{"id":27214,"date":"2010-10-09T22:05:12","date_gmt":"2010-10-10T03:05:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27214"},"modified":"2010-10-09T22:05:12","modified_gmt":"2010-10-10T03:05:12","slug":"dezinformacja-by-zabic-prawde-aleksander-scios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27214","title":{"rendered":"Dezinformacja – by zabi\u0107 prawd\u0119 – Aleksander \u015acios<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eG\u0142\u00f3wnym rodzajem broni rosyjskiej, decyduj\u0105cym o dotychczasowej trwa\u0142o\u015bci Rosji, jej sile i ewentualnych przysz\u0142ych zwyci\u0119stwach, nie jest normalny w warunkach europejskich czynnik si\u0142y militarnej, lecz g\u0142\u0119boka akcja polityczna, nacechowana tre\u015bci\u0105 dywersyjn\u0105, rozk\u0142adow\u0105 i propagandow\u0105.\u201d <\/em>– pisa\u0142 <\/em>w roku 1938 W\u0142odzimierz B\u0105czkowski w szkicu \u201eUwagi o istocie si\u0142y rosyjskiej\u201d. T\u0119 prawd\u0119 warto mie\u0107 na uwadze, gdy z perspektywy pi\u0119ciu miesi\u0119cy spojrzymy na przekaz medialny towarzysz\u0105cy \u015bledztwu w sprawie tragedii smole\u0144skiej. Jego sp\u00f3jna i systematyczna konstrukcja wskazuje, \u017ce mamy do czynienia z profesjonaln\u0105 operacj\u0105 dezinformacyjn\u0105 przeprowadzon\u0105 na niespotykan\u0105 skal\u0119. Ze wzgl\u0119du na znaczenie polityczne i zasi\u0119g mo\u017cna j\u0105 por\u00f3wna\u0107 jedynie do dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z fa\u0142szowaniem prawdy o katy\u0144skim ludob\u00f3jstwie. Ta okoliczno\u015b\u0107 wskazuje, \u017ce autorami operacji s\u0105 decydenci kremlowscy i s\u0142u\u017cby Federacji Rosyjskiej, zainteresowane ukryciem prawdy o 10 kwietnia. Nie by\u0142aby jednak ona mo\u017cliwa bez czynnego udzia\u0142u polskich medi\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracy grupy rz\u0105dz\u0105cej.\u00a0 \u00a0 Dezinformacja, kt\u00f3rej nie nale\u017cy myli\u0107 z propagand\u0105, okazuje si\u0119 szczeg\u00f3lnie przydatna w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stw uzale\u017cnionych od przekazu medialnego i powszechnego, bezkrytycznego przyjmowania dziennikarskich relacji. O ile – w normalnym przekazie to informacja stanowi opis faktu, wydarzenia, o tyle w przypadku dezinformacji mamy zale\u017cno\u015b\u0107 odwrotn\u0105 – to sama informacja ma tworzy\u0107 wydarzenie w \u015bwiadomo\u015bci manipulowanego spo\u0142ecze\u0144stwa. To strategia nadzwyczaj przydatna w czasach, gdy blokada informacji – nawet przy u\u017cyciu najdoskonalszych narz\u0119dzi cenzorskich – musi by\u0107 skazana na pora\u017ck\u0119. Dlatego w rosyjskiej koncepcji sprawowania w\u0142adzy dezinformacja zajmuje miejsce wy\u017csze, ni\u017c si\u0142a militarna, a w przypadku operacji tajnych s\u0142u\u017cb okazuje si\u0119 wr\u0119cz niezast\u0105piona.<\/p>\r\n\r\n

Poniewa\u017c dzia\u0142ania podj\u0119to natychmiast po katastrofie prezydenckiego samolotu, mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce by\u0142y one planowane i przygotowane z du\u017cym wyprzedzeniem, tak by uruchomienie wielu zgodnych przeka\u017anik\u00f3w narzuci\u0142o po\u017c\u0105dan\u0105 narracj\u0119 i interpretacj\u0119 zdarzenia. Mo\u017cna nawet precyzyjnie wskaza\u0107, kto by\u0142 pierwszym przeka\u017anikiem fa\u0142szywej wersji. Ju\u017c w godzin\u0119 po tragedii, na stronie internetowej rosyjskiego dziennika \u201eKommiersant\u201d pojawi\u0142a si\u0119 wypowied\u017a wiceprzewodnicz\u0105cego Dumy Pa\u0144stwowej Rosji, W\u0142adimira \u0179yrinowskiego dla radia „Kommersant-FM”, w kt\u00f3rej pad\u0142y s\u0142owa, \u017ce \u201epewn\u0105 rol\u0119 w katastrofie m\u00f3g\u0142 odegra\u0107 up\u00f3r prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej\u201d.<\/em> Rosyjski polityk, kt\u00f3rego wyst\u0105pienia s\u0105 zwykle projekcj\u0105 intencji Kremla powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Kaczy\u0144ski \u201enie raz okre\u015bla\u0142 za\u0142odze samolotu gdzie ma l\u0105dowa\u0107<\/em>\u201d. W tym samym czasie, na stronie internetowej \u201eNowej Gaziety\u201d opublikowano wypowied\u017a Wac\u0142awa Radziwinowicza – dziennikarza \u201eGazety Wyborczej\u201d. Radziwinowicz podzieli\u0142 si\u0119 z rosyjsk\u0105 gazet\u0105 w\u0142asn\u0105 interpretacj\u0105 informacji, jakoby kapitan Tu-154 odm\u00f3wi\u0142 rosyjskim kontrolerom i nie chcia\u0142 l\u0105dowa\u0107 na innym lotnisku. Dziennikarz przypomnia\u0142, \u017ce do takiego samego zdarzenia mia\u0142o doj\u015b\u0107 podczas wojny rosyjsko-gruzi\u0144skiej, gdy Prezydent polecia\u0142 do Tibilisi. Stwierdzi\u0142: \u201e Gdy polski pilot odm\u00f3wi\u0142 l\u0105dowania na lotnisku w Tibilisi, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ekstremalnie trudne warunki, Kaczy\u0144ski krzycza\u0142 na niego i straszy\u0142, a potem by\u0142 wielki skandal, \u017ce pilot nie zastosowa\u0142 si\u0119 do nakazu prezydenta. Pilot zosta\u0142 wyrzucony ze s\u0142u\u017cby i powr\u00f3ci\u0142 dopiero za czas\u00f3w premiera Tuska. Nad Smole\u0144skiem mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 w\u0142a\u015bnie co\u015b takiego<\/em>\u201d. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142a si\u0119 wypowied\u017a zast\u0119pcy szefa si\u0142 powietrznych FR gen. Aleksandra Aloszyna, kt\u00f3ry wyja\u015bni\u0142: \u201eZa\u0142oga prezydenckiego samolotu kilkakrotnie nie wype\u0142ni\u0142a polece\u0144 kontrolera lotu, nie reagowa\u0142a na ostrze\u017cenia. […] Gdy za\u0142oga nie wykona\u0142a dyspozycji, kilkakrotnie wyda\u0142 komend\u0119, by samolot uda\u0142 si\u0119 na lotnisko zapasowe. – Za\u0142oga – niestety – nie przerwa\u0142a zni\u017cania i wszystko sko\u0144czy\u0142o si\u0119 tragicznie<\/em>\u201d. Nie ma \u017cadnej przypadkowo\u015bci w konstruowaniu tego rodzaju tez. W momencie gdy powsta\u0142y by\u0142y kompletnie bezpodstawne, a mimo to zosta\u0142y natychmiast nag\u0142o\u015bnione i przyj\u0119te jako podstawa oceny katastrofy. Z zabieg\u00f3w dezinformacyjnych dokonywanych w\u00f3wczas wsp\u00f3lnie przez rosyjskie i polskie media wy\u0142oni\u0142 si\u0119 przekaz, w kt\u00f3rym win\u0119 za tragedi\u0119 mia\u0142a ponosi\u0107 za\u0142oga samolotu, a po\u015brednio – Prezydent Kaczy\u0144ski, wywieraj\u0105cy presj\u0119 co do miejsca l\u0105dowania. Ten przekaz, – utrwalony w \u015bwiadomo\u015bci ogromnej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa – obowi\u0105zuje do dnia dzisiejszego.<\/p>\r\n\r\n

Jako g\u0142\u00f3wny wspornik dezinformacji wykorzystano podr\u00f3\u017c prezydenta Kaczy\u0144skiego do Gruzji w roku 2008, dokonuj\u0105c fa\u0142szowania fakt\u00f3w w celu wykazania, \u017ce ze strony prezydenta by\u0142y wywierane naciski na pilot\u00f3w, co mia\u0142o dowodzi\u0107, \u017ce w Smole\u0144sku mieli\u015bmy do czynienia z identyczn\u0105 sytuacj\u0105. Kolejnym wspornikiem by\u0142a informacja o obecno\u015bci os\u00f3b postronnych w kabinie pilot\u00f3w, kt\u00f3ra ju\u017c sama w sobie mia\u0142a implikowa\u0107 zarzut o wywieraniu presji. Za temat przewodni pos\u0142u\u017cy\u0142a propagandowa teza o \u201erusofobii\u201d Kaczy\u0144skiego oraz przedstawienie wyjazdu do Katynia jako \u201eprywatnej wizyty\u201d, podyktowanej wzgl\u0119dami ambicjonalnymi i wizerunkowymi. To za\u015b mia\u0142o \u015bwiadczy\u0107, \u017ce Prezydent chcia\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 znale\u017a\u0107 si\u0119 w Katyniu, a wszystkie przestrogi rosyjskich kontroler\u00f3w lotu zignorowano, jako umy\u015blne dzia\u0142ania maj\u0105ce przeszkodzi\u0107 l\u0105dowaniu. W tym zakresie, jako metod\u0119 dezinformacji zastosowano ilustracj\u0119 i generalizacj\u0119, bazuj\u0105c na fa\u0142szywych ocenach rozpowszechnianych przez media w okresie poprzedzaj\u0105cym katastrof\u0119. C\u00f3\u017c z tego, \u017ce ka\u017cdy kolejny tydzie\u0144 przynosi\u0142 wiedz\u0119 wskazuj\u0105c\u0105 na b\u0142\u0119dy, z\u0142\u0105 wol\u0119 i zaniechania Rosjan, \u017ce ujawniano gigantyczne niedbalstwo w miejscu katastrofy, demaskowano fa\u0142szywe tropy, rzekome dowody, filmy i wypowiedzi u\u017cytecznych \u201eekspert\u00f3w\u201d – skoro narzucona od pierwszych godzin narracja zosta\u0142a ju\u017c przyj\u0119ta moc\u0105 medialnej dezinformacji.\u00a0 By tak si\u0119 sta\u0142o, podstaw\u0105 wszystkich transmisji medialnych musia\u0142y by\u0107 wy\u0142\u0105cznie przekazy ze strony rosyjskiej. Z tego te\u017c wzgl\u0119du nie ujawniano opinii publicznej g\u0142os\u00f3w niezale\u017cnych ekspert\u00f3w zagranicznych, marginalizowano publikacje przecz\u0105ce tezom rosyjskim, a nawet zatajono tak wa\u017cne dowody, jak zdj\u0119cia satelitarne i ekspertyzy przekazane przez Amerykan\u00f3w. Nieprzypadkowo r\u00f3wnie\u017c, wszystkie hipotezy dotycz\u0105ce przyczyn tragedii traktowano jako \u201eteorie spiskowe\u201d,\u00a0 odmawiaj\u0105c im a priori racjonalno\u015bci, a g\u0142osy krytyczne wobec rosyjskiego przekazu klasyfikowano jako objawy \u201erusofobii\u201d. Taka bowiem zasada wynika z zastosowania tzw. metody nier\u00f3wnej reprezentacji, do\u015b\u0107 \u0142atwej do wdro\u017cenia, zwa\u017cywszy na intelektualn\u0105 niemoc zwolennik\u00f3w grupy rz\u0105dz\u0105cej i uleganie medialnym k\u0142amstwom.<\/p>\r\n\r\n

Klasycznym przyk\u0142adem dezinformacji mo\u017ce by\u0107 kwestia ustalenia godziny, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do katastrofy. Pierwotn\u0105 wersj\u0119 (8.56. – 10.56 czasu ros.) zmieniono po dw\u00f3ch tygodniach, a „Dziennik Gazeta Prawna” powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 przy tym na \u201e\u017ar\u00f3d\u0142a zbli\u017cone do polsko-rosyjskiej komisji badaj\u0105cej przyczyny katastrofy<\/em>\u201d. Po up\u0142ywie kolejnych kilku dni, bo ju\u017c 5 maja pojawi\u0142y si\u0119 nowe informacje. Katastrofa mia\u0142a si\u0119 wydarzy\u0107 prawie 20 minut wcze\u015bniej, ni\u017c pierwotnie podawano, a \u017ar\u00f3d\u0142em przekazu by\u0142 tym razem gubernator obwodu smole\u0144skiego Siergiej Antufiew, opowiadaj\u0105cy sugestywn\u0105 historyjk\u0119, jak po „us\u0142yszeniu nienaturalnego d\u017awi\u0119ku silnik\u00f3w zapad\u0142a cisza. Popatrzy\u0142em na zegarek<\/em> – stwierdzi\u0142 Antufiew – by\u0142a 10.38<\/em>\u201d. Jeszcze inna godzina katastrofy mo\u017ce wynika\u0107 ze spreparowanych przez Rosjan tzw. stenogram\u00f3w z czarnych skrzynek, w kt\u00f3rych zawarto informacj\u0119, \u017ce lini\u0119 energetyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 zerwa\u0107 Tu-154 uszkodzono o godz. 10.39 czasu ros., cho\u0107 w\u00f3wczas samolot mia\u0142 si\u0119 znajdowa\u0107 na wysoko\u015bci 400 m. \u00a0Podobnych, pozoruj\u0105cych lub tworz\u0105cych now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 informacji – mo\u017cna wymieni\u0107 wiele. Wystarczy poda\u0107 je raz, w og\u00f3lnodost\u0119pnym medium, by natychmiast zacz\u0119\u0142y \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem, obrasta\u0107 analizami i by\u0107 traktowane jako wa\u017cne i prawdziwe. Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce\u00a0 takie reakcje\u00a0 znakomicie u\u0142atwiaj\u0105 zadanie autorom dezinformacji. Jak wobec tego broni\u0107 si\u0119 przed dezinformacj\u0105, jakimi metodami j\u0105 pokona\u0107? My\u015bl\u0119, \u017ce nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci. Przyjmuj\u0105c jakikolwiek wiadomo\u015b\u0107 opart\u0105 na \u017ar\u00f3d\u0142ach rosyjskich jeste\u015bmy skazani na rol\u0119 odbiorcy kolejnej fa\u0142szywej tezy. Na podstawie dotychczas posiadanej wiedzy nie potrafimy skutecznie zweryfikowa\u0107 przekazu i oceni\u0107 – co jest, a co nie jest w nim prawd\u0105. Dlatego wszystkie analizy, spekulacje i hipotezy oparte na \u017ar\u00f3d\u0142ach rosyjskich mo\u017cna zaliczy\u0107 na poczet udanych kampanii dezinformacji. Ka\u017cda kolejna i powielanie ju\u017c istniej\u0105cych, stanowi rodzaj dezinformacyjnego \u201eperpetuum mobile\u201d – nap\u0119dzaj\u0105c proces, u kt\u00f3rego kresu b\u0119dzie zawsze \u015blepy zau\u0142ek. Jedyn\u0105, racjonaln\u0105 postaw\u0105 jest zatem odrzucenie ca\u0142o\u015bci przekazu rosyjskiego i traktowanie go w kategoriach simulacrum -informacji symulowanych, \u015bwiadcz\u0105cych jedynie o intencjach strony rosyjskiej, a nie o prawdzie materialnej. Zapowiadany wkr\u00f3tce ostateczny raport komisji MAK w sprawie katastrofy b\u0119dzie kwintesencj\u0105\u00a0 dezinformacji i jej fundamentalnym wspornikiem. Podstaw\u0105 rzetelnej wiedzy na ten temat, mog\u0105 by\u0107 tylko dowody rzeczowe odebrane Rosjanom i poddane analizie przez niezale\u017cnych ekspert\u00f3w, a nast\u0119pnie \u015bledztwo prowadzone przez\u00a0 wolne od nacisk\u00f3w politycznych organy \u015bcigania.
\r\n <\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Aleksander \u015acios<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 opublikowany w miesi\u0119czniku \u201eNowe Pa\u0144stwo\u201d 9\/2010 <\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eG\u0142\u00f3wnym rodzajem broni rosyjskiej, decyduj\u0105cym o dotychczasowej trwa\u0142o\u015bci Rosji, jej sile i ewentualnych przysz\u0142ych zwyci\u0119stwach, nie jest normalny w warunkach europejskich czynnik si\u0142y militarnej, lecz g\u0142\u0119boka akcja polityczna, nacechowana tre\u015bci\u0105 dywersyjn\u0105, rozk\u0142adow\u0105 i propagandow\u0105.\u201d – pisa\u0142 w roku 1938 W\u0142odzimierz B\u0105czkowski w szkicu \u201eUwagi o istocie si\u0142y rosyjskiej\u201d. T\u0119 prawd\u0119 warto mie\u0107 na uwadze, gdy […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[137,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27214"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27214"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27214\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}