{"id":27690,"date":"2010-10-21T15:42:19","date_gmt":"2010-10-21T20:42:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27690"},"modified":"2010-10-23T21:24:10","modified_gmt":"2010-10-24T02:24:10","slug":"roze-w-horodle-ks-tadeusz-isakowicz-zaleski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27690","title":{"rendered":"R\u00f3\u017ce w Horodle – ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dla pe\u0142nego obrazu trudnych relacji na Kresach trzeba ukazywa\u0107 tych sprawiedliwych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie wojny ratowali Polak\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tu\u017c nad wschodni\u0105 granic\u0105, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w od Hrubieszowa, le\u017cy historyczna miejscowo\u015b\u0107 Horod\u0142o. Kiedy\u015b by\u0142o to bardzo gwarne miasto, dzi\u015b – niewielka i senna wie\u015b. Zapisa\u0142a si\u0119 ona w historii przede wszystkim jako miejsce, w kt\u00f3rym w 1413 r. za czas\u00f3w kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y zawarta zosta\u0142a unia polsko-litewska, decyduj\u0105ca o dalszych losach narod\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Unia ta potwierdza\u0142a wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0119 obu pa\u0144stw oraz wprowadzi\u0142a instytucj\u0119 odr\u0119bnego Wielkiego Ksi\u0119cia Litewskiego, wybieranego przez kr\u00f3la polskiego za rad\u0105 zar\u00f3wno bojar\u00f3w litewskich, jak i pan\u00f3w polskich. Zagwarantowa\u0142a tak\u017ce wsp\u00f3lne sejmy i zjazdy polsko-litewskie, a na Litwie ustanowi\u0142a na wz\u00f3r polski urz\u0119dy wojewod\u00f3w i kasztelan\u00f3w. Unia wa\u017cna by\u0142a tak\u017ce dla wschodnich rod\u00f3w bojarskich, kt\u00f3re zr\u00f3wna\u0142a z polskimi.<\/p>\r\n\r\n

W 1861 r. pod Horod\u0142em, na obu brzegach Bugu, zgromadzi\u0142o si\u0119 oko\u0142o 10 tys. przedstawicieli \u015brodowisk polskich, litewskich, wo\u0142y\u0144skich i podolskich, aby potwierdzi\u0107 wol\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cycia w ramach jednej pa\u0144stwowo\u015bci. Dla potwierdzenia tej woli usypano pami\u0105tkowy kopiec. Niestety, \u015bci\u0105gni\u0119te przez w\u0142adze rosyjskie wojsko nie wpu\u015bci\u0142o demonstrant\u00f3w do Horod\u0142a, a kopiec zr\u00f3wna\u0142o z ziemi\u0105. W 1924 r. odby\u0142o si\u0119 tutaj podobne spotkanie, w czasie kt\u00f3rego z inicjatywy obywateli Wilna usypano nowy kopiec, jeszcze wi\u0119kszy od poprzedniego, stawiaj\u0105c na nim krzy\u017c. Stoi on do dzi\u015b.<\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

Do wydarze\u0144 tych nawi\u0105za\u0142o Stowarzyszenie 10 Czerwca. Wspomagane przez miejscow\u0105 parafi\u0119, kierowan\u0105 przez ksi\u0119dza-spo\u0142ecznika Ryszarda Krukowieckiego, oraz Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Horodelskiej zorganizowa\u0142o 25 wrze\u015bnia br. w Horodle konferencj\u0119 popularnonaukow\u0105. Jej mottem by\u0142y s\u0142owa Jana Paw\u0142a II: „Wolno\u015b\u0107 wymaga mocnych sumie\u0144”. Konferencja odby\u0142a si\u0119 w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja Cudotw\u00f3rcy, kt\u00f3ry jest by\u0142\u0105 cerkwi\u0105. Referaty wyg\u0142osili dr Leopold Zgoda z Krakowa, dr Leon Popek z IPN w Lublinie, Artur Bro\u017cyniak z IPN w Rzeszowie oraz Andrzej Madej – przewodnicz\u0105cy Stowarzyszenia. Prelegenci przypomnieli m.in., \u017ce tereny wok\u00f3\u0142 Horod\u0142a by\u0142y w czasie II wojny \u015bwiatowej miejscem ludob\u00f3jstwa dokonanego przez banderowc\u00f3w. Dzia\u0142y si\u0119 tutaj rzeczy straszne. Jednak w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w byli i tacy, kt\u00f3rzy nie bacz\u0105c na gro\u017c\u0105ce niebezpiecze\u0144stwo, ostrzegali swoich s\u0105siad\u00f3w. Dzi\u0119ki takim postawom wielu Polak\u00f3w prze\u017cy\u0142o i mog\u0142o zamieszka\u0107 po zachodniej stronie Bugu. Aby nie zapomnie\u0107 o tych sprawiedliwych i odwa\u017cnych ludziach, organizatorzy konferencji postanowili upami\u0119tni\u0107 ich poprzez zasadzenia „R\u00f3\u017c solidarno\u015bci”. Jest to pierwsza tego typu inicjatywa w Polsce. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce szybko zyska ona na\u015bladowc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Podobne sesje odby\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Jaros\u0142awiu i Wo\u0142owie na Dolnym \u015al\u0105sku. Pierwsza z nich, zorganizowana przez Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lwowa, odby\u0142a si\u0119 w ramach Festiwalu Kultury Kresowej. Opr\u00f3cz mojej prelekcji doskona\u0142e wyk\u0142ady o ludob\u00f3jstwie wyg\u0142osi\u0142y dwie najlepsze specjalistki z tej dziedziny: dr Lucyna Kuli\u0144ska z Krakowa i Ewa Siemaszko z Warszawy. S\u0142uchaczami, i to bardzo uwa\u017cnymi, byli licznie zgromadzeni nauczyciele, cho\u0107 kurator o\u015bwiaty pod naciskami (najprawdopodobniej wojewody podkarpackiego) w ostatniej chwili wycofa\u0142 sw\u00f3j patronat. Druga z sesji, wspierana i zorganizowana przez Stowarzyszenie Kresowe „Podkamie\u0144” i starostwo wo\u0142owskie (tutaj jako\u015b si\u0119 nie boj\u0105) odby\u0142a si\u0119 w auli Liceum im. Miko\u0142aja Kopernika. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c skierowana do nauczycieli. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, liceum to s\u0142ynie z tego, \u017ce jego absolwentem jest kosmonauta Miros\u0142aw Hermaszewski, rodem z Lipnik na Wo\u0142yniu. We wsi tej w marcu 1943 r. banderowcy zamordowali 182 osoby, w tym wielu krewnych przysz\u0142ego kosmonauty, kt\u00f3ry wtedy mia\u0142 zaledwie 1,5 roku. Zosta\u0142 uratowany przez matk\u0119, kt\u00f3ra tak\u017ce ocala\u0142a, cho\u0107 zosta\u0142a ci\u0119\u017cko postrzelona przez bandyt\u0119. Zgin\u0105\u0142 natomiast jego ojciec.<\/p>\r\n\r\n

Je\u017celi ju\u017c jeste\u015bmy przy tej tematyce, to z satysfakcj\u0105 nale\u017cy odnotowa\u0107, \u017ce we wrze\u015bniu br. Sejmik Ma\u0142opolski – jako sz\u00f3sty w Polsce po Dolno\u015bl\u0105skim, Opolskim, Lubuskim, Lubelskim i Podkarpackim – pot\u0119pi\u0142 ludob\u00f3jstwo dokonane przez banderowc\u00f3w. Nie oby\u0142o si\u0119 bez zgrzyt\u00f3w, gdy\u017c radni z PO starali si\u0119 os\u0142abi\u0107 wymow\u0119 uchwa\u0142y. Przesz\u0142y jednak s\u0142owa: „cze\u015b\u0107 Polakom i obywatelom RP innych narodowo\u015bci, pomordowanym przez UPA na Wo\u0142yniu i Kresach Po\u0142udniowo-Wschodnich”. Radni z\u0142o\u017cyli tak\u017ce ho\u0142d \u017co\u0142nierzom AK i BCh oraz formacjom samoobrony, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y walk\u0119 w obronie ludno\u015bci cywilnej. Sejmik zaapelowa\u0142 tak\u017ce o umieszczenie w programie nauczania i podr\u0119cznikach szkolnych pe\u0142nej informacji o tych wydarzeniach oraz zaznaczy\u0142, \u017ce d\u0105\u017cenie do wyja\u015bnienia trudnych kart historii le\u017cy w interesie bratnich narod\u00f3w polskiego i ukrai\u0144skiego.<\/p>\r\n\r\n

Na koniec, jak zwykle, zaproszenia. Sobota 23 bm. g. 15 – sesja popularnonaukowa o Ormianach i Kresach w sali Urz\u0119du Miasta przy ul. Zwyci\u0119stwa 21 w Gliwicach. Niedziela 24 bm. g. 11 – msza \u015bw. w ko\u015bciele \u015bw. Tr\u00f3jcy przy ul. Miko\u0142owskiej 2 w Gliwicach z okazji 375. rocznicy zawarcia przez Ormian lwowskich unii ko\u015bcielnej z Rzymem. 24 bm. g. 15 – wyk\u0142ad o Kresach w osiedlowym domu przy ul. Wojska Polskiego 3 w Pyskowicach. Poniedzia\u0142ek 25 bm.- Dzie\u0144 Kresowy w Gorzowie Wielkopolskim: g. 16 – wyk\u0142ad o Kresach w Bibliotece Wojew\u00f3dzkiej przy ul. Kosynier\u00f3w Gdy\u0144skich i g. 18 – msza \u015bw. w katedrze za pomordowanych przez OUN i UPA.<\/em><\/p>\r\n\r\n

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em><\/strong>, Gazeta Polska, 20 pa\u017adziernika 2010 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dla pe\u0142nego obrazu trudnych relacji na Kresach trzeba ukazywa\u0107 tych sprawiedliwych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie wojny ratowali Polak\u00f3w. Tu\u017c nad wschodni\u0105 granic\u0105, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w od Hrubieszowa, le\u017cy historyczna miejscowo\u015b\u0107 Horod\u0142o. Kiedy\u015b by\u0142o to bardzo gwarne miasto, dzi\u015b – niewielka i senna wie\u015b. Zapisa\u0142a si\u0119 ona w historii przede wszystkim jako miejsce, w kt\u00f3rym w 1413 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27690"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27690\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}