{"id":27756,"date":"2010-10-23T13:02:49","date_gmt":"2010-10-23T18:02:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27756"},"modified":"2010-10-23T13:02:49","modified_gmt":"2010-10-23T18:02:49","slug":"to-zagrzewanie-do-nienawisci-wobec-polakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27756","title":{"rendered":"To zagrzewanie do nienawi\u015bci wobec Polak\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Na podlizywaniu si\u0119 okre\u015blonemu \u015brodowisku ju\u017c niejeden zrobi\u0142 karier\u0119. Ale schlebianie ma przecie\u017c swoj\u0105 granic\u0119, kt\u00f3rej przekroczenie prowadzi do o\u015bmieszenia grupy, kt\u00f3rej \u00f3w podlizuj\u0105cy nadgorliwie nadskakuje. Czy autor „Naszej klasy” Tadeusz S\u0142obodzianek, cz\u0142owiek przecie\u017c inteligentny, o tym nie wie? Jego sztuka jest przyk\u0142adem takiego w\u0142a\u015bnie lizusostwa wobec \u015brodowiska \u017cydowskiego. I to za ka\u017cd\u0105 cen\u0119. Nawet kosztem mijania si\u0119 z prawd\u0105. Termin „oszo\u0142om” by\u0142by w tym przypadku adekwatny, ale zosta\u0142 on przez tzw. salon zarezerwowany wy\u0142\u0105cznie na okre\u015blenie Polak\u00f3w broni\u0105cych warto\u015bci narodowych i katolickich, a wi\u0119c naszej to\u017csamo\u015bci.<\/strong>
\r\n
\r\n Z drugiej strony my\u015bl\u0119, \u017ce pan Tadeusz S\u0142obodzianek jednak wie, co robi, poniewa\u017c „Nasza klasa” jeszcze przed polsk\u0105 premier\u0105 zosta\u0142a otoczona nimbem sztuki wybitnej. Z tak\u0105 „legitymacj\u0105” pow\u0119drowa\u0142a do Londynu, gdzie bardzo szybko wystawiono j\u0105 w The National Theatre. Uzyska\u0142a wy\u0142\u0105cznie pozytywne recenzje (jak\u017ce by mog\u0142o by\u0107 inaczej…). A w Tel-Awiwie, jak powiedzieli moi znajomi, kt\u00f3rzy tam mieszkaj\u0105, S\u0142obodzianek jest wr\u0119cz noszony na r\u0119kach i traktowany jak bohater. Tylko patrze\u0107, jak zacznie mu tam rosn\u0105\u0107 drzewko pami\u0119ci, wszak odwa\u017cy\u0142 si\u0119 w tej niby-jadowicie antysemickiej Polsce napisa\u0107 sztuk\u0119 o tym, jak rzekomo polscy barbarzy\u0144cy, mordercy, prymitywna dzicz, s\u0142owem – podludzie – torturowali i spalili \u017cywcem w Jedwabnem 1600 \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

No i oczywi\u015bcie nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 Nagrody NIKE. Nic to, \u017ce przyznano j\u0105 sztuce teatralnej (dot\u0105d by\u0142y ni\u0105 honorowane tylko utwory literackie jako dzie\u0142a autonomiczne), bo rzecz napisana dla teatru istnieje w pe\u0142ni dopiero na scenie. I nic to, \u017ce tekst powiela tzw. Grossowe k\u0142amstwa. A tak\u017ce nic to, \u017ce warto\u015b\u0107 artystyczna i poziom intelektualny utworu nie zas\u0142uguj\u0105 na \u017cadn\u0105 nagrod\u0119, nawet NIKE. Cho\u0107 prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, presti\u017c tej nagrody upad\u0142 ju\u017c kilka lat temu, kiedy Dorota Mas\u0142owska otrzyma\u0142a j\u0105 za miernot\u0119 „Paw kr\u00f3lowej”. Oczywi\u015bcie „salonowy” sk\u0142ad jury nie musi si\u0119 kierowa\u0107 takimi „drobiazgami”, jak warto\u015b\u0107 utworu. Wystarczy, by tekst w warstwie ideologicznej realizowa\u0142 wytyczne polityki poprawno\u015bciowej. A sztuka Tadeusza S\u0142obodzianka takie zapotrzebowanie spe\u0142nia.
\r\n „Nasza klasa” nawi\u0105zuje do wa\u0142kowanego par\u0119 lat temu w\u0105tku o Jedwabnem i bezkrytycznie rozwija zawarte w ksi\u0105\u017cce „S\u0105siedzi” Jana Tomasza Grossa „odkrycia”, kt\u00f3re wielokrotnie obala\u0142 w swoich ksi\u0105\u017ckach i publikacjach prasowych wybitny polski historyk prof. Jerzy Robert Nowak. Jego zdaniem, Grossowi nie chodzi\u0142o o wyja\u015bnienie sprawy tragicznych wydarze\u0144 w Jedwabnem 10 lipca 1941 roku, lecz o wywo\u0142anie og\u00f3lnonarodowego poczucia winy poprzez wpisanie w zbiorow\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego wiedzy o tym, co si\u0119 tam sta\u0142o. Profesor Nowak przytacza tak\u017ce refleksje mieszkaj\u0105cego w USA polskiego historyka Marka Jana Chodakiewicza, kt\u00f3ry w jednym z artyku\u0142\u00f3w napisa\u0142, \u017ce Gross w swoich ksi\u0105\u017ckach oferuje wsp\u00f3\u0142czesnej inteligencji polskiej faustowski uk\u0142ad: „Pot\u0119pcie polski lud, a szczeg\u00f3lnie odetnijcie si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, od religii chrze\u015bcija\u0144skiej, od patriotyzmu i tradycji, odrzu\u0107cie stary \u0142ad, czyli to, co – wed\u0142ug Grossa – spowodowa\u0142o anty\u017cydowsk\u0105 przemoc”. Wszystkie te „zalecenia” znajdujemy w spektaklu „Nasza klasa”.<\/p>\r\n\r\n

Przedstawienie rozpoczyna si\u0119 od szkolnego dzwonka i piosenki „\u00c4\u2020wierkaj\u0105 wr\u00f3belki”. Gdy \u015bwiat\u0142o rozja\u015bnia wn\u0119trze sceny, widzimy rz\u0119dem ustawione \u0142awki (jak w „Umar\u0142ej klasie” Tadeusza Kantora, a tak\u017ce w „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza), a w nich uczni\u00f3w. Tyle tylko, \u017ce cho\u0107 zachowuj\u0105 si\u0119 oni jak dzieci, to ju\u017c maj\u0105 na sobie ubrania wskazuj\u0105ce na to, kim b\u0119d\u0105 jako doro\u015bli. Jest ksi\u0105dz Heniek (Marcin Sztabi\u0144ski), \u017candarm Rysiek (Maciej Skuratowicz), rabin Abram (Pawe\u0142 Pabisiak) itd. W klasie wsp\u00f3lnie ucz\u0105 si\u0119 Polacy i \u017bydzi, razem przygotowuj\u0105 akademie, \u015bpiewaj\u0105 piosenki, m\u00f3wi\u0105 wierszyki.
\r\n Po\u0142owa lat 30., na \u015bcianie w klasie zawieszony jest krzy\u017c, przed kt\u00f3rym modl\u0105 si\u0119 uczniowie. Wkr\u00f3tce pod tym samym krzy\u017cem zaczn\u0105 si\u0119 b\u00f3jki. Najpierw Heniek krzyknie: „\u017bydzi na Madagaskar”!, i odt\u0105d groza b\u0119dzie ju\u017c tylko narasta\u0107 a\u017c do kulminacji tragedii w Jedwabnem.<\/p>\r\n\r\n

W\u0105tek o zap\u0119dzeniu 1600 \u017byd\u00f3w do stodo\u0142y i spaleniu ich \u017cywcem przez Polak\u00f3w powraca tu kilka razy. Na szcz\u0119\u015bcie sceny te nie s\u0105 ilustrowane sytuacj\u0105, lecz s\u0105 opowiadane, jednak i tak stanowi\u0105 horror. Zreszt\u0105 taki w\u0142a\u015bnie charakter i poziom ma ten spektakl: populistyczny horror, w kt\u00f3rym trup pada za trupem. Komu\u015b odr\u0105buje si\u0119 g\u0142ow\u0119, \u017byd\u00f3wk\u0119 Dor\u0119 na oczach jej male\u0144kiego dziecka gwa\u0142ci kilku jej szkolnych koleg\u00f3w Polak\u00f3w, kt\u00f3rym walnie pomaga Heniek, przysz\u0142y ksi\u0105dz. Przy tym wykrzykuj\u0105, \u017ce nie s\u0105 band\u0105, bo nale\u017c\u0105 do podziemnej organizacji Bia\u0142y Orze\u0142. A swojego \u017cydowskiego koleg\u0119 szkolnego Jakuba Kaca t\u0142uk\u0105 sztachetami wyrwanymi z p\u0142otu tak d\u0142ugo, a\u017c m\u00f3zg ofiary tryska na morderc\u00f3w. To zreszt\u0105 ich bawi, zaraz p\u00f3jd\u0105 popi\u0107 i si\u0119 zabawi\u0107, bo taki jest ich zwierz\u0119cy, morderczy instynkt. C\u00f3\u017c zreszt\u0105 wi\u0119cej chcie\u0107 od podludzi? A tak przecie\u017c pokazuje Polak\u00f3w ten spektakl.<\/p>\r\n\r\n

Jest te\u017c w\u0105tek komunistyczno-ubecki. By\u0142am bardzo ciekawa, jak zostanie ukazana sprawa instalowania systemu komunistycznego, g\u0142\u00f3wnie przez \u015brodowiska \u017cydowskie, tu\u017c po zako\u0144czeniu wojny. Do\u015b\u0107 pokr\u0119tnie przedstawiono ten motyw. Wed\u0142ug S\u0142obodzianka, Polacy w wi\u0119kszo\u015bci ch\u0119tnie przyjmowali komun\u0119, zostawali te\u017c agentami UB, jak Zygmunt. A je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z \u017byd\u00f3w wst\u0105pi\u0142 do ubecji, to mia\u0142 ku temu powody, tak jak Menachem (Przemys\u0142aw Sadowski), kt\u00f3ry ukrywa\u0142 si\u0119 przed Niemcami w czasie okupacji. Nic to, \u017ce potem jako oficer UB wy\u017cywa\u0142 si\u0119, torturuj\u0105c na przes\u0142uchaniach swoich szkolnych koleg\u00f3w Polak\u00f3w – Zygmunta (Karol Wr\u00f3blewski) czy He\u0144ka ksi\u0119dza, bo im si\u0119 nale\u017ca\u0142o. Zygmunt to kawa\u0142 \u0142otra, agent bezpieki. Heniek nie lepszy, tak\u017ce agent. Narracja prowadzona jest zatem tak, by sympatie widza by\u0142y po stronie ubeka Menachema. Bo on to robi z pobudek ideowych itd. Groza. Brak s\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Tak antypolskiego spektaklu nigdy dot\u0105d nie widzia\u0142am. Zastanawiam si\u0119, sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 tyle jadu i nienawi\u015bci wobec wszystkiego, co polskie, narodowe, patriotyczne, katolickie. Nie ma tu ani jednej pozytywnej postaci Polaka. To najcz\u0119\u015bciej ludzie szalenie prymitywni, ograniczeni intelektualnie, niezdolni, by cho\u0107by w najmniejszym stopniu nauczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka angielskiego, jak w przypadku W\u0142adka (Leszek Lichota), k\u0142amliwi, tch\u00f3rzliwi, z\u0142odzieje, \u0142obuzy, mordercy… Natomiast ich \u017cydowskie kole\u017canki i koledzy s\u0105 zupe\u0142nie inni. Kulturalni, subtelni, garn\u0105cy si\u0119 do wiedzy, znaj\u0105cy np. kilka j\u0119zyk\u00f3w obcych, jak Rachelka (Dorota Landowska) czy podejmuj\u0105cy studia – np. Abram, kt\u00f3ry w tym celu wyjecha\u0142 do Nowego Jorku. Id\u0105c dalej tym tropem, mo\u017cna wysnu\u0107 wniosek, \u017ce Polacy to jaka\u015b ni\u017csza rasa. Przecie\u017c to propagandowo-rasistowska sztuka!<\/p>\r\n\r\n

I cho\u0107 przedstawienie jest ca\u0142kowicie nieudane artystycznie – prezentuje \u017cenuj\u0105cy poziom, jego dramaturgia si\u0119 rozsypuje, jest nieudolne re\u017cysersko i okropnie amatorsko zagrane (poza Dorot\u0105 Landowsk\u0105 i Izabel\u0105 D\u0105browsk\u0105) – niesie jednak wielkie niebezpiecze\u0144stwo, jakim jest wzbudzanie nienawi\u015bci, kt\u00f3ra przecie\u017c mo\u017ce si\u0119 obr\u00f3ci\u0107 przeciwko temu, kto j\u0105 wyzwala. Ale, jak wida\u0107 po nagrodach, zaszczytach czy cho\u0107by obecno\u015bci na premierze pani prezydent Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz, zar\u00f3wno sztuka, jak i nowy dyrektor Teatru na Woli b\u0119d\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 opiek\u0105 salonu. Tadeuszowi S\u0142obodziankowi w\u0142os z g\u0142owy nie spadnie.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Temida Stankiewicz-Podhorecka<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

„Nasza klasa” Tadeusza S\u0142obodzianka<\/strong>, re\u017c. Ondrej Spi\u00cb\u02dcs\u00e1k, scenog. Franti\u00cb\u02dcsek Lipt\u00e1k, kost. Jan Kozikowski, Teatr na Woli, Warszawa.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na podlizywaniu si\u0119 okre\u015blonemu \u015brodowisku ju\u017c niejeden zrobi\u0142 karier\u0119. Ale schlebianie ma przecie\u017c swoj\u0105 granic\u0119, kt\u00f3rej przekroczenie prowadzi do o\u015bmieszenia grupy, kt\u00f3rej \u00f3w podlizuj\u0105cy nadgorliwie nadskakuje. Czy autor „Naszej klasy” Tadeusz S\u0142obodzianek, cz\u0142owiek przecie\u017c inteligentny, o tym nie wie? Jego sztuka jest przyk\u0142adem takiego w\u0142a\u015bnie lizusostwa wobec \u015brodowiska \u017cydowskiego. I to za ka\u017cd\u0105 cen\u0119. Nawet […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,22,97],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27756\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}