0105dowych i zwolnie\u0144 podatkowych. Musz\u0105 prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na zasadach rynkowych, a tak\u017ce na zasadach komercyjnych pozyskiwa\u0107 \u015brodki na swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 statutow\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Dlatego jednym z istotnych element\u00f3w systemowych jest Fundusz Gwarancyjny Budownictwa Spo\u0142ecznego, kt\u00f3rego celem jest wspomaganie organizacji zajmuj\u0105cych si\u0119 budow\u0105 mieszkalnictwa spo\u0142ecznego. Fundusz wspomaga nie tylko budow\u0119 nowych lokali komunalnych, ale tak\u017ce modernizacj\u0119 i renowacj\u0119 ju\u017c istniej\u0105cych lokali. Jednym z jego g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 jest wspieranie organizacji budownictwa spo\u0142ecznego w staraniu si\u0119 przez nie o uzyskanie \u015brodk\u00f3w finansowych na rynku kapita\u0142owym na jak najlepszych warunkach. Fundusz m.in. udziela por\u0119cze\u0144 finansowych podmiotom, kt\u00f3re przyznaj\u0105 po\u017cyczki organizacjom budownictwa spo\u0142ecznego na ich statutow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W 2008 r. Fundusz udzieli\u0142 gwarancji na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 11 mld Euro. 90 proc. holenderskich organizacji budownictwa spo\u0142ecznego jest zrzeszona w tym Funduszu.<\/p>\r\n\r\n

Drugim wa\u017cnym elementem tego systemu jest Centralny Fundusz Mieszkaniowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any przez organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 mieszkalnictwem spo\u0142ecznym. Bud\u017cet tego Funduszu zasilaj\u0105 sk\u0142adki p\u0142acone przez organizacje, a wielko\u015b\u0107 sk\u0142adki jest proporcjonalna do maj\u0105tku posiadanego przez dan\u0105 organizacj\u0119. G\u0142\u00f3wnym celem Funduszu jest pomoc organizacjom budownictwa spo\u0142ecznego, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w trudnej sytuacji. Instytucje, kt\u00f3re popad\u0142y w tarapaty finansowe, mog\u0105 wnioskowa\u0107 do Funduszu o wsparcie finansowe, a tak\u017ce o pomoc w realizacji planu naprawczego.<\/p>\r\n\r\n

Wsparcie to polega na udzieleniu niskooprocentowanej po\u017cyczki pod warunkiem przedstawienia 3-letniego planu naprawczego. Aby zmniejszy\u0107 ryzyko niespodziewanego kryzysu finansowego w organizacjach budownictwa spo\u0142ecznego, Fundusz systematycznie monitoruje sytuacj\u0119 finansow\u0105 swoich cz\u0142onk\u00f3w i posiada system \u201ewczesnego wykrywania\u201d sytuacji kryzysowych. Jest te\u017c zobowi\u0105zany raz do roku przed\u0142o\u017cy\u0107 rz\u0105dowi raport zawieraj\u0105cy analiz\u0119 sytuacji finansowej (wyp\u0142acalno\u015b\u0107, p\u0142ynno\u015b\u0107) wszystkich organizacji cz\u0142onkowskich. Ewentualne wsparcie rz\u0105du ma miejsce nie dla pojedynczych organizacji, tylko na rzecz Funduszu i jest realizowane na zasadach pomocy publicznej dla przedsi\u0119biorstw.<\/p>\r\n\r\n

Wraz z oddaniem zadania budownictwa spo\u0142ecznego organizacjom spo\u0142ecznym, przekazano im tak\u017ce obowi\u0105zek przydzia\u0142u mieszka\u0144 osobom i rodzinom potrzebuj\u0105cym wsparcia lokalowego. Obecnie to organizacje prowadz\u0105 listy os\u00f3b zainteresowanych lokalami spo\u0142ecznymi, one ustalaj\u0105 kryteria umo\u017cliwiaj\u0105ce otrzymanie takiego lokalu w pierwszej kolejno\u015bci (kryteria te s\u0105 podawane do publicznej wiadomo\u015bci) i samodzielnie podejmuj\u0105 decyzje w kwestii ich przydzia\u0142u. Holenderskie przepisy stanowi\u0105, \u017ce osoba, kt\u00f3ra zakwalifikowa\u0142a si\u0119 do przydzia\u0142u mieszkania spo\u0142ecznego, mo\u017ce w nim pozosta\u0107 nawet je\u015bli w przysz\u0142o\u015bci poprawi si\u0119 jej sytuacja finansowa, lub przestan\u0105 by\u0107 aktualne inne kryteria, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y jej uzyskanie prawa do takiego lokalu.<\/p>\r\n\r\n

Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dzi\u0119ki temu systemowi w Holandii uzdrowiono niewydolne budownictwo lokali komunalnych.
\r\n
\r\n System portugalski<\/strong>
\r\n
\r\n Jeszcze w latach 90. mieszkalnictwo spo\u0142eczne w Portugalii pozostawa\u0142o w obszarze kompetencji w\u0142adz centralnych. Dopiero po 2001 r. kwestie budownictwa spo\u0142ecznego zacz\u0119\u0142y przechodzi\u0107 do w\u0142adz lokalnych, kt\u00f3re otrzyma\u0142y pomoc finansow\u0105 ze \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych. Przy czym z roku na rok zmniejszaj\u0105 si\u0119 \u015brodki centralne na rzecz budowy nowych lokali mieszkalnych, a rosn\u0105 \u015brodki przeznaczane na remonty i modernizacj\u0119 starych lokali. Mo\u017cna te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w ostatnich latach generalnie zmniejsza si\u0119 zaanga\u017cowanie \u015brodk\u00f3w pa\u0144stwowych na rzecz \u015brodk\u00f3w instytucji finansowych.<\/p>\r\n\r\n

Obecnie lokale komunalne znajduj\u0105ce si\u0119 w gestii w\u0142adz samorz\u0105dowych stanowi\u0105 ok. 70 proc. portugalskiego sektora mieszkalnictwa spo\u0142ecznego. Pozosta\u0142e 30 proc. to lokale wybudowane przez sp\u00f3\u0142dzielnie mieszkaniowe i inne podmioty. Sp\u00f3\u0142dzielnie buduj\u0105 mieszkania na sprzeda\u017c, a tak\u017ce lokale do wynaj\u0119cia, pozostaj\u0105ce w gestii samorz\u0105du jako lokale spo\u0142eczne. Cena sp\u00f3\u0142dzielczego mieszkania na sprzeda\u017c nie mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksza ni\u017c koszt budowy plus 30 proc. zysku. Natomiast budowa lokali spo\u0142ecznych, przekazywanych do dyspozycji samorz\u0105du, uprawnia sp\u00f3\u0142dzielnie do ubiegania si\u0119 o zredukowan\u0105 stawk\u0119 podatku VAT (5 proc. zamiast 20 proc.), a tak\u017ce zwolnienie z podatku od nabycia gruntu. Inne formy wsparcia ze strony samorz\u0105du to zwolnienie z podatku lokalnego od kupna-sprzeda\u017cy dzia\u0142ek budowlanych, jak r\u00f3wnie\u017c ulgi w stawkach op\u0142at notarialnych i innych op\u0142atach zwi\u0105zanych z kupnem-sprzeda\u017c\u0105 nieruchomo\u015bci (do 50 proc. upustu).<\/p>\r\n\r\n

W 2007 r. powsta\u0142 Instytut Mieszkalnictwa i Rewitalizacji Miast, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 wspieraniem budownictwa spo\u0142ecznego. Instytucja ta, cho\u0107 pozostaje pod nadzorem Ministerstwa \u015arodowiska, Planowania Przestrzennego i Rozwoju Regionalnego, jest instytucj\u0105 publiczn\u0105 posiadaj\u0105c\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105, a tak\u017ce samodzielno\u015b\u0107 organizacyjn\u0105 i finansow\u0105. Cho\u0107 40 proc. udzia\u0142\u00f3w w Instytucie ma rz\u0105d, ale 60 proc. instytucje finansowe, to strona rz\u0105dowa okre\u015bla programy inwestycyjne. Inwestycje mieszkaniowe (budowa lokali spo\u0142ecznych, ich modernizacja i remonty ca\u0142ych budynk\u00f3w) realizowane s\u0105 na podstawie umowy zawieranej przez Instytut z poszczeg\u00f3lnymi inwestorami.<\/p>\r\n\r\n

Co istotne umowy inwestycyjne s\u0105 zawierane nie tylko z samorz\u0105dami i sp\u00f3\u0142dzielniami mieszkaniowymi, ale tak\u017ce coraz cz\u0119\u015bciej z organizacjami spo\u0142ecznymi i przedsi\u0119biorstwami prywatnymi. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w pomoc polega na partycypacji finansowej Instytutu w inwestycje do 50 proc. ich koszt\u00f3w, albo w dop\u0142atach do kredyt\u00f3w. Obecnie Instytut finansuje m.in. program budownictwa spo\u0142ecznego Per Familias, skierowany do m\u0142odych ma\u0142\u017ce\u0144stw i rodzin wielodzietnych, jak r\u00f3wnie\u017c program budownictwa ekonomicznego (habita\u00c3\u00a7\u00c3\u00b5es econ\u00f3micas), realizowanego na obszarach o wysokich cenach nieruchomo\u015bci (dystrykty Lizbona i Porto) dla os\u00f3b o \u015brednich i niskich dochodach.<\/p>\r\n\r\n

Mieszkania spo\u0142eczne przydzielaj\u0105 komisje powo\u0142ane przez w\u0142adze lokalne, kt\u00f3re przeprowadzaj\u0105 losowania. Do losowa\u0144 dopuszczane s\u0105 osoby, kt\u00f3rych doch\u00f3d nie przekracza 2,5-krotnej krajowej p\u0142acy minimalnej. Jedno- lub dwuosobowym gospodarstwom rodzinnym przys\u0142uguj\u0105 mieszkania dwu- i trzypokojowe, za\u015b rodzinom licz\u0105cym wi\u0119cej domownik\u00f3w przys\u0142uguj\u0105 lokale od 3 do 5-pokojowych. W przypadku rodzin wielodzietnych komisje mog\u0105 odst\u0105pi\u0107 od losowania, podejmuj\u0105c decyzje uznaniowo.
\r\n
\r\n System brytyjski<\/strong>
\r\n
\r\n Pocz\u0105tki budownictwa spo\u0142ecznego w Wielkiej Brytanii datuj\u0105 si\u0119 na koniec XIX w., kiedy zak\u0142adano pierwsze sp\u00f3\u0142dzielnie mieszkaniowe buduj\u0105ce lokale dla niezamo\u017cnych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa. Inn\u0105 form\u0105 budownictwa spo\u0142ecznego w tamtym okresie by\u0142o budownictwo filantropijne – podejmowane z inicjatywy i finansowane przez zamo\u017cne osoby. Po II wojnie \u015bwiatowej budownictwo spo\u0142eczne znalaz\u0142o si\u0119 w gestii samorz\u0105d\u00f3w terytorialnych, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym inwestorem, w\u0142a\u015bcicielem i zarz\u0105dc\u0105 zasob\u00f3w lokalowych.<\/p>\r\n\r\n

W latach 80. rz\u0105d premier Margaret Thatcher na podstawie programu Prawo do wykupu (Right to Buy) przeprowadzi\u0142 masow\u0105 prywatyzacj\u0119 mieszka\u0144 spo\u0142ecznych. Z ok. 3 mln. takich mieszka\u0144 a\u017c 1,8 mln. sprzedano lokatorom po preferencyjnych cenach. Pozosta\u0142e lokale spo\u0142eczne przekazano w zarz\u0105d lokalnym stowarzyszeniom mieszkaniowym, dzia\u0142aj\u0105cym pod nadzorem centralnej agencji rz\u0105dowej – Korporacji Mieszkaniowej. Celem Korporacji by\u0142o tak\u017ce finansowanie rozwoju mieszka\u0144 dost\u0119pnych w przyst\u0119pnych cenach (ni\u017cszych ni\u017c rynkowe), budowanych przez stowarzyszenia mieszkaniowe. Korporacja dzia\u0142a\u0142a jako inwestor i regulator, zapewniaj\u0105c kontrol\u0119 nad lokowaniem publicznych \u015brodk\u00f3w w spo\u0142eczne budownictwo mieszkaniowe. W 2008 r., za rz\u0105d\u00f3w laburzystowskich, zadania Korporacji przej\u0119\u0142y dwie nowe instytucje: Urz\u0105d ds. Us\u0142ug na rzecz Lokator\u00f3w i Urz\u0105d ds. Mieszkalnictwa, kt\u00f3ry jest odpowiedzialny za finansowe wspieranie budownictwa spo\u0142ecznego.<\/p>\r\n\r\n

Obecnie 1,9 mln mieszka\u0144 spo\u0142ecznych jest zarz\u0105dzanych przez stowarzyszenia mieszkaniowe, a 2 mln. przez w\u0142adze samorz\u0105dowe, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej to zadanie powierzaj\u0105 na podstawie zawieranych um\u00f3w instytucjom ALMO (Arms Length Management Organisations), dzia\u0142aj\u0105cym od 2002 r.<\/p>\r\n\r\n

Najwa\u017cniejszym elementem sektora mieszkaniowego od czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w \u201e\u0179elaznej Damy\u201d s\u0105 stowarzyszenia mieszkaniowe, czyli Zrzeszeni W\u0142a\u015bciciele Spo\u0142eczni. S\u0105 to niezale\u017cne organizacje, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 budow\u0105 lokali spo\u0142ecznych i ich zarz\u0105dzaniem. Obecnie dzia\u0142a w Anglii ok. 2 tys. takich stowarzysze\u0144, zarz\u0105dzaj\u0105cych \u0142\u0105cznie prawie 1,5 mln. mieszka\u0144. \u015arodki finansowe stowarzysze\u0144 pochodz\u0105 z czynsz\u00f3w p\u0142aconych przez mieszka\u0144c\u00f3w i us\u0142ug \u015bwiadczonych na rzecz lokator\u00f3w, a tak\u017ce z dotacji rz\u0105dowych (w tym rz\u0105d\u00f3w lokalnych, jak cho\u0107by w Szkocji). W ostatnich latach wida\u0107 wyra\u017an\u0105 tendencj\u0119 do rozszerzania dzia\u0142alno\u015bci prowadzonej przez stowarzyszenia, kt\u00f3re opr\u00f3cz budowy i administrowania lokalami, coraz cz\u0119\u015bciej prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 animuj\u0105c\u0105 \u017cycie spo\u0142eczne i kulturalne, zajmuj\u0105 si\u0119 edukacj\u0105, opiek\u0105 zdrowotn\u0105 i zwi\u0119kszaniem bezpiecze\u0144stwa lokator\u00f3w mieszka\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\r\n\r\n

W brytyjskim mieszkalnictwie spo\u0142ecznym mieszkaj\u0105 osoby najbiedniejsze, przewa\u017cnie najm\u0142odsze i najstarsze. Warto odnotowa\u0107, \u017ce 10 proc. stanowi\u0105 pary (z dzieckiem lub bez potomstwa), 46 proc. – samotni rodzice wychowuj\u0105cy dziecko (lub wi\u0119cej dzieci), a ok. 27 proc. – to jednoosobowe gospodarstwa domowe. Tylko 38 proc. mieszka\u0144c\u00f3w lokali spo\u0142ecznych to osoby aktywne zawodowo, za\u015b 38 proc. to emeryci. Z roku na rok wzrasta odsetek przedstawicieli mniejszo\u015bci etnicznych, zajmuj\u0105cych lokale spo\u0142eczne. Warto doda\u0107, \u017ce \u015brednia powierzchnia lokalowa przypadaj\u0105ca na jedn\u0105 osob\u0119 w budownictwie spo\u0142ecznym w Wielkiej Brytanii wynosi 31,6 m2, za\u015b w samym Londynie 28,2 m2.<\/p>\r\n\r\n

Wybra\u0142em te trzy systemy, gdy\u017c prezentowa\u0142y r\u00f3\u017cne sposoby rozwi\u0105zywania problem\u00f3w lokalowych – budowy i zarz\u0105dzania mieszkaniami spo\u0142ecznymi. W \u017cadnym z tych pa\u0144stw nie rozwi\u0105zano do ko\u0144ca problem\u00f3w mieszkaniowych, ale wprowadzono rozwi\u0105zania, kt\u00f3re znacz\u0105co poprawi\u0142y sytuacj\u0119. Co istotne, bardzo wyra\u017any jest trend odchodzenia od zada\u0144 pa\u0144stwa na rzecz samorz\u0105d\u00f3w, a w ostatnich latach (najwcze\u015bniej w Wielkiej Brytanii) na rzecz organizacji spo\u0142ecznych i innych podmiot\u00f3w niepublicznych, cz\u0119sto z wykorzystaniem partnerstwa publiczno-prywatnego.<\/p>\r\n\r\n

By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3re z tych system\u00f3w, albo przynajmniej element\u00f3w tych system\u00f3w by\u0142yby mo\u017cliwe do zaszczepienia na gruncie polskim. Bowiem bez zdecydowanego dzia\u0142ania, z wykorzystaniem potencja\u0142u drzemi\u0105cego w organizacjach spo\u0142ecznych i instytucjach gospodarczych, nie da si\u0119 uzdrowi\u0107 budownictwa komunalnego w Polsce, a wiele os\u00f3b, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na kupienie czy wynaj\u0119cie mieszkania na wolnym rynku, b\u0119dzie przez kolejne lata pozostawa\u0142o w dramatycznej sytuacji mieszkaniowej.<\/p>\r\n\r\n

dr Artur G\u00f3rski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

O Autorze: Pose\u0142 na Sejm, doktor nauk humanistycznych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spraw interwencyjnych, kt\u00f3rymi zajmuj\u0119 si\u0119 jako pose\u0142, dotyczy kwestii lokalowych. Kto zazwyczaj przychodzi do mnie z takimi sprawami? Albo s\u0105 to wielodzietne rodziny, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na kupienie wi\u0119kszego mieszkania na wolnym rynku, albo samotni, ubodzy ludzie w podesz\u0142ym wieku, przygnieceni wci\u0105\u017c wzrastaj\u0105cymi op\u0142atami za lokale, albo lokatorzy zwr\u00f3conych nieruchomo\u015bci, kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 lub […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28104"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}