{"id":27105,"date":"2010-10-05T16:08:39","date_gmt":"2010-10-05T21:08:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27105"},"modified":"2010-10-05T16:08:39","modified_gmt":"2010-10-05T21:08:39","slug":"przyczyny-i-konsekwencje-bankructwa-finansowego-polski-prof-dr-hab-artur-sliwinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27105","title":{"rendered":"Przyczyny i konsekwencje bankructwa finansowego Polski – prof. dr hab. Artur \u015aliwi\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Problem bankructwa finansowego Polski nie jest problemem abstrakcyjnym. To najpowa\u017cniejszy problem w powojennej historii Polski, za\u015b sugestie \u201esp\u00f3\u017anionej\u201d reformy finans\u00f3w publicznych s\u0105 chybionym wysi\u0142kiem utrzymania status quo. W tym tek\u015bcie chodzi o powa\u017cne potraktowanie tego problemu, do czego obecny rz\u0105d jest niezdolny.
\r\n <\/strong>
\r\n Istota problemu
\r\n <\/strong>Staje si\u0119 jasne, \u017ce kluczowym warunkiem wyj\u015bcia Polski z stanu bankructwa finansowego, co niestety b\u0119dzie procesem trudnym i bolesnym, jest odzyskanie przez Polsk\u0119 suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej, niezale\u017cno\u015bci ekonomicznej, a tak\u017ce duchowej (to ostatnie pocz\u0105tkowo mo\u017ce by\u0107 niezrozumia\u0142e). Wydobycie si\u0119 z bankructwa jest bowiem procesem wymagaj\u0105cym zaanga\u017cowania najlepszych si\u0142 narodu polskiego, a tak\u017ce odwagi i po\u015bwi\u0119cenia w imi\u0119 dobra wsp\u00f3lnego. Naprzeciw takiej mo\u017cliwo\u015bci stoj\u0105 tysi\u0105ce og\u0142upia\u0142ych i zdemoralizowanych \u201eobywateli Polski\u201d, w tym zw\u0142aszcza ludzie zaprzedani obcym interesom. Zobaczcie, jak daleko wielu Polak\u00f3w odesz\u0142o od zrozumienia tych podstawowych warunk\u00f3w przezwyci\u0119\u017cenia zagro\u017cenia dla Rzeczypospolitej, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce sprawy pa\u0144stwowe i narodowe zosta\u0142y w znacznej mierze wyeliminowane ze \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej; jaki jest ci\u0119\u017car bezmy\u015blno\u015bci i bezw\u0142adu. Trzeba szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla\u0107, \u017ce zad\u0142u\u017cenie publiczne si\u0119gaj\u0105ce ponad 3 biliony z\u0142otych nie jest d\u0142ugiem papierowym, lecz ci\u0119\u017carem r\u00f3wnym trzem latom wytwarzania dochodu narodowego. Tego nie da si\u0119 skre\u015bli\u0107. Tego nie da si\u0119 zreformowa\u0107 w ramach \u201ereformy finans\u00f3w publicznych\u201d. D\u0142ug\u00f3w si\u0119 nie reformuje, co najwy\u017cej mo\u017cna nieco os\u0142abi\u0107 tempo ich narastania.
\r\n
\r\n Zad\u0142u\u017cenie publiczne Polski nie zosta\u0142o wygenerowane przez polskie spo\u0142ecze\u0144stwo. Zosta\u0142o ono wygenerowane przez kolejne rz\u0105dy, wbrew podstawowym interesom pa\u0144stwowym i narodowym. Rz\u0105dy (lub szerzej – rz\u0105dy i mechanizmy sprawowania w\u0142adzy po 1989 roku) s\u0105 bezwzgl\u0119dnie odpowiedzialne za dzisiejszy stan rzeczy. Nikt nie mo\u017ce zdj\u0105\u0107 z nich tej odpowiedzialno\u015bci. Co to by\u0142y za rz\u0105dy ? Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce mog\u0142y przez ponad dwadzie\u015bcia lat ignorowa\u0107 podstawowe interesy spo\u0142ecze\u0144stwa? Odpowied\u017a zamyka si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cym zdaniu: by\u0142y to rz\u0105dy podlegaj\u0105ce zewn\u0119trznej kontroli, dyspozycyjne wobec polityki \u201esojuszniczych\u201d kraj\u00f3w i organizacji mi\u0119dzynarodowych, nierzadko wrogie wobec Polski, czyli – rz\u0105dy quasi okupacyjne. Na ten temat mamy zgromadzone niezb\u0119dne materia\u0142y i dane. Rzecz nie polega jednak na uzasadnieniu tych stwierdze\u0144, na co te\u017c przyjdzie pora. Polega przede wszystkim na prze\u0142amaniu zmasowanej indoktrynacji ideologicznej, kt\u00f3ra zyska\u0142a dwie (bli\u017aniacze) nazwy: \u201eneoliberalizmu\u201d oraz \u201eglobalizacji\u201d.
\r\n
\r\n Neoliberalizm
\r\n <\/strong>Aby nasze stanowisko wobec neoliberalizmu by\u0142o jasne, warto zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119cej uwagi na mi\u0119dzynarodowy kontekst sytuacji. Jest on s\u0142abo rozpoznany i tendencyjnie zniekszta\u0142cony. Zaczniemy od fa\u0142szywej zachodniej \u201ewsp\u00f3lnoty ducha\u201d, za jak\u0105 w Polsce przez ostatnie dwadzie\u015bcia lat uchodzi\u0142 neoliberalny model gospodarczy. Nurt neoliberalizmu sta\u0142 si\u0119 obecny w dzia\u0142aniach w\u0142adzy pa\u0144stwowej, w mediach, na uniwersytetach i w szko\u0142ach. Nurt ten wyznacza\u0142 \u201eazymut\u201d integracji europejskiej i miejsce kraj\u00f3w postkomunistycznych w Unii Europejskiej. Ale r\u00f3wnie\u017c by\u0142 to nurt silnie dzia\u0142aj\u0105cy nie tylko na kraje maj\u0105ce wzgl\u0119dnie s\u0142ab\u0105 pozycj\u0119 polityczn\u0105 i ekonomiczn\u0105, ale tak\u017ce na kraje rozwini\u0119te gospodarczo.
\r\n
\r\n Co zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 (a co jest to tej pory skrz\u0119tnie pomijane), to fakt, i\u017c w neoliberalizm wpisana zosta\u0142a zasada ograniczenia suwerenno\u015bci pa\u0144stw, zw\u0142aszcza w sferze ekonomicznej i duchowej. Proces ograniczania suwerenno\u015bci dotyczy\u0142 zar\u00f3wno kraj\u00f3w s\u0142abszych ekonomicznie czy te\u017c postkomunistycznych, ale r\u00f3wnie\u017c kraj\u00f3w rozwini\u0119tych, kt\u00f3re w nast\u0119pnej kolejno\u015bci dozna\u0142y i nadal doznaj\u0105 jego negatywnych skutk\u00f3w. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to \u015bwiatowym kryzysem ekonomicznym.
\r\n
\r\n Neoliberalizm jako teoria i praktyka gospodarcza jest silnie krytykowany z wielu stron. W krytyce akcentuje si\u0119 przede wszystkim zewn\u0119trzne skutki neoliberalizmu: pog\u0142\u0119bienie nier\u00f3wno\u015bci globalnych i wewn\u0119trznych, niekorzystne relacje miedzy P\u00f3\u0142noc\u0105 i Po\u0142udniem, chciwo\u015b\u0107 i amoralno\u015b\u0107 instytucji finansowych, uzale\u017cnienie rz\u0105d\u00f3w od wielkich korporacji itp. Niekt\u00f3re z tych element\u00f3w krytyki warto potraktowa\u0107 powa\u017cnie i rzeczowo. Jednak g\u0142\u00f3wne i przes\u0105dzaj\u0105ce punkty krytyki s\u0105 rzadko dostrzegane. Neoliberalizm ci\u0105gle uchodzi za ideologi\u0119 maj\u0105c\u0105 silne uzasadnienie teoretyczno-ekonomiczne, cho\u0107 jak zwykle poddawana w\u0105tpliwo\u015bciom i ostracyzmowi (ze strony \u201enieortodoksyjnych\u201d ekonomist\u00f3w.
\r\n
\r\n S\u0105 dwa takie punkty.
\r\n
\r\n Po pierwsze, neoliberalizm jest ideologicznym uzasadnieniem i narz\u0119dziem redystrybucji kapita\u0142u w skali globalnej, czyli przejmowania kapita\u0142\u00f3w narodowych przez wielkie korporacje (zw\u0142aszcza finansowe). Przej\u0119cia kapita\u0142owe sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym celem i motywem rozwoju wielkich korporacji. G\u0142\u00f3wnym obszarem tych przej\u0119\u0107 okaza\u0142y si\u0119 sektory publiczne wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci kraj\u00f3w s\u0142abych (lub raczej celowo os\u0142abianych). Dzia\u0142ania w tym zakresie, silnie wspierane przez rz\u0105dy kontrolowane przez wielki kapita\u0142 finansowy i przemys\u0142owy lub wykorzystuj\u0105ce instytucje pa\u0144stwowe (chodzi zw\u0142aszcza stanowienie prawa) do tego rodzaju ekspansji kapita\u0142owej, wymaga\u0142y niszczenia barier ochronnych, jakimi by\u0142y dotychczasowe systemy pa\u0144stwowe. Likwidacja suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej mia\u0142a jasny cel praktyczny: otwarcie gospodarek na eksploracj\u0119 ich kapita\u0142u narodowego.
\r\n
\r\n Po drugie, neoliberalizm zrezygnowa\u0142 de facto z charakterystycznego motywu tradycyjnej ekonomii: zainteresowania i zalece\u0144 dotycz\u0105cych dobrobytu spo\u0142ecznego oraz wzrostu gospodarczego. W istocie rzeczy motyw przej\u0119\u0107 kapita\u0142owych odsuwa aktywno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 od zagadnie\u0144 wytwarzania i dystrybucji wytwarzanych d\u00f3br i przenosi ci\u0119\u017car zainteresowa\u0144 na kwestie przechwytywania ju\u017c istniej\u0105cych (zw\u0142aszcza zagranicznych) zasob\u00f3w kapita\u0142owych. To oznacza, \u017ce og\u00f3lnikowe deklaracje dobrobytu i wzrostu nie maj\u0105 wi\u0119kszego znaczenia albo jedynie znaczenie czysto propagandowe. W konsekwencji, z ekonomicznego punktu widzenia neoliberalizm okaza\u0142 si\u0119 koncepcj\u0105 degradacji ekonomicznej lub w najlepszym przypadku – zastoju.
\r\n
\r\n Zad\u0142u\u017cenie publiczne<\/strong>
\r\n Jaki jest zwi\u0105zek wspomnianych wy\u017cej zjawisk z zad\u0142u\u017ceniem publicznym wielu kraj\u00f3w poddanych \u201eprocesowi liberalizacji\u201d. Podstawowa odpowied\u017a nie nasuwa w\u0105tpliwo\u015bci: zad\u0142u\u017cenie publiczne tych kraj\u00f3w mia\u0142o neutralizowa\u0107 bie\u017c\u0105ce (spo\u0142eczne i materialne) skutki eksploracji zasob\u00f3w kapita\u0142owych i w konsekwencji spadku (lub upadku) gospodarczego. Jest oczywiste, \u017ce spadek narodowych zasob\u00f3w kapita\u0142owych i ich koncentracja w stosunkowo ograniczonym obszarze \u201eelity \u015bwiatowej\u201d stanowi nie tylko formaln\u0105 zmian\u0119 stosunk\u00f3w w\u0142asno\u015bciowych, ale tak\u017ce kierunku przep\u0142ywu strumieni dochod\u00f3w kapita\u0142owych. Spadek dochod\u00f3w kapita\u0142owych jest, pomijaj\u0105c inne czynniki, r\u00f3wnoznaczny ze spadkiem dochodu narodowego. \u201eWyr\u00f3wnanie\u201d tego spadku, stanowi\u0105ce iluzj\u0119 wzrostu gospodarczego, odbywa\u0142o si\u0119 przede wszystkim przez uruchomienie mechanizmu zad\u0142u\u017cenia publicznego. Nie jest to jedyny spos\u00f3b \u201ewyr\u00f3wnania\u201d spadku. Do tego dochodzi jeszcze ograniczenie us\u0142ug publicznych, spadek jako\u015bci towar\u00f3w (zw\u0142aszcza \u017cywno\u015bci), zaniedbania w ochronie \u015brodowiska naturalnego, a tak\u017ce wszechobecne manipulacje statystyczne i rachunkowe.
\r\n
\r\n Mechanizm zad\u0142u\u017cenia publicznego sta\u0142 si\u0119 ponadto dodatkowym, silnym \u017ar\u00f3d\u0142em eksploracji tych kraj\u00f3w i ich uzale\u017cnienia od wielkiego kapita\u0142u. Zad\u0142u\u017cenie sta\u0142o si\u0119 tak\u017ce kolejnym czynnikiem ograniczenia suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej,\u00a0co b\u0119dziemy porusza\u0107\u00a0dalej.
\r\n
\r\n Tutaj jedynie wypada wspomnie\u0107, \u017ce znajduje to szeroki rezonans w opiniach i analizach poruszaj\u0105cych zagadnienie \u201ekryzysu zad\u0142u\u017cenia\u201d. Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o kryzysie zad\u0142u\u017cenia jako przeniesieniu globalnego kryzysu ze sfery finans\u00f3w (kryzys finansowy) do sfery gospodarek narodowych (kryzys zad\u0142u\u017cenia wymienianych z imienia kraj\u00f3w). M\u00f3wi si\u0119 tak\u017ce o kryzysie zad\u0142u\u017cenia jako kryzysie niewyp\u0142acalno\u015bci (w analogii do upad\u0142o\u015bci przedsi\u0119biorstw), co ma niezwykle donios\u0142e skutki: stanowi pr\u00f3b\u0119 legalizacji upad\u0142o\u015bci pa\u0144stw, a wi\u0119c pe\u0142nej utraty suwerenno\u015bci, a nawet zniszczenia ich substancji narodowej.
\r\n
\r\n Og\u00f3lnie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli jaka\u015b gospodarka jest poddana neoliberalnej \u2018transformacji\u201d, nast\u0119puje jej os\u0142abienie i utrata suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej.
\r\n
\r\n Nale\u017ca\u0142oby jednak m\u00f3wi\u0107 raczej o utracie suwerenno\u015bci \u201epozytywnej\u201d. Pa\u0144stwa trac\u0105ce suwerenno\u015b\u0107 \u201epozytywn\u0105\u201d zachowuj\u0105 w systemie neoliberalnym suwerenno\u015b\u0107 \u201enegatywn\u0105\u201d, czyli odpowiedzialno\u015b\u0107 za realizacj\u0119 nak\u0142adanych na nie warunk\u00f3w i zobowi\u0105za\u0144 wzgl\u0119dem wielkiego kapita\u0142u nawet w\u00f3wczas, gdy jest to rezultatem dzia\u0142a\u0144 oszuka\u0144czych czy przest\u0119pczych. Odrzucenie suwerenno\u015bci \u201enegatywnej\u201d jest podsypowym elementem przerwania \u0142a\u0144cucha niszczenia pa\u0144stwowo\u015bci, bowiem staje si\u0119 ona niczym innym jak narz\u0119dziem samozag\u0142ady.
\r\n
\r\n Neoliberalizm a kryzys \u015bwiatowy
\r\n <\/strong>Ale praktyka neoliberalizmu nie zmar\u0142a – jak si\u0119 pocz\u0105tkowo wydawa\u0142o – \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105. Stanowi\u0142a jedynie propagandowe narz\u0119dzie forsowania interes\u00f3w wielkich korporacji (zw\u0142aszcza finansowych) i podporz\u0105dkowanych im rz\u0105d\u00f3w. Neoliberalizm mimo jego krytyki i kompromitacji nadal stanowi g\u0142\u00f3wny czynnik narastania zjawisk kryzysowych i pot\u0119\u017cnych dysproporcji ekonomicznych. Nadal jest narz\u0119dziem eksploatacji i niszczenia wielu kraj\u00f3w, w tym tak\u017ce europejskich.
\r\n
\r\n Stosunek do neoliberalizmu wyznacza podstawowy podzia\u0142 w ocenie reali\u00f3w \u015bwiata, Europy i Polski. Pod tym wzgl\u0119dem Polska znajduje si\u0119 w najgorszej z mo\u017cliwych sytuacji. W Polsce dominuje nie tyle pozytywny stosunek do praktyki neoliberalizmu, ile jego bierna akceptacja (jako normalnego, cho\u0107 faktycznie zafa\u0142szowanego ogl\u0105du rzeczywisto\u015bci). Zrozumienie, jaka jest istota oraz jakie s\u0105 konsekwencje neoliberalizmu, jest znikome. Dlatego warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 tutaj wi\u0119cej miejsca ukazaniu jego ewolucji.
\r\n
\r\n Gospodarki narodowe znajduj\u0105ce si\u0119 pod panowaniem neoliberalizmu s\u0142abn\u0105 i trac\u0105 suwerenno\u015b\u0107, a w konsekwencji przestaj\u0105 spe\u0142nia\u0107 swoje funkcje spo\u0142eczne i ekonomiczne. Przechodz\u0105 w r\u0119ce zagranicznych w\u0142a\u015bcicieli, g\u0142\u00f3wnie z kraj\u00f3w rozwini\u0119tych, za\u015b rz\u0105dy pe\u0142ni\u0105 w\u00f3wczas s\u0142u\u017cebn\u0105 rol\u0119 opiekun\u00f3w w\u0142asno\u015bci zagranicznej. Ten proces nie jest bynajmniej przypadkowy. Neoliberalizm nie jest wytworem tw\u00f3rczej lub \u201dwolnej\u201d my\u015bli naukowej, lecz produktem wytworzonym na zam\u00f3wienie wielkiego kapita\u0142u oraz mi\u0119dzynarodowych \u201eelit\u201d. Jest przygotowanym w \u201erenomowanych\u201d o\u015brodkach akademickich, a tak\u017ce agencjach rz\u0105dowych (w tym wywiadowczych) projektem ekspansji politycznej i gospodarczej. Na ten temat wiemy prawie wszystko, ale wiedza ta jest os\u0142abiana przez dwa czynniki. Pierwszym by\u0142 wielki atak dezinformacji, kt\u00f3ry mia\u0142 spowodowa\u0107 zasadnicze przewarto\u015bciowania spo\u0142eczne i kulturowe. Doktryna szoku obejmowa\u0142a nie tylko wywo\u0142ywanie kryzys\u00f3w ekonomicznych i oszo\u0142amianie spo\u0142ecze\u0144stw, ale r\u00f3wnie\u017c \u201eprzebudow\u0119\u201d ich warto\u015bci oraz praktyki \u017cycia. To jest element szerszego systemu agresji. W akademickim \u017cargonie atak dezinformacji oraz wykorzystanie w tym celu przewagi technologicznej w \u015brodkach masowego przekazu zosta\u0142 sprecyzowany w postaci tzw. \u201eg\u0142\u0119bokiego przechwycenia\u201d, czyli koncepcji zdominowania \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej przez fa\u0142szyw\u0105, lecz skutecznie narzucan\u0105 alternatyw\u0119 neoliberalizmu. Drugim czynnikiem by\u0142o wyrugowanie \u015brodowisk politycznych i zawodowych, kt\u00f3rych racja bytu i autorytet by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z wype\u0142nianymi funkcjami politycznymi czy opiniotw\u00f3rczymi. Dotkn\u0119\u0142o to szczeg\u00f3lnie te \u015brodowiska, kt\u00f3re wnosi\u0142y obiektywn\u0105 wiedz\u0119 o sytuacji wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej, a tak\u017ce o scenariuszach rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego. Pierwotnie czynnikiem zasadniczym dla tych \u015brodowisk by\u0142a \u201ewysoka wiarygodno\u015b\u0107\u201d (mo\u017cliwa do weryfikacji), a po\u015brednio – rzetelno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 ich cz\u0142onk\u00f3w. W latach komunizmu funkcjonowanie tych \u015brodowisk by\u0142o powa\u017cnie deformowane przez w\u0142adze, ale zachowywa\u0142y one status \u201eniskiej wiarygodno\u015bci\u201d. Po 1989 roku praktycznie wyeliminowane zosta\u0142y wszystkie o\u015brodki analiz strategicznych i niezale\u017cnych bada\u0144 spo\u0142eczno-gospodarczych. Luk\u0119 wype\u0142ni\u0142y \u015brodowiska \u201ebez wiarygodno\u015bci\u201d i \u201ebez odpowiedzialno\u015bci\u201d, czyli nie nale\u017c\u0105ce do presti\u017cowej warstwy opiniotw\u00f3rczej, lecz tworz\u0105ce informacje \u201e\u015bmieciowe\u201d, \u015brodowiska unikaj\u0105ce spo\u0142ecznej weryfikacji, sk\u0142onne najtaniej uzyskiwa\u0107 jakie\u015b informacje z dowolnych, zazwyczaj skrajnie tendencyjnych \u017ar\u00f3de\u0142, a sprzedawa\u0107 je powszechnie i marketingowo. Tak ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 system og\u0142upiania spo\u0142ecze\u0144stwa i bezkompromisowego zwalczania wszelkich przejaw\u00f3w rozs\u0105dku i rzetelno\u015bci.
\r\n
\r\n Dlaczego wspominam tutaj o tych na og\u00f3\u0142 znanych faktach? Przede wszystkim dlatego, \u017ce stopniowe os\u0142abianie znaczenia suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej i ekonomicznej oraz tracenie tej suwerenno\u015bci sz\u0142o niemal jak po ma\u015ble. Teraz potrzeba wielkiego wysi\u0142ku, aby w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej przywr\u00f3\u0107 sens i znaczenie suwerenno\u015bci, kt\u00f3re zosta\u0142y skutecznie zniweczone przez praktyk\u0119 neoliberalistyczn\u0105. To jest pierwszy etap dochodzenia do rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci odbudowa\u0107 Polsk\u0119. Na tym etapie istotne staje si\u0119 zw\u0142aszcza ukazanie, czym jest wsp\u00f3\u0142czesny neoliberalizm i wyzbycie si\u0119 iluzji wobec polityk\u00f3w i kraj\u00f3w, kt\u00f3re go forsowa\u0142y od czterdziestu lat. Odzyskanie suwerenno\u015bci jest podstawowym warunkiem rozwi\u0105zania obecnych problem\u00f3w lub raczej uchronienia narodu polskiego przed unicestwieniem. Spe\u0142nienie tego warunku wymaga zdecydowanego odrzucenia neoliberalizmu w sferze politycznej i gospodarczej, aby wyzwoli\u0107 umys\u0142y Polak\u00f3w od zaczadzenia i og\u0142upienia, jakie wprowadza do \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. Odrzucenie liberalizmu jest najwa\u017cniejszym punktem dla krytycznego os\u0105du obecnej rzeczywisto\u015bci, w tym w\u0142adz politycznych, sojuszy zagranicznych itp.<\/p>\r\n\r\n

Prof. dr hab. Artur \u015aliwi\u0144ski<\/strong>
\r\n <\/em><\/a><\/p>\r\n\r\n

<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Problem bankructwa finansowego Polski nie jest problemem abstrakcyjnym. To najpowa\u017cniejszy problem w powojennej historii Polski, za\u015b sugestie \u201esp\u00f3\u017anionej\u201d reformy finans\u00f3w publicznych s\u0105 chybionym wysi\u0142kiem utrzymania status quo. W tym tek\u015bcie chodzi o powa\u017cne potraktowanie tego problemu, do czego obecny rz\u0105d jest niezdolny. Istota problemu Staje si\u0119 jasne, \u017ce kluczowym warunkiem wyj\u015bcia Polski z stanu bankructwa […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27105\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}