{"id":27110,"date":"2010-10-08T09:35:19","date_gmt":"2010-10-08T14:35:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27110"},"modified":"2010-10-08T09:35:19","modified_gmt":"2010-10-08T14:35:19","slug":"o-wielosci-cywilizacji-%e2%80%93-po-nowemu-pawel-milcarek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27110","title":{"rendered":"O wielo\u015bci cywilizacji \u2013 po nowemu &#8211; <em>Pawe\u0142 Milcarek<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Jako\u015b  ma\u0142o kto zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w tym roku &#8211; w lutym min\u0119\u0142a pi\u0119\u0107dziesi\u0105ta   rocznica \u015bmierci \u015bp. Feliksa Konecznego. Wybitny historyk, zwi\u0105zany z   Krakowem i Wilnem, nie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcia ju\u017c za \u017cycia: za krytyk\u0119 rz\u0105d\u00f3w   Pi\u0142sudskiego zosta\u0142 zmuszony do odej\u015bcia z uniwersytetu, a po wojnie   komuni\u015bci podtrzymali ten akt wykluczenia, tym razem z powodu   przynale\u017cno\u015bci Profesora do nurtu \u201ewsteczno-klerykalnego\u201d. No c\u00f3\u017c, na   ziemi nie nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 sprawiedliwo\u015bci!<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Konecznego &#8211; zw\u0142aszcza jego \u201enauka o cywilizacjach\u201d &#8211; nie   powinna by\u0107 oczywi\u015bcie czytana jak nieomylna Biblia. Pami\u0119tam   interesuj\u0105c\u0105 sesj\u0119 naukow\u0105 sprzed lat, zorganizowan\u0105 przez Uniwersytet   Jagiello\u0144ski, na kt\u00f3rej uczeni r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci m\u00f3wili i o mocnych, i   o s\u0142abych stronach jego refleksji. Nie zmienia to faktu, \u017ce o  Konecznym  wci\u0105\u017c m\u00f3wi si\u0119 za ma\u0142o, a czasem m\u00f3wi\u0105c o nim, powiela si\u0119   niesprawiedliwe oceny ideologiczne. Dla wielu autor ten jest wi\u0119c   \u201ekontrowersyjny\u201d, jeszcze zanim dowiedz\u0105 si\u0119 o nim czegokolwiek. O nauce   Konecznego \u201eo wielo\u015bci cywilizacyj\u201d zacz\u0119\u0142o si\u0119 przynajmniej wspomina\u0107   ciut cz\u0119\u015bciej po tym, jak Samuel Huntington wyst\u0105pi\u0142 z tez\u0105 o  \u201ezderzeniu  cywilizacji\u201d, bardzo modn\u0105 w zwi\u0105zku z konfliktem Zachodu ze  \u015bwiatem  islamu. Koneczny sta\u0142 si\u0119 \u201epolskim Huntingtonem\u201d &#8211; cho\u0107 tak  naprawd\u0119 to  sir Huntington m\u00f3g\u0142by by\u0107 \u201eameryka\u0144skim Konecznym\u201d.<\/p>\r\n\r\n<p>Nie pisz\u0119 tu jednak notki wspomnieniowej o zapominanym i szkalowanym   historyku. Nazwisko Konecznego przysz\u0142o mi niedawno do g\u0142owy, gdy   zbiera\u0142em si\u0119 do wypowiedzi o funkcjonowaniu wsp\u00f3\u0142czesnych medi\u00f3w. Nauka   o zr\u00f3\u017cnicowaniu cywilizacji &#8211; a wi\u0119c o konkurencji zasadniczo r\u00f3\u017cnych   sposob\u00f3w \u017cycia zbiorowego &#8211; wyda\u0142a mi si\u0119 w zwi\u0105zku z tym bardzo   pouczaj\u0105ca.  Na naszych oczach zanika za\u0142o\u017cenie, \u017ce wielkie media chc\u0105  prezentowa\u0107  ca\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia i chc\u0105 przemawia\u0107 do pewnej ca\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej  usytuowanej w  jakim\u015b miejscu. Rozw\u00f3j technologii &#8211; zw\u0142aszcza  Internetu, ale i innych  medi\u00f3w elektronicznych \u201epo\u0142ykanych\u201d obecnie  przez Internet &#8211; sprzyja  przekszta\u0142caniu si\u0119 gazet, anten radiowych,  program\u00f3w telewizyjnych,  cyberportali w setki odr\u0119bnych okienek i pasm,  kt\u00f3re s\u0105 nast\u0119pnie  \u015bledzone i kolekcjonowane przez odbiorc\u00f3w wed\u0142ug  ich widzimisi\u0119.<\/p>\r\n\r\n<p>Dzisiejszy odbiorca przyzwyczaja si\u0119 wi\u0119c do brania sobie \u201etego, co   zechce\u201d &#8211; a nie \u201etego, co daj\u0105\u201d. To za\u015b oznacza, mi\u0119dzy innymi, \u017ce   mocniej prze\u017cywa si\u0119 swoje zaanga\u017cowanie w okre\u015blony wyb\u00f3r warto\u015bci ni\u017c   swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiej\u015b zlokalizowanej ca\u0142o\u015bci. To w\u0142a\u015bnie   dynamika nowych medi\u00f3w sprawia, \u017ce zamiast jednej Polski czy Francji   wyrasta nam kilka r\u00f3\u017cnych Polsk i kilka r\u00f3\u017cnych Francji, i kilka r\u00f3\u017cnych   Europ &#8211; a lokalne spo\u0142eczno\u015bci okazuj\u0105 si\u0119 coraz mniej atrakcyjne w   stosunku do ponad-lokalnych wsp\u00f3lnot opartych na okre\u015blonym wyborze,   stylu \u017cycia, etosie.<br \/>\r\n W ten spos\u00f3b \u201ewielo\u015b\u0107 cywilizacji\u201d wkracza mocno do \u015brodka narod\u00f3w. W   czasach Konecznego rozmaite cywilizacje by\u0142y jeszcze jako\u015b bardziej   zlokalizowane, umiejscowione geograficznie &#8211; natomiast dzisiaj staj\u0105 si\u0119   coraz bardziej podobne do globalnych \u201emi\u0119dzynarod\u00f3wek\u201d, oderwanych od   uwarunkowa\u0144 geograficznych, za to kszta\u0142towanych przez podobny lub ten   sam przekaz medialny. Na tym polega \u201elokalno\u015b\u0107\u201d globalizacji: ludzie   adaptuj\u0105 si\u0119 nie tyle do swego s\u0105siedztwa, lecz do akceptowanego systemu   warto\u015bci, z kt\u00f3rym kontaktowa\u0107 si\u0119 mog\u0105 cho\u0107by wy\u0142\u0105cznie przez media. W   ten spos\u00f3b tworz\u0105 si\u0119 nowoczesne cyberplemiona, kt\u00f3rych b\u0119bny wojenne   bij\u0105 w r\u00f3\u017cnych kana\u0142ach r\u00f3\u017cnych medi\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>I tak to zamiast przys\u0142owiowego rynku, na kt\u00f3rym mieszka\u0144cy jednego   miasta tocz\u0105 swe dyskusje, mamy wiele \u201ekana\u0142\u00f3w\u201d przekazu, w kt\u00f3rych   \u015bwi\u0119tuje si\u0119 i podkr\u0119ca swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107. Czy istnieje jeszcze co\u015b   takiego jak \u201ecommon sense\u201d lub cho\u0107by wsp\u00f3lne zasady? Chyba w coraz   mniejszym stopniu. Niestety, gdy brak tej wsp\u00f3lnej podstawy, zwyci\u0119\u017ca\u0107   mo\u017ce ju\u017c tylko si\u0142a, a nie argument.<\/p>\r\n\r\n<p><strong><em>Pawe\u0142 Milcarek<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jako\u015b ma\u0142o kto zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w tym roku &#8211; w lutym min\u0119\u0142a pi\u0119\u0107dziesi\u0105ta rocznica \u015bmierci \u015bp. Feliksa Konecznego. Wybitny historyk, zwi\u0105zany z Krakowem i Wilnem, nie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcia ju\u017c za \u017cycia: za krytyk\u0119 rz\u0105d\u00f3w Pi\u0142sudskiego zosta\u0142 zmuszony do odej\u015bcia z uniwersytetu, a po wojnie komuni\u015bci podtrzymali ten akt wykluczenia, tym razem z powodu przynale\u017cno\u015bci Profesora [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[157],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27110\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}