{"id":27474,"date":"2010-10-20T17:37:34","date_gmt":"2010-10-20T22:37:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27474"},"modified":"2010-10-20T22:14:28","modified_gmt":"2010-10-21T03:14:28","slug":"czemu-zydom-nie-podoba-sie-raport-morgenthau%e2%80%99a-henry-ford","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27474","title":{"rendered":"Czemu \u017bydom nie podoba si\u0119 raport Morgenthau\u2019a? – Henry Ford<\/em>"},"content":{"rendered":"

Fragment ksi\u0105\u017cki Henry Forda pt: \u201eMi\u0119dzynarodowy \u017byd\u201d z 1920-21 r. dotycz\u0105cy Polski i Polak\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Poniewa\u017c \u017bydzi w Stanach Zjednoczonych powo\u0142uj\u0105 si\u0119 ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandy na Polsk\u0119, poniewa\u017c, wed\u0142ug statystyki \u017cydowskiej, przybywa obecnie do Ameryki 250 tys. \u017byd\u00f3w z Polski i wreszcie z uwagi na to, \u017ce Polska na zasadzie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia mia\u0142a sposobno\u015b\u0107 zapozna\u0107 si\u0119 z programem wszech\u015bwiatowym, – mo\u017cemy si\u0119 co\u015b nieco\u015b od Polski w kwestii \u017cydowskiej nauczy\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Dosz\u0142o dzi\u015b u nas do tego, \u017ce nie mo\u017cna wzi\u0105\u0107 do r\u0119ki \u017cadnego dziennika ameryka\u0144skiego, by w nim nie znale\u017a\u0107 \u015blad\u00f3w \u017cydowskiej propagandy antypolskiej, propagandy, maj\u0105cej na celu odwr\u00f3cenie naszej uwagi od tego, co si\u0119 dzieje w porcie nowojorskim. Je\u015bli czytelnik powie: \u201eNie my\u015blimy o Polsce, my\u015blimy o Stanach Zjednoczonych\u201d,<\/strong> – odpowiemy mu na to, \u017ce w\u0142a\u015bnie my\u015bli ju\u017c o Polsce w ten spos\u00f3b, w jaki \u017bydzi ameryka\u0144scy chc\u0105, by my\u015bla\u0142, a fakt, \u017ce my\u015bli o tym w spos\u00f3b zgodny z \u017cyczeniem \u017cydowskim czyni go w pewnej mierze niezdolnym do zrozumienia ca\u0142okszta\u0142tu kwestii \u017cydowskiej w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\r\n\r\n

S\u0142usznym jest tedy, by\u015bmy dowiedzieli si\u0119 co\u015b o kraju, z kt\u00f3rego w tak szybkim tempie przybywa do nas \u0107wier\u0107 miliona ludzi, dla przekonania si\u0119, co ci ludzie tam robili i wreszcie, by\u015bmy stwierdzili, na jakich podstawach opiera si\u0119 o\u015bwiadczenie \u017byd\u00f3w, i\u017c uciekaj\u0105 przed `prze\u015bladowaniem@.<\/p>\r\n\r\n

Posiadamy pi\u0119\u0107 dokument\u00f3w urz\u0119dowych, zaopatrzonych w piecz\u0119cie Stan\u00f3w Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, a dokumenty te zawieraj\u0105 sprawozdania naocznych \u015bwiadk\u00f3w. Dokument ameryka\u0144ski nosi tytu\u0142 \u201eList Prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych, zawieraj\u0105cy, stosownie do rezolucji Senatu z dnia 28 pa\u017adziernika 1919 r., raport czcigodnego Henryka Morgenthau o dzia\u0142alno\u015bci Misji Stan\u00f3w Zjednoczonych w Polsce\u2019<\/strong>. Ten dokument senatu nosi numer 177.<\/p>\r\n\r\n

Dokument ten zawiera nadto raport dodatkowy, podpisany przez genera\u0142a-brygadiera armii Stan\u00f3w Zjednoczonych Edgara Jadwina.<\/p>\r\n\r\n

Dokument \u00f3w otacza jaka\u015b tajemnica. Jakkolwiek wydano go w druku dla u\u017cytku publiczno\u015bci, niebawem jednak wydanie jego sta\u0142o si\u0119 niezmiernie rzadkie. Znikn\u0119\u0142o w ci\u0105gu jednej niemal nocy. Egzemplarz, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 nam materia\u0142u do obecnego badania, uda\u0142o nam si\u0119 zdoby\u0107 z nies\u0142ychanym trudem. Szefem tej misji ameryka\u0144skiej, kt\u00f3ra bawi\u0142a w Polsce od 13 lipca do 13 wrze\u015bnia 1919 r. by\u0142 Henryk Morgenthau, \u017byd ameryka\u0144ski, by\u0142y pose\u0142 Stan\u00f3w Zjednoczonych w Turcji, cz\u0142owiek ciesz\u0105cy si\u0119 doskona\u0142\u0105 opini\u0105 zar\u00f3wno prywatn\u0105, jak publiczn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Powiadaj\u0105 og\u00f3lnie, i\u017c \u017bydom nie podoba si\u0119 jego raport, jako zbyt ma\u0142o wyczerpuj\u0105cy. W ka\u017cdym razie jedno jest pewne: prasa \u017cydowska nie uczyni\u0142a z niego u\u017cytku; nie powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na\u0144 w propagandzie \u017cydowskiej; nie posiada por\u0119czenia \u017cydostwa ameryka\u0144skiego. Przyczyn\u0105 tego stanowiska \u017byd\u00f3w wobec raportu Morgenthau\u2019a jest fakt, \u017ce dakument ten przedstawia po\u0142o\u017cenie \u017byd\u00f3w w Polsce w spos\u00f3b \u015bci\u015ble prawdziwy i zawiera przy tym bardzo ciekawe spostrze\u017cenia<\/p>\r\n\r\n

Opini\u0119 t\u0119 wszak\u017ce o raporcie Morgenthau\u2019a \u017bydzi ameryka\u0144scy ujawniaj\u0105 jedynie po\u015brednio. Mianowicie z chwil\u0105, gdy Misja Ameryka\u0144ska opu\u015bci\u0142a Polsk\u0119, przyby\u0142a Misja Angielska i pozosta\u0142a do grudnia. G\u0142\u00f3wnym cz\u0142onkiem Misji Angielskiej by\u0142 Sir Stuart Samuel, kt\u00f3rego brat, Herbert, piastuje obecnie godno\u015b\u0107 Wysokiego Komisarza w Palestynie. Wraz z nim przyby\u0142 do Polski oficer angielski, kapitan P. Wright, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c raport dodatkowy. Oba te raporty zaopatrzy\u0142 raportem wst\u0119pnym Sir H. Rumbold, przedstawiciel Wielkiej Brytanii w Warszawie.<\/p>\r\n\r\n

Ot\u00f3\u017c z tych pi\u0119ciu raport\u00f3w, z\u0142o\u017conych przez Morgenthau\u2019a, Samuela, Jadwina, Wrighta i Rumbolda, \u017bydzi w Stanach Zjednoczonych rozpowszechnili tylko jeden<\/em>, raport Samuela. Dzienniki podawa\u0142y go w ca\u0142o\u015bci, rozdawano go jako biuletyn Ameryka\u0144skiego Kongresu \u017bydowskiego. Raport Samuela mo\u017cna naby\u0107 wsz\u0119dzie w ka\u017cdej liczbie egzemplarzy, nie mo\u017cna tylko za \u017cadn\u0105 cen\u0119 dosta\u0107 raportu, z\u0142o\u017conego przez cz\u0142onka Ameryka\u0144skiego cia\u0142a dyplomatycznego, i przes\u0142anego Senatowi w formie listu przez Prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\r\n\r\n

Czemu? Poniewa\u017c owe cztery raporty przedstawia\u0142y sytuacj\u0119 prawdziwie na podstawie przeprowadzonych na miejscu bada\u0144, i gdyby je wydrukowano w Stanach Zjednoczonych i rozrzucono w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u, spojrza\u0142by on w\u00f3wczas inaczej na masow\u0105 imigracj\u0119 \u017byd\u00f3w z Polski do Ameryki.<\/p>\r\n\r\n

Nawet og\u0142aszaj\u0105c drukiem raport Samuela, \u017bydzi nie publikuj\u0105 do\u0142\u0105czonego do\u0144 raportu kapitana Wrighta. W biuletynie Ameryka\u0144skiego Komitetu \u017bydowskiego raport Wrighta ukaza\u0142 si\u0119 w postaci skr\u00f3conej, zmniejszonej, pozbawionej istotnego znaczenia; w wydawnictwie za\u015b `Maccabean@ – raporty Rumbolda i Wrighta potraktowano bez wszelkiej kurtuazji, natomiast raport Samuela og\u0142oszono w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Aby czytelnik m\u00f3g\u0142 wyrobi\u0107 sobie s\u0105d o tej sprawie, podamy poni\u017cej \u015bwiadectwo owych pi\u0119ciu (a nawet sze\u015bciu, je\u015bli policzymy Homera H. Johnsona, kt\u00f3ry podpisa\u0142 raport ameryka\u0144ski wsp\u00f3lnie z genera\u0142em Jadwinem) \u015bwiadk\u00f3w, streszczaj\u0105c najwa\u017cniejsze tych raport\u00f3w punkty; w ten spos\u00f3b uwidoczni si\u0119 zgodno\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cno\u015b\u0107 opinii poszczeg\u00f3lnych sprawozdawc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

1. Co do prze\u015bladowania w og\u00f3le<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

Sir Stuart Samuel m\u00f3wi: \u201ePolacy na og\u00f3\u0142 maj\u0105 natur\u0119 szlachetn\u0105 i gdyby silna d\u0142o\u0144 rz\u0105dowa poskromi\u0142a obecne podniecenie prasy, \u017bydzi, jak w ci\u0105gu ubieg\u0142ych lat 800<\/em>, mogliby \u017cy\u0107 i nadal w Polsce w dobrych stosunkach ze swymi wsp\u00f3\u0142obywatelami\u201d.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zauwa\u017cmy jak lekko wspomina Sir Stuart o represjach prasowych. Pol-ska prasa uzyska\u0142a wreszcie swobod\u0119 s\u0142owa pisanego. Korzysta obecnie z przywileju, jaki prasa \u017cydowska posiada\u0142a w Polsce zawsze. Ale dzi\u015b, gdy pisze swobodnie o \u017bydach, – na\u0142\u00f3\u017ccie jej mocny kaganiec, – wo\u0142a Sir Stuart. Nie o\u015bmieli\u0142by si\u0119 \u017c\u0105da\u0107 tego w Anglii, gdzie prasa te\u017c posiada swobod\u0119. Co do prasy \u017cargonowej w Polsce, to czytelnik znajdzie informacje w tym wzgl\u0119dzie w szkicu Izraela Friedlaendera pt. \u201eProblemat \u017bydostwa Polskiego”.<\/strong> Friedlaender by\u0142 \u017bydem, a ksi\u0105\u017ck\u0119 jego wyda\u0142a \u017cydowska firma wydawnicza w Cincinnati. M\u00f3wi on:<\/p>\r\n\r\n

\u201ePowsta\u0142a prasa \u017cargonowa i sta\u0142a si\u0119 pot\u0119\u017cnym czynnikiem cywilizacyjnym w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w w Polsce. O donios\u0142o\u015bci jej wp\u0142ywu mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fakt, kt\u00f3ry, rzecz szczeg\u00f3lna, Polacy stwierdzaj\u0105 z wyrzutem, \u017ce g\u0142\u00f3wny dziennik \u017cargonowy w Warszawie rozchodzi\u0142 si\u0119 przed paru laty w wi\u0119kszej liczbie egzemplarzy, ni\u017c wszystkie czasopisma polskie razem wzi\u0119te\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Henryk Morgenthau pisze (par. 7). \u201e\u0179o\u0142nierzy podburzano zarzutem, \u017ce \u017bydzi s\u0105 bolszewikami, we Lwowie za\u015b twierdzono, i\u017c \u017bydzi trzymaj\u0105 stron\u0119 Ukrai\u0144ca. Tote\u017c te ekscesy mia\u0142y nie tylko antysemicki, ale r\u00f3wnie\u017c i polityczny charakter”.<\/em><\/p>\r\n\r\n

A dalej (par. 8). \u201ePodobnie jak \u017bydzi oburzyliby si\u0119, gdyby ca\u0142y nar\u00f3d \u017cydowski pot\u0119piono za czyny poszczeg\u00f3lnych jednostek spo\u015br\u00f3d ich wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w, tak r\u00f3wnie\u017c nies\u0142usznym by\u0142oby pot\u0119pia\u0107 nar\u00f3d polski jako taki za gwa\u0142ty pope\u0142niane przez niekarne oddzia\u0142y wojskowe lub te\u017c podczas rozruch\u00f3w lokalnych. Ekscesy te by\u0142y najwidoczniej pope\u0142niane bez premedytacji,<\/em> gdyby bowiem by\u0142y wynikiem poprzedniego obmy\u015blonego planu, w\u00f3wczas liczba ofiar dosi\u0119g\u0142aby tysi\u0119cy, nie za\u015b 280<\/em>. Przypuszczaj\u0105 na og\u00f3\u0142, \u017ce ekscesy wynik\u0142y na pod\u0142o\u017cu og\u00f3lnego antysemityzmu wywo\u0142anego przekonaniem, i\u017c ludno\u015b\u0107 \u017cydowska jest politycznie wrog\u0105 pa\u0144stwu polskiemu”.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Sir H. Rumbold m\u00f3wi: \u201eBardzo w\u0105tpliw\u0105 us\u0142ug\u0119 \u017bydom oddaje pot\u0119pianie, jak si\u0119 to niekiedy dzieje, pa\u0144stwa, gdzie \u017bydzi prawdopodobnie najmniej cierpieli”.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Kapitan P. Wright pisze: \u201eBardzo cz\u0119sto t\u0142umacz\u0105 nam pochodzenie ujemnych cech \u017cydowskich tym, \u017ce \u017bydzi byli narodem uciskanym i prze\u015bladowanym. Jest to my\u015bl tak ludzka i tak wzruszaj\u0105ca, \u017ce pragn\u0105\u0142bym mie\u0107 to przekonanie nie tylko o \u017bydach ale o ka\u017cdym innym narodzie. Jako teoria ma to wiele stron dodatnich, brak jej jednej tylko, a mianowicie<\/em> – prawdy<\/em>. Gdy pomy\u015blimy, jaki los przypad\u0142 w udziale innym \u201erasowym, religijnym i j\u0119zykowym mniejszo\u015bciom narodowym” w europejskiej historii nowo\u017cytnej… w\u00f3wczas przekonamy si\u0119, \u017ce \u017bydzi byli narodem nie najbardziej prze\u015bladowanym, lecz najbardziej uprzywilejowanym w Europie\u201d.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Genera\u0142 brygadier Jadwin stwierdza wyra\u017anie, \u017ce \u201eprze\u015bladowanie\u201d<\/strong> mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 jedynie za has\u0142o u\u017cywane w celu propagandy. M\u00f3wi on:<\/p>\r\n\r\n

\u201eZaburzenia we Lwowie w okresie od 21 do 23 listopada sta\u0142y si\u0119, podobnie jak ekscesy na Litwie, broni\u0105 w zagranicznej propagandzie antypolskiej<\/em>. Biuro prasowe pa\u0144stw centralnych, w kt\u00f3rych interesie le\u017ca\u0142o zdyskredytowanie Rzeczypospolitej Polskiej wobec \u015bwiata, pozwoli\u0142o na og\u0142oszenie artyku\u0142\u00f3w… gdzie naoczny rzekomo \u015bwiadek oceni\u0142 liczb\u0119 ofiar na 2,5 do 3 tys. os\u00f3b, jakkolwiek najwy\u017csza liczba, podawana przez miejscowy komitet \u017cydowski wynosi\u0142a 76 os\u00f3b”. (Str. 15).<\/p>\r\n\r\n

A dalej: `Wraz ze wszystkimi wolnymi pa\u0144stwami na \u015bwiecie Polska jest nara\u017cona na niebezpiecze\u0144stwo propagandy politycznej i mi\u0119dzynarodowej,<\/em> kt\u00f3r\u0105 wznieci\u0142a wojna. Tendencyjne zabarwianie, przesada, zmy\u015blanie i przemilczanie fakt\u00f3w,<\/em> jednym s\u0142owem wszystkie metody z\u0142o\u015bliwej propagandy – oto z\u0142o, z kt\u00f3rego przyczyny Polska musi cierpie\u0107\u201d. (Str. 17).<\/p>\r\n\r\n

Oczywi\u015bcie ca\u0142a ta propaganda by\u0142a \u017cydowska. Opisane metody s\u0105 typowo \u017cydowskie.<\/p>\r\n\r\n

M\u00f3wi\u0105c o liczbie zabitych p. Morgenthau wymienia cyfr\u0119 258, Sir H. Rumbold m\u00f3wi, \u017ce zabito tylko 18 os\u00f3b `w Polsce w\u0142a\u015bciwej”, inni za\u015b zgin\u0119li w strefie dzia\u0142a\u0144 wojennych podczas zaburze\u0144. Sir Stuart Samuel ocenia liczb\u0119 wszystkich zabitych na 348 os\u00f3b.<\/p>\r\n\r\n

2. Co do og\u00f3lnych przyczyn zamieszek \u017cydowskich przed wojn\u0105<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

Sir Stuart Samuel: \u201eLiczba \u017byd\u00f3w w Polsce wynosi oko\u0142o 3 mln… Opini\u0119 publiczn\u0105 przeciwko nim podburzy\u0142 zjadliwy bojkot. Bojkot ten datuje od okresu, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po wyborach do Dumy w Warszawie w r. 1912… Stosunki handlowe pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 by\u0142y dawniej bardzo o\u017cywione: handel ten znajdowa\u0142 si\u0119 na og\u00f3\u0142 w r\u0119kach \u017cydowskich i to nie tylko sama sprzeda\u017c<\/em> wywo\u017conych towar\u00f3w, ale ich produkcja<\/em>… Inicjatywa w Sferze handlowej jest niemal wy\u0142\u0105czn\u0105 prerogatyw\u0105 ludno\u015bci \u017cydowskiej…<\/em> Wszyscy niemal ajenci rolni,<\/em> kt\u00f3rzy po\u015brednicz\u0105 w handlu ziemiop\u0142odami i oddaj\u0105 us\u0142ugi polskiemu ziemia\u0144stwu, s\u0105 narodowo\u015bci \u017cydowskiej<\/em>… Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce \u017bydzi tworz\u0105 niemal ca\u0142kowicie stan \u015bredni<\/em>. Wy\u017cej jest arystokracja, ni\u017cej – ch\u0142opi. Ich stosunki z ch\u0142opami nie s\u0105 z\u0142e. M\u0142odzi wie\u015bniacy nie czytaj\u0105 gazet, tote\u017c s\u0105 bardzo ma\u0142o zra\u017ceni antysemityzmem przed wst\u0105pieniem do wojska. M\u00f3wiono mi, \u017ce zwracanie si\u0119 ch\u0142op\u00f3w polskich do s\u0105d\u00f3w rabin\u00f3w<\/em> celu rozstrzygni\u0119cia spor\u00f3w nie jest wcale zjawiskiem niezwyk\u0142ym”.<\/p>\r\n\r\n

Dowodzi to, i\u017c \u017bydzi zaj\u0119li w Polsce pozycj\u0119 bardzo korzystn\u0105, o czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 w zwi\u0105zku z poprzednim cytatem z raportu Sir Stuarta, gdzie m\u00f3wi o tym, \u017ce gdyby rz\u0105d siln\u0105 r\u0119k\u0105 poskromi\u0142 podniecenie prasy \u017bydzi mogliby \u017cy\u0107 w Polsce w zgodzie ze swymi wsp\u00f3\u0142obywatelami, jak \u017cyli w ci\u0105gu minionych lat 800<\/em>@.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Zanalizujmy teraz, co powiedzia\u0142 Sir Stuart, i por\u00f3wnajmy z tym, co o tych samych kwestiach m\u00f3wi\u0105 inni \u015bwiadkowie.<\/p>\r\n\r\n

a) zacznijmy od sprawy monopolu \u017cydowskiego w dziedzinie handlu polskiego<\/strong>:<\/p>\r\n\r\n

Sir H. Rumbold: `Sir Stuart Samuel niew\u0142a\u015bciwie, jak si\u0119 zdaje, ocenia rol\u0119 \u017byd\u00f3w w przedwojennych stosunkach handlowych pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 i w przemy\u015ble<\/em> polskim. Jakkolwiek bowiem prawda, \u017ce towary wywo\u017cone z Polski przechodzi\u0142y w znacznej mierze przez r\u0119ce \u017cydowskie, to jednak bardzo niewielki tylko ich odsetek stanowi\u0142 istotnie wytw\u00f3r \u017cydowski<\/em>@.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Kapitan P. Wright: \u201eW Polsce a\u017c do ostatniego pokolenia wszyscy kupcy byli \u017bydami<\/em>: Polacy to byli ch\u0142opi i w\u0142a\u015bciciele ziemscy, kt\u00f3rzy pozostawiali handel \u017bydom<\/em>; obecnie nawet jeszcze, na pewno wi\u0119cej ni\u017c po\u0142owa, a by\u0107 mo\u017ce trzy czwarte og\u00f3lnej liczby kupc\u00f3w – to \u017bydzi”.<\/p>\r\n\r\n

\u201eMo\u017cna powiedzie\u0107 og\u00f3lnie, \u017ce zar\u00f3wno w mie\u015bcie jak i na wsi \u017bydzi byli bardzo rzadko wytw\u00f3rcami, a prawie zawsze po\u015brednikami”.<\/em><\/p>\r\n\r\n

\u201ePod wzgl\u0119dem ekonomicznym \u017bydzi staj\u0105 si\u0119 od samego pocz\u0105tku kupcami nie wytw\u00f3rcami<\/em>; nawet nie rzemie\u015blnikami lecz kupcami, handluj\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie pieni\u0119dzmi<\/em>; z biegiem czasu zagarn\u0119li ca\u0142y handel polski i nie zajmowali si\u0119, niczym innym”.<\/p>\r\n\r\n

b) Co do \u201dagent\u00f3w rolnych\u201d, \u201efaktor\u00f3w\u201d, <\/strong>o kt\u00f3rych wspomina Sir Samuel:<\/p>\r\n\r\n

Kapitan P. Wright: \u201ePolska jest krajem rolniczym, lecz \u017bydzi wschodni, w przeciwie\u0144stwie do \u017byd\u00f3w zachodnich, odgrywaj\u0105 znaczn\u0105 rol\u0119 w jej \u017cyciu wiejskim. Ka\u017cdy maj\u0105tek i ka\u017cda wie\u015b ma swojego \u017byda, kt\u00f3ry zajmuje pewnego rodzaju stanowisko dziedziczne; sprzedaje produkty wie\u015bniak\u00f3w i za\u0142atwia dla nich sprawunki w mie\u015bcie; ka\u017cdy w\u0142a\u015bciciel ziemski i szlachcic polski mia\u0142 swego \u017byda, kt\u00f3ry za\u0142atwia\u0142 mu r\u00f3\u017cne sprawy, zarz\u0105dza\u0142 handlow\u0105 stron\u0105 jego maj\u0105tku i stara\u0142 si\u0119 dla\u0144 o pieni\u0105dze… Poza tym ca\u0142a prawie ludno\u015b\u0107 wszystkich niemal miasteczek jest \u017cydowska; \u017bydzi s\u0105 tam kupcami zbo\u017cowymi, handlarzami sk\u00f3r, w\u0142a\u015bcicielami sklep\u00f3w, kramarzami itp@.<\/p>\r\n\r\n

c) Co do twierdzenia Sir Stuarta, \u017ce \u017bydzi <\/strong>`tworz\u0105 prawie ca\u0142kowicie stan \u015bredni”, przy czym nad nimi znajduje si\u0119 arystokracja, poni\u017cej ich – ch\u0142opi<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

Jest to stanowisko typowe dla \u017byd\u00f3w; dziel\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo chrze\u015bcija\u0144skie stoj\u0105c pomi\u0119dzy dwiema jego warstwami. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na poni\u017csz\u0105 ilustracj\u0119:<\/p>\r\n\r\n

Kapitan P. Wright: \u201ePouczaj\u0105cym b\u0119dzie wyobrazi\u0107 sobie, jakby w tych samych warunkach wygl\u0105da\u0142a Anglia. Cudzoziemiec, przybywaj\u0105cy do Londynu, spotyka\u0142by co drug\u0105 albo co trzeci\u0105 osob\u0119 – \u017byda; wszystkie prawie dzielnice ubo\u017csze by\u0142yby zamieszkane przez \u017bydow; w mie\u015bcie znajdowa\u0142yby si\u0119 tysi\u0105ce synagog. W Newbury okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce ca\u0142a niemal ludno\u015b\u0107 jest \u017cydowska, a ka\u017cdy napis by\u0142by wydrukowany hebrajskimi literami. W Berkshire przekona\u0142by si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem jedynego sklepu w wi\u0119kszo\u015bci wiosek jest \u017byd i \u017ce miasteczka targowe sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie z szop i ruder \u017cydowskich. W Birmingham wszystkie domy handlowe stanowi\u0142yby w\u0142asno\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w, a na trzy sklepy – dwa by\u0142yby \u017cydowskie”.<\/p>\r\n\r\n

Kapitan Wright usi\u0142uje da\u0107 swoim rodakom poj\u0119cie o warunkach, panuj\u0105cych w Polsce, aby mogli zrozumie\u0107, jak si\u0119 Polska czuje. Prasie \u017cydowskiej mocno si\u0119 to nie podoba\u0142o. Natomiast raport Sir Stuarta Samuela odznacza si\u0119 tym, \u017ce o bardzo wielu sprawach wspomina, a \u017cadnej nie wyja\u015bnia.<\/p>\r\n\r\n

3. O og\u00f3lnych przyczynach rozruch\u00f3w podczas wojny<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

Sir Stuart Samuel: \u201eZ powodu, \u017ce j\u0119zyk ich jest podobny do j\u0119zyka niemieckiego, Niemcy podczas okupacji korzystali z ich us\u0142ug ch\u0119tniej ni\u017c z us\u0142ug Polak\u00f3w. Ta okoliczno\u015b\u0107 wywo\u0142a\u0142a zarzut, \u017ce \u017bydzi utrzymywali stosunki handlowe z Niemcami… Rz\u0105d z\u0142o\u017cy\u0142 publiczne o\u015bwiadczenie, \u017ce pot\u0119pia bojkot, ale zdaje si\u0119, \u017ce zachowano pewn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w traktowaniu ludzi, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli podczas okupacji niemieckiej. Uwa\u017cam, \u017ce wielu \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli Niemcom, zwolniono z urz\u0119d\u00f3w i nie przyj\u0119to ich z powrotem, gdy tymczasem nie zauwa\u017cy\u0142em podobnego post\u0119powania w stosunku do innych Polak\u00f3w”.<\/p>\r\n\r\n

Sir H. Rumbold: \u201eFakt podobie\u0144stwa \u017cargonu \u017cydowskiego do j\u0119zyka niemieckiego m\u00f3g\u0142 by\u0107 powodem, \u017ce Niemcy w trakcie swej okupacji w Polsce zatrudniali znaczn\u0105 liczb\u0119 \u017byd\u00f3w, cho\u0107 mogli znale\u017a\u0107 wielu Polak\u00f3w, posiadaj\u0105cych dobr\u0105 znajomo\u015b\u0107 tego j\u0119zyka. By\u0142a wszak\u017ce ta wielka r\u00f3\u017cnica, \u017ce Polacy s\u0142u\u017cyli tylko z musu Niemcom<\/em>, kt\u00f3rych uwa\u017cali za swoich wrog\u00f3w”.<\/p>\r\n\r\n

Genera\u0142 brygadier Jadwin: \u201ePodczas okupacji niemieckiej w Polsce, germa\u0144aki charakter ludno\u015bci \u017cydowskiej i gotowo\u015b\u0107 pewnych \u017cywio\u0142\u00f3w \u017cydowskich do nawi\u0105zania stosunk\u00f3w ze stron\u0105 zwyci\u0119sk\u0105, sk\u0142oni\u0142y nieprzyjaciela do u\u017cywania \u017byd\u00f3w jako agent\u00f3w w rozmaitych sprawach i do udzielenia ludno\u015bci \u017cydowskiej nie tylko wyj\u0105tkowej protekcji, ale nawet obietnicy autonomii<\/em>. Powiadaj\u0105, \u017ce \u017bydzi prowadzili o\u017cywion\u0105 spekulacj\u0119 artyku\u0142ami \u017cywno\u015bciowymi<\/em>, do czego zach\u0119ca\u0142y wojska okupacyjne w celu u\u0142atwienia wywozu tych artyku\u0142\u00f3w do Niemiec i Austrii”. Znaczy to innymi s\u0142owy, \u017ce za po\u015brednictwem \u017byd\u00f3w Polska mia\u0142a by\u0107 og\u0142odzona.<\/p>\r\n\r\n

Kapitan P. Wright: \u201eOkupacja niemiecka by\u0142a dla \u017byd\u00f3w okresem rado\u015bci i triumfu. \u017bydzi w Polsce s\u0105 silnie zgermanizowani, tote\u017c z j\u0119zykiem niemieckim mo\u017cna kraj przejecha\u0107, poniewa\u017c \u017bydzi s\u0105 wsz\u0119dzie. Tym sposobem Niemcy znajdowali wsz\u0119dzie ludzi, kt\u00f3rzy znali ich j\u0119zyk i mogli im oddawa\u0107 us\u0142ugi. Z pomoc\u0105 \u017byd\u00f3w<\/em> w\u0142a\u015bnie Niemcy stworzyli organizacj\u0119 w celu wyeksploatowania i og\u0142odzenia Polski – co si\u0119 odbi\u0142o potem na Polakach i na \u017bydach w r\u00f3wnej mierze. W porozumieniu z \u017bydami<\/em> urz\u0119dnicy i oficerowie niemieccy pod koniec okupacji skupowali i wywozili z kraju, co si\u0119 da\u0142o. W ka\u017cdej dzielnicy, w ka\u017cdym okr\u0119gu byli oni powolnym narz\u0119dziem w r\u0119ku Niemc\u00f3w, a ubodzy \u017bydzi stali si\u0119 bogaczami<\/em>, jako wierni s\u0142udzy swych pan\u00f3w. Ale jakkolwiek s\u0105 oni zgermanizowani, zarzut Polak\u00f3w, \u017ce \u017bydzi s\u0105 oddani Niemcom jest nieuzasadniony<\/em>… Nie s\u0105 bardziej lojalni w stosunku do Niemiec – mam na my\u015bli siedliska antysemityzmu – ni\u017c wobec Polski. \u017bydzi w Europie Wschodniej – to \u017bydzi i tylko \u017bydzi<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

\u201eZdawa\u0142o si\u0119 rzecz\u0105 pewn\u0105, \u017ce jedno z dw\u00f3ch mocarstw, Niemcy albo Rosja, musi zwyci\u0119\u017cy\u0107, i \u017ce \u017bydzi, kt\u00f3rzy dali pieni\u0105dze obydwu stronom<\/em>, s\u0105 zupe\u0142nie zabezpieczeni. Tymczasem pogardzana przez nich Polska zmartwychwsta\u0142a wcze\u015bniej. Dzi\u015b nawet \u017bydom trudno uwierzy\u0107 w jej wskrzeszenie, a jeden z nich powiedzia\u0142 mi, \u017ce mu si\u0119 to snem wydaje@.<\/p>\r\n\r\n

P. Morgenthau nie dotyka tego przedmiotu w swoim raporcie.<\/p>\r\n\r\n

4. Co do bojkotu, tj. metody, za kt\u00f3rej pomoc\u0105 Polacy usi\u0142owali uwolni\u0107 si\u0119 z zaciskanej przez \u017byd\u00f3w p\u0119tli<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n

Sir Stuart Samuel: \u201eBojkot ten datuje od okresu, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po wyborach do Dumy w Warszawie w r. 1912… Podczas wojny, z powodu trudno\u015bci w nabyciu niemal wszystkiego, bojkot os\u0142ab\u0142, lecz po rozejmie rozgorza\u0142 z dawn\u0105 niemal gwa\u0142towno\u015bci\u0105… Ostry prywatny, spo\u0142eczny i handlowy bojkot trwa w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u, popierany usilnie przez pras\u0119 polsk\u0105. We Lwowie istnieje tak zwany s\u0105d spo\u0142eczny, kt\u00f3rego przewodnicz\u0105cym jest p. Przy\u0142uski, by\u0142y wiceprezes austriackiego S\u0105du Apelacyjnego, kt\u00f3ry to s\u0105d spo\u0142eczny posuwa si\u0119 do tego, i\u017c wzywa osoby, utrzymuj\u0105ce stosunki handlowe z \u017bydami do t\u0142umaczenia si\u0119 ze swego post\u0119powania. Poni\u017cej podaj\u0119 typowy wycinek z gazety polskiej, og\u0142aszaj\u0105cy nazwisko pewnej ksi\u0119\u017cnej, kt\u00f3ra sprzeda\u0142a posiad\u0142o\u015b\u0107 swoj\u0105 \u017bydom. Og\u0142oszenie to uj\u0119te by\u0142o w czarn\u0105 obw\u00f3dk\u0119, jak to si\u0119 w Polsce praktykuje w nekrologach:<\/p>\r\n\r\n

\u201eKsi\u0119\u017cna Anna Jab\u0142onowska,<\/strong> zamieszka\u0142a w Galicji, sprzeda\u0142a dwa swoje domy przy ulicy Stryjskiej No. 18 i 20 \u017bydom, Dogilewskiemu, Hubnerowi i Erbsenowi. Adwokatem ksi\u0119\u017cnej by\u0142 dr. Dziedzic, administratorem – p. Naszkowski. Czy og\u00f3\u0142 polski pozostanie zawsze oboj\u0119tnym i biernym w podobnych wypadkach?@<\/p>\r\n\r\n

Ten cytat, przytoczony przez Sir Stuarta przypomina \u017cywo stosunki angielskie. Na stornie 123 ksi\u0105\u017cki Johna Fostera Fraser, pt. \u201e\u017byd zwyci\u0119ski, wydanej przez firm\u0119 Funk et Wagnalls, New York 1916, czytamy: \u201eSprawa nieruchomo\u015bci miejskiej w okr\u0119gu Whitechapel przedstawia si\u0119 dzi\u015b ju\u017c tak, \u017ce istniej\u0105 ca\u0142e wielkie bloki kamienic, na kt\u00f3rych by mo\u017cna umie\u015bci\u0107 has\u0142o:<\/p>\r\n\r\n

\u201eAnglicy niech si\u0119 nie zg\u0142aszaj\u0105\u201d.<\/strong> Ca\u0142e ulice zosta\u0142y wykupione przez syndykaty \u017cydowskie, kt\u00f3rych pierwszym zarz\u0105dzeniem jest wypowiedzenie mieszka\u0144 wszystkim lokatorom chrze\u015bcijanom”.<\/p>\r\n\r\n

W zwi\u0105zku z tym warto zaznaczy\u0107, \u017ce rozruchy rasowe, jakie wynik\u0142y niedawno w niekt\u00f3rych miastach ameryka\u0144skich, by\u0142y wywo\u0142ane post\u0119powaniem drobnych syndykat\u00f3w \u017cydowskich, kt\u00f3re nabywa\u0142y w najlepszych dzielnicach miasta, w grupie najpi\u0119kniejszych nieruchomo\u015bci – dom \u015brodkowy, wypowiada\u0142y w nim mieszkania chrze\u015bcijanom i instalowa\u0142y na ich miejsce rodziny murzy\u0144skie; w ten spos\u00f3b wyzyskiwali \u017bydzi uprzedzenie rasowe Amerykan\u00f3w w celu obni\u017cenia warto\u015bci ca\u0142ego bloku dom\u00f3w, aby m\u00f3c je potem naby\u0107 za nisk\u0105 cen\u0119. Nast\u0119pnie domy te s\u0105 stracone dla chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy ani ich w\u0142a\u015bcicielami ani nawet lokatorami zosta\u0107 ju\u017c nigdy nie mog\u0105.<\/p>\r\n\r\n

By\u0107 mo\u017ce, \u017ce i w Polsce istniej\u0105 podobne warunki, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, i\u017c sprzeda\u017c nieruchomo\u015bci w r\u0119ce \u017cydowskie jest czym\u015b w rodzaju nielojalno\u015bci wobec spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Najwidoczniej Polacy maj\u0105 to przekonanie. \u201eUprzedzenie rasowe”<\/strong> nie t\u0142umaczy dostatecznie istnienia takiego przekonania; tkwi bowiem w nim zawsze co\u015b bardziej realnego.<\/p>\r\n\r\n

Bojkot polega\u0142 wy\u0142\u0105cznie na umowie pomi\u0119dzy Polakami, \u017ce b\u0119d\u0105 kupowali tylko u Polak\u00f3w i tylko Polakom sprzedawali. \u017byd\u00f3w by\u0142o bardzo wielu, by\u0142o te\u017c wielu zamo\u017cnych, zaw\u0142adn\u0119li wszystkimi drogami i rynkami handlowymi. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 oni posiadaczami ca\u0142ej w\u0142asno\u015bci nieruchomej w Warszawie. \u017bydzi g\u0142osili, \u017ce tak zwany bojkot (Polacy okre\u015blaj\u0105 to jako kooperacj\u0119) jest \u201eprze\u015bladowaniem”.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Sir H. Rumbold: \u201eNale\u017cy pami\u0119ta\u0107 dalej, \u017ce pod wp\u0142ywem zmian ekonomicznych a tak\u017ce z uwagi na fakt, \u017ce od roku 1832 Polak\u00f3w nie dopuszczano na stanowiska rz\u0105dowe<\/strong>, musieli oni stopniowo szuka\u0107 pracy przy w handlu, co da\u0142o pocz\u0105tek konkurencji pomi\u0119dzy nimi a ludno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105. Konkurencja ta wzmog\u0142a si\u0119 z chwil\u0105, gdy rz\u0105d rosyjski pozwoli\u0142 na zak\u0142adanie w Polsce kooperatyw i towarzystw rolniczych. Ruch kooperacyjny wzmaga si\u0119 bardzo i stanie si\u0119 niew\u0105tpliwie donios\u0142ym czynnikiem w rozwoju \u017cycia ekonomicznego w Polsce, co po\u015brednio mo\u017ce odbi\u0107 si\u0119 ujemnie na drobnym handlu \u017cydowskim”.<\/p>\r\n\r\n

\u201eW miar\u0119 mo\u017cno\u015bci, rz\u0105d polski czyni wszystko, aby w drodze prawodawstwa i za po\u015brednictwem odpowiednich odezw do ludno\u015bci pow\u015bci\u0105gn\u0105\u0107 bojkot \u017byd\u00f3w. Ale musz\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce zmuszenie obywateli do handlu z lud\u017ami, z kt\u00f3rymi ci obywatele handlowa\u0107 nie chc\u0105, nie le\u017cy w mocy \u017cadnego rz\u0105du\u201d.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Henryk Morgenthau zajmuje stanowisko znacznie rozs\u0105dniejsze ni\u017c jego angielski wsp\u00f3\u0142wyznawca, Sir Stuart Samuel. Pan Morgenthau m\u00f3wi:<\/p>\r\n\r\n

\u201eNast\u0119pnie wielu kupc\u00f3w \u017cydowskich uwa\u017ca zak\u0142adanie kooperatyw za form\u0119 prze\u015bladowania. Tymczasem ruch ten jest uprawnionym d\u0105\u017ceniem<\/em> do ograniczenia dzia\u0142alno\u015bci a zatem i zysk\u00f3w po\u015brednika. Niestety, gdy sk\u0142ady te zacz\u0119to w Polsce otwiera\u0107, g\u0142oszono, \u017ce maj\u0105 one za zadanie wyrwanie handlu z r\u0105k kupca-\u017byda. Dlatego te\u017c \u017bydzi zrozumieli, \u017ce zak\u0142adanie kooperatyw jest wymierzonym przeciwko nim atakiem. Jakkolwiek jednak zak\u0142adanie i prowadzenie kooperatyw mog\u0142o poniek\u0105d wynikn\u0105\u0107 z uczucia antysemityzmu, jednak stanowi\u0105 one form\u0119 dzia\u0142alno\u015bci ekonomicznej, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cde spo\u0142ecze\u0144stwo ma zupe\u0142ne prawo rozwija\u0107”.<\/em><\/p>\r\n\r\n

Nietrudno, naszym zdaniem, przez oczy i umys\u0142y tych pi\u0119ciu ludzi przejrze\u0107 sytuacj\u0119, panuj\u0105c\u0105 w Polsce. Przed o\u015bmiuset laty Polska otworzy\u0142a swe granice dla przyj\u0119cia prze\u015bladowanych w ca\u0142ej Europie \u017byd\u00f3w. Osiedlili si\u0119 tam t\u0142umnie i korzystali z pe\u0142ni swobody; pozwolono im nawet utworzy\u0107 \u201epa\u0144stwo w pa\u0144stwie”, <\/strong>rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 autonomicznie w sprawach \u017cydowskich i pertraktuj\u0105ce z rz\u0105dem polskim wy\u0142\u0105cznie za po\u015brednictwem w\u0142asnych wybranych przedstawicieli. Nar\u00f3d polski by\u0142 im przyjazny i nie ujawnia\u0142 w stosunku do nich niech\u0119ci ani religijnej, ani rasowej. Potem Europa napad\u0142a na Polsk\u0119, rozerwa\u0142a j\u0105 na cz\u0119\u015bci i wymaza\u0142a z karty \u015bwiata; Polska \u017cy\u0142a tylko w sercach narodu. W tym w\u0142a\u015bnie okresie, upokorzenia i pogn\u0119bienia Polski \u017bydzi stali si\u0119 pot\u0119g\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105 Polsk\u0105, reguluj\u0105c\u0105 nawet \u017cycie jej obywateli. A potem przysz\u0142a Wielka Wojna, nios\u0105c zapowied\u017a wyzwolenia i wskrzeszenia Polski jako wolnego pa\u0144stwa. \u017bydzi nie sprzyjali temu wskrzeszeniu. Nie byli przyjaci\u00f3\u0142mi Polski. Polacy przekonali si\u0119 o tym, tote\u017c z chwil\u0105 podpisania rozejmu, gdy wolno im by\u0142o da\u0107 wyraz swojej wzgl\u0119dem \u017byd\u00f3w niech\u0119ci, – uczynili to. Zasz\u0142o wiele po\u017ca\u0142owania godnych wypadk\u00f3w: nie by\u0142y to jednak fakty niezrozumia\u0142e. Wynik\u0142y one z przyczyn, kt\u00f3re te fakty t\u0142umaczy\u0142y. Nawet rozejm nie zako\u0144czy\u0142 tej sprawy. Bolszewicy rosyjscy napadli na Polsk\u0119, i tym razem tak\u017ce, jak Polacy uroczy\u015bcie o\u015bwiadczaj\u0105, \u017bydzi zaj\u0119li stanowisko wrogie pa\u0144stwu, kt\u00f3re przez lat osiemset da\u0142o im schronienie.<\/p>\r\n\r\n

Oto kilka zaledwie fakt\u00f3w. Po\u015bwi\u0119cimy tej kwestii jeszcze jeden rozdzia\u0142. Tymczasem jednak to, co\u015bmy ju\u017c powiedzieli dowodzi, jak\u0105 niezas\u0142u\u017con\u0105 krzywd\u0119 wyrz\u0105dzi\u0142a Polsce propaganda \u017cydowska w Stanach Zjednoczonych. Celem tej propagandy by\u0142o nie tylko oczernienie Polski, ale tak\u017ce o\u015blepienie narodu ameryka\u0144skiego, by patrzy\u0142 oboj\u0119tnie na olbrzymi nap\u0142yw tych\u017ce \u017byd\u00f3w do Ameryki.<\/p>\r\n\r\n

Henry Ford<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fragment ksi\u0105\u017cki Henry Forda pt: \u201eMi\u0119dzynarodowy \u017byd\u201d z 1920-21 r. dotycz\u0105cy Polski i Polak\u00f3w. Poniewa\u017c \u017bydzi w Stanach Zjednoczonych powo\u0142uj\u0105 si\u0119 ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandy na Polsk\u0119, poniewa\u017c, wed\u0142ug statystyki \u017cydowskiej, przybywa obecnie do Ameryki 250 tys. \u017byd\u00f3w z Polski i wreszcie z uwagi na to, \u017ce Polska na zasadzie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia mia\u0142a sposobno\u015b\u0107 zapozna\u0107 si\u0119 […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[30,53,55],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27474"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27474\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}