{"id":27738,"date":"2010-10-22T23:59:15","date_gmt":"2010-10-23T04:59:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27738"},"modified":"2011-04-30T20:24:21","modified_gmt":"2011-05-01T01:24:21","slug":"koniec-%e2%80%9enowego-rozanca%e2%80%9d-krzysztof-a-ferrara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27738","title":{"rendered":"Koniec \u201enowego r\u00f3\u017ca\u0144ca”? – Krzysztof A. Ferrara<\/em>"},"content":{"rendered":"

W \u201eCatholic Family News\u201d z 15 maja 2010 r. rzuci\u0142o mi si\u0119 w oczy zamieszczone tam przez Kanonik\u00f3w Regularnych \u015aw. Jana Kantego1<\/a> og\u0142oszenie, promuj\u0105ce \u201etradycyjny r\u00f3\u017caniec\u201d i zach\u0119caj\u0105ce do odmawiania \u201epsa\u0142terza Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny – 150 Ave Maria<\/em>\u201d. To odniesienie jest bardzo wymowne, gdy\u017c tradycyjny r\u00f3\u017caniec wzoruje si\u0119 na starotestamentowym psa\u0142terzu, z\u0142o\u017conym ze 150 psalm\u00f3w: liczy 150 wezwa\u0144 skierowanych do Maryi, po 50 w trzech cz\u0119\u015bciach: radosnej, bolesnej i chwalebnej – stanowi\u0105c przez to niejako tr\u00f3jjedyn\u0105 modlitw\u0119 skierowan\u0105 do Matki Zbawiciela.<\/p>\r\n

Odniesienie do psa\u0142terza jest wymowne z jeszcze innego powodu: oto mamy tu do czynienia z wyra\u017con\u0105 w po\u015bredni spos\u00f3b nieprzychyln\u0105 opini\u0105 na temat \u201enowego\u201d nabo\u017ce\u0144stwa r\u00f3\u017ca\u0144cowego, kt\u00f3re Jan Pawe\u0142 II \u201ewzbogaci\u0142\u201d o pi\u0119\u0107 dodatkowych \u201etajemnic \u015bwiat\u0142a\u201d, czyli o 50 Zdrowa\u015b Maryjo<\/em>. W ten spos\u00f3b ca\u0142kowita liczba Ave Maria<\/em> w r\u00f3\u017ca\u0144cu osi\u0105gn\u0119\u0142a 200 – zrywaj\u0105c z tradycyjn\u0105 analogi\u0105 do 150 psalm\u00f3w, przez co \u201enowy r\u00f3\u017caniec\u201d nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c nazywany psa\u0142terzem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Nie ma te\u017c oczywi\u015bcie troistej struktury, skoro sk\u0142ada si\u0119 z czterech cz\u0119\u015bci: tajemnic radosnych, bolesnych i chwalebnych oraz tajemnic \u015bwiat\u0142a.<\/p>\r\n

Tego, \u017ce wprowadzenie \u201enowego r\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d by\u0142o inicjatyw\u0105 wysoce lekkomy\u015bln\u0105, dowodz\u0105 pochwa\u0142y ze strony nieugi\u0119cie wrogiego wobec tradycyjnego katolicyzmu \u201eNew York Timesa\u201d.<\/p>\r\n

\r\n

Jan Pawe\u0142 II \u015bmia\u0142o pod\u0105\u017ca\u0142 tam, gdzie nie by\u0142 przed nim \u017caden papie\u017c – pisa\u0142 na \u0142amach gazety Franciszek Bruni – do synagogi, na stok narciarski, do odleg\u0142ych i s\u0142abo zaludnionych kraj\u00f3w. W minion\u0105 \u015brod\u0119 przekroczy\u0142 kolejn\u0105 granic\u0119, dokonuj\u0105c znacz\u0105cej zmiany w r\u00f3\u017ca\u0144cu, b\u0119d\u0105cym przez setki lat wzorem katolickiej modlitwy.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Autor artyku\u0142u powo\u0142uje si\u0119 na bli\u017cej nieokre\u015blonego \u201eemerytowanego pra\u0142ata watyka\u0144skiego\u201d, twierdz\u0105cego, \u017ce zmiana ta by\u0142a przejawem \u201ekreatywno\u015bci i odwagi\u201d papie\u017ca2<\/a>.<\/p>\r\n

Tradycja Ko\u015bcio\u0142a odrzuca jednak wszelk\u0105 \u201ekreatywno\u015b\u0107\u201d, poniewa\u017c samo poj\u0119cie Tradycji (od \u0142ac. tradere<\/em>, \u2018przekazywa\u0107\u2019) oznacza podawanie dalej tego, co si\u0119 otrzyma\u0142o. Wprowadzenie tych zmian nie by\u0142o te\u017c aktem odwagi, poniewa\u017c odwaga jest<\/p>\r\n

\r\n

stanem ducha lub umys\u0142u, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek jest w stanie sprosta\u0107 niebezpiecze\u0144stwu, obawom lub niepewno\u015bci dzi\u0119ki opanowaniu, rozwadze i zdecydowaniu.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Zmieniaj\u0105cy nabo\u017ce\u0144stwo r\u00f3\u017ca\u0144cowe Jan Pawe\u0142 II nie musia\u0142 si\u0119 zmaga\u0107 z niebezpiecze\u0144stwem ani nie musia\u0142 pokonywa\u0107 l\u0119ku czy niepewno\u015bci. Je\u015bli jednak niebezpiecze\u0144stwo lub obawa wynika\u0142y z samej zmiany, je\u015bli wynika\u0142y z tego, \u017ce r\u00f3\u017caniec by\u0142 \u201eprzez setki lat wzorem katolickiej modlitwy\u201d, mieliby\u015bmy w\u00f3wczas do czynienia z aktem raczej lekkomy\u015blnym ni\u017c odwa\u017cnym.<\/p>\r\n

Neokatoliccy koneserzy nowinek, kt\u00f3rzy prze\u0142kn\u0119li bez s\u0142owa nawet udzielone przez Jana Paw\u0142a II zezwolenie na pos\u0142ug\u0119 ministrantek i niestrudzenie argumentowali, \u017ce przez ostatnie 40 lat tradycyjna Msza \u015bw. by\u0142a zakazana, z pewno\u015bci\u0105 zarzuc\u0105 nam, \u017ce jest to kolejny przyk\u0142ad szukania przez nas dziury w ca\u0142ym: \u201e150 czy 200 Zdrowa\u015b Maryjo, trzy czy cztery cz\u0119\u015bci – jaka to r\u00f3\u017cnica?\u201d. Pozwol\u0119 wi\u0119c sobie przytoczy\u0107 w tym miejscu s\u0142owa kogo\u015b, kto wiedzia\u0142 o r\u00f3\u017ca\u0144cu wi\u0119cej ode mnie. Pisa\u0142 on:<\/p>\r\n

\r\n

Koronka Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny – wed\u0142ug tradycji przyj\u0119tej przez \u015bw. Piusa V (…) i przez niego z powag\u0105 jego urz\u0119du przedstawiona – sk\u0142ada si\u0119 z r\u00f3\u017cnych element\u00f3w odpowiednio uporz\u0105dkowanych i powi\u0105zanych ze sob\u0105: (…) z wielu tajemnic zbawienia, m\u0105drze podzielonych na trzycz\u0119\u015bciow\u0105 seri\u0119, kt\u00f3re przypominaj\u0105 zar\u00f3wno rado\u015b\u0107 z przyj\u015bcia Mesjasza, jak i zbawcze cierpienia Chrystusa oraz Jego, wskrzeszonego z martwych, chwa\u0142\u0119 sp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na Ko\u015bci\u00f3\u0142. (…)<\/p>\r\n

Nieprzerwana ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pozdrowie\u0144 anielskich jest w\u0142a\u015bciwa i charakterystyczna dla r\u00f3\u017ca\u0144ca, a poprzez ich liczb\u0119, kt\u00f3ra w typowej i pe\u0142nej formie tej koronki wynosi sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, wyra\u017ca si\u0119 pewne podobie\u0144stwo do psa\u0142terza. Dostrzega si\u0119 to od pocz\u0105tku tego pobo\u017cnego \u0107wiczenia. Ta to liczba, zgodnie z uznanym zwyczajem, podzielona na dziesi\u0105tki odnosz\u0105ce si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych tajemnic, rozpada si\u0119 na trzy wspomniane serie lub cykle. St\u0105d zrodzi\u0142a si\u0119 dobrze znana koronka sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu Ave Maria<\/em>. Wesz\u0142a ona w \u017cycie jako zwyczajowa miara tego \u0107wiczenia i jako taka przesz\u0142a do pobo\u017cno\u015bci ludu oraz zosta\u0142a zatwierdzona przez papie\u017cy, kt\u00f3rzy obdarzyli j\u0105 r\u00f3wnie\u017c licznymi odpustami.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

R\u00f3wnie\u017c autora powy\u017cszych s\u0142\u00f3w spotka pewnie zarzut, \u017ce oto po raz kolejny kto\u015b chce by\u0107 \u201ebardziej katolicki od papie\u017ca\u201d. Jest jednak pewien problem: cytowanym powy\u017cej komentatorem jest w\u0142a\u015bnie papie\u017c. Co wi\u0119cej, by\u0142 nim nie kto inny, tylko sam Pawe\u0142 VI, kt\u00f3ry napisa\u0142 te s\u0142owa w og\u0142oszonej w 1974 r. adhortacji Marialis cultus<\/em> – zaledwie 28 lat przed dniem, w kt\u00f3rym Jan Pawe\u0142 II przedstawi\u0142 katolickiemu \u015bwiatu sw\u00f3j \u201enowy r\u00f3\u017caniec\u201d.<\/p>\r\n

Tradycyjni katolicy z pewno\u015bci\u0105 zgodz\u0105 si\u0119 z Paw\u0142em VI, \u017ce tajemnice tradycyjnego r\u00f3\u017ca\u0144ca s\u0105 \u201em\u0105drze podzielone na trzycz\u0119\u015bciow\u0105 seri\u0119\u201d, a liczba Ave Maria<\/em> \u201ewyra\u017ca pewne podobie\u0144stwo do psa\u0142terza\u201d oraz \u017ce \u201edostrzega si\u0119 to od pocz\u0105tku tego pobo\u017cnego \u0107wiczenia\u201d, i\u017c tradycyjna struktura r\u00f3\u017ca\u0144ca – zakwestionowana wprowadzeniem formy czterocz\u0119\u015bciowej, obejmuj\u0105cej 200 Ave Maria<\/em> – by\u0142a zgodna z \u201etradycj\u0105 przyj\u0119t\u0105 przez \u015bw. Piusa V (…) i przez niego z powag\u0105 jego urz\u0119du przedstawion\u0105\u201d.<\/p>\r\n

Zgodz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z wyra\u017con\u0105 przez Paw\u0142a VI w Marialis cultus<\/em> obserwacj\u0105, \u017ce<\/p>\r\n

\r\n

podzia\u0142 tajemnic r\u00f3\u017ca\u0144ca, zachowuj\u0105c kolejno\u015b\u0107 czasu, ca\u0142kowicie odpowiada nast\u0119pstwu wydarze\u0144; zw\u0142aszcza \u017ce odtwarza schemat pierwotnego g\u0142oszenia wiary; \u017ce ukazuje nadto tajemnic\u0119 Chrystusa w ten sam spos\u00f3b, w jaki uj\u0119ta zosta\u0142a przez \u015bw. Paw\u0142a, gdy w owym wspania\u0142ym hymnie, w Li\u015bcie do Filipian, przedstawi\u0142 Jego wyniszczenie, \u015bmier\u0107, wyniesienie.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Zaledwie dwa lata przed wydaniem adhortacji Marialis cultus<\/em> Pawe\u0142 VI odrzuci\u0142 nies\u0142awn\u0105 propozycj\u0119 Hannibala Bugniniego, \u017ceby zreformowa\u0107 r\u00f3\u017caniec w taki spos\u00f3b, by Pater noster by\u0142o odmawiane jedynie na pocz\u0105tku, z Ave Maria<\/em> pozosta\u0142a jedynie \u201ebiblijna cz\u0119\u015b\u0107 modlitwy\u201d, a s\u0142owa \u201e\u015awi\u0119ta Maryjo, Matko Bo\u017ca\u201d dodawano jedynie \u201ena zako\u0144czenie ka\u017cdej dziesi\u0105tki\u201d.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 VI odpowiedzia\u0142 na ten dziwaczny pomys\u0142 przez swego sekretarza stanu:<\/p>\r\n

\r\n

Wierni wyci\u0105gn\u0119liby z tego wniosek, \u017ce papie\u017c zmieni\u0142 r\u00f3\u017caniec, a skutki psychologiczne by\u0142yby katastrofalne. Wszelka zmiana w tym zakresie spowodowa\u0142aby jedynie utrat\u0119 zaufania ze strony ludzi prostych i ubogich.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W tym samym roku zosta\u0142a og\u0142oszona adhortacja Marialis cultus<\/em>, Bugniniego natomiast zdymisjonowano i wys\u0142ano do Iranu, gdy Pawe\u0142 VI przeczyta\u0142 dossier dokumentuj\u0105ce jego zwi\u0105zki z lo\u017c\u0105 maso\u0144sk\u0105 (istnienie tej dokumentacji potwierdzi\u0142 sam Bugnini w swej autobiografii).<\/p>\r\n

W ten spos\u00f3b tradycyjny r\u00f3\u017caniec unikn\u0105\u0142 losu tradycyjnej Mszy. Z \u017calem nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce Pawe\u0142 VI znalaz\u0142 do\u015b\u0107 odwagi jedynie w kwestii r\u00f3\u017ca\u0144ca, wydawszy ju\u017c uprzednio samo serce katolickiego kultu na \u0142up innowator\u00f3w, kt\u00f3rym sam pozwoli\u0142 bezkarnie panoszy\u0107 si\u0119 w Ko\u015bciele (…). Tradycyjnemu r\u00f3\u017ca\u0144cowi oszcz\u0119dzono losu tradycyjnej Mszy, jednak Bugniniemu uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j zasadniczy cel. Jego misja zosta\u0142a wykonana.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie z powod\u00f3w, o kt\u00f3rych pisa\u0142 Pawe\u0142 VI, Jan Pawe\u0142 II nie mia\u0142 prawa zast\u0105pi\u0107 tradycyjnego r\u00f3\u017ca\u0144ca nowym, o co zreszt\u0105 nikt go nie prosi\u0142. M\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015ble, wcale go nie zast\u0105pi\u0142, zaznaczaj\u0105c wyra\u017anie w li\u015bcie apostolskim Rosarium Virginis Mariae<\/em>, \u017ce \u201enowe tajemnice\u201d s\u0105 jedynie \u201eopcjonalnym dodatkiem do tradycyjnej formy\u201d, proponowanym do \u201eswobodnego wyboru jednostkom i wsp\u00f3lnotom\u201d. Innymi s\u0142owy, \u201enowy r\u00f3\u017caniec\u201d jest po prostu kolejn\u0105 posoborow\u0105 opcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 zwolennicy nowinek traktuj\u0105 obecnie jako form\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105.<\/p>\r\n

Jednak dzi\u015b, niemal osiem lat p\u00f3\u017aniej, bardzo niewielu katolik\u00f3w potrafi\u0142oby wymieni\u0107 tajemnice \u015bwiat\u0142a – podobnie zreszt\u0105 jak tajemnice tradycyjne. Dla wi\u0119kszo\u015bci katolik\u00f3w \u201etajemnice \u015bwiat\u0142a\u201d (ang. luminous<\/em>, \u2018\u015bwietliste\u2019) s\u0105 w istocie \u201etajemnicami mglistymi\u201d – i powinni\u015bmy tak to zostawi\u0107. Im mniej si\u0119 o nich m\u00f3wi, tym lepiej. Niech zatr\u0105 si\u0119 w pami\u0119ci, podobnie jak si\u0119 to stanie w wyznaczonym przez Boga czasie ze Msz\u0105 Bugniniego.<\/p>\r\n

Tradycyjny r\u00f3\u017caniec przetrwa jednak, podobnie jak przetrwa tradycyjna Msza, niezale\u017cnie od tego, jak nik\u0142a garstka katolik\u00f3w pozostaje jej obecnie wierna. Podobnie jak wszystkie inne nowinki, kt\u00f3re usi\u0142owa\u0142y zapu\u015bci\u0107 korzenie w p\u0142ytkiej i ja\u0142owej glebie \u201eodnowy Vaticanum II<\/em>\u201d, r\u00f3wnie\u017c nowy r\u00f3\u017caniec zostanie zmieciony wiatrem zmian – maj\u0105cym to samo wieczne \u0179r\u00f3d\u0142o, kt\u00f3re doprowadzi do odbudowy Ko\u015bcio\u0142a, wbrew planom tych wszystkich, kt\u00f3ry uwa\u017caj\u0105, \u017ce aggiornamento<\/em> wci\u0105\u017c ma przysz\u0142o\u015b\u0107.\u201d\u2026 \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n

Krzysztof A. Ferrara<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za \u201eThe Remnant\u201d z 15 czerwca 2010. T\u0142umaczy\u0142 Tomasz Maszczyk.<\/p>\r\n

Przypisy:<\/h3>\r\n
    \r\n
  1. Canons Regular of Saint John Cantius (SJC), instytut \u017cycia konsekrowanego za\u0142o\u017cony w 1998 r. w Chicago. Jego cz\u0142onkowie \u017cyj\u0105 wed\u0142ug regu\u0142y \u015bw. Augustyna. Kanonicy \u015bw. Jana Kantego odprawiaj\u0105 Msz\u0119 zar\u00f3wno w klasycznym rycie rzymskim, jak i wed\u0142ug msza\u0142u Paw\u0142a VI.<\/li>\r\n
  2. Frank Bruni, Pope is Adding New Mysteries to the Rosary<\/em>, [w:] \u201eThe New York Times\u201d, 14 X 2002.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W \u201eCatholic Family News\u201d z 15 maja 2010 r. rzuci\u0142o mi si\u0119 w oczy zamieszczone tam przez Kanonik\u00f3w Regularnych \u015aw. Jana Kantego1 og\u0142oszenie, promuj\u0105ce \u201etradycyjny r\u00f3\u017caniec\u201d i zach\u0119caj\u0105ce do odmawiania \u201epsa\u0142terza Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny – 150 Ave Maria\u201d. To odniesienie jest bardzo wymowne, gdy\u017c tradycyjny r\u00f3\u017caniec wzoruje si\u0119 na starotestamentowym psa\u0142terzu, z\u0142o\u017conym ze 150 psalm\u00f3w: […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9,180],"tags":[51,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27738"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27738"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27738\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}