{"id":27168,"date":"2010-10-07T21:56:53","date_gmt":"2010-10-08T02:56:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27168"},"modified":"2010-10-07T21:56:53","modified_gmt":"2010-10-08T02:56:53","slug":"slady-zostaly-juz-zatarte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27168","title":{"rendered":"\u015alady zosta\u0142y ju\u017c zatarte"},"content":{"rendered":"

W powo\u0142anej do wyja\u015bnienia przyczyn i przebiegu katastrofy smole\u0144skiej komisji ministra Jerzego Millera nie wszyscy znaj\u0105 metodyk\u0119 badania wypadk\u00f3w lotniczych. W jej szeregach zasiada np. specjalista od budowy dr\u00f3g i most\u00f3w<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z dr. in\u017c. Antonim Milkiewiczem, by\u0142ym g\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem Wojsk Lotniczych, pilotem oraz specjalist\u0105 z zakresu bada\u0144 wypadk\u00f3w lotniczych, badaj\u0105cym m.in. katastrof\u0119 samolotu pasa\u017cerskiego I\u0142-62 w Lesie Kabackim, rozmawia Marcin Austyn<\/strong>
\r\n
\r\n Kiedy i w jakich okoliczno\u015bciach dowiedzia\u0142 si\u0119 Pan o katastrofie Tu-154M?<\/strong>
\r\n – Informacja ta dotar\u0142a do mnie z medi\u00f3w w dniu tragedii. Tego samego dnia dowiedzia\u0142em si\u0119 te\u017c, \u017ce jest dla mnie zaproszenie ze strony Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych do wzi\u0119cia udzia\u0142u jako ekspert w pracach na miejscu katastrofy. Do Smole\u0144ska dotar\u0142em 11 kwietnia w godzinach popo\u0142udniowych. Pracowa\u0142y tam s\u0142u\u017cby rosyjskie, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142y etap przegl\u0105dania i szukania r\u00f3\u017cnych element\u00f3w samolotu na miejscu wypadku.
\r\n
\r\n Jako ekspert pracowa\u0142 Pan w Smole\u0144sku i Moskwie w pierwszych dniach po wypadku. Czy dzia\u0142ania podejmowane w\u00f3wczas przez Rosjan by\u0142y prawid\u0142owe?<\/strong>
\r\n – Przede wszystkim dosz\u0142o do pewnego nieporozumienia polegaj\u0105cego na tym, \u017ce z obu stron badanie wypadku rozpocz\u0119\u0142y komisje wojskowe, po czym dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce badanie przejmuje komisja cywilna. Jak mo\u017cna by\u0142o si\u0119 zorientowa\u0107 z informacji przekazywanych przez media, ze strony rosyjskiej prym wiod\u0142a ich generalna prokuratura, kt\u00f3ra wdro\u017cy\u0142a \u015bledztwo. To jest odwr\u00f3cenie kota ogonem. Prokuratorskie \u015bledztwo mo\u017cna prowadzi\u0107 po okre\u015bleniu przyczyn wypadku lub na zaawansowanym etapie procesu badania katastrofy lotniczej, gdy\u017c celem \u015bledztwa jest wykrycie winnych, a nie przyczyn wypadku. Prokurator sam nie jest w stanie okre\u015bli\u0107 przyczyn katastrofy. Owszem, mo\u017ce to zrobi\u0107, ale w spos\u00f3b po\u015bredni, poprzez przes\u0142uchiwanie bieg\u0142ych w tym zakresie. Jest to jednak proces niezwykle d\u0142ugotrwa\u0142y. Zatem wszystkie czynno\u015bci powinna wykonywa\u0107 w\u0142a\u015bciwa komisja badania wypadk\u00f3w lotniczych i ona powinna tylko wyselekcjonowane informacje przekazywa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu. Ta komisja jest bardzo silnie pod tym wzgl\u0119dem umocowana w mi\u0119dzynarodowych przepisach, w tzw. aneksie 13 konwencji chicagowskiej.
\r\n
\r\n Chce Pan powiedzie\u0107, \u017ce w Smole\u0144sku komisja i prokuratura przeszkadza\u0142y sobie w pracach?<\/strong>
\r\n – Nie chcia\u0142bym tak tego okre\u015bli\u0107, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce to zamieszanie, jakie powsta\u0142o, op\u00f3\u017ania\u0142o prace. Trzeba tu wiedzie\u0107, \u017ce badanie katastrof lotniczych na terenie Federacji Rosyjskiej jest bardzo specyficzne. Tam nie mo\u017cna by\u0107 uleg\u0142ym, bo tacy ludzie nie ciesz\u0105 si\u0119 szacunkiem. Co innego gdy cz\u0142owiek jest twardy, zdecydowany. W Rosji, je\u015bli si\u0119 ma argumenty, nie mo\u017cna prosi\u0107, trzeba \u017c\u0105da\u0107.
\r\n
\r\n Sk\u0105d wynik\u0142o to pomieszanie kompetencji? Zabrak\u0142o tej twardo\u015bci?<\/strong>
\r\n – To efekt tego, \u017ce mamy ju\u017c trzeci\u0105 komisj\u0119 badaj\u0105c\u0105 ten wypadek. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, najpierw spraw\u0119 podj\u0119\u0142y komisje wojskowe i to odpowiada\u0142o sytuacji, jaka zaistnia\u0142a: wojskowe lotnisko, wojskowy samolot, wojskowa za\u0142oga… Jednak po dniu Rosjanie zmienili komisj\u0119 na cywiln\u0105, nasta\u0142a inna sytuacja, wszed\u0142 opacznie interpretowany aneks 13 i Rosjanie wprowadzili swoj\u0105 prokuratur\u0119. Do tej sytuacji nasza prokuratura musia\u0142a si\u0119 dostosowa\u0107. Nie mia\u0142a innego wyj\u015bcia. Ponadto z naszej strony powsta\u0142a trzecia komisja pod przewodnictwem ministra Jerzego Millera.
\r\n
\r\n W efekcie s\u0142yszymy o zaniedbaniach, o tym, \u017ce teren nie zosta\u0142 w\u0142a\u015bciwie przeszukany.<\/strong>
\r\n – To, \u017ce znajdowane s\u0105 r\u00f3\u017cne rzeczy na miejscu katastrofy, jak np. nity, drobne od\u0142amki konstrukcji samolotu, nie jest spraw\u0105 nadzwyczajn\u0105 przy tego rodzaju wypadkach.
\r\n
\r\n Znajdowano jednak wi\u0119ksze elementy, tak\u017ce urz\u0105dzenia z kokpitu…<\/strong>
\r\n – Metodyka badania wypadk\u00f3w lotniczych, bez wzgl\u0119du na stawiane hipotezy przyczyn, nakazuje skrupulatnie zbada\u0107 wrak samolotu. To trzeba wykona\u0107. To jest tylko jedna z czynno\u015bci komisji. Wst\u0119pne badania wykonuje si\u0119 na miejscu wypadku, bez ruszania cz\u0119\u015bci samolotu. Na miejscu katastrofy podkomisja techniczna powinna wykona\u0107 badania, udokumentowa\u0107 wszystko na zdj\u0119ciach i filmach, oznaczy\u0107 wzajemne po\u0142o\u017cenie cz\u0119\u015bci, wykona\u0107 bardzo dok\u0142adny szkic miejsca wypadku itd. Dopiero w\u00f3wczas przewodnicz\u0105cy podkomisji technicznej wyra\u017ca zgod\u0119 na zabranie szcz\u0105tk\u00f3w. Decyzj\u0119 t\u0119 musi zaakceptowa\u0107 przewodnicz\u0105cy komisji, kt\u00f3ry zarz\u0105dza uwolnienie miejsca wypadku ze szcz\u0105tk\u00f3w.
\r\n
\r\n Czy ta kolejno\u015b\u0107 zosta\u0142a zachowana w Smole\u0144sku?<\/strong>
\r\n – Nie. W tym przypadku tak si\u0119 nie dzia\u0142o. Na drugi czy trzeci dzie\u0144 po wypadku przyjecha\u0142y maszyny i wszystko zosta\u0142o zabrane. To by\u0142o nieprawid\u0142owe dzia\u0142anie.
\r\n
\r\n Potem wrak zosta\u0142 „posk\u0142adany” i le\u017cy od p\u00f3\u0142 roku pod go\u0142ym niebem. Czas m\u00f3g\u0142 ju\u017c zatrze\u0107 niekt\u00f3re \u015blady?<\/strong>
\r\n – W tej chwili sprawa zabezpieczenia wraku jest jakby kwesti\u0105 ju\u017c tylko symboliczn\u0105. Po tym, co do tej pory przeszed\u0142 ten wrak, niewiele pozosta\u0142o do zbadania. Widzieli\u015bmy w telewizji, jak postronni ludzie, maj\u0105c dost\u0119p do szcz\u0105tk\u00f3w, \u0142omem rozbijaj\u0105 maszyn\u0119. Wiele rzeczy zosta\u0142o zniszczonych podczas przenoszenia. Dlatego dzi\u015b wrak ma coraz mniejsze znaczenie dla ekspert\u00f3w. Oczywi\u015bcie trzeba go zbada\u0107, ale je\u015bli ju\u017c, to na miejscu, w kt\u00f3rym obecnie si\u0119 znajduje. Nie nale\u017cy teraz przewozi\u0107 go do Polski, bo przy okazji zostanie on ca\u0142kowicie zniszczony. Tego nie wolno zrobi\u0107. Eksperci podkomisji technicznej powinni pojecha\u0107 do Smole\u0144ska i tam wykona\u0107 badania. Z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 one potrzebne, jednak stan techniczny samolotu podczas lotu mo\u017cna okre\u015bli\u0107 na podstawie zapis\u00f3w dokonanych przez pok\u0142adowe rejestratory parametr\u00f3w lotu i pracy urz\u0105dze\u0144 samolotu.
\r\n
\r\n Pan ma swoj\u0105 ocen\u0119 tego, co si\u0119 wydarzy\u0142o w Smole\u0144sku w czasie tragicznego lotu?<\/strong>
\r\n – Pozw\u00f3lmy, by wykaza\u0142a si\u0119 tu nasza komisja. Wprawdzie mam co do niej pewne zastrze\u017cenia, bo – jak wspomnia\u0142em – ta powo\u0142ana przez ministra MSWiA jest ju\u017c trzeci\u0105 komisj\u0105 badaj\u0105c\u0105 ten wypadek, a ponadto pracuj\u0105 w niej osoby, kt\u00f3re nie powinny si\u0119 w niej znale\u017a\u0107. Tam powinni by\u0107 ludzie, kt\u00f3rzy w spos\u00f3b idealny znaj\u0105 swoj\u0105 dziedzin\u0119 (z zakresu lotnictwa), kt\u00f3rzy ponadto doskonale znaj\u0105 metodyk\u0119 badania wypadk\u00f3w lotniczych. Tych uwarunkowa\u0144 jest wi\u0119cej. Tymczasem w komisji znajdziemy np. specjalist\u0119 od budowy dr\u00f3g i most\u00f3w. Nie rozumiem tego. Je\u015bli komisja uwa\u017ca\u0142aby, \u017ce taki specjalista by\u0142by potrzebny, to on m\u00f3g\u0142 by\u0107 powo\u0142any w roli eksperta. W\u00f3wczas wyra\u017ca\u0142by swoj\u0105 opini\u0119 na pi\u015bmie, a komisja zajmowa\u0142aby w tej kwestii w\u0142asne stanowisko. Jednak w\u00f3wczas \u00f3w ekspert nie mia\u0142by wp\u0142ywu na protok\u00f3\u0142 ko\u0144cowy.
\r\n
\r\n Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

\r\n

Jak zbada\u0107 wrak po MAK-u<\/h2>\r\n\r\n

Mimo zniszcze\u0144 dokonanych na wraku samolotu Tu-154M podczas przenoszenia go z miejsca katastrofy i p\u00f3\u0142rocznego dzia\u0142ania na niego zr\u00f3\u017cnicowanych warunk\u00f3w atmosferycznych jego badania powinny zosta\u0107 przeprowadzone przez polskich specjalist\u00f3w – uwa\u017ca mecenas Bartosz Kownacki, pe\u0142nomocnik kilku rodzin ofiar tragedii z 10 kwietnia. Eksperci s\u0105 tu jednak bardzo ostro\u017cni i przestrzegaj\u0105, \u017ce to, co przeszed\u0142 wrak ju\u017c po katastrofie, sprawi\u0142o, i\u017c szcz\u0105tki mog\u0105 nie mie\u0107 dzi\u015b du\u017cej warto\u015bci dowodowej. Do tej pory nie wiadomo, jak\u0105 dokumentacj\u0119 i jakie badania wraku sporz\u0105dzili Rosjanie w kwietniu br. Wiele dowod\u00f3w zosta\u0142o jednak bezpowrotnie utraconych.<\/strong>
\r\n
\r\n – Na pewno cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w zosta\u0142a zniszczona i bezpowrotnie utracona, ale szereg bada\u0144 mo\u017cna jeszcze przeprowadzi\u0107. Mo\u017cna dokona\u0107 rekonstrukcji wraku, podda\u0107 badaniom silniki, ustali\u0107, w jakim s\u0105 stanie oraz kiedy i z jakich powod\u00f3w si\u0119 zatrzyma\u0142y. Niestety, po tak d\u0142ugim okresie badania w kierunku wyst\u0119powania pewnych substancji chemicznych zapewne nie maj\u0105 szans powodzenia – oceni\u0142 mec. Bartosz Kownacki. Jego zdaniem, wrak powinien zosta\u0107 przewieziony do Polski i poddany badaniom. – Je\u017celi wrak zostanie odpowiednio zabezpieczony, opisany, to nie ma problemu z tym, by przewie\u017a\u0107 go na badania do kraju – doda\u0142.
\r\n Z mniejszym optymizmem do sprawy bada\u0144 wraku podchodzi Ignacy Goli\u0144ski, wieloletni cz\u0142onek Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych. W jego opinii, zabezpieczone w Smole\u0144sku szcz\u0105tki maszyny nie maj\u0105 ju\u017c wi\u0119kszej warto\u015bci dowodowej, a zadecydowa\u0142y o tym b\u0142\u0119dy i zaniedbania pope\u0142nione tu\u017c po katastrofie. Jak zauwa\u017cy\u0142, w\u0105tpliwo\u015bci budzi ju\u017c to, czy rosyjski Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy, kt\u00f3ry ma sw\u00f3j udzia\u0142 biznesowy we wszystkich pa\u0144stwach by\u0142ego ZSRS, by\u0142 uprawniony do prowadzenia sprawy, a za tym idzie brak gwarancji bezstronno\u015bci podejmowanych dzia\u0142a\u0144. Ponadto zabezpieczony dopiero po niemal p\u00f3\u0142 roku po katastrofie wrak zosta\u0142 dodatkowo zniszczony i w\u0105tpliwe jest, czy wykonane na potrzeby transportu np. ci\u0119cia cz\u0119\u015bci samolotu zosta\u0142y skrupulatnie opisane i udokumentowane.
\r\n – Nie wiemy, jakie by\u0142y uszkodzenia tego wraku na skutek katastrofy, a jakie w zwi\u0105zku z jego przewo\u017ceniem. Wiemy przecie\u017c, \u017ce ci\u0119te by\u0142y przewody hydrauliczne, wi\u0105zki przewod\u00f3w elektrycznych, \u017ce wrak dzielono na cz\u0119\u015bci. Zapewne nikt tego nie dokumentowa\u0142 – doda\u0142 Goli\u0144ski. Jak zaznaczy\u0142, samolot po katastrofie powinien zosta\u0107 dok\u0142adnie odbudowany, cz\u0119\u015b\u0107 po cz\u0119\u015bci. – To da\u0142oby obraz, w jakim miejscu np. urwane zosta\u0142o skrzyd\u0142o i czy to mia\u0142o wp\u0142yw np. na to, \u017ce jakie\u015b instalacje przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 i w zwi\u0105zku z tym wydarzy\u0142a si\u0119 katastrofa. Urwan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142atu nale\u017ca\u0142oby te\u017c zbada\u0107 pod k\u0105tem tego, ile na skutek uderzenia skrzyd\u0142em w drzewo samolot straci\u0142 si\u0142y no\u015bnej i jaki to mog\u0142o da\u0107 efekt. Obecnie nawet nie wiemy, czy da si\u0119 zbada\u0107 dok\u0142adnie ten fragment skrzyd\u0142a – wskaza\u0142 ekspert.
\r\n Trudno oceni\u0107 te\u017c, czy po p\u00f3\u0142 roku mo\u017cna wykry\u0107 jeszcze substancje chemiczne, kt\u00f3re mog\u0142yby znale\u017a\u0107 si\u0119 w samolocie, a kt\u00f3re pomog\u0142yby wyja\u015bni\u0107 przyczyny tragedii. Do tego dochodzi korozja. – Nawet w ca\u0142ym, niezniszczonym samolocie zachodz\u0105 pewne procesy i kiedy maszyna d\u0142ugo stoi, to nale\u017cy wykona\u0107 pewne czynno\u015bci techniczne przed dopuszczeniem jej do lotu. Tu mamy do czynienia ze szcz\u0105tkami, tak wi\u0119c nie wiadomo, czy jest co bada\u0107 – stwierdzi\u0142 Ignacy Goli\u0144ski. Jak zauwa\u017cy\u0142, zapewne prokuratura zleci stosowne ekspertyzy, ale istnieje obawa, \u017ce zostan\u0105 one wykonane tylko dlatego, by w przysz\u0142o\u015bci nie zarzucano zaniedba\u0144 w tym zakresie. W obecnej chwili istotnym dowodem s\u0105 orygina\u0142y czarnych skrzynek, kt\u00f3re powinny zawiera\u0107 cenne dla wyja\u015bnienia okoliczno\u015bci tragedii dane. Wed\u0142ug Goli\u0144skiego, ich kopii, a zatem tak\u017ce bada\u0144 na nich przeprowadzonych, nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako wiarygodnych dowod\u00f3w.
\r\n Na fakt zniszczenia wraku jako dowodu wskazywa\u0142 te\u017c w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” dr Tadeusz Augustynowicz, kt\u00f3ry wraz z grup\u0105 pilot\u00f3w analizuje okoliczno\u015bci katastrofy. Podkre\u015bla\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce elementy wraku by\u0142y ci\u0119te, przewracane przez ci\u0119\u017cki sprz\u0119t, co uniemo\u017cliwi zbadanie go pod k\u0105tem usterek doznanych podczas katastrofy. Jak oceni\u0142, tak\u017ce pozostawienie na p\u00f3\u0142 roku szcz\u0105tk\u00f3w maszyny pod go\u0142ym niebem poskutkowa\u0142o szybsz\u0105 korozj\u0105, szczeg\u00f3lnie element\u00f3w ruchomych czy elektroniki.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Pi\u0105tek, 8 pa\u017adziernika 2010, Nr 236 (3862)<\/a> <\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W powo\u0142anej do wyja\u015bnienia przyczyn i przebiegu katastrofy smole\u0144skiej komisji ministra Jerzego Millera nie wszyscy znaj\u0105 metodyk\u0119 badania wypadk\u00f3w lotniczych. W jej szeregach zasiada np. specjalista od budowy dr\u00f3g i most\u00f3w Z dr. in\u017c. Antonim Milkiewiczem, by\u0142ym g\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem Wojsk Lotniczych, pilotem oraz specjalist\u0105 z zakresu bada\u0144 wypadk\u00f3w lotniczych, badaj\u0105cym m.in. katastrof\u0119 samolotu pasa\u017cerskiego I\u0142-62 […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27168"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27168\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}