{"id":27794,"date":"2010-10-24T21:15:52","date_gmt":"2010-10-25T02:15:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27794"},"modified":"2010-10-24T21:15:52","modified_gmt":"2010-10-25T02:15:52","slug":"syndrom-bezgranicznego-zaufania-rosji-wywiad-z-prof-andrzejem-nowakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27794","title":{"rendered":"Syndrom bezgranicznego zaufania Rosji – wywiad z prof. Andrzejem Nowakiem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z prof. Andrzejem Nowakiem, historykiem, sowietologiem, wyk\u0142adowc\u0105 Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, redaktorem naczelnym dwumiesi\u0119cznika \u201eArcana\u201d, rozmawia Jacek S\u0105dej
\r\n
\r\n<\/strong>– W 41. numerze \u201eNaszej Polski\u201d pisali\u015bmy o ch\u0119ci inwestowania przez Rosj\u0119 w nowoczesne uzbrojenie. W ci\u0105gu najbli\u017cszej dekady pa\u0144stwo to planuje wyda\u0107 oko\u0142o 726 mld dolar\u00f3w na ten cel, z czego 613 mld ma zasili\u0107 si\u0142y zbrojne, natomiast reszta ma trafi\u0107 do agend rz\u0105dowych zwi\u0105zanych z bezpiecze\u0144stwem. Jak nale\u017ca\u0142oby interpretowa\u0107 te zamierzenia?<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Rosja co pewien czas og\u0142asza bardzo ambitne plany modernizacji swojej armii, ale jak dot\u0105d wci\u0105\u017c nie wida\u0107 potwierdzenia tych ambicji w praktyce. Wci\u0105\u017c brakuje Rosji realnych mo\u017cliwo\u015bci, by to d\u0105\u017cenie, aby „dogoni\u0107 i przegoni\u0107\u201d konkurencj\u0119 zrealizowa\u0107. Podchodzi\u0142bym do tych szumnych zapowiedzi z odrobin\u0105 sceptycyzmu, co nie znaczy, \u017ce w og\u00f3le Rosja dzia\u0142a\u0144 wzmacniaj\u0105cych jej si\u0142\u0119 militarn\u0105 nie podejmuje. Wr\u0119cz przeciwnie, robi to ca\u0142y czas. Cho\u0107, powt\u00f3rz\u0119, nie na tak\u0105 skal\u0119, by mog\u0142a marzy\u0107 o dogonieniu Stan\u00f3w Zjednoczonych. O osi\u0105gni\u0119ciu czy o powrocie do statusu, kt\u00f3ry posiada\u0142a armia sowiecka w latach 70. jako r\u00f3wnowa\u017cna w skali globalnej przeciwwaga dla pot\u0119gi militarnej Stan\u00f3w Zjednoczonych. W tej chwili Rosja raczej musi troszczy\u0107 si\u0119 o to, by nie sta\u0107 si\u0119 krajem s\u0142abszym militarnie np. od Chin, kt\u00f3re m.in., maj\u0105c\u00a0 bro\u0144 kupowan\u0105 w Rosji, nies\u0142ychanie szybko modernizuj\u0105 swoje si\u0142y zbrojne.
\r\n
\r\n – W jednym z dziennik\u00f3w mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 informacj\u0119, \u017ce w Polsce istnieje tendencja do ograniczania jednostek wojskowych. Na razie zapowiadana jest likwidacja garnizonu w Osowcu (woj. podlaskie) oraz cz\u0119\u015bciowa likwidacja 14. Pu\u0142ku Artylerii Przeciwpancernej im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Suwa\u0142kach. Prezydent Komorowski r\u00f3wnie\u017c wyrazi\u0142 opini\u0119, \u017ce jednostek wojskowych powinno by\u0107 mniej, poniewa\u017c taki stan zapewni lepsze dowodzenie \u017co\u0142nierzami. Jakie znaczenie mo\u017ce mie\u0107 os\u0142abienie naszej armii z planami wzmocnienia rosyjskich si\u0142 zbrojnych?<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Nie ma potrzeby przeciwstawiania modernizacji uzbrojenia si\u0142 rosyjskich poziomowi armii w Polsce, poza jednym kontekstem, o kt\u00f3rym powiem za chwil\u0119. Rosja zbroi si\u0119 w ramach rywalizacji o miejsce na szczycie w hierarchii najbardziej zdolnych do operacji militarnych kraj\u00f3w na \u015bwiecie. Warto od razu zauwa\u017cy\u0107, i dam tutaj upust swemu sceptycyzmowi, \u017ce Rosja, prowadz\u0105c dwa lata temu wojn\u0119 z Gruzj\u0105, nie b\u0142ysn\u0119\u0142a jak\u0105\u015b ogromn\u0105 przewag\u0105 w tej dziedzinie, walcz\u0105c z krajem kilkudziesi\u0119ciokrotnie mniejszym od siebie. To, co dla Polski istotne, i tutaj zapowiedzi pana Komorowskiego wydaj\u0105 mi si\u0119 bardzo niedobre, to zdolno\u015b\u0107 reagowania na zagro\u017cenia naszego terytorium wynikaj\u0105ce z szanta\u017cu militarnego, kt\u00f3ry mo\u017ce nas spotka\u0107 ze strony Rosji lub te\u017c ze wzgl\u0119du na zaburzenia na naszej wschodniej granicy, kt\u00f3re niestety coraz \u0142atwiej sobie wyobrazi\u0107. Mog\u0105 one przybra\u0107 na przyk\u0142ad taki kszta\u0142t, \u017ce powiedzmy Rosja coraz wyra\u017aniej naciska na zmian\u0119 w\u0142adzy na Bia\u0142orusi – a w tej chwili Polska jest znacznie s\u0142absza militarnie nawet od Bia\u0142orusi! D\u0105\u017cenia do dalszej likwidacji Wojska Polskiego prowadz\u0105 w kierunku, w kt\u00f3rym nie b\u0119dziemy nawet w stanie radzi\u0107 sobie z problemem, kt\u00f3ry mog\u0142aby nam na g\u0142ow\u0119 sprowadzi\u0107 Litwa, m\u00f3wi\u0119 to oczywi\u015bcie \u017cartem (ponurym) dla zobrazowania mizerii Wojska Polskiego. A m\u00f3wi\u0105c ca\u0142kiem serio, powiedzmy, \u017ce nacisk na obalenie prezydenta \u0141ukaszenki – do czego coraz bardziej otwarcie wzywa Moskwa – mo\u017ce spowodowa\u0107 zaburzenia za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105. Mo\u017ce spowodowa\u0107 pr\u00f3b\u0119 niekontrolowanego exodusu przez nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0119 uchod\u017ac\u00f3w z Bia\u0142orusi czy interwencji si\u0142 rosyjskich, by \u00f3w exodus powstrzyma\u0107. I przy obecnym poziomie nasycenia si\u0142ami zdolnymi do obrony naszych wschodnich rubie\u017cy na pewno nie b\u0119dziemy w stanie nic zrobi\u0107 w tej sytuacji. Nawet kontrolowa\u0107 przep\u0142ywu potencjalnych jednostek, uciekinier\u00f3w czy tych, kt\u00f3rzy chcieliby infiltrowa\u0107 polsk\u0105 granic\u0119 wschodni\u0105. Tak samo wyra\u017anie zaostrza si\u0119 sprawa wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich w krajach nadba\u0142tyckich, gdzie partie promoskiewskie zdobywaj\u0105 coraz wi\u0119ksze wp\u0142ywy i coraz czynniej u\u017cywana jest mniejszo\u015b\u0107 rosyjska w tych krajach jako narz\u0119dzie ich kontroli przez Kreml. I zn\u00f3w mo\u017cna sobie tutaj wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej Rosja mo\u017ce d\u0105\u017cy\u0107 do pozbawienia tych kraj\u00f3w statusu pe\u0142noprawnych cz\u0142onk\u00f3w Paktu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego i Unii Europejskiej przy pomocy w\u0142a\u015bnie owej pi\u0105tej kolumny (swoich mniejszo\u015bci) i zaburze\u0144 st\u0105d wynikaj\u0105cych. I wtedy zn\u00f3w nie bardzo wiemy, jak mogliby\u015bmy na to zareagowa\u0107? Czy mogliby\u015bmy w jakikolwiek spos\u00f3b, nie tylko im pom\u00f3c, ale nawet obroni\u0107 si\u0119 przed rozszerzeniem konflikt\u00f3w st\u0105d wynikaj\u0105cych z kraj\u00f3w nadba\u0142tyckich na Polsk\u0119? Podsumowuj\u0105c: wydaje mi si\u0119, \u017ce elementarnym obowi\u0105zkiem naszego pa\u0144stwa jest zapewnienie takich zdolno\u015bci obronnych, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby przez kilka dni przynajmniej radzi\u0107 sobie samodzielnie z realnymi zagro\u017ceniami, jakie mog\u0105 powsta\u0107 na naszej wschodniej granicy i spowodowa\u0107, wysi\u0142kami dyplomatycznymi w tym czasie, uruchomienie funkcjonowania Paktu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego, kt\u00f3rego jeste\u015bmy cz\u0142onkami i kt\u00f3rego zasady formalnie wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105. Czyli zasady solidarnej obronno\u015bci w przypadku zagro\u017cenia jednego z cz\u0142onk\u00f3w agresj\u0105 zewn\u0119trzn\u0105. Sami oczywi\u015bcie, w\u00a0 hipotetycznym (cho\u0107 bardzo ma\u0142o prawdopodobnym) przypadku ataku Rosji na Polsk\u0119 na pewno nie jeste\u015bmy w stanie si\u0119 obroni\u0107 i wydaje mi si\u0119, \u017ce ten scenariusz nie jest wart g\u0142\u0119bokiego rozwa\u017cania. Bowiem nie s\u0105dz\u0119, aby nam grozi\u0142a militarna napa\u015b\u0107 Rosji. Natomiast rozmaite scenariusze zast\u0119pcze rozszerzania si\u0119 chaosu ze strony wschodniej, chaosu kontrolowanego z Moskwy dla poszerzania wp\u0142yw\u00f3w na obszarze kraj\u00f3w takich jak Polska, kraj\u00f3w dawnego bloku sowieckiego, nale\u017cy traktowa\u0107 powa\u017cnie i rozwa\u017ca\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania Wojska Polskiego, by pr\u00f3by realizacji owych scenariuszy nie przynios\u0142y uszczerbku dla suwerenno\u015bci naszego pa\u0144stwa.
\r\n
\r\n – Warto przypomnie\u0107 list prezesa PiS Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego dotycz\u0105cy polityki zagranicznej, w kt\u00f3rym zauwa\u017cy\u0142, i\u017c prezydent Lech Kaczy\u0144ski oraz rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci prowadzili konsekwentn\u0105 polityk\u0119 opart\u0105 na sojuszach pa\u0144stw Europy \u015arodkowowschodniej. W ramach pr\u00f3by realizacji tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Polska zderza\u0142a si\u0119 z polityk\u0105 zagraniczn\u0105 Rosji, kt\u00f3ra przejawia\u0142a, na r\u00f3\u017cne sposoby, tendencje do odbudowywania swojej strefy wp\u0142yw\u00f3w.<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Rosja wielokrotnie powtarza\u0142a gro\u017aby militarne, i robi to propagandowo systematycznie, dlatego ci w Polsce, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u015bmieszne jest przypominanie jakichkolwiek zagro\u017ce\u0144 ze strony Rosji, powinni jednak przypomnie\u0107 sobie wypowiedzi szef\u00f3w rosyjskiego sztabu generalnego, cho\u0107by genera\u0142a Ba\u0142ujewskiego, kt\u00f3ry kilkakrotnie grozi\u0142 zwr\u00f3ceniem rakiet rosyjskich przeciwko Polsce, zainstalowaniem g\u0142owic militarnych w rakietach stacjonowanych na terenie obwodu kaliningradzkiego. Mo\u017cna te\u017c przypomnie\u0107 sobie wielkie manewry armii rosyjskiej, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 rok temu, gdzie \u0107wiczono operacje na terenie kraj\u00f3w s\u0105siednich tzn. nadba\u0142tyckich i ewentualnie kraj\u00f3w takich jak Polska. Rosja, organizuj\u0105c tego rodzaju gry wojenne i u\u017cywaj\u0105c gr\u00f3\u017ab, nie s\u0105dz\u0119, by realnie planowa\u0142a uderzenie militarne na nasz kraj. Na pewno jak najbardziej realnie chce natomiast zastrasza\u0107 Polsk\u0119 czy inne kraje tego regionu, zmuszaj\u0105c do ust\u0119pstw politycznych i gospodarczych za pomoc\u0105 takiego m.in. nacisku. Dla nas, powt\u00f3rz\u0119, jedynym sposobem odrzucenia tego szanta\u017cu jest zapewnienie sobie zdolno\u015bci odpornych, o jakich m\u00f3wi\u0142em.
\r\n
\r\n– Oddanie \u015bledztwa dotycz\u0105cego katastrofy smole\u0144skiej stronie rosyjskiej nazwa\u0142 Pan upokorzeniem czy wr\u0119cz upodleniem dla Polski. Z jednej strony pojawia si\u0119 kwestia zaufania dla rosyjskiej prokuratury, z drugiej – niepokoi\u0107 mo\u017ce postawa bezradno\u015bci czy te\u017c pewnej inercji ze strony polskich w\u0142adz. Czy mo\u017cna czym\u015b uzasadni\u0107 takie zachowanie?<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Wiemy, jak politycznie uzasadnia to w\u0142adza Platformy Obywatelskiej, okazuj\u0105c maksymalne zaufanie stronie rosyjskiej. Nie mo\u017cna bardziej wyrazi\u0107 zaufania stronie, na kt\u00f3rej terenie dokona\u0142a si\u0119 tak wielka tragedia, jak oddaj\u0105c ca\u0142kowicie w jej r\u0119ce wszystkie dowody w tej sprawie i prowadzenie jedynego mog\u0105cego realnie wyja\u015bni\u0107 przyczyny tragedii \u015bledztwa. Wiemy, \u017ce prokuratura polska tak\u017ce prowadzi swoje \u015bledztwo, ale nie dysponuje w tej sprawie \u017cadnymi dowodami ani mo\u017cliwo\u015bciami realnego zbadania tej sprawy. Takie mo\u017cliwo\u015bci przekaza\u0142 premier Tusk 10 kwietnia br. ca\u0142kowicie w r\u0119ce Rosji. To manifestacyjny dow\u00f3d oddania honoru Polski – bo chodzi przecie\u017c o \u015bmier\u0107 prezydenta i elit politycznych Rzeczypospolitej Polskiej – w r\u0119ce s\u0105siedniego pa\u0144stwa. Rozumiem, \u017ce argumentem ma tutaj by\u0107 pr\u00f3ba przekonania opinii \u015bwiatowej, a zw\u0142aszcza zachodnioeuropejskiej, \u017ce oto Polska ca\u0142kowicie, niejako o 180 stopni odwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 od tego, co jej si\u0119 przypisuje, czyli od rusofobii. Prosz\u0119 bardzo: ufamy Rosji bezgranicznie… Takie post\u0119powanie\u00a0 wydaje mi si\u0119 ruchem stanowczo za daleko id\u0105cym. Nawet je\u015bli uzna\u0107, \u017ce jest za tym pewna ch\u0142odna kalkulacja polityczna odwr\u00f3cenia od Polski oskar\u017ce\u0144, kt\u00f3re Rosja sprytnie podsyca: \u017ce Polska jest krajem ksenofobicznym, \u017ce polityka polska nie mo\u017ce by\u0107, w zwi\u0105zku z tym, traktowana powa\u017cnie w krajach zachodnioeuropejskich i \u017ce w ramach tego ponad g\u0142owami Polski b\u0119dzie toczy\u0142 si\u0119 dialog mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Berlinem czy Moskw\u0105 a innymi krajami europejskimi.
\r\n
\r\n– Nie tak dawno Jacek Sasin, minister w Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego, poinformowa\u0142 o ogromnym po\u015bpiechu Bronis\u0142awa Komorowskiego w obj\u0119ciu konstytucyjnych obowi\u0105zk\u00f3w g\u0142owy pa\u0144stwa. Z przedstawionej przez niego relacji wynika, \u017ce wszelkie rozmowy na ten temat by\u0142y prowadzone w godzinach po\u0142udniowych, a identyfikacja cia\u0142a prezydenta nast\u0105pi\u0142a dopiero wieczorem i w\u00f3wczas mo\u017cna by\u0142o potwierdzi\u0107 jego zgon. Sasin, b\u0119d\u0105c w telefonicznym kontakcie z innym prezydenckim ministrem Andrzejem Dud\u0105, us\u0142ysza\u0142 od niego s\u0142owa, \u017ce na miejscu ju\u017c trwa zamach stanu.<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Trudno jest mi na ten temat si\u0119 wypowiada\u0107, bo oczywi\u015bcie nie mam takiej wiedzy, jak\u0105 ma pan minister Sasin. Powiedzia\u0142bym tak, \u017ce gdyby w\u0142adze Polski w momencie \u015bmierci prezydenta Kaczy\u0144skiego wyst\u0105pi\u0142y w spos\u00f3b godnie Polsk\u0119 reprezentuj\u0105cy, to widzia\u0142bym uzasadnienie dla szybkiego przej\u0119cia instrument\u00f3w tej w\u0142adzy. Rzeczywi\u015bcie, kiedy ginie prezydent, a mo\u017cna by\u0142o przyj\u0105\u0107 takie za\u0142o\u017cenie w\u00a0 momencie dotarcia pierwszych komunikat\u00f3w ze Smole\u0144ska, to energiczne przej\u0119cie instrument\u00f3w w\u0142adzy, \u017ceby zadba\u0107 o wyja\u015bnienie okoliczno\u015bci tej \u015bmierci, by\u0142oby uzasadnione. Ale tu nast\u0105pi\u0142o przej\u0119cie w\u0142adzy po to tylko, \u017ceby odda\u0107 tego samego dnia w ca\u0142o\u015bci wyja\u015bnienie tej straszliwej tragedii w r\u0119ce czynnika nie tylko od Polski ca\u0142kowicie niezale\u017cnego, ale czynnika, kt\u00f3ry w dziedzinie wymiaru sprawiedliwo\u015bci posiada zerow\u0105 wiarygodno\u015b\u0107. Po prostu na arenie mi\u0119dzynarodowej prokuratura generalna rosyjska posiada tak\u0105 w\u0142a\u015bnie wiarygodno\u015b\u0107 jako narz\u0119dzie sprawiedliwo\u015bci, jako organ, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by si\u0119 kierowa\u0107 zasadami praworz\u0105dno\u015bci. Wiadomo, \u017ce prokuratura rosyjska jest politycznym narz\u0119dziem podporz\u0105dkowanym w\u0142adzy premiera i prezydenta Rosji, kt\u00f3rzy u\u017cywaj\u0105 tego narz\u0119dzia do cel\u00f3w bardzo cz\u0119sto nie maj\u0105cych nic wsp\u00f3lnego z zasadami elementarnej praworz\u0105dno\u015bci. Przekazanie takiemu organowi oraz MAK-owi (czyli pozosta\u0142o\u015bci po Zwi\u0105zku Sowieckim: Mi\u0119dzypa\u0144stwowej Komisji ds. Wypadk\u00f3w Lotniczych), tak\u017ce ca\u0142kowicie politycznemu narz\u0119dziu, kt\u00f3re nie tylko nie mo\u017ce wyja\u015bni\u0107, ale uniemo\u017cliwia wyja\u015bnienie okoliczno\u015bci tej tragicznej katastrofy – to wszystko sprawia, \u017ce b\u0142yskawiczne przej\u0119cie instrument\u00f3w w\u0142adzy okaza\u0142o si\u0119 niczym nieuzasadnione, nieusprawiedliwione. Je\u015bli nie polityka w najbli\u017cszych miesi\u0105cach, to na pewno historia rozliczy tych, kt\u00f3rzy w taki spos\u00f3b wykorzystali \u015bmier\u0107 prezydenta Kaczy\u0144skiego.
\r\n
\r\n– Czy postawa elit rz\u0105dz\u0105cych, patrz\u0105c tylko na przyk\u0142ad \u015bledztwa smole\u0144skiego, gwarantuje\u00a0 w ramach przysz\u0142ych relacji polsko-rosyjskich obron\u0119 naszego interesu?<\/em><\/strong>
\r\n
\r\n – Tutaj koronnym przyk\u0142adem jest nie tylko Smole\u0144sk, ale przede\u00a0 wszystkim zachowanie w sprawie umowy gazowej. Sytuacja, w kt\u00f3rej polski rz\u0105d zostaje oskar\u017cony przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 ds. Energii o reprezentowanie moskiewskiego stanowiska i to KE blokuje zawarcie umowy, kt\u00f3r\u0105 got\u00f3w jest podpisa\u0107 polski premier – umowy z Gazpromem w oczywisty spos\u00f3b dla Polski niekorzystnej – pokazuje, jak ten rz\u0105d broni interes\u00f3w Polski. Jest to sytuacja nie tylko paradoksalna, ale groteskowa i jednocze\u015bnie dla Polak\u00f3w, konsument\u00f3w gazu w tym konkretnym przypadku prawie w 2\/3 pochodz\u0105cego z importu z Rosji, jest to sytuacja wr\u0119cz niebezpieczna. Inny przyk\u0142ad to kwestia, wci\u0105\u017c niewyja\u015bniona, dost\u0119pu do budowanego gazoportu w \u015awinouj\u015bciu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wci\u0105\u017c zablokowany przez Niemcy lub Rosj\u0119 albo niemiecko-rosyjskie konsorcjum buduj\u0105ce Nord Stream (Gazoci\u0105g P\u00f3\u0142nocny). To s\u0105 przyk\u0142ady dziwnego, nazwijmy to najdelikatniej, podej\u015bcia ze strony tego rz\u0105du do sprawy polskiego interesu.
\r\n
\r\nWywiad ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku „Nasza Polska” Nr 42 (781) z 19 pa\u017adziernika 2010 r.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z prof. Andrzejem Nowakiem, historykiem, sowietologiem, wyk\u0142adowc\u0105 Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, redaktorem naczelnym dwumiesi\u0119cznika \u201eArcana\u201d, rozmawia Jacek S\u0105dej – W 41. numerze \u201eNaszej Polski\u201d pisali\u015bmy o ch\u0119ci inwestowania przez Rosj\u0119 w nowoczesne uzbrojenie. W ci\u0105gu najbli\u017cszej dekady pa\u0144stwo to planuje wyda\u0107 oko\u0142o 726 mld dolar\u00f3w na ten cel, z czego 613 mld ma zasili\u0107 si\u0142y zbrojne, natomiast […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,37,137,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27794"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27794\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}