{"id":27991,"date":"2010-11-04T22:04:12","date_gmt":"2010-11-05T03:04:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27991"},"modified":"2010-11-04T22:04:12","modified_gmt":"2010-11-05T03:04:12","slug":"szlaki-przemytnicze-narkotykow-w-azji-centralnej-w-latach-1990-2010-kamila-vestergaard","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27991","title":{"rendered":"Szlaki przemytnicze narkotyk\u00f3w w Azji Centralnej w latach 1990-2010 – Kamila Vestergaard<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wszystkie dotychczasowe wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do ograniczenia produkcji opium spe\u0142z\u0142y na niczym, albo wr\u0119cz przynios\u0142y skutek odwrotny od zamierzonego. Przyk\u0142ad? Po wprowadzeniu programu dotacji dla rolnik\u00f3w na niszczenie upraw maku, cz\u0119\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3ra wcze\u015bniej tego nie robi\u0142a, zacz\u0119\u0142a go uprawia\u0107, aby otrzyma\u0107 dotacje. Z kolei og\u0142oszone przez rz\u0105d plany ograniczenia upraw maku o 25% sprawia\u0142y wra\u017cenie legalizowania pozosta\u0142ych 75% upraw.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"http:\/\/www.polska-azja.pl\/2010\/10\/29\/szlaki-przemytnicze-narkotykow-w-azji-centralnej-w-latach-1990-2010\/\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n

fot.<\/p><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n\r\n

Pomimo upadku re\u017cimu talib\u00f3w i pr\u00f3by integracji Afganistanu z prozachodnimi organizacjami, kraj ten pozostaje najwi\u0119kszym producentem opium i heroiny, a pa\u0144stwa Azji \u015arodkowej nadal stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne kana\u0142y dystrybucyjne na inne kontynenty.<\/p>\r\n\r\n

Badanie szlak\u00f3w przemytniczych pozwala stwierdzi\u0107, \u017ce ograniczenie wej\u015bcia narkotyk\u00f3w do Europy, a przede wszystkim Rosji jest praktycznie niemo\u017cliwe. W celu zmniejszenia zjawiska heroinizmu na terenie Rosji, tamtejszy prezydent, Dmitrij Miedwiediew zaprosi\u0142 do dzia\u0142ania cz\u0142onk\u00f3w Szanghajskiej Organizacji Wsp\u00f3\u0142pracy (SCO). \u201eSprzeciw przeciwko heroinie mo\u017cna rozpatrywa\u0107 tylko w uj\u0119ciu \u015bwiatowej spo\u0142eczno\u015bci\u201d, powiedzia\u0142 prezydent na mi\u0119dzynarodowym forum antynarkotykowym, kt\u00f3re odbywa\u0142o si\u0119 w czerwcu br. pod has\u0142em \u201eProdukcja narkotyk\u00f3w w Afganistanie wyzwaniem dla spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Cz\u0142onkowie SCO: Rosja, Chiny, Kazachstan, Tad\u017cykistan, Uzbekistan i Kirgistan zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do opracowania wsp\u00f3lnych metod dzia\u0142ania w zwalczaniu przemytu narkotyk\u00f3w z Afganistanu. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce Afganistan ma w SCO status obserwatora, wi\u0119c rozwi\u0105zanie problemu nie musi by\u0107 tak oczywiste, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Podczas szczytu Miedwiediew zaproponowa\u0142 przyj\u0119cie strategii walki z narkotykami na lata 2011-2016 i plan dzia\u0142ania w celu jej wdro\u017cenia. \u201eNie chodzi tylko o fakt, \u017ce narkotyki s\u0105 niebezpieczne dla zdrowia; s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania mi\u0119dzynarodowego terroryzmu\u201d, argumentowa\u0142 prezydent Rosji.<\/p>\r\n\r\n

Wszyscy doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce 95% opium na \u015bwiecie jest produkowane w\u0142a\u015bnie w Afganistanie. Stamt\u0105d trafia ona do Europy i Rosji. Na \u015bwiecie co roku z powodu afga\u0144skich narkotyk\u00f3w umiera nawet do 100 tys. ludzi. Spo\u015br\u00f3d 30 mln mieszka\u0144c\u00f3w Afganistanu 1,5 mln jest uzale\u017cnionych od heroiny.<\/p>\r\n\r\n

\u201eMusimy zrobi\u0107 wszystko dla mi\u0119dzynarodowego porozumienia w walce z narkotykami, poniewa\u017c ten problem ma silny zwi\u0105zek z terroryzmem i jego zapleczem. Opr\u00f3cz walki z ugrupowaniami terrorystycznymi b\u0119dziemy walczyli z bezrobociem w Afganistanie oraz zrobimy wszystko w celu poprawy sytuacji gospodarczej i warunk\u00f3w \u017cycia ludno\u015bci. Drugim wa\u017cnym kierunkiem naszych dzia\u0142a\u0144 jest walka z przemytem narkotyk\u00f3w. \u015awiatowa spo\u0142eczno\u015b\u0107 powinna wykry\u0107 kana\u0142y i zapobiega\u0107 ich powstawaniu\u201d, deklarowa\u0142 Isdijar Mohhamad Allam, szef komisji spraw zagranicznych w Afganistanie.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w szczytu ju\u017c zaakceptowa\u0142a rosyjski plan o nazwie „T\u0119cza-2\u201d, kt\u00f3ry zak\u0142ada destrukcj\u0119 afga\u0144skiej produkcji narkotyk\u00f3w. Program ten przewiduje m.in. zniszczenie upraw maku oraz wymian\u0119 informacji mi\u0119dzy wszystkimi zaanga\u017cowanymi s\u0142u\u017cbami. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce przedstawiciele Rosji byli gotowi od zaraz realizowa\u0107 niekt\u00f3re punkty programu. Chcieli np. wymienia\u0107 si\u0119 informacjami z rosyjskimi bossami narkotykowymi. Rosja oczekiwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Stany Zjednoczone dostarcz\u0105 informacji o afga\u0144skich obywatelach, kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 o handel narkotykami i przemyt ich do Rosji.<\/p>\r\n\r\n

Po paru tygodniach Miediwediew rozmy\u015bli\u0142 si\u0119 i zadeklarowa\u0142, \u017ce zamiast szuka\u0107 kana\u0142\u00f3w, b\u0119d\u0105 rozmawia\u0107 i przekonywa\u0107 ludno\u015b\u0107 Afganistanu do zaprzestania procederu, g\u0142\u00f3wnie poprzez \u201ewskazanie korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z zaprzestania hodowli\u201d. Gratuluj\u0119 konsekwencji, zw\u0142aszcza, \u017ce zezwolenie na funkcjonowanie obecnych szlak\u00f3w i przyzwolenie na tworzenie nowych mo\u017ce skutkowa\u0107 wzrostem poda\u017cy, a w rezultacie wzrostem popytu. W przypadku heroinizmu idealnie sprawdza si\u0119 prawo J.B. Say`a, g\u0142osz\u0105ce, \u017ce wszystko, co zostanie wyprodukowane, zostanie nabyte.<\/p>\r\n\r\n

Znaczenie nowych szlak\u00f3w przemytniczych bardzo \u0142atwo udowodni\u0107: kiedy po wej\u015bciu Amerykan\u00f3w wp\u0142ywy w Afganistanie uleg\u0142y zmianom, w 2002 r. w prowincji Badakszan powsta\u0142o typowe \u201ezag\u0142\u0119bie\u201d heroinowe, co doprowadzi\u0142o do 200% wzrostu sprzeda\u017cy. Obecnie funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni prowincja Helmand, gdzie wytwarza si\u0119 ponad po\u0142ow\u0119 opium dystrybuowanego nast\u0119pnie na wszystkie kontynenty.<\/p>\r\n\r\n

Jak pokazuj\u0105 badania szlak\u00f3w przemytniczych ucz\u0119szczanych przez afga\u0144skich producent\u00f3w, przedsi\u0119wzi\u0119cie polegaj\u0105ce na ograniczeniu przep\u0142ywu narkotyk\u00f3w do Europy jest niezwykle z\u0142o\u017cone. Wzorzec produkcji opium w Afganistanie uleg\u0142 znacznym zmianom, w konsekwencji szlaki przemytu r\u00f3wnie\u017c ewoluowa\u0142y, odzwierciedlaj\u0105c te zmiany.<\/p>\r\n\r\n

\u201eJeszcze w 2002 roku opium uprawiano tylko w kilku prowincjach. Dzi\u015b uprawy te s\u0105 ju\u017c w ponad 30 prowincjach, czyli niemal w ca\u0142ym kraju\u201d – m\u00f3wi\u0142 w 2004 Mark Schneider z Mi\u0119dzynarodowej Organizacji do Spraw Kryzysowych. W latach 2007-2008 uprawy obejmowa\u0142y ca\u0142y kraj, w roku 2009 natomiast, 20 spo\u015br\u00f3d 34 prowincji by\u0142o wolnych od upraw maku.[1]<\/p>\r\n\r\n

\u201ePocz\u0105tkowo Amerykanie nie poczuwali si\u0119 do \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci w tej kwestii. Nie aresztowali handlarzy narkotyk\u00f3w i nie przekazywali ich w\u0142adzom nawet, je\u015bli przypadkowo wpadli oni w ich r\u0119ce.\u201d – twierdzi Schneider.<\/p>\r\n\r\n

Wszystkie dotychczasowe wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do ograniczenia produkcji opium spe\u0142z\u0142y na niczym, albo wr\u0119cz przynios\u0142y skutek odwrotny od zamierzonego. Przyk\u0142ad? Po wprowadzeniu programu dotacji dla rolnik\u00f3w na niszczenie upraw maku, cz\u0119\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3ra wcze\u015bniej tego nie robi\u0142a, zacz\u0119\u0142a go uprawia\u0107, aby otrzyma\u0107 dotacje. Z kolei og\u0142oszone przez rz\u0105d plany ograniczenia upraw maku o 25% sprawia\u0142y wra\u017cenie legalizowania pozosta\u0142ych 75% upraw.<\/p>\r\n\r\n

W roku 2007 obszar zasiew\u00f3w maku w Afganistanie wzr\u00f3s\u0142 o kolejne 17% (do 193 tys. ha), a produkcja opium o 34% (do 8200 ton). Cho\u0107 ten nieszcz\u0119sny kraj sze\u015b\u0107 lat wcze\u015bniej zosta\u0142 wyzwolony od w\u0142adzy talib\u00f3w, ma prozachodni rz\u0105d i wojska NATO na swoim terytorium, sytuacja nie poprawi\u0142a si\u0119. Ostatnim krajem, kt\u00f3ry produkowa\u0142 tak olbrzymie ilo\u015bci narkotyk\u00f3w by\u0142y Chiny w XIX wieku.<\/p>\r\n\r\n

Przed rokiem 1990 gospodarka Afganistanu praktycznie nie istnia\u0142a na skutek inwazji wojsk radzieckich oraz suszy, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w latach 70 XXw.<\/p>\r\n\r\n

Do ko\u0144ca lat 70. Afganistan s\u0142yn\u0105\u0142 raczej z marihuany i haszyszu. Zmieni\u0142a to inwazja radziecka. Zar\u00f3wno stawiaj\u0105cy op\u00f3r Armii Czerwonej mud\u017cahedini, jak i oddzia\u0142y prokomunistyczne zacz\u0119\u0142y finansowa\u0107 swoj\u0105 walk\u0119 z produkcji coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci opium, na co ich ameryka\u0144scy i radzieccy sojusznicy patrzyli lekcewa\u017c\u0105co. Wycofanie Rosjan nie zatrzyma\u0142o tego procesu, poniewa\u017c dow\u00f3dcy potrzebowali pieni\u0119dzy na walk\u0119 innymi ugrupowaniami politycznymi i religijnymi.<\/p>\r\n\r\n

Obecno\u015b\u0107 Sowiet\u00f3w spowodowa\u0142a destabilizacj\u0119 polityczn\u0105, kt\u00f3ra z kolei stworzy\u0142a idealne warunki dla ukszta\u0142towanie si\u0119 gospodarki wojennej, kt\u00f3rej centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 opiumowy proceder. Post\u0119puj\u0105ca destrukcja struktur pa\u0144stwowych sukcesywnie pog\u0142\u0119bia\u0142a skal\u0119 tego zjawiska.<\/p>\r\n\r\n

W okresie powszechnego chaosu opium sta\u0142o si\u0119 jednym z niewielu \u015brodk\u00f3w zapewniaj\u0105cych dochody lokalnej administracji oraz wojsku. Po dokonanej przez talib\u00f3w centralizacji rz\u0105d\u00f3w w drugiej po\u0142owie lat 90, produkcja opium nadal si\u0119 rozwija\u0142a, cho\u0107 ju\u017c nie w tak du\u017cym stopniu. Tolerancyjna polityka wzgl\u0119dem uprawy opium pozwala\u0142a tak\u017ce utrzyma\u0107 talibom w ryzach ich politycznych przeciwnik\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej zajmuj\u0105cych si\u0119 narkotykowym rzemios\u0142em.<\/p>\r\n\r\n

Zar\u00f3wno tamtejsze w\u0142adze, jak i zwyk\u0142a ludno\u015b\u0107 s\u0105 wyuczeni, \u017ce gdy bia\u0142y sok nabierze br\u0105zowego koloru, jest zlepiany w grudy i zapakowywany do plastikowych toreb, a nast\u0119pnie transportowany na inne rynki. G\u0142\u00f3wnym szlakiem przemytniczym do Europy pozostaje tzw. szlak ba\u0142ka\u0144ski, przechodz\u0105cy przez Iran, Turcj\u0119 i dalej przez Bu\u0142gari\u0119, Grecj\u0119, Albani\u0119 i Rumuni\u0119. Przez owy szlak przemyca si\u0119 ok. 80% heroiny przeznaczonej do konsumpcji w Europie, pozosta\u0142e 20% przechodzi szlakiem rosyjskim (zwany r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u0142nocnym) przez Azj\u0119 Centraln\u0105 oraz przez Morze Czarne, Pakistan, Afryk\u0119 i po\u0142udniowo-wschodni\u0105 Azj\u0119. I nie ma powod\u00f3w do obaw, \u017ce liczby te b\u0119d\u0105 mniejsze – w marcu bie\u017c\u0105cego roku NATO odrzuci\u0142o rosyjsk\u0105 propozycj\u0119 opryskiwania maku, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na obawy dotycz\u0105ce dochod\u00f3w afga\u0144skich obywateli.<\/p>\r\n\r\n

Pakistan<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pomi\u0119dzy 2000 a 2003 heroina, tak samo jak i opium, by\u0142a nadal eksportowana do Pakistanu przez P\u00f3\u0142nocno Zachodni\u0105 Prowincj\u0119 Graniczn\u0105 (NWFP) i prowincj\u0119 Belud\u017cystan na po\u0142udniu.<\/p>\r\n\r\n

Jeden z g\u0142\u00f3wnych rynk\u00f3w i kana\u0142\u00f3w dystrybucyjnych opium w p\u00f3\u0142nocnym Afganistanie, a\u017c do czasu zamkni\u0119cia w kwietniu 2002, znajdowa\u0142 si\u0119 w wiosce Ghani Khel, na po\u0142udniowy-wsch\u00f3d od D\u017calabadu, prowincjonalnej stolicy jednego z g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w produkcji opium w Afganistanie. Dwoma innymi regionalnymi rynkami by\u0142y Achin i Kahi, jednak s\u0105 one po\u0142o\u017cone dalej od szlaku Kabul-D\u017calabad- Peszawar, dlatego te\u017c okaza\u0142y si\u0119 mniej rentowne ni\u017c wcze\u015bniejszy kana\u0142. Zaprzestano w nich dystrybucji i przemytu zaraz po zamkni\u0119ciu Ghani Khel.<\/p>\r\n\r\n

Nikogo nie powinno dziwi\u0107, \u017ce rejony, przez kt\u00f3re przewozi si\u0119 du\u017ce ilo\u015bci opium staj\u0105 si\u0119 te\u017c najwi\u0119kszymi konsumentami, nie tylko przez ogromn\u0105 poda\u017c, ale i niskie ceny. Podobn\u0105 sytuacj\u0119 mo\u017cna obserwowa\u0107 w ka\u017cdym kraju, tak\u017ce w Polsce. Heroina jest tu przywo\u017cona g\u0142\u00f3wnie z Bu\u0142garii, Turcji i Ukrainy prosto do Warszawy, gdzie jej koszt u importera – hurtownika to ok. 70 z\u0142 za 1 g, za\u015b u ostatniego po\u015brednika (czyli zanim narkotyk trafi do dilera) to ok. 100 z\u0142 za 1 g. Odbiorca ko\u0144cowy (konsument) za 1g heroiny w miastach takich jak np. Suwa\u0142ki jest zmuszony zap\u0142aci\u0107 ok. 300 z\u0142. Analogicznie, to Warszawa (sk\u0105d narkotyk jest przewo\u017cony do innych miast) jest najwi\u0119kszym konsumentem heroiny w Polsce.<\/p>\r\n\r\n

Jak pokaza\u0142 Program Kontroli Narkotyk\u00f3w wprowadzony przez Narody Zjednoczone, w po\u0142udniowym Afganistanie, gdzie koncentruje si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 produkcji opium (prowincje Kandahar i Helmand), rynek opium jest mniej scentralizowany ni\u017c na p\u00f3\u0142nocy (prowincja Nangrahar), gdzie Pasztuni (plemi\u0119 Shinwari w Afganistanie i Afridi w NWFP) zmonopolizowali handel. Na po\u0142udniu najwi\u0119kszym rynkiem opium by\u0142o Sangin w prowincji Helmand, a nast\u0119pnie Musa Qala, na p\u00f3\u0142noc od Sangin.<\/p>\r\n\r\n

Regionalny rynek w p\u00f3\u0142nocnym Afganistanie jest zdominowany przez handel heroin\u0105, g\u0142\u00f3wnie z powodu wiod\u0105cej roli plemion Shinwari i Afridi w procesie przetwarzania heroiny. Na po\u0142udniu kraju handluje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie opium i morfin\u0105 (przekszta\u0142can\u0105 w heroin\u0119 przy u\u017cyciu bezwodnika kwasu octowego). Zajmuj\u0105 si\u0119 tym przewa\u017cnie kupcy – Belud\u017cowie i Pasztunowie, kt\u00f3rzy nie nale\u017c\u0105 do plemion Afridi i Shinwari.<\/p>\r\n\r\n

W rezultacie w NWFP i Centralnej Azji handel heroin\u0105 jest prowadzony na znacznie wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 ni\u017c w po\u0142udniowym Pakistanie (Belud\u017cystan) i Iranie, gdzie przej\u0119cia narkotyk\u00f3w dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie opium i morfiny. Heroina jest z \u0142atwo\u015bci\u0105 przemycana do NWFP z Afganistanu przez terytorium plemienia Afridi oraz przez Prze\u0142\u0119cz Chajbersk\u0105, kt\u00f3ra zwana jest \u201enarkotykowym ruroci\u0105giem\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Na po\u0142udniu Pakistanu prowincja Belud\u017cystan dzieli z Afganistanem granic\u0119 d\u0142ugo\u015bci 1 200 km oraz s\u0105siaduje z dwiema prowincjami Afganistanu – Helmand i Kandahar, kt\u00f3re od kilkunastu lat nieustannie s\u0105 najwi\u0119kszymi producentami opium. Najwi\u0119ksze ilo\u015bci opiat\u00f3w [2] s\u0105 transportowane przez Belud\u017cystan, 700 km do wybrze\u017ca Makran, sk\u0105d s\u0105 przewo\u017cone na tysi\u0105cach \u0142odzi rybackich, statkach towarowych i pasa\u017cerskich. Jednak opium, morfina i heroina docieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c do Iranu, je\u015bli nie bezpo\u015brednio z Afganistanu, to w\u0142a\u015bnie z prowincji Belud\u017cystan. Poniewa\u017c le\u017cy ona na skrzy\u017cowaniu afga\u0144skich kana\u0142\u00f3w przemytniczych, jest pe\u0142na niezliczonej ilo\u015bci karawan przemierzaj\u0105cych noc\u0105 pustynie w kierunku Afganistanu, Pakistanu i Iranu. Grupy handlarzy narkotyk\u00f3w przekazuj\u0105 sobie towar zakopany w piasku, np. z Afganistanu do Panjgur w Pakistanie, nast\u0119pnie do Turbat i w ko\u0144cu do Mand, Pasni lub Gwadar.<\/p>\r\n\r\n

Poza tym wi\u0119kszo\u015b\u0107 granicy afga\u0144sko-pakista\u0144skiej pozostaje otwarta, umo\u017cliwiaj\u0105c tym samym przemyt.<\/p>\r\n\r\n

W federalnie zarz\u0105dzanych regionach plemiennych (tzw. obszar FATA) prawie nie dochodzi do \u017cadnych przej\u0119\u0107, notoryczne nadu\u017cycia Afga\u0144skiej Umowy o Handlu Tranzytowym (ATTA), jak i wykorzystywanie zwi\u0105zk\u00f3w rodzinno-plemiennych przekszta\u0142ci\u0142y granic\u0119 afga\u0144sko-pakista\u0144sk\u0105 w stref\u0119 wolnego handlu narkotykami, odczynnikami, pieni\u0119dzmi, lud\u017ami i broni\u0105, obszar ten jest sanktuarium pakista\u0144skich talib\u00f3w, Al-Kaidy oraz sieci Haqqani; podobnie jak w Afganistanie, ekstremi\u015bci pakista\u0144scy nak\u0142adaj\u0105 op\u0142aty na legaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w tym regionie, handel i dostawy dla si\u0142 koalicji. Z najnowszego raportu UNODC wynika, \u017ce w Afganistanie przejmuje si\u0119 tylko 2% transport\u00f3w opiat\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ugrupowa\u0144 przest\u0119pczych dzia\u0142a na rynku lokalnym, jednak istnienie diaspory, zw\u0142aszcza w takich krajach jak Pakistan, Iran, Azja Centralna czy pa\u0144stwa Zatoki pozwalaj\u0105 na ekspansj\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, a powi\u0105zania rodzinne i plemienne zezwalaj\u0105 na handel w ramach systemu hawala [2], wykorzystywanego m.in. przez narkobiznes do przekazywania pieni\u0119dzy.<\/p>\r\n\r\n

Dalabandi jest g\u0142\u00f3wnym centrum regionalnego handlu narkotykami z Afganistanu do wybrze\u017ca Makran lub Iranu, a Belud\u017cowie odgrywaj\u0105 rol\u0119 czo\u0142owych dystrybutor\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Indie
\r\n <\/strong>
\r\n Heroina jest importowana do Pakistanu w celu zaopatrzenia du\u017cego rynku wewn\u0119trznego oraz dalszej dystrybucji. Jednym z takich miejsc s\u0105 Indie, do kt\u00f3rych heroina jest przemycana przez Pend\u017cab, Rad\u017castan i Gud\u017carat: dystrykty Jaisalmer i Barmer w Rad\u017castanie s\u0105 jednymi z ulubionych w\u0119z\u0142\u00f3w przemytniczych, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce przemierzaj\u0105c pustyni\u0119 \u0142atwo ukry\u0107 sw\u00f3j \u201eskarb\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Przed zamkni\u0119ciem jedynego po\u0142\u0105czenia kolejowego pomi\u0119dzy Pakistanem a Indiami w grudniu 2001, Express Samjhauta pomi\u0119dzy miastami Lahore i Delhi by\u0142 u\u017cywany przez handlarzy narkotyk\u00f3w i producent\u00f3w fa\u0142szywych pieni\u0119dzy. Amritsar w Pend\u017cabie nadal jest wa\u017cnym w\u0119z\u0142em na trasie przemytu narkotyk\u00f3w do Indii – jego powstanie zwi\u0105zane by\u0142o ze wsparciem pakista\u0144skich s\u0142u\u017cb specjalnych dla separatyzmu sikh\u00f3w w prowincji.<\/p>\r\n\r\n

Po 1992 roku, kiedy bojowo\u015b\u0107 sikh\u00f3w os\u0142ab\u0142a, a z kolei konflikt mi\u0119dzy Hindusami a muzu\u0142manami w Kaszmirze zacz\u0105\u0142 si\u0119 zaognia\u0107, przej\u0119cia narkotyk\u00f3w w Indiach pokaza\u0142y nag\u0142y wzrost przemytu afga\u0144skiej i pakista\u0144skiej heroiny przez regiony D\u017cammu i Kaszmiru, g\u0142\u00f3wnie poprzez Ranbirsingh Pura, Samba i Akhnoor. Bezwodnik kwasu octowego r\u00f3wnie\u017c jest przemycany tymi samymi drogami, jednak w odwrotnym kierunku, z Indii – wa\u017cnego producenta przemys\u0142owego – do Pakistanu i Afganistanu, poniewa\u017c pomimo zwi\u0119kszenia produkcji opium i heroiny, w Afganistanie nadal nie ma laboratori\u00f3w wytwarzaj\u0105cych owy odczynnik, ani te\u017c laboratori\u00f3w, gdzie mo\u017cna by\u0142oby przeprowadza\u0107 odpowiednie reakcje chemiczne na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119.<\/p>\r\n\r\n

W Afganistanie procederem tym zajmuj\u0105 si\u0119 raczej zwykli obywatele, kt\u00f3rzy domowymi sposobami staraj\u0105 si\u0119 przetwarza\u0107 opium w heroin\u0119, jednak robi\u0105 to raczej na potrzeby swoje i rynku lokalnego. Najbli\u017cszym miejscem, gdzie przeprowadza si\u0119 reakcje na potrzeby og\u00f3lno\u015bwiatowe jest Pakistan, natomiast kraj, gdzie istnieje najwi\u0119cej laboratori\u00f3w to Turcja.<\/p>\r\n\r\n

Wielko\u015b\u0107 nielegalnej produkcji heroiny zale\u017cy w\u0142a\u015bnie od du\u017cej ilo\u015bci prekursora – bezwodnika octowego. Jednak\u017ce dochodzenia badaj\u0105ce szlaki przemytu tej substancji do Afganistanu s\u0105 nadal bardzo trudne. Afganistan nie zg\u0142osi\u0142 legalnego zapotrzebowania na bezwodnik octowy i nie importuje legalnie tej substancji, co oznacza, \u017ce prekursor ten jest przemycany do kraju. [4]<\/p>\r\n\r\n

Pozyskuje si\u0119 go w Europie, na Bliskim Wschodzie oraz w Azji, na podstawie sfa\u0142szowanych dokument\u00f3w. Substancje chemiczne s\u0105 przemycane na wszystkich odcinkach granicy afga\u0144skiej, w szczeg\u00f3lno\u015bci w prowincjach Nangarhar, Hilmand, Kandahar, Nimroz oraz Farah. W ostatnim czasie ceny bezwodnika octowego w Afganistanie potroi\u0142y si\u0119, na co wp\u0142yw mia\u0142a wy\u017cej wspomniana wysoka cena oraz koncentracja organ\u00f3w \u015bcigania na zabezpieczaniu opiat\u00f3w. [5]<\/p>\r\n\r\n

Iran <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Bez w\u0105tpienia Iran jest g\u0142\u00f3wnym szlakiem przemytu afga\u0144skich narkotyk\u00f3w. Tylko w prowincji Khorasan w 1998 roku przej\u0119cia opiat\u00f3w przez w\u0142adze ira\u0144skie stanowi\u0142y oko\u0142o 40% przej\u0119\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie, z kolei przej\u0119cia w ca\u0142ym Iranie stanowi\u0142y 85% przej\u0119\u0107 opiat\u00f3w na \u015bwiecie. Iran graniczy z Afganistanem i Pakistanem, przez co jest strategicznym rynkiem zbytu na drodze do g\u0142\u00f3wnych rynk\u00f3w zbytu – kraj\u00f3w Europy. Wybrze\u017ce d\u0142ugo\u015bci 2.440 kilometr\u00f3w sprawia, \u017ce Iran jest idealnym miejscem na przemyt narkotyk\u00f3w droga morsk\u0105 w kierunku Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich i wschodniej Afryki. Granica z Afganistanem i Pakistanem jest obstawiona 30 tys. pracownikami organ\u00f3w \u015bcigania, kt\u00f3rzy maj\u0105 do dyspozycji patrole drogowe, konstrukcje betonowe tj. zapory, rowy, posterunki, wie\u017ce obserwacyjne, druty kolczaste, ogrodzenia pod napi\u0119ciem oraz elektroniczne urz\u0105dzenia naprowadzaj\u0105ce. W\u0142adze ira\u0144skie w roku 2000 poda\u0142y, \u017ce co roku wydaj\u0105 400 mld USD na operacje antynarkotykowe i jak do tej pory zainwestowa\u0142y 800 mln USD w dzia\u0142ania maj\u0105ce podnie\u015b\u0107 jako\u015b\u0107 kontroli granicy z Afganistanem.<\/p>\r\n\r\n

Obecnie pomimo znacznych wysi\u0142k\u00f3w ze strony ira\u0144skiej w walce z przemytem (specjalne s\u0142u\u017cby, ok. 20% przej\u0119\u0107 heroiny, 3 500 zabitych policjant\u00f3w), trwa dalsza ekspansja rynku opiatowego w Iranie – na ten moment liczba uzale\u017cnionych od opiat\u00f3w w tym kraju wynosi 1 mln.<\/p>\r\n\r\n

W Iranie, tak jak i w Pakistanie, dzia\u0142ania wymierzone przeciwko handlarzom i przemytnikom narkotyk\u00f3w charakteryzuj\u0105 si\u0119 brutalno\u015bci\u0105 i przemoc\u0105: handlarze narkotyk\u00f3w s\u0105 zazwyczaj uzbrojeni w bro\u0144 typu granatniki, a pomi\u0119dzy nimi a ira\u0144skimi oddzia\u0142ami s\u0105 toczone regularne walki.<\/p>\r\n\r\n

Poniewa\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 produkcji heroiny jest skoncentrowana na po\u0142udniu Afganistanu, szlak przez terytorium Iranu pozostaje g\u0142\u00f3wnym kana\u0142em dystrybucji na rynek turecki i wschodnioeuropejski (gdzie z powodzeniem funkcjonuj\u0105 laboratoria heroiny), a stamt\u0105d do UE.<\/p>\r\n\r\n

Turcja<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Afga\u0144skie opiaty przemycane s\u0105 do Turcji g\u0142\u00f3wnie przez prowincje Igdir, Agir, Van i Hakkari. W sierpniu 1999 roku tureckie w\u0142adze przej\u0119\u0142y 500 kg heroiny w prowincji Agri. Jednak Turcja to nie tylko szlak przemytniczy, poniewa\u017c na jej terytorium znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiele laboratori\u00f3w. W marcu 2000 roku 3 tony heroiny zosta\u0142y przej\u0119te w Iranie (pomi\u0119dzy miastami Yazd i Kerman), kt\u00f3ra podobno mia\u0142a dotrze\u0107 do Turcji. W maju 2000 roku turecka policja znalaz\u0142a 250 kg morfiny w mie\u015bcie Baskale, w prowincji Van, blisko granicy ira\u0144skiej, w tym samym czasie handlarze narkotyk\u00f3w zostali aresztowani w Istambule z 80 kg heroiny przeznaczonej na rynek Wielkiej Brytanii. W roku 2008 tureckie si\u0142y bezpiecze\u0144stwa przechwyci\u0142y 400 kg heroiny przemycanej w samochodzie ci\u0119\u017carowym z oliwkami, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 odprawiony przez granic\u0119 z Bu\u0142gari\u0105. W lutym roku 2007 udaremniono najwi\u0119kszy w historii tego przej\u015bcia granicznego przemyt heroiny. By\u0142o jej ponad 565 kilogram\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Podobne transporty z Afganistanu do Turcji przez Iran s\u0105 coraz cz\u0119stsze, potwierdzaj\u0105 przypuszczenia, \u017ce produkcja heroiny ma miejsce w Turcji i krajach Europy Wschodniej, zanim zostanie sprzedana na rynkach europejskich.<\/p>\r\n\r\n

Handlarze organizuj\u0105 raczej masowe przemyty. W jednym autokarze potrafi\u0105 ukry\u0107 nawet 300 kg heroiny. Jest to op\u0142acalne, nawet je\u015bli strac\u0105 100 kg narkotyku, je\u015bli kolejne 100 kg uda si\u0119 przemyci\u0107 – kontrole na granicach s\u0105 wyrywkowe, a \u0142apany jest jeden transport na dziesi\u0119\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Osoby kieruj\u0105ce narkobiznesem w Turcji powi\u0105zane s\u0105 z tamtejszym \u015bwiatem polityki, \u015bredniego i du\u017cego biznesu, medi\u00f3w, sportu – twierdzi oficer Centralnego Biura \u015aledczego, bior\u0105cy udzia\u0142 w inwigilowaniu tureckich handlarzy heroin\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Wa\u017cnym ogniwem w organizacji przemytu narkotyk\u00f3w s\u0105 kurierzy. Najlepiej op\u0142acani s\u0105 cz\u0119sto podr\u00f3\u017cuj\u0105cy w\u0142a\u015bciciele firm handlowych. Jednorazowo przemycaj\u0105 nawet 80 kg heroiny. Podr\u00f3\u017cuj\u0105 ekskluzywnymi samochodami, s\u0105 w towarzystwie kobiet i ma\u0142ych dzieci, co sugeruje rodzinny charakter podr\u00f3\u017cy. Nie budz\u0105 podejrze\u0144: celnicy rzadko decyduj\u0105 si\u0119 na rozkr\u0119cenie lub poci\u0119cie karoserii ich aut. [6]<\/p>\r\n\r\n

Azja Centralna <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wraz z rozpadem Zwi\u0105zku Sowieckiego w 1991 roku, p\u00f3\u0142nocna granica Afganistanu zosta\u0142a podzielona mi\u0119dzy 3 kraje: Turkmenistan, Uzbekistan i Tad\u017cykistan. Stare jedwabne szlaki zosta\u0142y zast\u0105pione przez szlaki opiumowe – dowodem na to s\u0105 badania, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce obecnie 75-80 ton heroiny trafiaj\u0105cej do Rosji przechodzi przez Uzbekistan, Turkmenistan, Tad\u017cykistan oraz Kazachstan.<\/p>\r\n\r\n

W\u0142adze Tad\u017cykistanu twierdz\u0105, \u017ce ich kraj stal si\u0119 ofiar\u0105 \u201eopiumowego tsunami\u201d i \u201enarkotykowej agresji\u201d. Tylko pomi\u0119dzy 1998 a 1999 na terytorium tego kraju nast\u0105pi\u0142 wzrost handlu narkotykami o 250%. Reprezentant Uzbekistanu, Kamol Dusmetov, wskaza\u0142 na 600% wzrost w tym samym okresie czasu, w Kirgistanie minister spraw wewn\u0119trznych poda\u0142, \u017ce wzrost w przej\u0119ciach narkotyk\u00f3w osi\u0105gn\u0105 1 600% w okresie 1999 – 2000, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to 800% wzrost samej heroiny. Tad\u017cykistan, kt\u00f3ry do\u015bwiadczy\u0142 wojny domowej w latach 1992 – 1997, sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym korytarzem dla afga\u0144skich opiat\u00f3w przeznaczonych na nowopowsta\u0142e rynki posowieckie i tradycyjne rynki europejskie. Od Ishkoshim do Nijni Pandj, handel narkotykami rozwija\u0142 si\u0119 dynamicznie wzd\u0142u\u017c rzeki Amudar\u2019ya (wcze\u015bniej Oxus), tworz\u0105c z Khorog g\u0142\u00f3wne miasto tranzytowe, z kt\u00f3rego tylko jedna g\u0142\u00f3wna droga w prowincji Badakhshoni Kuhi w Tad\u017cykistanie (przez Duszanbe) prowadzi\u0142a do Osh w Kirgistanie i Doliny Ferga\u0144skiej. Stamt\u0105d opiaty mog\u0142y by\u0107 transportowane w stron\u0119 Morza Kaspijskiego, do Azerbejd\u017canu, Gruzji lub na p\u00f3\u0142noc przez Kazachstan do Rosji.<\/p>\r\n\r\n

1\/3 handlarzy zatrzymanych w poci\u0105gu trasy Duszanbe-Saratov by\u0142o Tad\u017cykami, rosyjska policja w Irkucku poinformowa\u0142a, \u017ce przej\u0119\u0142a transport heroiny przewo\u017cony ci\u0119\u017car\u00f3wkami przez kierowc\u00f3w, prawdopodobnie b\u0119d\u0105cych tad\u017cyckimi funkcjonariuszami. W Kazachstanie w styczniu 2000 roku tad\u017cycki policjant zosta\u0142 przy\u0142apany na przygotowywaniu 7 kg heroiny do wys\u0142ania dla wy\u017cszego urz\u0119dnika w Tad\u017cykistanie. Rosyjskie i kazachskie w\u0142adze wskazuj\u0105 na wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 tad\u017cyckich handlarzy narkotyk\u00f3w w regionie: Z kolei w maju tego samego roku znaleziono 62 kg heroiny w samochodzie tad\u017cyckiego ambasadora w Kazachstanie, kt\u00f3ry jednak sam nie by\u0142 zamieszany w przemyt.<\/p>\r\n\r\n

W ostatnich latach Tad\u017cykistan prowadzi \u015bci\u015blejsz\u0105 kontrol\u0119 swoich granic pod k\u0105tem przemytu narkotyk\u00f3w, uczestnicz\u0105c wraz z ONZ w antynarkotykowych operacjach pod has\u0142em \u201eTopaz\u201d. W 2003 roku s\u0142u\u017cby graniczne zatrzyma\u0142y przemyt oko\u0142o sze\u015bciu ton heroiny, co jednak jest tylko niewielk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 og\u00f3lnej produkcji, kt\u00f3ra w Afganistanie, jak szacuje ONZ, wynosi oko\u0142o 3600 ton. Og\u00f3lnie szacuje si\u0119, \u017ce narkotyk jest transportowany na obszarze Tad\u017cykistanu w ilo\u015bci 100 ton rocznie. Niemal\u017ce ca\u0142\u0105 heroin\u0119 przewozi si\u0119 z tego kraju rzekami, w samochodach lub na zwierz\u0119tach poci\u0105gowych.<\/p>\r\n\r\n

Turkmenistan r\u00f3wnie\u017c sta\u0142 si\u0119 szlakiem opiumowym. Wiele najwi\u0119kszych przej\u0119\u0107 narkotyk\u00f3w mia\u0142o miejsce w Kushka, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym posterunkiem granicznym pomi\u0119dzy Afganistanem a Turkmenistanem.<\/p>\r\n\r\n

Ponowne otwarcie drogi Quetta-Kandahar-Herat-Ashgabat przez talib\u00f3w, cz\u0119\u015bciowo sfinansowane przez pasztu\u0144sk\u0105 mafi\u0119, w du\u017cym stopniu pomog\u0142o w rozwoju narkotykowego przemys\u0142u w Turkmenistanie. Jednak najwi\u0119kszy wzrost przemytu narkotyk\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat zanotowano w Tad\u017cykistanie. Po tym jak talibowie w 2000 roku oficjalnie zakazali produkcji opium, zbiory w 2001 roku wynosi\u0142y jedynie 185 ton, z czego tylko 35 ton zosta\u0142o wyprodukowane w regionach rz\u0105dzonych przez talib\u00f3w, a pozosta\u0142e 150 ton pochodzi\u0142o z region\u00f3w kontrolowanych przez Zjednoczony Front.<\/p>\r\n\r\n

Przej\u0119cia opiat\u00f3w przez Iran (20%) i Pakistan (17%) s\u0105 znaczne, ale ca\u0142kowicie odosobnione. pa\u0144stwa Azji Centralnej przejmuj\u0105 zaledwie 5% z przep\u0142ywu heroiny szacowanego w tym regionie na ok.200 ton rocznie (dane za ubieg\u0142y rok).<\/p>\r\n\r\n

Do\u017cylne za\u017cywanie heroiny znacznie wzros\u0142o w Azji Centralnej i Rosji, nawet w tak dalekich zak\u0105tkach jak Nowosybirsk i Irkuck na Syberii, gdzie heroina pojawi\u0142a si\u0119 pierwszy raz w 1999 roku. W latach wcze\u015bniejszych obszary te by\u0142y raczej brane pod uwag\u0119 w kategorii tranzytu, od ok. 10 lat pozostaj\u0105 jednak tak\u017ce rynkami zbytu.<\/p>\r\n\r\n

Na wszelkie podsumowania jest zdecydowanie za wcze\u015bnie. Zwi\u0119kszony przemyt narkotyk\u00f3w przez Azj\u0119 Centraln\u0105 i wi\u0119ksza produkcja opium w Afganistanie wp\u0142yn\u0119\u0142y na zwi\u0119kszenie u\u017cywania narkotyk\u00f3w przez mieszka\u0144c\u00f3w region\u00f3w, przez kt\u00f3re przebiegaj\u0105 narkotykowe szlaki. Permisywna polityka kraj\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne kana\u0142y przemytnicze mo\u017ce doprowadzi\u0107 jedynie do zwi\u0119kszenia liczby upraw, a w rezultacie liczby uzale\u017cnionych. Jedynym sposobem na walk\u0119 z heroin\u0105 mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 dzia\u0142ania ca\u0142ej \u015bwiatowej spo\u0142eczno\u015bci w porozumieniu z r\u00f3\u017cnymi ugrupowaniami religijnymi. Pytanie tylko, czy komukolwiek to si\u0119 op\u0142aci i czy wypracowanie jakiegokolwiek sensownego rozwi\u0105zania na tak ogromn\u0105 skal\u0119 jest w og\u00f3le mo\u017cliwe.
\r\n
\r\n Kamila Vestergaard<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

—————————————————————————————————-<\/p>\r\n\r\n

Przypisy:<\/p>\r\n\r\n

[1] Dane pochodz\u0105ce z raportu UNODC z roku 2009<\/p>\r\n\r\n

[2] Opiaty to alkaloidy otrzymywane z maku lekarskiego o dzia\u0142aniu przeciwb\u00f3lowym i euforyzuj\u0105cym, a wy\u017cszych dawkach powoduj\u0105cym os\u0142upienie, \u015bpi\u0105czk\u0119 i niewydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105. Do opiat\u00f3w zalicza si\u0119 m.in. morfin\u0119 i p\u00f3\u0142syntetyczn\u0105 heroin\u0119. Termin opiaty nie obejmuje syntetycznych opioid\u00f3w, takich jak np. fentanyl czy metadon., a jest w stosunku do nich b\u0142\u0119dnie stosowany.<\/p>\r\n\r\n

[3] System hawala polega na zdeponowaniu \u015brodk\u00f3w w jednym miejscu i ich wyp\u0142acie w innym bez konieczno\u015bci fizycznego przemieszczania got\u00f3wki, ma swoje korzenie w tradycji staro\u017cytnych Chin, gdzie by\u0142 nazywany fei quian, czyli \u201elataj\u0105c\u0105 monet\u0105\u201d. Za jego rozpropagowanie odpowiedzialni s\u0105 arabscy kupcy, dla kt\u00f3rych stanowi\u0142 skuteczn\u0105 metod\u0119 zapobiegania grabie\u017com dokonywanym na Jedwabnym Szlaku. Sta\u0142 si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 gospodarek Indii, Pakistanu (lokalna nazwa: hundi), Afganistanu, Somalii i Jemenu.<\/p>\r\n\r\n

Samo s\u0142owo wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka arabskiego i jest t\u0142umaczone jako weksel lub weksel w\u0142asny. Weksel to \u201edokument zobowi\u0105zuj\u0105cy wystawc\u0119 lub wskazan\u0105 przez niego osob\u0119 do bezwarunkowego zap\u0142acenia okre\u015blonej kwoty pieni\u0119\u017cnej w oznaczonym terminie\u201d(\u017ar\u00f3d\u0142o: Leksykon Finans\u00f3w, red. Anna Miklewska, Warszawa 2001).<\/p>\r\n\r\n

[4] Dane pochodz\u0105ce z raportu INCB z roku 2005<\/p>\r\n\r\n

[5] Dane pochodz\u0105ce z raportu UNODC z roku 2009<\/p>\r\n\r\n

[6] \u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eSzlak bia\u0142ej \u015bmierci\u201d, Ewa Ornacka, Wprost 5\/2001
\r\n Teskt ukaza\u0142 si\u0119 na portalu www.polska-azja.pl<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wszystkie dotychczasowe wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do ograniczenia produkcji opium spe\u0142z\u0142y na niczym, albo wr\u0119cz przynios\u0142y skutek odwrotny od zamierzonego. Przyk\u0142ad? Po wprowadzeniu programu dotacji dla rolnik\u00f3w na niszczenie upraw maku, cz\u0119\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3ra wcze\u015bniej tego nie robi\u0142a, zacz\u0119\u0142a go uprawia\u0107, aby otrzyma\u0107 dotacje. Z kolei og\u0142oszone przez rz\u0105d plany ograniczenia upraw maku o 25% sprawia\u0142y wra\u017cenie […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[58],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27991"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27991"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27991\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}