{"id":27628,"date":"2010-10-20T10:13:05","date_gmt":"2010-10-20T15:13:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27628"},"modified":"2010-10-20T10:13:05","modified_gmt":"2010-10-20T15:13:05","slug":"faszysci-sie-budza-stanislaw-michalkiewicz-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27628","title":{"rendered":"Faszy\u015bci si\u0119 budz\u0105 – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Czym si\u0119 r\u00f3\u017cni ustr\u00f3j faszystowski od ustroju wolno\u015bciowego? Niekt\u00f3rzy, zw\u0142aszcza tak zwani \u201em\u0142odzi wykszta\u0142ceni z du\u017cych miast<\/em>\u201d, czyli inaczej m\u00f3wi\u0105c – p\u00f3\u0142inteligenci, co to swoj\u0105 \u201eintelektualn\u0105 zup\u0119<\/em>\u201d chlipi\u0105 z \u201eG\u0142osu Cadyka<\/em>\u201d, czyli \u017cydowskiej gazety dla Polak\u00f3w, my\u015bl\u0105, \u017ce faszyzm polega na prze\u015bladowaniu \u017byd\u00f3w. Najwyra\u017aniej nie wiedz\u0105, bo i sk\u0105d, \u017ce w\u015br\u00f3d faszyst\u00f3w by\u0142o ca\u0142kiem sporo \u017byd\u00f3w i na przyk\u0142ad w s\u0142ynnym \u201emarszu na Rzym<\/em>\u201d urz\u0105dzonym w 1922 roku przez Benito Mussoliniego, w\u015br\u00f3d 40 tysi\u0119cy faszyst\u00f3w by\u0142o 230 \u017byd\u00f3w. Aldo Fizzi by\u0142 nawet cz\u0142onkiem Wielkiej Rady Faszystowskiej, a organem prasowym \u017byd\u00f3w – faszyst\u00f3w by\u0142a \u201eLa Nostra Bandiera<\/em>\u201d. Antysemityzm nie jest wi\u0119c wcale immanentn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 faszyzmu, tylko przypad\u0142o\u015bci\u0105 incydentaln\u0105, podobnie zreszt\u0105, jak w komunizmie: raz \u017bydzi maj\u0105 okres dobrego fartu, a innym razem – gorszego. Na przyk\u0142ad w 1940 roku na Kresach przy\u0142\u0105czonych do sowieckiej Bia\u0142orusi popularny by\u0142 anonimowy wierszyk: \u201eHop, naszy hreczanniki, usie \u017bydy naczalniki, usie Paliaki na wywoz, Bie\u0142arusy – w ko\u0142choz!<\/em>\u201d Kiedy jednak w wielkiej polityce Zwi\u0105zek Sowiecki postawi\u0142 na kraje arabskie, to nie tylko natychmiast straci\u0142 reputacj\u0119, ale \u017bydom sko\u0144czy\u0142 si\u0119 te\u017c poprzedni dobry fart. W tej incydentalno\u015bci mo\u017cna zreszt\u0105 dopatrze\u0107 si\u0119 pewnego cyklu, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142 i opisa\u0142 jeszcze w \u015aredniowieczu pewien niemiecki ksi\u0105\u017c\u0119. \u017bydzi – powiada\u0142 – s\u0105 jak g\u0105bka. Kiedy ju\u017c dobrze nasi\u0105kn\u0105, to my ich wyciskamy. Ot\u00f3\u017c to! Teraz, ma si\u0119 rozumie\u0107, znajdujemy si\u0119 jeszcze na etapie nasi\u0105kania, o czym \u015bwiadczy cho\u0107by impreza, jaka z inicjatywy stowarzyszenia \u201eOtwarta Rzeczpospolita<\/em>\u201d odby\u0142a si\u0119 w Teatrze Polskim w Warszawie. Panie Agnieszka Graff i Agnieszka Holland oraz panowie Pawe\u0142 Huelle i Jaros\u0142aw Guga\u0142a doszli do wniosku, \u017ce nie powinno by\u0107 wolno\u015bci dla wrog\u00f3w wolno\u015bci, za\u015b bezpiecze\u0144stwo, a nawet dobre samopoczucie mniejszo\u015bci \u017cydowskiej, jest wa\u017cniejsze od wolno\u015bci s\u0142owa. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, tak samo by\u0142o za Stalina, wi\u0119c tylko patrze\u0107, jak ci p\u0142omienni szermierze wolno\u015bci zaczn\u0105 nienawistnik\u00f3w pakowa\u0107 do lochu, a je\u015bli i to nie pomo\u017ce, to kto wie – mo\u017ce nawet i do gazu? Ale mniejsza z tym, bo przecie\u017c chodzi o faszyzm – co stanowi jego istot\u0119, jego – jak to si\u0119 m\u00f3wi – najtwardsze j\u0105dro? Wydaje si\u0119, \u017ce istot\u0119 faszyzmu najlepiej wyra\u017ca faszystowski slogan propagandowy: \u201eWszystko w pa\u0144stwie, nic poza pa\u0144stwem, nic przeciw pa\u0144stwu!<\/em>\u201d<\/p>\r\n\r\n

Zasada ustroju wolno\u015bciowego g\u0142osi, \u017ce co nie jest zakazane – jest dozwolone. Tymczasem zasada ustroju faszystowskiego jest odwrotna; dozwolone jest tylko to, co jest dozwolone. Wprawdzie z zacytowanego propagandowego sloganu to expressis verbis nie wynika , ale po\u015brednio – jak najbardziej. W jaki spos\u00f3b dzia\u0142a pa\u0144stwo? Pa\u0144stwo – jak zauwa\u017cy\u0142 genera\u0142 de Gaulle – nie wysuwa propozycji, tylko wydaje rozkazy. Nie odnosi si\u0119 to oczywi\u015bcie do wsp\u00f3\u0142czesnej Polski, bo to nie jest prawdziwe pa\u0144stwo, tylko jego tandetna imitacja, ale w przypadku prawdziwych, powa\u017cnych pa\u0144stw, tak w\u0142a\u015bnie jest. Zatem je\u015bli \u201ewszystko<\/em>\u201d ma by\u0107 \u201ew pa\u0144stwie<\/em>\u201d, a nic – \u201epoza pa\u0144stwem<\/em>\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ceby cokolwiek \u201eprzeciw<\/em>\u201d, to znaczy, \u017ce niczego nie wypada, a nawet wi\u0119cej – niczego nie wolno uczyni\u0107 bez wyra\u017anej woli \u201epa\u0144stwa<\/em>\u201d, a wi\u0119c – bez rozkazu, a przynajmniej – pozwolenia. Zatem – dozwolone jest tylko to, co zosta\u0142o dozwolone. I to w\u0142a\u015bnie jest najwa\u017cniejsza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy ustrojem wolno\u015bciowym, a faszyzmem, a nie \u017cadni tam \u017bydzi, czy cykli\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Faszyzm Benito Mussoliniego by\u0142 popularny nie tylko we W\u0142oszech, ale na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jego entuzjast\u0105 by\u0142 nie tylko Mahatma Gandhi, ale nawet – Winston Churchill. W tej sytuacji trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce i w Polsce, gdzie dominuj\u0105cym nurtem kulturowym by\u0142a i jest sk\u0142onno\u015b\u0107 do snobistycznego i powierzchownego na\u015bladownictwa, ideologia faszystowska znajdowa\u0142a entuzjast\u00f3w zar\u00f3wno w ruchu narodowym, jak i socjalistycznym – bo nie mo\u017cemy zapomina\u0107, \u017ce faszyzm jest ideologi\u0105 je\u015bli nie socjalistyczn\u0105, ze wszystkimi jej wynalazkami, to na pewno – etatystyczn\u0105, co wynika ju\u017c z zacytowanego sloganu. Znalaz\u0142o to wreszcie wyraz w art. 4 konstytucji kwietniowej z 1935 roku, kt\u00f3ry w punkcie 1 g\u0142osi\u0142, \u017ce \u201eW ramach pa\u0144stwa i w oparciu o nie kszta\u0142tuje si\u0119 \u017cycie spo\u0142ecze\u0144stwa<\/em>\u201d, za\u015b w punkcie 2 – \u017ce \u201ePa\u0144stwo zapewnia mu swobodny rozw\u00f3j, a gdy dobro powszechne wymaga, nadaje mu kierunek lub normuje jego warunki<\/em>\u201d. Niepodobna nie zauwa\u017cy\u0107 podobie\u0144stwa, a w\u0142a\u015bciwie identyczno\u015bci tych zapis\u00f3w konstytucji kwietniowej ze sloganem propagandowym w\u0142oskich faszyst\u00f3w. \u201eW ramach pa\u0144stwa<\/em>\u201d to przecie\u017c nic innego, jak \u201ewszystko w pa\u0144stwie<\/em>\u201d. Z kolei – \u201ew oparciu o nie<\/em>\u201d, to nic innego, jak \u201enic poza pa\u0144stwem<\/em>\u201d. Wreszcie punkt 2 artyku\u0142u 4, a zw\u0142aszcza stwierdzenie, \u017ce gdy dobro powszechne wymaga, to pa\u0144stwo \u201enadaje mu (tj. spo\u0142ecze\u0144stwu – SM) kierunek lub normuje jego warunki<\/em>\u201d, to inaczej, tzn. bardziej rozwlekle powiedziane \u201enic przeciw pa\u0144stwu<\/em>\u201d. Zwr\u00f3\u0107my te\u017c uwag\u0119 na wewn\u0119trznie sprzeczne sformu\u0142owanie punktu 2, \u017ce \u201epa\u0144stwo<\/em>\u201d z jednej strony zapewnia spo\u0142ecze\u0144stwu \u201eswobodny rozw\u00f3j<\/em>\u201d, ale jednocze\u015bnie \u201enadaje mu kierunek<\/em>\u201d lub \u201enormuje jego warunki<\/em>\u201d – oczywi\u015bcie nie zawsze, tylko w momencie, \u201egdy dobro powszechne tego wymaga<\/em>\u201d. Jednak – powiedzmy sobie szczerze – czy jest kiedykolwiek taki moment, gdy dobro powszechne tego nie wymaga? Takiego momentu nie ma. Zawsze dobro powszechne – d\u2019abord – wi\u0119c jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, i\u017c \u201eswobodny rozw\u00f3j<\/em>\u201d spo\u0142ecze\u0144stwa tak naprawd\u0119 jest zdalnie, albo nawet i r\u0119cznie kierowany, \u017ce \u201espo\u0142ecze\u0144stwo<\/em>\u201d mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107 wy\u0142\u0105cznie w kierunku mu \u201enadanym<\/em>\u201d, a uwarunkowanym wymaganiami \u201edobra powszechnego<\/em>\u201d. A kto wie, jakie s\u0105 te wymagania? A kt\u00f3\u017c by inny, je\u015bli nie \u201epa\u0144stwo<\/em>\u201d, czyli ci, kt\u00f3rzy pa\u0144stwem kieruj\u0105? W tej sytuacji nie dziwi nas, \u017ce faszy\u015bci w\u0142oscy jako rzecz oczywist\u0105 przyj\u0119li zasad\u0119: \u201eDuce ha sempre ragione<\/em>\u201d (W\u00f3dz ma zawsze racj\u0119), kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej, tzn. w roku 1934 w postaci Fuhrerprinzip (zasady wodzostwa), jako podstawy systemu prawnego III Rzeszy sformu\u0142owa\u0142 Hans Frank. Oczywi\u015bcie z powodu obfito\u015bci pi\u0119knych kobiet i wina, faszyzm w\u0142oski nie by\u0142 tak demoniczny, jak niemiecki, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o jego polskiej karykaturze – bo u nas nic nie dzieje si\u0119 naprawd\u0119, tylko mamy do czynienia z mniej lub bardziej udanymi imitacjami. Co do zasad jednak – to wszystko si\u0119 zgadza.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego to wszystko przypominam? Ano dlatego, \u017ce reliktem okresu recepcji faszystowskich idei do Polski w latach mi\u0119dzywojennych, jest ustawa z 15 marca 1933 roku o zbi\u00f3rkach publicznych, stanowi\u0105ca, i\u017c przeprowadzenie publicznej zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy jest mo\u017cliwe wy\u0142\u0105cznie za zezwoleniem w\u0142adz, kt\u00f3re decyduj\u0105 te\u017c, czy jej cel jest nie tylko zgodny z prawem, ale i \u201egodny poparcia<\/em>\u201d. Nie tylko zreszt\u0105 ona, bo na przyk\u0142ad podobnie faszystowska z gruntu jest ustawa o Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, a zw\u0142aszcza – jej postanowienia o koncesjonowaniu rozg\u0142o\u015bni radiowych i stacji telewizyjnych. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, i\u017c zasada koncesjonowania wynika z absurdalnego i oczywi\u015bcie wrogiego swobodzie wypowiedzi przekonania, \u017ce je\u015bli jeden cz\u0142owiek chce co\u015b powiedzie\u0107 drugiemu cz\u0142owiekowi, to musi uprzednio uzyska\u0107 pozwolenie od trzeciego cz\u0142owieka – urz\u0119dnika pa\u0144stwowego. Jestem pewien, \u017ce nasi faszy\u015bci ch\u0119tnie udzielaliby takich pozwole\u0144 nawet gdyby nie dotyczy\u0142y one przekazywania wiadomo\u015bci za po\u015brednictwem urz\u0105dze\u0144 elektronicznych, tylko bezpo\u015brednio – tylko troch\u0119 wstydz\u0105 si\u0119 jeszcze do tego przyzna\u0107, a po drugie – nie wymy\u015blili jeszcze sposobu kontrolowania takich niedozwolonych przekaz\u00f3w. Podobnie jest w przypadku zbi\u00f3rek publicznych. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce chodzi o sytuacj\u0119, gdy jeden cz\u0142owiek dobrowolnie chce podarowa\u0107 drugiemu cz\u0142owiekowi w\u0142asne pieni\u0105dze z dochod\u00f3w ju\u017c wcze\u015bniej przez pa\u0144stwo opodatkowanych. Co pa\u0144stwu do tego? Na dobry porz\u0105dek – nic, ale przecie\u017c nie o logik\u0119 tu chodzi, tylko o podporz\u0105dkowanie obywateli faszystowskiej zasadzie, \u017ce \u201ewszystko w pa\u0144stwie, nic poza pa\u0144stwem, nic przeciw pa\u0144stwu<\/em>\u201d. I dlatego policja w Toruniu zamierza – jak czytam – poci\u0105gn\u0105\u0107 do odpowiedzialno\u015bci przed niezawis\u0142ym s\u0105dem dyrektora Radia Maryja o. Tadeusza Rydzyka, bo organizuj\u0105c publiczn\u0105 zbi\u00f3rk\u0119 \u201ez\u0142ama\u0142 prawo<\/em>\u201d. Taki nag\u0142y przyp\u0142yw wra\u017cliwo\u015bci policjant\u00f3w na praworz\u0105dno\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142by nawet cieszy\u0107, ale – jak ju\u017c wspomnia\u0142em – u nas nic nie dzieje si\u0119 naprawd\u0119, wi\u0119c i ten skokowy przyp\u0142yw jurydycznej wra\u017cliwo\u015bci wynika, jak sadz\u0119, z decyzji w\u0142adaj\u0105cych nami faszyst\u00f3w, by z toru\u0144sk\u0105 rozg\u0142o\u015bni\u0105 \u201ezrobi\u0107 porz\u0105dek<\/em>\u201d. Jestem pewien, \u017ce wielu durni\u00f3w przyjmie to z entuzjazmem dlatego, \u017ce, jako durnie, nie potrafi\u0105 przewidzie\u0107, i\u017c p\u00f3\u017aniej przyjdzie kolej r\u00f3wnie\u017c na nich, bo 20-letnia pieriedyszka najwyra\u017aniej ma si\u0119 ku ko\u0144cowi.<\/p>\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Felieton \u00a0\u2022<\/strong> Gazeta internetowa \u201eSuper-Nowa\u201d (www.super-nowa.pl) \u00a0\u2022<\/strong> 20 pa\u017adziernika 2010<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czym si\u0119 r\u00f3\u017cni ustr\u00f3j faszystowski od ustroju wolno\u015bciowego? Niekt\u00f3rzy, zw\u0142aszcza tak zwani \u201em\u0142odzi wykszta\u0142ceni z du\u017cych miast\u201d, czyli inaczej m\u00f3wi\u0105c – p\u00f3\u0142inteligenci, co to swoj\u0105 \u201eintelektualn\u0105 zup\u0119\u201d chlipi\u0105 z \u201eG\u0142osu Cadyka\u201d, czyli \u017cydowskiej gazety dla Polak\u00f3w, my\u015bl\u0105, \u017ce faszyzm polega na prze\u015bladowaniu \u017byd\u00f3w. Najwyra\u017aniej nie wiedz\u0105, bo i sk\u0105d, \u017ce w\u015br\u00f3d faszyst\u00f3w by\u0142o ca\u0142kiem sporo […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,53,34,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27628"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27628"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27628\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}