{"id":27041,"date":"2010-10-04T09:19:57","date_gmt":"2010-10-04T14:19:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27041"},"modified":"2010-10-04T09:20:31","modified_gmt":"2010-10-04T14:20:31","slug":"gdy-rzadza-ofiary","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27041","title":{"rendered":"Gdy rz\u0105dz\u0105 ofiary: krytyka prymatu \u017byd\u00f3w w Ameryce"},"content":{"rendered":"

Gdy rz\u0105dz\u0105 ofiary<\/strong><\/em> to unikalny zbi\u00f3r 2000 stron danych, zawieraj\u0105cy oko\u0142o 10 tys. cytat\u00f3w z oko\u0142o 4 tys. \u017ar\u00f3de\u0142 bibliograficznych (117 stron \u017ar\u00f3de\u0142, g\u0142\u00f3wnie ze \u015brodk\u00f3w masowego przekazu, ksi\u0105\u017cek naukowych oraz etnicznych \u017cydowskich \u017ar\u00f3de\u0142 medialnych) omawiaj\u0105cych \u017cydowsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Przygotowa\u0142a go anonimowa grupa Crosswinds Collective<\/em> w celu wywo\u0142ania dyskusji publicznej\u2026 Jest ona przeciwko wszelkim formom fanatyzmu. Krytyka najbogatszej grupy w Ameryce i ka\u017cdorazowe wyra\u017canie jej etnocentryzmu, grupowej solidarno\u015bci, rasizmu, nieetycznego zachowania, podw\u00f3jnych standard\u00f3w moralnych, wp\u0142yw\u00f3w politycznych, po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 innemu pa\u0144stwu, oraz wywierania si\u0142y – to nie fanatyzm. To jedno z najbardziej podstawowych praw wolnego spo\u0142ecze\u0144stwa: ukazanie stronniczo\u015bci, ob\u0142udy i niesprawiedliwo\u015bci wp\u0142ywowych elit w\u0142adzy, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na nasze \u017cycie.\u201d<\/p>\r\n\r\n

Wykorzystuj\u0105c w du\u017cej mierze \u017cydowskie opracowania, ta baza danych przeciwstawia bajkowy wizerunek narodu \u017cydowskiego, jakim s\u0105 karmieni zar\u00f3wno \u017bydzi jak i nie-\u017bydzi. Szczeg\u00f3lnie polecam recenzj\u0119 Izraela Szamira, izraelskiego i niedawnego \u017cydowskiego konwertyty na chrze\u015bcija\u0144stwo, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce judaizm zawsze stara\u0142 si\u0119 zniszczy\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo: \u201e\u0179adne badanie ani dekonstrukcja \u017cydowsko\u015bci nie maj\u0105 sensu je\u015bli nie rozumie si\u0119, \u017ce \u017cydostwo urodzi\u0142o si\u0119 w celu walki z Chrystusem i chrze\u015bcija\u0144stwem.\u201d<\/p>\r\n\r\n

Szamir m\u00f3wi, \u017ce je\u015bli staniemy si\u0119 \u015bwieckimi humanistami, to faktycznie staniemy si\u0119 \u017bydami: \u201e\u017bydzi reprezentuj\u0105 pewnego Ducha, kt\u00f3rego nie mo\u017cna pokona\u0107 duchem. Wiara w to \u017ce nie ma Boga, \u017ce Cz\u0142owiek jest samowystarczalny (humanizm), \u017ce \u015awiat mo\u017cna zrealizowa\u0107 bez uciekania si\u0119 do poj\u0119cia Absolutu Ducha (Boga), to triumf judaizmu nad innymi narodami. Na tej podstawie tylko te narody s\u0105 przeznaczone do Globalizmu i wy\u015bwi\u0119cone do zniszczenia.\u201d<\/p>\r\n\r\n

www.jewishtribalreview.org\/critique.htm<\/em><\/a><\/p>\r\n\r\n

http:\/\/www.thetruthseeker.co.uk\/article.asp?ID=512<\/a><\/p>\r\n\r\n

Gdy rz\u0105dz\u0105 ofiary<\/strong><\/h2>\r\n\r\n

Rozdzia\u0142 7<\/p>\r\n\r\n

Bli\u017csze spojrzenie na Polsk\u0119 i Europ\u0119 Wschodni\u0105<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201ePrawdopodobnie 90% ludzi w \u015bredniowieczu (w Europie) by\u0142o rolnikami. Ale jak zadziwiaj\u0105co ma\u0142o o nich wiemy. Powszechnie niepi\u015bmienni, jak prehistoryczni, nie pozostawili po sobie pisanych dokument\u00f3w. Umiej\u0105cy pisa\u0107 cz\u0142onkowie \u015bredniowiecznego spo\u0142ecze\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie duchowie\u0144stwo, albo ignorowali rolnik\u00f3w, albo, jak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, wspominali o nich z pogard\u0105. Odtworzenie \u017cycia ch\u0142op\u00f3w, nie tylko ich warunk\u00f3w ekonomicznych, ale r\u00f3wnie\u017c zwyczaj\u00f3w, opinii i do\u015bwiadcze\u0144 wewn\u0119trznych – to niemo\u017cliwe wyzwanie.\u201d (Judd)<\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

\u201e[\u015aredniowieczna] satyra [o ch\u0142opach],\u2019 m\u00f3wi Jacques Le Goff, \u201ecz\u0119sto podkre\u015bla brud, marn\u0105 odzie\u017c i minimaln\u0105 diet\u0119 ch\u0142opa, jak r\u00f3wnie\u017c rodzaj okrucie\u0144stwa stawiaj\u0105cego go\u2026 mi\u0119dzy zwierz\u0119ciem i cz\u0142owiekiem\u2026 [To pokazuje] niezaprzeczalne i powszechne uwarunkowania spowodowane ci\u0119\u017ckimi warunkami \u017cycia, brakiem \u017cywno\u015bci, monotonn\u0105 prac\u0105, codzienn\u0105 walk\u0105 o byt, wielkim g\u0142odem, powtarzaj\u0105cymmi si\u0119 epidemiami i zagro\u017ceniami zwi\u0105zanymi z wojnami\u2026\u201d [Le Goff] (Jeszcze tak niedawno bo w przedwojennej Polsce, \u017cydowski autor Norman Salsitz, dorastaj\u0105cy w tym kraju, pisze, \u017ce \u201ew ca\u0142ej Polsce do ch\u0142opa odnoszono si\u0119 z powszechn\u0105 pogard\u0105.\u201d) [Salsitz N, 1992, s.88]<\/p>\r\n\r\n

Ci ch\u0142opi byli przodkami wi\u0119kszo\u015bci Euro-Amerykan\u00f3w. I ci biedni i zdesperowani ludzie, kt\u00f3rzy cz\u0119sto \u017cywili najwi\u0119ksz\u0105 codzienn\u0105 niech\u0119\u0107 wobec \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy pope\u0142niali wi\u0119kszo\u015b\u0107 przemocy wobec nich – w XX wieku s\u0105 uwa\u017cani za statyst\u00f3w. Dobrze znamy \u017cydowskie mity o \u017cydowskiej martyrologii w historii \u015bredniowiecza, ci\u0105gle opowiadane przez ich hebrajskich i jidysz kronikarzy, kt\u00f3re s\u0105 dzisiaj popularnym w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w tematem. Ale nie znamy ch\u0142opskiej wersji historii, gdy\u017c s\u0105 o nich tylko niewielkie wzmianki chrze\u015bcija\u0144skich duchownych lub lokalnej arystokracji, z kt\u00f3rych \u017cadna nawet troch\u0119 nie sympatyzowa\u0142a z ich trudn\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\r\n\r\n

\u017bydowski autor Max Dimont przedstawia najbardziej ods\u0142aniaj\u0105cy zarys ch\u0142opskiej udr\u0119ki:<\/p>\r\n\r\n

\u201e[Chrze\u015bcija\u0144skie feudalne \u017cycie by\u0142o jak] ogromne wi\u0119zienie. Kraty by\u0142y wszechogarniaj\u0105cymi ograniczeniami na\u0142o\u017conymi na codzienne \u017cycie ludzi. Za kratami byli ch\u0142opi, tak zwany Trzeci Stan, kt\u00f3ry stanowi\u0142 oko\u0142o 95% populacji. Na zewn\u0105trz krat, ale zwi\u0105zane z nimi przez niewidzialne \u0142a\u0144cuchy, by\u0142y pozosta\u0142e dwa stany, duchowie\u0144stwa i szlachty. Ani wewn\u0105trz wi\u0119zienia, ani przywi\u0105zani do krat na zewn\u0105trz byli \u017bydzi, czyli nieoficjalny \u201eCzwarty Stan.\u201d<\/p>\r\n\r\n

Ograniczenia na\u0142o\u017cone na ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych, jak ich nazywano, prze\u015bladowa\u0142y ich od \u201e\u0142ona do grobu.\u201d Nie mo\u017cna by\u0142o przej\u015b\u0107 z jednego stanu do drugiego, z wyj\u0105tkiem duchownych, i to tylko w przypadku wyj\u0105tkowo uzdolnionych dzieci.
\r\n Ograniczenia w przemieszczaniu si\u0119 utrzymywa\u0142o ch\u0142opa przywi\u0105zanego do ziemi. Zwykle nie ogl\u0105da\u0142 \u015bwiata poza miejscem gdzie si\u0119 porusza\u0142. Cho\u0107 technicznie by\u0142 wolnym cz\u0142owiekiem, nie m\u00f3g\u0142 posiada\u0107 w\u0142asnej nieruchomo\u015bci. M\u00f3g\u0142 by\u0107 sprzedany razem z ziemi\u0105 przez swojego pana \u2026 Ch\u0142op musia\u0142 mle\u0107 w\u0142asn\u0105 m\u0105k\u0119 w spichlerzu swego pana, piec chleb w piekarni pana – wszystko za op\u0142at\u0105, p\u0142atn\u0105 albo w naturze albo prac\u0105. M\u00f3g\u0142 tylko mie\u0107 w\u0142asne drewniane naczynia i jedn\u0105 \u0142y\u017ck\u0119 – to wszystko na co pozwolono mu dla ca\u0142ej rodziny, bez wzgl\u0119du na jej liczebno\u015b\u0107. Regulowany by\u0142 rodzaj tkaniny jak\u0105 m\u00f3g\u0142 kupi\u0107, sprzeda\u0107, lub nosi\u0107. Pan m\u00f3g\u0142 pr\u00f3bowa\u0107 wszystkiego co mia\u0142 jego poddany, \u0142\u0105cznie z pannami na wydaniu \u2026 \u201d [Dimont, s.247]<\/p>\r\n\r\n

\u201eW tym systemie [feudalnym]\u201d zauwa\u017ca Eva Hoffman, \u201e\u017bydzi kt\u00f3rzy stawali si\u0119 coraz liczniejsz\u0105 i zauwa\u017caln\u0105 grup\u0105, mo\u017cna by my\u015ble\u0107 o nich jako o nast\u0119pnym stanie, z w\u0142asnym miejscem w nakazanym porz\u0105dku spo\u0142ecznym.\u201d [Hoffman E., 1985, s. 47]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u0179aden zapis o Polsce,\u201d pisze Jerzy \u0141ukowski, \u201enie by\u0142 pe\u0142ny bez prawie rytualnej wzmianki o poni\u017canych ch\u0142opach\u2026 W Polsce w roku 1496 nie wolno im by\u0142o opu\u015bci\u0107 swojej wsi bez pozwolenia w\u0142a\u015bciciela \u2026 Do roku 1768 szlachcic mia\u0142 w\u0142adz\u0119 nad \u017cyciem i \u015bmierci\u0105 swoich ch\u0142op\u00f3w. M\u00f3g\u0142 ich kupowa\u0107 i sprzedawa\u0107 jak przedmioty, niezale\u017cnie od transakcji,\u201d [\u0141ukowski s.38], a dopiero w latach 1800, m\u00f3wi \u017cydowski uczony Howard Sachar, \u201etypowy rosyjski ch\u0142op by\u0142 przywi\u0105zany do ziemi. Schorowany, analfabeta i beznadziejnie zabobonny, mieszka\u0142 w prymitywnej chacie, spa\u0142 w ubraniu i ogie\u0144 podtrzymywa\u0142 odchodami zwierz\u0119cymi.\u201d [Sachar s.80]<\/p>\r\n\r\n

I jak pisze o Polsce Sula Benet:<\/p>\r\n\r\n

\u201ePrzez trzysta lat, a\u017c do 1784 roku, byli ch\u0142opi pa\u0144szczy\u017aniani, przywi\u0105zani do ziemi i swoich pan\u00f3w. P\u00f3\u017aniej, cho\u0107 Konstytucja z 1791 roku nominalnie zmieni\u0142a ich sytuacj\u0119, by\u0142a ma\u0142o realna zmiana w ich po\u0142o\u017ceniu lub warunkach, do momentu kiedy Polska by\u0142a ponownie ustanowiona w 1919 roku, po pierwszej wojnie \u015bwiatowej. \u201e[Benet, S., s. 31]
\r\n A co z \u017cydowskimi kupcami i po\u017cyczkodawcami, oraz og\u00f3lnie \u017bydami, lud\u017ami trzymaj\u0105cymi si\u0119 razem i odmawiaj\u0105cymi wchodzenia w interakcje z innymi osobami z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3rzy przynosili im zyski handlowe, ludzi kt\u00f3rych wiele biednych goj\u00f3w potrzebowa\u0142o do po\u017cyczania pieni\u0119dzy, nie by mno\u017cy\u0107 fortuny, ale tylko by przetrwa\u0107 bie\u017c\u0105cy sezon?<\/p>\r\n\r\n

Dimont pisze dalej:<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u0179adne z tych ogranicze\u0144 nie odnosi\u0142o si\u0119 do \u017byd\u00f3w. Byli wolni w zakresie miejsca zamieszkiwania, mogli zawiera\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rozwodzi\u0107 si\u0119, sprzedawa\u0107 i kupowa\u0107 jak chcieli \u2026. Duchowni byli wykluczeni z pracy, szlachta nie chcia\u0142a pracowa\u0107, a ch\u0142opom nie wolno by\u0142o wej\u015b\u0107 do bur\u017cuazji lub zawod\u00f3w klasy \u015bredniej. Nie by\u0142o nikogo do wykonywania pracy z wyj\u0105tkiem \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy w zwi\u0105zku z tym stali si\u0119 niezb\u0119dni. \u017bydzi byli olejem smaruj\u0105cym skrzypi\u0105c\u0105 maszyneri\u0119 feudalnego pa\u0144stwa.\u201d\u00a0[Dimont s. 247]<\/p>\r\n\r\n

\u017bydzi r\u00f3\u017cnili si\u0119 widocznie od reszty populacji, zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j ubi\u00f3r. Zwykle ubrani byli na czarno i m\u0119\u017cczy\u017ani mieli pejsy nad uszami. Oni r\u00f3wnie\u017c ci\u0105gle akcentowali wyrazy i byli w charakterystycznym nerwowym po\u015bpiechu. \u201eDla chrze\u015bcijanina \u017byd by\u0142 \u201ehandlowym konkurentem, uci\u0105\u017cliwym wierzycielem, oskar\u017canym o arogancj\u0119 i nachalno\u015b\u0107\u2026 zawsze ch\u0119tny by cierpie\u0107 i by\u0107 poni\u017canym nawet dla ma\u0142ej korzy\u015bci. Byli powszechnie uwa\u017cani za tch\u00f3rzy i oszust\u00f3w, kt\u00f3rzy uprawiali \u201ezawody kt\u00f3re nie zas\u0142ugiwa\u0142yby na to by nazywa\u0107 je \u2018prac\u0105\u2019.\u201d [Tazbir s.27-31]<\/p>\r\n\r\n

Bernard Weinryb przedstawia typow\u0105 miejscowo\u015b\u0107 – Wroc\u0142aw w po\u0142owie XIV wieku: by\u0107 mo\u017ce 10% spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej by\u0142o \u201ebiedne i oko\u0142o 7% \u2018bardzo bogate\u2019, co lokowa\u0142o oko\u0142o cztery pi\u0105te ludno\u015bci \u017cydowskiej w \u015bredniej klasie dochod\u00f3w, cokolwiek to dla nich oznacza\u0142o.\u201d [Wienryb s. 70] Nawet tak p\u00f3\u017ano jak w XX wieku, nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 odsetka \u201ebiednych\u201d w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i zubo\u017ca\u0142ej gojowskiej spo\u0142eczno\u015bci ch\u0142opskiej.<\/p>\r\n\r\n

Ewa Morawska pisze: \u201ePod koniec ubieg\u0142ego wieku w Galicji [rejon dzi\u015b podzielony mi\u0119dzy Polsk\u0119 i Ukrain\u0119, \u0142\u0105cznie z w miastem Krak\u00f3w], region og\u00f3lnie biedniejszy od innych we wschodniej Europie, oko\u0142o 50 tys ch\u0142op\u00f3w rocznie umiera\u0142o z g\u0142odu; takie katastrofy nie mia\u0142y miejsca w spo\u0142ecze\u0144stwie \u017cydowskim, nawet w\u015br\u00f3d os\u00f3b najbardziej potrzebuj\u0105cych, cz\u0119\u015bciowo ze wzgl\u0119du na dobrze zorganizowan\u0105 pomoc wewn\u0119trzn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na nieco wy\u017cszy og\u00f3lny poziom \u017cycia.\u201d [Morawska E s.12]<\/p>\r\n\r\n

Dobrym przyk\u0142adem przewlek\u0142ej \u017cydowskiej kr\u00f3tkowzroczno\u015bci, dotycz\u0105cej ich w\u0142asnej historii, ca\u0142kowicie pozbawionej szerszego kontekstu historii Europy wok\u00f3\u0142 niej, jest Polska. Ten kraj – do czasu kampanii Hitlera eksterminacji \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c innych – by\u0142 domem dla wielu wi\u0119cej \u017byd\u00f3w ni\u017c jakiekolwiek inne miejsce na \u015bwiecie. Po wyp\u0119dzeniu ich z innych obszar\u00f3w Europy w po\u0142owie XIII wieku, \u017bydzi dostali pozwolenie od rz\u0105dz\u0105cej szlachty na emigracj\u0119 do feudalnej Polski. Tam, mimo wsp\u00f3\u0142czesnej \u017cydowskiej listy domniemanych polskich prze\u015bladowa\u0144 na przestrzeni wiek\u00f3w, spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska kwit\u0142a. (Tu\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatowa, \u201e84% wszystkich \u017byd\u00f3w na \u015bwiecie albo w przesz\u0142o\u015bci mieszkali na historycznym terytorium Polski, albo pochodzi\u0142o z rodzin, kt\u00f3re tam mieszka\u0142y.\u201d [Sherwin, s. 157] Do dzi\u015b powszechna opinia \u017cydowska jeszcze pot\u0119pia Polak\u00f3w i i ich kultur\u0119, z wszelkiego rodzaju oskar\u017ceniami, prowadz\u0105cymi do rzekomej oboj\u0119tno\u015bci Polak\u00f3w – i zdrady – \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 hitlerowsk\u0105. Wi\u0119cej o tym p\u00f3\u017aniej.<\/p>\r\n\r\n

Cofnijmy sie kilka wiek\u00f3w. Zastan\u00f3wmy si\u0119 kt\u00f3ry kraj przyj\u0105\u0142 \u017byd\u00f3w. Poza \u015bwi\u0119t\u0105 wysp\u0105 \u017cydostwa, jak n\u0119dzna by\u0142a sytuacja rodowitej ludno\u015bci? Jakie to by\u0142y si\u0142y spo\u0142eczne i polityczne kt\u00f3re wrza\u0142y wok\u00f3\u0142 niej? Wojna po wojnie, Polska by\u0142a krajem ci\u0105gle rozdzieranym, dzielonym i rozdzielanym przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w przez ca\u0142e stulecia. Je\u015bli ma kto\u015b uzasadnione pretensje do bycia historyczn\u0105 ofiar\u0105, to Polacy mog\u0105 mie\u0107 roszczenia tak bardzo wa\u017cne jak nikt inny.<\/p>\r\n\r\n

Oto prymitywny chronologiczny przegl\u0105d spo\u0142ecznego dramatu, napi\u0119cia religijnego i terroru, kt\u00f3ry ci\u0105\u0142 przez ca\u0142o\u015b\u0107 lub cz\u0119\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa (kt\u00f3re zmieni\u0142o si\u0119 i zreformowa\u0142o) przez setki lat, pocz\u0105wszy od wieku przed pojawieniem si\u0119 \u017byd\u00f3w:<\/p>\r\n\r\n

1241-1242 \t\tinwazja Mongo\u0142\u00f3w<\/p>\r\n\r\n

1246-1307 \t\tnajazd Litwin\u00f3w<\/p>\r\n\r\n

1248-1287 \t\tnajazd Jatvingians<\/p>\r\n\r\n

1328-1322 \tRycerze Krzy\u017caccy (germa\u0144scy) i Bohemians mia\u017cd\u017c\u0105 Polsk\u0119 w serii wojen.<\/p>\r\n\r\n

1350 + \t\tMasowa imigracja \u017byd\u00f3w do Polski<\/p>\r\n\r\n

1399\t\t\tzwyci\u0119stwo Mongo\u0142\u00f3w w wojnie z Polsk\u0105<\/p>\r\n\r\n

1410\t\t\tzwyci\u0119stwo Polski w wojnie z Krzy\u017cakami<\/p>\r\n\r\n

1419\t\t\tbunt protestanckich Husyt\u00f3w<\/p>\r\n\r\n

1454-1467\t\tpolskie powstanie przeciwko Krzy\u017cakom<\/p>\r\n\r\n

1475, 1484\t\tnajazd Imperium Otoma\u0144skiego<\/p>\r\n\r\n

1486-94\t\tRosyjski car Iwan II Wielki napada na Litw\u0119<\/p>\r\n\r\n

1492\t\t\tnajazd Tatar\u00f3w<\/p>\r\n\r\n

1497\t\t\tzwyci\u0119stwo Mo\u0142dawii nad Polsk\u0105<\/p>\r\n\r\n

1498-99\t\tTatarska inwazja si\u0119ga Krakowa, jednego ze wspania\u0142ych polskich miast<\/p>\r\n\r\n

1500-1503\t\tcar Iwan II ponownie napada na Litw\u0119<\/p>\r\n\r\n

1507-1508\t\twojna polsko-rosyjska o Litw\u0119<\/p>\r\n\r\n

1512-22\t\twojna polsko-rosyjska o Litw\u0119<\/p>\r\n\r\n

1524\t\t\twojska Otoma\u0144skie zagarniaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Polski i W\u0119gier<\/p>\r\n\r\n

1558-82\t\tcar Iwan IV Gro\u017any toczy 24-letni\u0105 wojn\u0119 z pa\u0144stwem Krzy\u017cackim<\/p>\r\n\r\n

1563-70\t\tRosja napada na Polsk\u0119 w pierwszej wojnie nordyckiej<\/p>\r\n\r\n

1578-81\t\tzwyci\u0119stwo Polski nad Rosj\u0105 w trzech kampaniach<\/p>\r\n\r\n

1600-1635\t\twojna polsko-szwedzka<\/p>\r\n\r\n

1618-1648\t\twojna 30-letnia z niewielkim udzia\u0142em Polski<\/p>\r\n\r\n

1620\t\t\tzwyci\u0119stwo Polski nad Siedmiogrodem<\/p>\r\n\r\n

1621-1631\t\tzwyci\u0119stwo Polski nad Turkami, ich ataki trwaj\u0105 przez nast\u0119pne 10 lat<\/p>\r\n\r\n

1633-34\t\tatak Polski na Turcj\u0119, Rosj\u0119 i Szwecj\u0119<\/p>\r\n\r\n

1635\t\t\tPolska zdobywa szwedzkie porty nad Ba\u0142tykiem<\/p>\r\n\r\n

1648 + 1651\tpowstanie Kozackie przeciwko polskiej szlachcie. Przy pomocy uzbrojonych Tatar\u00f3w i Turk\u00f3w zamordowano tysi\u0105ce ludzi<\/p>\r\n\r\n

1654-1655 Rosja napada na Polsk\u0119 i \t\tprzejmuje ziemie wschodnie<\/p>\r\n\r\n

1655, 1657\t\tzwyci\u0119stwo Polski nad Szwedami i Brandenburgi\u0105<\/p>\r\n\r\n

1660-62\t\tzwyci\u0119stwo sojuszu polsko-ukrai\u0144skiego nad\u00a0Rosj\u0105. Bunt Polak\u00f3w wobec<\/p>\r\n\r\n

swojego kr\u00f3la<\/p>\r\n\r\n

1672-1673\t\tinwazja Turcji na Polsk\u0119, utrata 2 \/ 3 Ukrainy<\/p>\r\n\r\n

1673\t\t\tzwyci\u0119stwo Polski nad Turcj\u0105<\/p>\r\n\r\n

1683\t\t\twyp\u0119dzenie Turk\u00f3w z Wiednia, b. wa\u017cne wydarzenie dla Europy<\/p>\r\n\r\n

1700-21\t\twojna p\u00f3\u0142nocna – polscy sojusznicy napadaj\u0105 na Szwecj\u0119<\/p>\r\n\r\n

1704-1710\t\tSzwedzi niszcz\u0105 1 \/ 3 polskich miast<\/p>\r\n\r\n

1756-63\t\twojna 7-letnia. Rosja u\u017cywa polskich baz do ataku na Prusy<\/p>\r\n\r\n

1768-72\t\tpowstania katolickie znane pod nazw\u0105 Konfederqacji Barskiej<\/p>\r\n\r\n

1794\t\t\tinsurekcja przeciwko Rosji i Prusom<\/p>\r\n\r\n

1797-1801\tPolskie Legiony utworzone z by\u0142ych polskich je\u0144c\u00f3w wojennych w Austrii walcz\u0105 z Austri\u0105<\/p>\r\n\r\n

1806 \tFrancja atakuje Prusy, Rosja wspiera Francj\u0119, Polacy buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko Prusom<\/p>\r\n\r\n

1809 \t\twojny Napoleo\u0144skie<\/p>\r\n\r\n

1830-31 \t\tpowstanie w Polsce i wojna z Rosj\u0105<\/p>\r\n\r\n

1833-1846\t\tschwytanie i uwi\u0119zienie polskich powsta\u0144c\u00f3w<\/p>\r\n\r\n

1846\t\t\tbunt Polak\u00f3w st\u0142umiony przez wojsko<\/p>\r\n\r\n

1853-56\t\trosyjska Wojna Krymska prowadzi do reform w Polsce<\/p>\r\n\r\n

1863\t\t\tst\u0142umienie powstania w Polsce, egzekucje i wyp\u0119dzenie jego uczestnik\u00f3w. Rosyjski namiestnik czyni \u201ewszelkie starania by ca\u0142kowicie zniszczy\u0107 polsk\u0105 kultur\u0119\u201d<\/p>\r\n\r\n

1905\tpolscy patrioci bior\u0105 udzia\u0142 w nieudanej rewolucji przeciwko rosyjskiemu rz\u0105dowi<\/p>\r\n\r\n

1914\t\t\tI wojna \u015bwiatowa, genie 800 tys. Polak\u00f3w, zniszczenie kraju<\/p>\r\n\r\n

1917\t\t\trosyjska rewolucja<\/p>\r\n\r\n

1918\t\t\tpowstanie polskie przeciwko Niemcom w Poznaniu<\/p>\r\n\r\n

1920\t\t\twojna polsko-rosyjska<\/p>\r\n\r\n

1929\t\t\tbezrobocie w Polsce osi\u0105ga 33% (nie licz\u0105c zatrudnionych w rolnictwie)<\/p>\r\n\r\n

1936, 1938\t\tbrutalne bunty i strajki<\/p>\r\n\r\n

1939\t\tII wojna \u015bwiatowa – Polska zdobyta przez hitlerowc\u00f3w\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 [ENCYCLOPEDIA BRITTANICA, 1993]<\/p>\r\n\r\n

Taka by\u0142a Polska w kt\u00f3rej od XIV w. mieszkali \u017bydzi. \u201eUstanowiony porz\u0105dek (polskie pa\u0144stwo) przewr\u00f3cono co najmniej pi\u0119\u0107 razy: w latach 1138, 1795, 1864 i 1939, przy czym w ka\u017cdym przypadku mia\u0142a miejsce utrata ka\u017cdej manifestacji jednolitej spo\u0142eczno\u015bci politycznej.\u201d [Davies s. X] Na przyk\u0142ad w samych tylko latach 1600 by\u0142y \u201ewojna, plaga d\u017cumy, \u0142apanie niewolnik\u00f3w i masowe zbrodnie, kt\u00f3re zredukowa\u0142y polsk\u0105 populacj\u0119 do 45%.\u201d [E Britt, 25, s.946] Podobnie jak w ca\u0142ej Europie, \u017bydzi nie mieli obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej i dystansowali si\u0119 od walcz\u0105cych frakcji tak jak by\u0142o mo\u017cliwe, chyba \u017ce, oczywi\u015bcie, nadarza\u0142a si\u0119 okazja do okazania lojalno\u015bci. \u017bydzi dzia\u0142ali g\u0142\u00f3wnie – przynajmniej do O\u015bwiecenia – we wsp\u00f3lnym celu ich przetrwania, wietrz\u0105c spo\u0142eczno-polityczne katastrofy innych, oraz posuwaj\u0105c si\u0119 w ka\u017cdym przypadku w kierunku mo\u017cliwo\u015bci realizacji cel\u00f3w poszczeg\u00f3lnych \u017byd\u00f3w i gminnego oportunizmu.<\/p>\r\n\r\n

Kl\u0119ska polskiego powstania przeciwko Rosjanom w 1863 roku, zauwa\u017ca Theodore Weeks, wywar\u0142a nast\u0119puj\u0105cy wp\u0142yw na spo\u0142eczno\u015b\u0107 w Polsce:<\/p>\r\n\r\n

\u201eW rosyjskiej Polsce \u017byd\u00f3w r\u00f3wnie\u017c dotkn\u0119\u0142y represje po 1863 roku. Na og\u00f3\u0142 jednak administracja rosyjska nie stosowa\u0142a wobec nich – w przeciwie\u0144stwie do Polak\u00f3w – \u015brodk\u00f3w restrykcyjnych\u2026 W ten spos\u00f3b kiedy polskie prawa ograniczano jeszcze bardziej, sytuacja prawna \u017byd\u00f3w w rosyjskiej Polsce pozosta\u0142a stosunkowo nienaruszona.\u201d [Weeks T. s.64]<\/p>\r\n\r\n

\u201eTylko niewielki procent polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa,\u201d pisze Bernard Weinryb, \u201ew latach 1600 oszacowany na mniej ni\u017c 10% mia\u0142 aspiracje do \u201epraw.\u201d Mniej ni\u017c po\u0142owa tej ma\u0142ej grupy (magnaci i zamo\u017cni posiadacze ziemi) mieli pozycj\u0119 i wp\u0142ywy w kraju.\u201d [Weinryb s.160]<\/p>\r\n\r\n

Z jednej strony dyskryminowana (jak wszyscy opr\u00f3cz szlachty i duchowie\u0144stwa, co mia\u0142o miejsce w ca\u0142ej Europie), spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska w Polsce dosta\u0142a od rz\u0105dz\u0105cej arystokracji r\u00f3wnie\u017c specjalne przywileje. Kiedy czasami \u017bydom nie wolno by\u0142o posiada\u0107 ziemi (jak wi\u0119kszo\u015bci ludzi), mogli za sta\u0142\u0105 op\u0142at\u0105 dzier\u017cawi\u0107 ziemi\u0119 od szlachty; doch\u00f3d poza t\u0105 op\u0142at\u0105 stanowi\u0142 ich zysk. \u201eTwierdzenie \u017ce \u017bydzi mogli by\u0107 w\u0142a\u015bcicielami ziemi,\u201d pisze Albert Lindemann, \u201ejest jednym z najcz\u0119\u015bciej s\u0142yszanych o ich stanie uproszcze\u0144, zar\u00f3wno w Rosji jak i innych krajach Europy \u2026 Prawdziwym problemem nie by\u0142o to, czy \u017bydzi mogli posiada\u0107 ziemi\u0119, je\u015bli pracowaliby na niej w\u0142asnymi r\u0119kami, ale czy mogli mie\u0107 w\u0142asn\u0105 ziemi\u0119 po to by umo\u017cliwi\u0107 im wykorzystanie pracy ch\u0142op\u00f3w.\u201d [Lindemann, Ezaw s. 63]<\/p>\r\n\r\n

\u017bydowski autor Norman Salsitz zauwa\u017ca inn\u0105 wersj\u0119 tej kwestii grunt\u00f3w w swojej ksi\u0105\u017cce o dorastaniu w Polsce przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105:
\r\n \u201eOjciec mojego ojca urodzi\u0142 si\u0119 i sp\u0119dzi\u0142 \u017cycie w maj\u0105tku niedaleko Kolbuszowej. Maj\u0105tek nale\u017ca\u0142 do Jakuba Ecksteina, na pewno najbardziej szacownego \u017byda w naszym mie\u015bcie. Naftali Saleschutz, m\u00f3j dziadek, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zarz\u0105dcy, co skutkowa\u0142o bliskimi relacjami z wieloma ch\u0142opami pracuj\u0105cymi na polach nale\u017c\u0105cych do Ecksteina oraz dawa\u0142o mu poczucie zwi\u0105zku z ziemi\u0105. (\u017bydzi mieszkali na tym terenie od XVI w., pierwotnie byli rolnikami, ale z czasem przenie\u015bli si\u0119 do miast i wsi i stracili kontakt z ziemi\u0105).\u201d [Salsitz N., 1992, s. 28]<\/p>\r\n\r\n

W odniesieniu do nie-\u017byd\u00f3w, zauwa\u017ca Michael Aronson, \u201eRosyjscy ch\u0142opi cierpieli g\u0142\u00f3d nie tylko w zakresie \u017cywno\u015bci. Cierpieli r\u00f3wnie\u017c na g\u0142\u00f3d ziemi.\u201d [Aronson, s. 25]
\r\n \u017bydzi w Polsce byli formalnie chronieni i s\u0142u\u017cyli jako poborcy podatkowi, bankierzy oraz zarz\u0105dcy mennic, browar\u00f3w i kopalni soli. (W wiekach p\u00f3\u017aniejszych \u017bydzi w ko\u0144cu byli w\u0142a\u015bcicielami wielu tak wa\u017cnych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u). Nawet kr\u00f3l polski Kazimierz Wielki zad\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 u \u017cydowskich kredytodawc\u00f3w, podobnie jak kr\u00f3l Ludwik W\u0119gierski. [Leon s. 156] \u201eW wieku XIII, XIV i XV\u201d, m\u00f3wi Abram Leon, \u201e\u017cydowskim lichwiarzom uda\u0142o si\u0119 przej\u0105\u0107 w posiadanie grunty nale\u017c\u0105ce do szlachty. [Leon s. 185] Do zjednoczenia Polski z Litw\u0105, \u017bydzi by\u0107 mo\u017ce mieli nawet lepiej na Litwie. \u201eLitewscy \u017bydzi\u201d, m\u00f3wi Leon, \u201ekorzystali z takich samych praw wolnego spo\u0142ecze\u0144stwa. W ich r\u0119kach znajdowa\u0142 si\u0119 wielki biznes, banki, urz\u0119dy celne itp. Zajmowanie si\u0119 podatkami i c\u0142ami przynios\u0142o im wielkie bogactwo. Ich ubrania b\u0142yszcza\u0142y z\u0142otem i nosili szable podobnie jak szlachta.\u201d [Leon, s. 189]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydzi w po\u0142udniowo-wschodniej Polsce \u2026,\u201d zauwa\u017ca \u017cydowski uczony Bernard Weinryb,\u00a0\u201dpod wzgl\u0119dem prawnym byli r\u00f3wni szlachcie je\u015bli chodzi o kwoty wyp\u0142acane jako odszkodowania za \u015bmier\u0107 lub odniesienie ran. Je\u015bli wyjdziemy poza formalno\u015bci i rozwa\u017cymy obowi\u0105zuj\u0105ce standardy, po\u0142o\u017cenie \u017byda jawi si\u0119 w bardziej korzystnym \u015bwietle. Je\u015bli nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 szlachcicem, m\u00f3g\u0142 by\u0107 jak szlachcic – lub zast\u0119powa\u0107 go. \u017bydowskim dzier\u017cawcom wsi i miast nale\u017c\u0105cych do kr\u00f3la lub szlachty lub pracuj\u0105cych w innych zawodach i maj\u0105cych inne \u017ar\u00f3d\u0142a dochod\u00f3w, przyznano szerokie uprawnienia i wa\u017cne funkcje, cz\u0119sto na ogromnych obszarach zamieszka\u0142ych przez wielu ludzi, cho\u0107 nie wszyscy byli ch\u0142opami. To tym \u017bydom nadano prawie pa\u0144sk\u0105 w\u0142adz\u0119, w wi\u0119kszo\u015bci \u0142\u0105cznie z przywilejem lokalnych s\u0119dzi\u00f3w. Liczni \u017bydzi naprawd\u0119 zachowywali si\u0119 jak szlachta, prowadzili si\u0119 wynio\u015ble, arogancko, arbitralnie, po dyktatorsku, \u00a0a czasem nawet lekkomy\u015blnie \u2026 W wielu znanych przypadkach w kt\u00f3rych nie-\u017cydowski poborca podatkowy, szlachcic lub wo\u017any s\u0105dowy, po prostu ba\u0142 si\u0119 wchodzi\u0107 do dom\u00f3w znanych \u017byd\u00f3w w interesach, nie chc\u0105c ryzykowa\u0107 wyrzucenia lub pobicia \u2026 Znane jest wiele \u2026 przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych polskie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie lub inne grupy odmawia\u0142y stosowania si\u0119 do polskich wezwa\u0144 s\u0105dowych lub nakaz\u00f3w z\u00a0innych urz\u0119d\u00f3w.\u201d [Weinryb s. 162-163]<\/p>\r\n\r\n

Ale w wiekach p\u00f3\u017aniejszych, \u201ecoraz bardziej\u201d, m\u00f3wi Leon, \u201e\u017bydzi byli w kontakcie tylko z ubogimi, rzemie\u015blnikami i ch\u0142opami. I cz\u0119sto gniew ludu, ob\u0142upionego przez kr\u00f3l\u00f3w i pan\u00f3w oraz zmuszonego do zastawiania ostatnich rzeczy u \u017byd\u00f3w, obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przeciwko murom [\u017cydowskiego] getta.\u201d [Leon s. 155]<\/p>\r\n\r\n

Rola znienawidzonego \u017cydowskiego poborcy podatkowego by\u0142a powszechna nie tylko w Polsce ale w ca\u0142ej Europie. Salo Baron pisze, \u017ce:
\r\n \u201eNajbardziej rozpowszechniony by\u0142 udzia\u0142 \u017byd\u00f3w w zbieraniu podatk\u00f3w. W zasadzie \u015bredniowieczne systemy przy pomocy tylko ma\u0142ej, nieskutecznej i niewiarygodnej biurokracji, cz\u0119sto wola\u0142y przekaza\u0107 pob\u00f3r podatk\u00f3w prywatnym przedsi\u0119biorcom, kt\u00f3rzy za okre\u015blony rycza\u0142tu p\u0142acony skarbowi pa\u0144stwa, byli gotowi egzekwowa\u0107 nale\u017cne sumy od podatnik\u00f3w. Oczywi\u015bcie ryzyko w ich zbieraniu jest z zasady wi\u0119ksze ni\u017c uzyskane przez nich znaczne nadwy\u017cki, gdy w razie potrzeby stosowano bezwzgl\u0119dne metody.\u201d [Baron, EHJ s.46]<\/p>\r\n\r\n

\u201eBogaci \u017bydzi\u201d, zauwa\u017ca Bernard Weinryb, \u201emaj\u0105cy dobre relacje z rz\u0105dz\u0105cymi, a z drugiej strony z grupami przest\u0119pczymi, wierzyli we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci zadbania o siebie, lub b\u0142agali o protekcj\u0119 w\u0142adnych. W celu osi\u0105gni\u0119cia swoich cel\u00f3w cz\u0119sto uciekali si\u0119 do twardych i brutalnych metod\u2026 \u201d [Weinryb, s. 164] Zazwyczaj \u017cydowscy apologeci jak Leon Poljakow, stosuj\u0105c tradycyjne modele martyrologiczne, za \u017cydowsk\u0105 \u201eagresj\u0119\u201d gospodarcz\u0105 przeciwko nie-\u017bydom obwiniali reakcj\u0119 na gojowsk\u0105 niech\u0119\u0107 wobec nich:<\/p>\r\n\r\n

\u201eNa niech\u0119\u0107 ze strony chrze\u015bcijan \u017bydzi odpowiadali podobnie intensywn\u0105 nienawi\u015bci\u0105, ale musieli j\u0105 hamowa\u0107 lub t\u0142umi\u0107. Je\u015bli agresywna postawa chrze\u015bcijan mog\u0142a by\u0107 okazywana zawsze i bezpo\u015brednio, to \u017cydowska agresja musia\u0142a szuka\u0107 innych metod i by\u0107 wyra\u017cana inaczej. Na skutek tego nagromadzona energia psychiczna mia\u0142a wiele mo\u017cliwo\u015bci funkcjonowania w walce o byt – w pogoni za czym\u015b co mo\u017cna negocjowa\u0107.\u201d [Poljakow s. 87]<\/p>\r\n\r\n

Obok \u017cydowskiej arendy na pobieranie podatk\u00f3w, karczmy, mleczarnie, m\u0142yny, myto i inne niezb\u0119dne elementy w handlu, jak pisze Simon Dubow, \u201e\u017bydzi po w\u0142a\u015bcicielach ziemskich odziedziczyli niekt\u00f3re z praw wobec ch\u0142op\u00f3w. Arendarze ci starali si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 jak najwi\u0119ksze dochody z maj\u0105tk\u00f3w szlacheckich i w rym celu musieli wykorzystywa\u0107 ch\u0142op\u00f3w.\u201d [Dubow, t. 4, s. 26]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydzi,\u201d pisze Witold Rymankowski, \u201ew przeciwie\u0144stwie do milion\u00f3w ch\u0142op\u00f3w i zubo\u017ca\u0142ych mieszczan gn\u0119bionych przez szlacht\u0119, stanowili uprzywilejowan\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra \u2026 skutecznie reprezentowa\u0142a jedyn\u0105 klas\u0119 w Unii Polsko-Litewskiej, kt\u00f3ra w swoich r\u0119kach skupia\u0142a finanse i aktywa p\u0142ynne.\u201d [Polonski s.156] Stare \u0142aci\u0144skie przys\u0142owie m\u00f3wi\u0142o, \u017ce Unia by\u0142a \u201eniebem dla szlachty, czy\u015b\u0107cem dla mieszczan, piek\u0142em dla ch\u0142op\u00f3w i rajem dla \u017byd\u00f3w.\u201d [Hagen s. 13]<\/p>\r\n\r\n

\u201eRada Czterech Ziem\u201d, m\u00f3wi David Biale, \u201ekt\u00f3ra by\u0142a ponad wsp\u00f3lnotowym organem rz\u0105dz\u0105cym polskich \u017byd\u00f3w, posiada\u0142a wirtualne \u201e\u017cydowskie lobby\u201d w polskim parlamencie. W oczach \u017cydowskich wrog\u00f3w, moc tego lobby by\u0142a taka, \u017ce, zgodnie z o\u015bwiadczeniem z 1669 roku, \u201e\u017bydzi w praktyce nie pozwalali na wprowadzenie \u017cadnej ustawy, kt\u00f3ra jest dla nich niekorzystna.\u201d [Biale, Power s. 72]<\/p>\r\n\r\n

\u017bydom powodzi\u0142o si\u0119 tak dobrze, \u017ce kiedy w po\u0142owie XVI w. szlachta polska i litewska po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0142y, \u017bydzi pod\u0105\u017cali za ni\u0105 ze swoimi \u201eus\u0142ugami.\u201d<\/p>\r\n\r\n

Z ekspansj\u0105 Polski do granic z Ukrain\u0105, \u017bydzi r\u00f3wnie\u017c tam dzier\u017cawili ziemi\u0119 od arystokracji oraz rz\u0105dzili ludno\u015bci\u0105 ch\u0142op\u00f3w-niewolnik\u00f3w. Zamo\u017cni \u017bydzi ulokowali si\u0119 bezpiecznie w ca\u0142ej polskiej gospodarce i oddawali w dzier\u017caw\u0119 prace i mo\u017cliwo\u015bci zarz\u0105dzania swoim krewnym i wsp\u00f3\u0142wyznawcom. \u201eW XVI i XVII wieku\u201d, m\u00f3wi Salo Baron, \u201ehandel wewn\u0119trzny (w Polsce i na Litwie), jak r\u00f3wnie\u017c eksport (drewno, zbo\u017ce, futra) i import (tkaniny, wino, towary luksusowe) by\u0142y w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci w r\u0119kach \u017cydowskich.\u201d [Baron, EHOJ, s. 227] W rzeczywisto\u015bci, twierdzi Heinrich Graetz, \u201eby\u0142y takie warunki, \u017ce wtedy polscy \u017bydzi mogli stworzy\u0107 pa\u0144stwo w pa\u0144stwie.\u201d [Graetz, Pop. Hist. s.10; Leon s. 190]<\/p>\r\n\r\n

Polscy \u017bydzi byli wykorzystywani przez polsk\u0105 arystokracj\u0119 (w takim sensie, \u017ce jako jednostki spo\u0142eczne byli dotkliwie opodatkowani). Ale z drugiej strony \u017bydzi bezlito\u015bnie wykorzystywali swoich biednych ch\u0142op\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci nie-\u017byd\u00f3w, nawet mieszczan, ludno\u015b\u0107 miejsk\u0105 i czasami szlacht\u0119. \u201e[\u017bydzi] cieszyli si\u0119 autonomi\u0105 religijn\u0105 i bogacili si\u0119, staj\u0105c si\u0119 najliczniejsz\u0105 grup\u0105 kapitalist\u00f3w w kraju. Mieli wystarczaj\u0105c\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105, a \u017cyj\u0105c w bogactwie zajmowali si\u0119 studiowaniem Talmudu.\u201d [Oxford Poland s. 567]<\/p>\r\n\r\n

W Niemczech mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w w gromadzeniu pieni\u0119dzy bez pracy (lichwa) zosta\u0142a zauwa\u017cona przez staro\u017cytnego rabina, Szalom ben Izaaka Sekela: \u201ePowodem, dla kt\u00f3rego Tora zajmuje wy\u017csze miejsce [dla \u017byd\u00f3w] w Niemczech ni\u017c w innych miejscach jest to, \u017ce \u017bydzi tutaj oprocentowywali goj\u00f3w i nie musieli anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w [czasoch\u0142onn\u0105] prac\u0119. Dlatego mieli czas na studiowanie Tory.\u201d [Baron, AHOJ, s. 55]<\/p>\r\n\r\n

Wy\u017csza warstwa \u017cydowskich bogaczy przyci\u0105ga\u0142a wrog\u0105 uwag\u0119. W XVI wiecznej Polsce by\u0142y formalne skargi, \u017ce \u201e\u017bydzi w miastach kr\u00f3lewskich mieli synagogi i domy, pi\u0119kniejsze i liczniejsze ni\u017c ko\u015bcio\u0142y i domy chrze\u015bcijan. Istnieje potrzeba by kr\u00f3l dzia\u0142a\u0142 szybko, aby temu zaradzi\u0107.\u201d [Polonsky s.58]<\/p>\r\n\r\n

W XVII wiecznej Polsce Hirsz Kiejdanower, uwa\u017cany za \u017cydowskiego \u201emistyka\u201d napisa\u0142:<\/p>\r\n\r\n

\u201eNa ulicy widzia\u0142em \u017cydowskie kobiety ubrane nie jak \u017byd\u00f3wki lecz jak szlachcianki. Nie zgadzaj\u0105 si\u0119 ze zdaniem m\u0119\u017c\u00f3w i \u015bci\u0105gaj\u0105 na nas chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 nienawi\u015b\u0107.\u201d [Polonsky s.50] Ze swojej strony ch\u0142opi byli w pod\u0142ej sytuacji. W Polsce zalegalizowano pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 arystokracji nad \u017cyciem ludu statutami z lat 1496, 1518, 1532 i 1543, wed\u0142ug kt\u00f3rych biednego oficjalnie uznano za ludzk\u0105 ruchomo\u015b\u0107 \u017cyj\u0105c\u0105 \u201ew warunkach zupe\u0142nego niewolnictwa, tani\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 w folwarkach nale\u017c\u0105cych do arystokracji.\u201d [Ency. Br., 25, s.949]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydowski arendarz [dzier\u017cawca grunt\u00f3w, m\u0142yn\u00f3w, karczm, browar\u00f3w, poborca podatkowy itp.],\u201d pisze Norman Davies, \u201esta\u0142 si\u0119 panem \u017cycia i \u015bmierci nad mieszka\u0144cami ca\u0142ych dzielnic, a nie maj\u0105c nic opr\u00f3cz kr\u00f3tkoterminowego i czysto finansowego interesu w tej relacji, stan\u0105\u0142 przed nieodpart\u0105 pokus\u0105 okrajania swoich czasowych poddanych do ko\u015bci. W folwarkach szlacheckich zatrudnia\u0142 wszystkich krewnych i wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w jako zarz\u0105dc\u00f3w m\u0142yna i browaru, i w szczeg\u00f3lno\u015bci pa\u0144skiej karczmy, gdzie zwyczajowo ch\u0142opi byli zobowi\u0105zani do picia. Na posiad\u0142o\u015bciach ko\u015bcio\u0142a sta\u0142 si\u0119 poborc\u0105 wszystkich ko\u015bcielnych op\u0142at, stoj\u0105c przy drzwiach ko\u015bcio\u0142a by zbiera\u0107 op\u0142aty od p\u0142atnik\u00f3w dziesi\u0119ciny \u2026 od chrzczenia niemowl\u0119cia, nowo\u017ce\u0144c\u00f3w i \u017ca\u0142obnik\u00f3w \u2026 Spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska sta\u0142a si\u0119 symbolem wyzysku spo\u0142ecznego i gospodarczego.\u201d [Davies s.144]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydowski zarz\u0105dca,\u201d dodaje znany \u017cydowski historyk Heinrich Graetz, \u201estara\u0142 si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej z dwor\u00f3w i jak najwi\u0119cej wykorzysta\u0107 ch\u0142op\u00f3w.\u201d [Graetz, s. 192] Podobnie \u201ekolektor myta\u201d zauwa\u017ca Bernard Weinryb,\u201d mia\u0142 wiele mo\u017cliwo\u015bci uprawiania nadu\u017cy\u0107. Op\u0142aty nie by\u0142y jasno ustalone. Kolektor i jego pracownicy mieli prawo przeszukiwania wagon\u00f3w podr\u00f3\u017cuj\u0105cych i konfiskaty rzeczy ka\u017cdego, kto stara\u0142 si\u0119 unikn\u0105\u0107 p\u0142atno\u015bci za przejazd \u2026 Ci kt\u00f3rzy my\u015bleli \u017ce zap\u0142acili za du\u017co mieli tendencj\u0119 do traktowania tego jako \u017cydowskiego ucisku.\u201d [Weinryb s. 64]<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydzi,\u201d pisze Hillel Levine, \u201eczasami nawet rz\u0105dzili ca\u0142ymi wioskami i nadzorowali rozw\u00f3j ekonomiczny i wykorzystanie las\u00f3w, kopal\u0144, mennic, urz\u0119d\u00f3w celnych, op\u0142at drogowych i browar\u00f3w w maj\u0105tkach szlacheckich, wykorzystuj\u0105c prac\u0119 ch\u0142op\u00f3w\u2026 \u017bydzi mieli motywacj\u0119\u2026 z ka\u017cdej okazji wyci\u0105gn\u0105\u0107 zyski. By\u0142 to bardziej rygorystyczny nadz\u00f3r nad ch\u0142opami i skuteczniejsze zbieranie podatk\u00f3w i komornego, czyni\u0105c trudniejszym \u017cycie ch\u0142op\u00f3w, co w \u017caden spos\u00f3b nie wywo\u0142ywa\u0142o uczucia mi\u0142o\u015bci do arendarza [dzier\u017cawcy pa\u0144skiego interesu.” [Levine s. 63]<\/p>\r\n\r\n

Chaim Bermant pisze:<\/p>\r\n\r\n

\u201eW Polsce \u017bydzi stali si\u0119 tak liczni, bogaci i bezpieczni, \u017ce zacz\u0119li traci\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107. Ich ca\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 opiera\u0142a si\u0119 na systemie arendy zgodnie z kt\u00f3r\u0105 byli poborcami myta i podatk\u00f3w lub dzier\u017cawcami las\u00f3w, maj\u0105tk\u00f3w, m\u0142yn\u00f3w i kopal\u0144 soli nale\u017c\u0105cych do arystokracji. Niekt\u00f3rzy dzia\u0142ali na wielk\u0105, inni na ma\u0142\u0105 skal\u0119,\u00a0dzier\u017cawi\u0105c kilka akr\u00f3w gruntu lub prowadz\u0105c ma\u0142\u0105 gorzelni\u0119 albo karczm\u0119, ale ich przydatno\u015b\u0107 wobec\u00a0prze\u0142o\u017conych polega\u0142a na ich mocach wydobywczych. Ch\u0142opstwo, si\u0142a robocza, byd\u0142o i ziemia by\u0142y postrzegane tak samo i naciskano na nich by osi\u0105gn\u0105\u0107 maksymaln\u0105 wydajno\u015b\u0107, a je\u015bli szlachta by\u0142a w ten spos\u00f3b ostatecznym wyzyskiwaczem, \u017bydzi byli ci\u0105gle widoczni i wywo\u0142ywali najbardziej bezpo\u015bredni\u0105 wrogo\u015b\u0107. Rabini ostrzegali, \u017ce \u017bydzi siali straszne \u017cniwo nienawi\u015bci, ale kiedy by\u0142y przychody ostrze\u017cenia by\u0142y ignorowane. Co wi\u0119cej, sami rabini korzystali z tego systemu.\u201d [Bermant c., 1977, s. 26]<\/p>\r\n\r\n

Historia Polski [Cambridge] pisze:<\/p>\r\n\r\n

\u201eJezuiccy kaznodzieje \u2026 skar\u017cyli si\u0119, \u017ce ch\u0142opi byli jedynie niewolnikami. Ich obowi\u0105zki pracy na polach stale wzrasta\u0142y i praktykowano wszelkiego rodzaju nadu\u017cycia. Panowie chcieli sprzeda\u0107 swoje \u017ale warzone piwo\u00a0i dlatego ch\u0142opi po prostu byli zmuszani do picia go. \u017bydowski karczmarz musia\u0142 rozdziela\u0107 okre\u015blone jego ilo\u015bci pomi\u0119dzy ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy mogli je wyrzuci\u0107, ale musieli za nie zap\u0142aci\u0107. Prawo [ch\u0142op\u00f3w] do kupna i sprzeda\u017cy stawa\u0142o si\u0119 ograniczone; ich dzieci zabierano na s\u0142u\u017cb\u0119 we dworze, nie wolno im by\u0142o chodzi\u0107 do miasta by zarabia\u0107, ani si\u0119 uczy\u0107. Najgorsze warunki panowa\u0142y w du\u017cych maj\u0105tkach szlachty na Rusi. Szlachta zwykle wydzier\u017cawia\u0142a swoje ogromne maj\u0105tki tzw. komisarzom, kt\u00f3rzy wy\u0142udzali pieni\u0105dze od ch\u0142op\u00f3w z czynn\u0105 pomoc\u0105 \u017byd\u00f3w.\u201d [Cambridge s. 566]
\r\n Odniesienie do piwa jest tu wa\u017cne. \u017bydowscy kupcy dostali w ko\u0144cu monopol na dystrybucj\u0119 alkoholu na wi\u0119kszo\u015bci obszaru Polski, w tym Ukrainy. Oznacza\u0142o to, \u017ce kto\u015b kto regularnie \u017c\u0105da\u0142 p\u0142atno\u015bci podatku od tych ch\u0142op\u00f3w \u201eniewolnik\u00f3w\u201d, kto\u015b kto zarz\u0105dza\u0142 gruntami i podejmowa\u0142 decyzje wykorzystuj\u0105ce ubogich ch\u0142op\u00f3w, kto\u015b kto zabiera\u0142 ch\u0142opu dziecko, cz\u0142owiek kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 ch\u0142opa w wi\u0119kszy d\u0142ug, jak r\u00f3wnie\u017c cz\u0142owiek kt\u00f3ry sprzedawa\u0142 alkohol ch\u0142opom do zapijania n\u0119dzy, wszyscy mieli \u017cydowsk\u0105 twarz.<\/p>\r\n\r\n

W po\u0142owie XVIII wieku na wiejskich terenach wschodniej Europy, do 85% \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci \u201eprowadzi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 w manufakturze, hurcie lub sprzeda\u017cy piwa, miodu, wina i opartych na zbo\u017cu \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych takich jak w\u00f3dka.\u201d [Levine s.9]<\/p>\r\n\r\n

\u201eAntysemici\u201d m\u00f3wi H H Ben-Sasson, \u201epowszechne pija\u0144stwo w\u015br\u00f3d ch\u0142op\u00f3w przypisywali trwa\u0142emu stanowi zad\u0142u\u017cenia wobec przebieg\u0142ego \u017cydowskiego karczmarza, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza\u0142 im kredyt.\u201d [Baron, ECHJ, s. 136] (Gojowskie oskar\u017cenia o tym, \u017ce \u017cydowscy w\u0142a\u015bciciele karczm truli gojowsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 alkoholem i przyczyniali si\u0119 do rozk\u0142adu moralnego, mia\u0142y nawet bezpo\u015brednie por\u00f3wnanie z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 komercyjn\u0105 \u017byd\u00f3w na po\u0142udniu Ameryki na pocz\u0105tku XX wieku. \u017bydzi kt\u00f3rzy \u201ebyli ogromnie przeciwni prohibicji,\u201d sami znani z \u201eniezwyk\u0142ej trze\u017awo\u015bci\u201d, stali si\u0119 celem atak\u00f3w ze strony przyw\u00f3dc\u00f3w abstynencji chrze\u015bcija\u0144skiej za ich rol\u0119 w handlu alkoholem, co przypisywali \u017cydowskiej chciwo\u015bci i pogoni\u0105 za zyskiem, kosztem zdrowia i moralno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. [Lindemann s. 232] W czasach prohibicji alkoholow\u0105 fortun\u0119 Seagram zbudowa\u0142a rodzina Bronfman, dostarczaj\u0105ca nielegalnie alkohol z Kanady do USA; jeden z dziedzic\u00f3w tej fortuny, Edgar Bronfman, obecnie jest szefem \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w).<\/p>\r\n\r\n

Wschodnio-europejscy \u017bydzi \u015bpiewali popularn\u0105 piosenk\u0119 w jidysz m\u00f3wi\u0105c\u0105 o tym aspekcie dobrobytu: \u201esziker is a goy\u2026 trinker muss er\u201d (goj jest pijakiem, musi pi\u0107). [Cantor S C s. 183] Sami \u017bydzi mieli wyra\u017an\u0105 tendencj\u0119 do \u017cycia w trze\u017awo\u015bci, George Mosse sugeruje \u017ce \u201epowodem ich umiarkowania w konsumpcji alkoholu mog\u0142a by\u0107\u2026 by\u0142a\u2026 oszcz\u0119dno\u015b\u0107\u2026 Unikanie pija\u0144stwa pomaga\u0142o unikn\u0105\u0107 koszt\u00f3w, a tym samym w podstawowej akumulacji kapita\u0142u. \u201eBycie trze\u017awym, rzecz jasna, ma r\u00f3wnie\u017c wyra\u017an\u0105 przewag\u0119, gospodarcz\u0105 lub inn\u0105, nad nietrze\u017awym. A alkoholizm jest sta\u0142ym, wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em zysku. \u201e\u017byd\u201d, m\u00f3wi Hillela Levine, \u201e\u2026. m\u00f3g\u0142 zapobiec swojemu udzia\u0142owi w trudnej sytuacji ch\u0142opa – \u201egoja\u201d, m\u00f3g\u0142 zamrucze\u0107 pe\u0142en w\u0142asnej prawo\u015bci, \u201epijany le\u0144 jest istot\u0105 goja\u201d. [Levine s.10]<\/p>\r\n\r\n

Niepokoj\u0105ce jest aby zauwa\u017cy\u0107, jak g\u0142\u0119boko jest zakorzeniona pogarda dla nie-\u017byd\u00f3w w \u017cydowskiej tradycji ludowej (jak r\u00f3wnie\u017c sposoby ukrycia jej przed gojami). W 1955 roku badania stereotyp\u00f3w ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w r\u00f3wnaj\u0105ce nie-\u017byd\u00f3w pod wzgl\u0119dem pija\u0144stwa, 38 na 73 \u017cydowskich badanych odmawia\u0142o by kiedykolwiek s\u0142yszeli o zwi\u0105zku goj\u00f3w z alkoholikami jako dzieci, ale \u201ezapytani w szczeg\u00f3lno\u015bci o \u015bpiewk\u0119 z dzieci\u0144stwa pt. \u201ePijakiem jest goj\u201d tylko 17 zaprzeczy\u0142o \u017ce j\u0105 zna\u0142o. Ten zwrot, napisa\u0142 naukowiec Charles Snyder, by\u0142 dlatego, \u017ce \u017cydowscy respondenci uznali, \u017ce \u201epytaj\u0105cy zna\u0142 panuj\u0105ce wierzenia ludowe i nie jest ju\u017c konieczne, aby kry\u0107 etnocentryczne idee za uniwersalistyczn\u0105 fasad\u0105.\u201d [Sklare s. 576]<\/p>\r\n\r\n

Pod zas\u0142on\u0105 obiektywnej nauki, para wsp\u00f3\u0142czesnych (1952) naukowc\u00f3w nawet pisa\u0142a o klasycznych \u017cydowskich stereotypach i pogardzie wobec gojowskiego ch\u0142opstwa ze znies\u0142awiaj\u0105c\u0105 winiet\u0105 ich ksi\u0105\u017cki na temat ukochanej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej Europy wschodniej:
\r\n \u201eNie jest rzadko\u015bci\u0105 by dzie\u0144 targowy ko\u0144czy\u0142 si\u0119 przemoc\u0105. Po sprzedaniu swoich towar\u00f3w, ch\u0142op b\u0119dzie \u015bwi\u0119towa\u0142 swoje zyski – a mo\u017ce przepije je w \u017cydowskiej karczmie. Gdy nie mo\u017ce ju\u017c d\u0142u\u017cej p\u0142aci\u0107 za alkohol i nadal domaga si\u0119 wi\u0119cej, b\u0119dzie wyrzucony, po czym, je\u017celi jest ju\u017c rozpalony piciem, zaczyna krzycze\u0107: \u201e\u017byd mnie oszuka\u0142!\u201d Je\u015bli do\u0142\u0105czy do niego grupa towarzyszy, kt\u00f3rzy razem przebywali w ci\u0105gu dnia, mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 awantura.\u201d [Zborowski s. 67]
\r\n Antropolog Frances Pine zauwa\u017ca tradycyjne ch\u0142opskie postrzeganie lokalnych prawnik\u00f3w i karczmarzy (wyrazy szyfry dla \u017byd\u00f3w, zw\u0142aszcza drugi) w g\u00f3rzystym regionie Polski zwanym Podhale:<\/p>\r\n\r\n

\u201ePrawnik\u00f3w i karczmarzy uwa\u017cano za pod\u017cegaczy ch\u0142op\u00f3w do picia, a kiedy nie mogli sp\u0142aca\u0107 d\u0142ug\u00f3w, przejmowali pod zastaw ich ziemi\u0119. Prawdopodobnie wiele z takich historii jest prawdziwych; np. rejestr grunt\u00f3w od XIX do po\u0142owy XX wieku pokazuje cz\u0119ste przypadki zastawu ziemi i przeniesienie w\u0142asno\u015bci w celu sp\u0142acenia po\u017cyczki osobom nazywanym karczmarzami i adwokatami.\u201d [Pine F., 1999, s.52]<\/p>\r\n\r\n

\u017bydzi nadal inwestowali i propagowali alkohol, produkt uznawany przez nich za szkodliwy i niech\u0119tnie przez nich u\u017cywany (poza wyj\u0105tkiem konsument\u00f3w rytualnego wina). Pod koniec XIX w. prawdopodobnie najwi\u0119kszy browar w Europie, Schultheiss-Patzenhofer, \u201eby\u0142 \u2018firm\u0105 \u017cydowsk\u0105\u2019 (dyrekcja, cz\u0142onkowie zarz\u0105du i powi\u0105zania finansowe).\u201d [Mosse, s. 12-13] Na Ukrainie w 1872 roku, kiedy feudalizm przeszed\u0142 do historii, bogaci \u017bydzi posiadali oko\u0142o 90% gorzelni Ukrainy, a tak\u017ce 56% tartak\u00f3w, 48% produkcji tytoniu i 33% cukrowni. [SUBTLENY, s. 277] \u017bydowski potentat biznesowy, zauwa\u017ca Chaim Weizmann, urodzony w Rosji pierwszy prezydent Izraela, \u201ePan Brodski, [by\u0142] kr\u00f3lem cukru w Rosji.\u201d [Weizmann C., 1949, s. 100]<\/p>\r\n\r\n

\u201eW rosyjskiej prowincji \u0179ytomierz, 73.7% mieszkaj\u0105cych tam \u017byd\u00f3w utrzymywa\u0142o si\u0119 z dzier\u017cawy gorzelni i sprzeda\u017cy alkoholu w karczmach.\u201d [Lindemann s.152] \u201eNawet w polskim mie\u015bcie O\u015bwi\u0119cim (przemianowanym i notorycznie znanym jako miejsce hitlerowskiego obozu Auschwitz) Jakub Haberfeld, \u017cydowski \u201emagnat alkoholowy\u201d by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem (do II wojny \u015bwiatowej) najpi\u0119kniejszego budynku w tym regionie – 40-pokojowego pa\u0142acu.\u201d [Goldman A., 1998, s. A1] \u201eOdno\u015bnie \u017cydowskiego odzyskiwania maj\u0105tk\u00f3w, w 2001 roku spadkobiercy domu towarowego \u017cydowskiej dynastii Wertheim przejmowali w posiadanie nawet grunty w Berlinie [niegdy\u015b w\u0142asno\u015b\u0107 rodziny Wertheim], na kt\u00f3rych sta\u0142 osobisty bunkier Adolfa Hitlera.\u201d[Boyes R., 26.06.2001]<\/p>\r\n\r\n

Haim \u0179ytlowski pochodzi\u0142 z \u017cydowskiej wioski Usza, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego. Jak pisze jeden z \u017cydowskich historyk\u00f3w, by\u0142 on \u201ewybitnym my\u015blicielem renesansu w kulturze \u017cydowskiej w j\u0119zyku jidysz w XX wieku.\u201d Nie by\u0142 zjadliwym, czyni\u0105cym krzywd\u0119, ch\u0142opskim antysemit\u0105; by\u0142 mi\u0142o\u015bnikiem w\u0142asnego narodu \u017cydowskiego, mia\u0142 du\u017cy wp\u0142yw na zachowanie jego kultury. Ale \u0179ytlowski by\u0142o g\u0142\u0119boko zaniepokojony wszechobecnym \u017cydowskim wykorzystywaniem ich s\u0105siad\u00f3w, okolicznych ch\u0142op\u00f3w nie-\u017byd\u00f3w. W 1883 roku napisa\u0142:<\/p>\r\n\r\n

\u201e[\u017bydowski biznesmen] Samuel Solomowicz Poljakow budowa\u0142 drogi kolejowe\u00a0dla Rosji. By\u0142y one, jak m\u00f3wi s\u0142ynny wiersz Niekrasowa, zbudowane na szkieletach rosyjskiego ch\u0142opstwa. M\u00f3j wuj Michael w [\u017cydowskim mie\u015bcie] Usza destylowa\u0142 w\u00f3dk\u0119 dla ludno\u015bci rosyjskiej\u00a0i zrobi\u0142 fortun\u0119 na podatku od alkoholu. M\u00f3j kuzyn sprzedawa\u0142 ch\u0142opom w\u00f3dk\u0119. Miasto zatrudnia\u0142o ich do wycinki rosyjskich las\u00f3w, kt\u00f3re kupi\u0142 od najwi\u0119kszego wyzyskiwacza rosyjskich ch\u0142op\u00f3w, rosyjskiego w\u0142a\u015bciciela grunt\u00f3w. .. Wsz\u0119dzie gdzie spojrza\u0142em na zwyk\u0142e, codzienne \u017cycie \u017byd\u00f3w, widzia\u0142em tylko jedno, to do czego agitowali antysemici, szkodliwy wp\u0142yw \u017cydowskiego kupiectwa na\u00a0rosyjskich ch\u0142op\u00f3w.\u201d [W Cuddihy s. 138]<\/p>\r\n\r\n

Inni \u017bydzi, zw\u0142aszcza socjali\u015bci, byli poruszeni niedol\u0105 wschodnio-europejskich ch\u0142op\u00f3w wywo\u0142ywan\u0105 przez spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie. \u201eByli\u015bmy przekonani\u201d napisa\u0142 jeden z nich, \u201e\u017ce wszyscy \u017bydzi to oszu\u015bci.\u201d Inny – Pawe\u0142 Akselrod, powiedzia\u0142, \u017ce \u201ejakkolwiek by\u0142a wielka bieda i deprawacja\u2026 mas \u017cydowskich\u2026 pozostaje faktem, \u017ce po\u0142owa z nich funkcjonuje jako nie-produktywny element, siedz\u0105cy okrakiem na karkach ni\u017cszych klas Rosjan.\u201d [Lindemann s. 141] Izaak Deutscher odnotowuje przypadek wybitnego komunistycznego przyw\u00f3dcy \u017cydowskiego Leo Trockiego: \u201eTrocki widzia\u0142 n\u0119dz\u0119 i wyzysk z okna domu nowobogackiego \u017cydowskiego obszarnika, kt\u00f3rego by\u0142 synem.\u201d [Deutscher s. 24]<\/p>\r\n\r\n

Ber Boroczow, \u017cydowski socjalista i syjonista, w ten spos\u00f3b t\u0142umaczy\u0142 \u017cydowski wyzysk nie-\u017byd\u00f3w: \u201eOgromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie-\u017byd\u00f3w \u015brodki do \u017cycia czerpie z przyrody\u2026 podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w utrzymuje si\u0119 bezpo\u015brednio z innych ludzi. W Rosji i Galicji 70-80% nie-\u017byd\u00f3w utrzymuje si\u0119 z przyrody, podobny odsetek \u017byd\u00f3w utrzymuje si\u0119 z ludzi.\u201d [Boroczow s. 68] W 1918 roku, zauwa\u017ca Richard Rubinstein, \u201eopr\u00f3cz n\u0119dzy ch\u0142op\u00f3w \u2026 od 7 do 8 milion\u00f3w Polak\u00f3w to bezrobotni lub przygn\u0119bieni niepe\u0142nym zatrudnieniem w kraju o 32.500.000 mieszka\u0144c\u00f3w.\u201d [Rubinstein R., s. 117]<\/p>\r\n\r\n

Jak zauwa\u017ca Sula Benet:\u00a0\u201dWcze\u015bniej [przed 1946 rokiem], oko\u0142o 60% gospodarstw by\u0142o zbyt ma\u0142e by utrzyma\u0107 rodzin\u0119, podczas gdy w tym samym czasie prawie po\u0142owa ziemi rolniczej nale\u017ca\u0142a do szlachty reprezentuj\u0105cej mniej ni\u017c 0.6% ludno\u015bci rolniczej\u2026 Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w – prawie 10 milion\u00f3w – posiada\u0142a gospodarstwa zbyt ma\u0142e by mog\u0142y zapewni\u0107 utrzymanie rodzinie.\u201d \u00a0[Benet, s., s. 32-33]<\/p>\r\n\r\n

Richard Watt jest jednym z wielu naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy napisali ksi\u0105\u017ck\u0119 o pewnych aspektach historii Polski. I Watt, podobnie jak wszyscy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni historycy, czuje si\u0119 zobowi\u0105zany do tego, by \u015bmia\u0142o odnosi\u0107 si\u0119 do biedak\u00f3w \u017cydowskich w celu stonowania tego co nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 o \u017cydowskiej dominacji, jak\u0105 cieszyli si\u0119 w tym kraju. Tak wi\u0119c z jednej strony zauwa\u017ca, \u017ce \u201ejako grupa [\u017bydzi] byli bardzo biedni, lecz Polska sama by\u0142a biednym krajem.\u201d [Watt s. 360] Ale zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, cho\u0107 bezsensownie, \u017ce \u201ew ka\u017cdej wsi \u017byd mia\u0142 sklep, \u017byd by\u0142 handlarzem koni i byd\u0142a, oraz \u017byd by\u0142 po\u017cyczkodawc\u0105\u2026 \u017bydzi zdominowali zawody prawnicze i medyczne. Grali g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w bankach i sektorze ubezpieczeniowym. Faktycznie \u017bydzi opanowali handel w przed-niepodleg\u0142o\u015bciowej Polsce\u2026\u201d [Watt s. 359] \u201d \u2026 Cho\u0107 polscy \u017bydzi stanowili 10% populacji, p\u0142acili 35-40% polskich podatk\u00f3w. A poniewa\u017c posiadali znaczn\u0105 proporcj\u0119 polskiego maj\u0105tku, ich masowa emigracja powa\u017cnie zubo\u017cy\u0142aby pa\u0144stwowy kapita\u0142.\u201d [Watt s. 365]<\/p>\r\n\r\n

Jak pisze W D Rubinstein, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na badania \u017cydowskiego naukowca Jozefa Markusa, \u201e\u017byd otrzymywa\u0142 oko\u0142o 40% ca\u0142ego dochodu uzyskiwanego przez I grup\u0119 dochodow\u0105 [najbogatszych ludzi w Polsce], \u0142\u0105cznie z dochodami w sektorze rolniczym.\u201d [Rubinstein WD., 2000, s. 8] [Implikacj\u0105 jest oczywi\u015bcie to, \u017ce proporcja \u017byd\u00f3w w grupie o najwy\u017cszych dochodach w Polsce by\u0142a du\u017co wy\u017csza w sektorach handlowym i finansowym].<\/p>\r\n\r\n

W 1975 roku ameryka\u0144ska \u017byd\u00f3wka Leona Szekter (wcze\u015bniej mieszkaj\u0105ca w Moskwie z m\u0119\u017cem Jerroldem, korespondentem czasopisma Time) powo\u0142a\u0142a si\u0119 na rozmow\u0119 jak\u0105 odby\u0142a ze swoj\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a: \u201eTak, z \u017bydami jest tak zawsze. Zawsze zach\u0119cali dzieci by si\u0119 kszta\u0142ci\u0142y. Tak by\u0142o tutaj zawsze i to samo odnosi si\u0119 do ciebie. Przynajmniej nie wpychasz w dzieci jedzenia \u017ceby by\u0142y grube, jak to robi\u0105 rosyjscy \u017bydzi. W Odessie ka\u017cde \u017cydowskie dziecko zna\u0142o dwa lub trzy j\u0119zyki i potrafi\u0142o gra\u0107 na co najmniej dw\u00f3ch instrumentach. To si\u0119 op\u0142aci\u0142o – teraz maj\u0105 dobr\u0105 prac\u0119, tworz\u0105 inteligencj\u0119 ze wszystkimi jej przywilejami. Nigdy nie widzisz \u017byda w fabryce ani w ko\u0142chozie.\u201d \u201eOs\u0142upia\u0142am,\u201d pisze Szekter, \u201eale nie mog\u0142am zaprzeczy\u0107 temu co powiedzia\u0142a.\u201d [Szekter, 1975, s. 121]<\/p>\r\n\r\n

W 1905 roku, pisze Theodore Weeks w magazynie Eastern European Jewish Affairs (Sprawy wschodnio-europejskich \u017byd\u00f3w): \u201eBy\u0142a ziemia\u0144ska elita wywodz\u0105ca si\u0119 ze szlachty w wielu przypadkach pozostawa\u0142a w cieniu, lub nawet by\u0142a przy\u0107miona przez \u201enowych ludzi\u201d, z kt\u00f3rych wielu by\u0142o \u017bydami lub pochodzenia \u017cydowskiego \u2026 Polacy mogli, i twierdzili, \u017ce \u017bydzi skorzystali z r\u00f3wnych praw by bogaci\u0107 si\u0119 nie my\u015bl\u0105c o og\u00f3lnym dobru polskiej ziemi. Ponadto, w wyniku tego argumentu, nacjonalistyczni Polacy oskar\u017cali \u017byd\u00f3w o dbanie o ich egoistyczne, anty-polskie interesy, tworzenie nacjonalistycznych grup \u017cydowskich, wyra\u017anie domagaj\u0105cych si\u0119 nacjonalistycznych praw dla nie-polskich j\u0119zyk\u00f3w i kultury, i co najgorsze, dzia\u0142aj\u0105c (aktywnie lub biernie)\u00a0jako rusyfikatorzy na polskiej prowincji.\u201d [Weeks T., s. 66]
\r\n Na pocz\u0105tku XIX wieku w wyniku O\u015bwiecenia, opracowano rosyjskie prawa w celu podwa\u017cenia ciasnego etnocentrycznego pier\u015bcienia \u017byd\u00f3w i wci\u0105gn\u0105\u0107 ich do szerszej spo\u0142eczno\u015bci nie-\u017byd\u00f3w. Drog\u0105 prawn\u0105 rozbito \u017cydowsk\u0105 autonomi\u0119, wprowadzono ograniczenia na \u017cydowski handel, \u017cydowskie szko\u0142y zmuszono do nauczania j\u0119zyka spo\u0142eczno\u015bci w\u015br\u00f3d kt\u00f3rej \u017cyli, a pewn\u0105 liczb\u0119 \u017byd\u00f3w po raz pierwszy wcielono do wojska (wcze\u015bniej wykupywali si\u0119 z poboru). \u017byd\u00f3w zmuszono do wyboru nazwiska rodowego, cz\u0119\u015b\u0107 ich przeniesiono do pracy w gospodarstwach rolnych, ale \u201erolnictwo nie by\u0142o dla nich atrakcyjne.\u201d [Sachar s.78] Zamiarem rosyjskiego rz\u0105du, jak m\u00f3wi Lionel Kochan, by\u0142o \u201eos\u0142abienie \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci.\u201d [Kochan s. 114]<\/p>\r\n\r\n

Ale to nie przynios\u0142o efekt\u00f3w. Rosyjskiego \u017cydostwa nie uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107, przypochlebi\u0107 mu, wymusi\u0107 ani te\u017c oderwa\u0107 od tradycji \u201eodr\u0119bno\u015bci\u201d i \u201eunikalno\u015bci.\u201d Mimo wszelkich mo\u017cliwych \u015brodk\u00f3w represyjnych, zauwa\u017ca Howard Sachar, \u201e\u017bydzi pozostali sp\u00f3jn\u0105 mas\u0105, oddan\u0105 tradycyjnej religii i zawodom, odr\u0119bnym narodem tkwi\u0105cym jak ko\u015b\u0107 w gardle Rosji\u201d. [Sachar, s. 84] (Mimo p\u00f3\u017aniej wymuszonej si\u0142\u0105 asymilacji w nast\u0119pnym stuleciu pod sowieckim komunizmem, 69% \u017byd\u00f3w w Wilnie (17 tys. os\u00f3b; 7% ludno\u015bci miasta) zadeklarowa\u0142o w spisie z 1959 r., \u017ce jidysz by\u0142 ich \u201eojczystym j\u0119zykiem.\u201d W Rydze, gdzie 30 tys. \u017byd\u00f3w stanowi\u0142o 5% ludno\u015bci miasta, 48% zadeklarowa\u0142o jidysz jako j\u0119zyk ojczysty. Og\u00f3lnie w Zwi\u0105zku Radzieckim w tym samym roku, prawie 20% wszystkich \u017byd\u00f3w formalnie uwa\u017ca\u0142o jidysz za sw\u00f3j pierwszy j\u0119zyk.) [Korey W., 1973, s. 173] \u201eJeszcze w 1897 roku, 96,9% rosyjskiego \u017cydostwa zadeklarowa\u0142o [jidysz] jako j\u0119zyk ojczysty.\u201d [Aszheim S., 1982, s.11]<\/p>\r\n\r\n

Wraz z wyzwoleniem ch\u0142op\u00f3w pa\u0144szczy\u017anianych w latach 1860 i 1870, \u017cydowskie \u017cycie spo\u0142eczno-gospodarcze ulega\u0142o zmianie; znika\u0142y wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z arystokracj\u0105 przywileje \u0142\u0105cznie z pe\u0142n\u0105 autonomi\u0105. \u201eZmniejszy\u0142 si\u0119 monopol handlowy \u017byd\u00f3w,\u201d zauwa\u017ca Abram Leon, \u201edo takiego stopnia, \u017ce rozwijali si\u0119 ludzie, kt\u00f3rych wyzysk ich karmi\u0142.\u201d [LEON s. 136] Na prze\u0142omie XX wieku wzr\u00f3s\u0142 liczebnie wielki proletariat \u017cydowski, a jego g\u0142\u00f3wna agitacja przybra\u0142a tendencj\u0119 \u201ebycia \u017bydem\u201d. \u201eZdecydowanie najwa\u017cniejsz\u0105 \u017cydowsk\u0105 parti\u0105 marksistowsk\u0105 by\u0142a Bund\u201d, zauwa\u017ca Kochan, \u201ekt\u00f3ra znacznie przekracza\u0142a inne rosyjskie partie socjaldemokratyczne pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci i wp\u0142yw\u00f3w\u201d. [Kochan s. 122] Bund wyra\u017anie domaga\u0142 si\u0119 odr\u0119bnych \u017cydowskich praw narodowych w Rosji. Drugim \u017cydowskim ruchem politycznym na rzecz nacjonalistycznej separacji by\u0142 syjonizm, kt\u00f3ry chcia\u0142 przenie\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 ludno\u015b\u0107 rosyjsk\u0105 do jakiego\u015b innego kraju w celu ustanowienia \u017cydowskiego pa\u0144stwa. W kontek\u015bcie tradycyjnej \u017cydowskiej eksploatacji gospodarczej nie-\u017byd\u00f3w, na jej d\u0142ug\u0105 – i trwaj\u0105c\u0105 nadal – tradycj\u0119 za\u015bciankowo\u015bci i wzrastaj\u0105c\u0105 agitacj\u0119 \u017cydowsk\u0105 dla w\u0142asnych separatystycznych potrzeb nawet w Rosji, odpowiedzi\u0105 niekt\u00f3rych rosyjskich goj\u00f3w by\u0142a przemoc.<\/p>\r\n\r\n

Zamieszki przeciwko \u017bydom rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 1881 roku po egzekucji cara Aleksandra II; a fakt \u017ce w grupie zamachowc\u00f3w by\u0142 \u017byd (Gestia Gelfman) wzm\u00f3g\u0142 istniej\u0105c\u0105 ju\u017c negatywn\u0105 opini\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa przeciwko \u017bydom. [Lowe s. 59] W dalszym kontek\u015bcie za\u0142amanie cen zbo\u017ca, nieurodzaj i kryzys przemys\u0142owy, oraz zbieraj\u0105ce si\u0119 grupy ch\u0142op\u00f3w szukaj\u0105cych pracy sezonowej kt\u00f3rej nie by\u0142o, 45% wszystkich atakowanych \u017byd\u00f3w prowadzi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 handlow\u0105. [Lowe s. 58] \u201e\u017bydzi dzia\u0142ali niezale\u017cnie i poza ramami korporacyjnymi,\u201d m\u00f3wi Lowe, \u201eco by\u0142o dla nich korzystne gdy\u017c mogli unikn\u0105\u0107 specjalnych podatk\u00f3w oraz innych zobowi\u0105za\u0144 w naturze wobec cech\u00f3w. Ta sytuacja spowodowa\u0142a cz\u0119ste przypadki skarg, \u017ce \u017bydzi unikali zobowi\u0105za\u0144.\u201d [Lowe s. 60] W tym duchu oficjalna gazeta rz\u0105dowa wzmaga\u0142a wrogo\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w pisz\u0105c, \u017ce \u201e90% \u017byd\u00f3w unika\u0142o poboru wojskowego.\u201d [Lowe s. 61] Podczas wojny rosyjsko-japo\u0144skiej, zauwa\u017ca Stuart Kahan, \u201ewielu \u017byd\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142o r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w by nie by\u0107 wcielonym do wojska. Niekt\u00f3rzy pozwolili si\u0119 ochrzci\u0107 by op\u00f3\u017ani\u0107 wykonywanie obowi\u0105zku wojskowego. Albo zamiast tego, przynajmniej by nie by\u0107 nara\u017conym na niebezpiecze\u0144stwo. Inni korumpowali oficer\u00f3w wszystkim co mieli by wymiga\u0107 si\u0119 od s\u0142u\u017cby wojskowej.\u201d [Kahan S., s. 43]<\/p>\r\n\r\n

Prezydent \u015awiatowej Organizacji Syjonist\u00f3w, Nahum Goldmann, tak pisze o Litwie: \u201eBy\u0142o prawo wy\u0142\u0105czaj\u0105ce jedynak\u00f3w spod s\u0142u\u017cby wojskowej, a w spo\u0142eczno\u015bciach \u017cydowskich to rabin prowadzi\u0142 rejestr urodze\u0144. Tak wi\u0119c je\u015bli ojciec mia\u0142 trzech syn\u00f3w to ka\u017cdy z nich by\u0142 wpisany w rejestr pod innym nazwiskiem; w mojej rodzinie dziadek nazywa\u0142 si\u0119 Leibmann, m\u00f3j ojciec Goldmann, a m\u00f3j wuj Szalkowitz!\u201d [Goldmann N., 1978, s. 16]<\/p>\r\n\r\n

Pierwszy prezydent wsp\u00f3\u0142czesnego Izraela, Chaim Weizman, emigrant z Rosji, opisuje w jaki spos\u00f3b unikn\u0105\u0142 s\u0142u\u017cby wojskowej w kraju urodzenia:<\/p>\r\n\r\n

\u201d Skorzysta\u0142em z okazji przerwy w edukacji by rozwi\u0105za\u0107 spraw\u0119 obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej [w Rosji], kt\u00f3ry wisia\u0142 nade mn\u0105 jak koszmar. Nie musze m\u00f3wi\u0107, \u017ce nie mia\u0142em zamiaru traci\u0107 czterech lat s\u0142u\u017c\u0105c carowi Miko\u0142ajowi. Stan\u0105\u0142em przed komisj\u0105 poborow\u0105, przebadano mnie i orzeczono zdolnym do s\u0142u\u017cby. Ale mia\u0142em wielkie szcz\u0119\u015bcie, uda\u0142o mi si\u0119 wymiga\u0107 z armii kiedy poszed\u0142em na rozmow\u0119 z miejscowym komendantem wojskowym, przyzwoitym i kulturalnym Rosjaninem, kt\u00f3ry zlitowa\u0142 si\u0119 nade mn\u0105 i uzna\u0142, \u017cebym nie przerywa\u0142 edukacji.\u201d [Weizman C., 1949, s. 49]<\/p>\r\n\r\n

Nawet stosunkowo liberalne dzienniki ci\u0105gle publikowa\u0142y oskar\u017cenia przeciwko \u017cydowskiemu spo\u0142ecze\u0144stwu. \u201eArtyku\u0142 po artykule,\u201d pisze Michael Aronson, \u201e[rosyjskie] gazety oskar\u017ca\u0142y \u017byd\u00f3w o bezlitosne wykorzystywanie rosyjskiej klasy robotniczej i o to, \u017ce s\u0105 oni g\u0142\u00f3wnym powodem jej n\u0119dzy i cierpienia.\u201d [Aronson, s. 68] Rosyjskie Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych opublikowa\u0142o o\u015bwiadczenie w odpowiedzi na rosn\u0105ce ataki na \u017byd\u00f3w:<\/p>\r\n\r\n

\u201eW ci\u0105gu ostatnich 20 lat \u017bydzi stopniowo przejmowali nie tylko handel i produkcj\u0119, ale przez wynajem i wykup, istotn\u0105 liczb\u0119 posiad\u0142o\u015bci ziemskich. Z powodu ich klanowo\u015bci i solidarno\u015bci, wszyscy poza kilkoma wyj\u0105tkami naginali ka\u017cde prawo by nie zwi\u0119ksza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych kraju, ale by wyzyska\u0107 tubylczych mieszka\u0144c\u00f3w, przede wszystkim klasy biedniejsze. To sprowokowa\u0142o protesty biednych, kt\u00f3rzy znale\u017ali uj\u015bcie w brutalnych akcjach.\u201d [Lowe s. 64]<\/p>\r\n\r\n

Podczas tych zamieszek przeciwko \u017bydom w Rosji w 1881 roku, organizacja socjalistyczna zwana Wola Ludu zadeklarowa\u0142a: \u201eNar\u00f3d ukrai\u0144ski najbardziej cierpi z powodu \u017byd\u00f3w. Kto zabiera grunty, lasy i karczmy z waszych r\u0105k? \u017bydzi. Kogo ma b\u0142aga\u0107 ch\u0142op, cz\u0119sto ze \u0142zami w oczach, o pozwolenie na dojazd do swojej ziemi? \u017byd\u00f3w. Gdziekolwiek p\u00f3jdziesz -wsz\u0119dzie s\u0105 \u017bydzi.\u201d [Lindemann s.141]<\/p>\r\n\r\n

W czasie rosyjskich pogrom\u00f3w przeciwko \u017bydom pod koniec XIX wieku, \u201e\u017cydowskie sklepy alkoholowe,\u201d m\u00f3wi Heinz-Dietrich Lowe, \u201ei karczmy by\u0142y pierwszym celem atak\u00f3w.\u201d [Lowe s. 56] Ale, jak m\u00f3wi izraelski uczony Boas Evron, \u201erosyjskie pogromy skierowane by\u0142y przeciwko \u017bydom tradycjonalistom [kt\u00f3rzy odpierali asymilacj\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem rosyjskim], a tylko rzadko dotyka\u0142y bogatszych teren\u00f3w zamieszka\u0142ych przez zasymilowanych [\u017byd\u00f3w].\u201d [Evron s.49] Przypomnijmy kr\u00f3tko opinie niezasymilowanych \u017byd\u00f3w talmudycznych na temat otaczaj\u0105cych ich nie-\u017byd\u00f3w. Jak zauwa\u017ca niemiecki obserwator \u017cydowski I Horowitz:<\/p>\r\n\r\n

\u201ePolscy \u017bydzi z getta byli pe\u0142ni pogardy dla wszystkiego co by\u0142o poza \u00a0ich \u015bwiatem. Ich s\u0142u\u017calcze i tch\u00f3rzliwe zachowanie po prostu maskowa\u0142o prawdziwe poczucie\u00a0talmudycznej wy\u017cszo\u015bci. Pod ich bezbronno\u015bci\u0105 le\u017ca\u0142a cyniczna i arogancka opinia o nie-\u017bydach: \u017bydzi odcinali si\u0119 i tworzyli pa\u0144stwo w pa\u0144stwie. Getto, pierwotnie stworzone z konieczno\u015bci, sta\u0142o si\u0119 drugim charakterem, wewn\u0119trzn\u0105 potrzeb\u0105.\u201d [Aszheim S., 1982, s. 23]<\/p>\r\n\r\n

Brytyjski vice-konsul w Rosji L Wagstaff tak opisuje okoliczno\u015bci, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zamieszek przeciwko \u017bydom we wschodniej Europie pod koniec XIX wieku:<\/p>\r\n\r\n

\u201e\u017bydzi wybijali si\u0119 przede wszystkim jako po\u015brednicy lub komornicy. Rzadko zdarza\u0142o si\u0119, \u017ceby odbywa\u0142a si\u0119 jaka\u015b transakcja bez ich interwencji, za co obie strony uiszcza\u0142y zap\u0142at\u0119. Wyliczaj\u0105c inne uprawiane przez nich zawody, ci\u0105gle krytykowane przez opini\u0119 publiczn\u0105: przede wszystkim dzia\u0142ali na polu alkoholu; posiadali sklepy alkoholowe, domy publiczne i lombardy, zajmowali si\u0119 paserstwem i nielegalnym lichwiarstwem. Wybijali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako rz\u0105dowi kontraktorzy. Ze swoj\u0105 wiedz\u0105 nt. obrotu pieni\u0119dzmi zmawiali si\u0119 z pozbawionymi skrupu\u0142\u00f3w urz\u0119dnikami w okradaniu pa\u0144stwa na ogromne sumy rocznie\u2026 Ale trzeba powiedzie\u0107, \u017ce w Rosji jest wielu wykszta\u0142conych i powa\u017canych \u017byd\u00f3w, ale oni tworz\u0105 mniejszo\u015b\u0107\u2026 Je\u015bli chodzi o dzier\u017caw\u0119 rz\u0105dowych i regionalnych grunt\u00f3w, to niezmiennie \u017bydzi wygrywali licytacje, p\u00f3\u017aniej wydzier\u017cawiaj\u0105c je za wyg\u00f3rowane ceny ch\u0142opstwu. .. Od pierwszego do ostatniego, \u017bydzi mieli r\u0119k\u0119 we wszystkim\u2026 W relacjach z Rosj\u0105 [\u017bydzi] por\u00f3wnywani s\u0105 do paso\u017cyt\u00f3w \u017ceruj\u0105cych na ro\u015blinie zbyt s\u0142abej by si\u0119 ich pozby\u0107, z kt\u00f3rej wysysaj\u0105 \u017cycie.\u201d [MacDonald, 1988, s. 79-80]<\/p>\r\n\r\n

W 1919 roku przezydent USA Woodrow Wilson utworzy\u0142 3-osobow\u0105 komisj\u0119 w celu zbadania sytuacji w Polsce. \u201eTrzej Amerykanie, ambasador Henry Morgenthau Sr., gen. Edgar Jadwin oraz Homer H Johnson,\u201d jak pisze Sonja Wentling, \u201epotwierdzili, \u017ce mia\u0142y miejsce pewne wydarzenia, ale r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 pod wzgl\u0119dem przyczyny i rozmiaru przemocy [przeciwko \u017bydom]. Morgenthau, zasymilowany \u017byd przeciwny \u017cydowskiemu separatyzmowi i nacjonalizmowi, przedstawi\u0142 raport bardzo inny od opracowanego przez dw\u00f3ch pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w komisji. Podczas gdy Morgenthau podkre\u015bla\u0142 umy\u015blne mordy dokonane na \u017bydach tylko dlatego \u017ce byli \u017bydami, Jadwin i Johnson doszli do wniosku, \u017ce polski problem spowodowany by\u0142 w du\u017cej cz\u0119\u015bci \u017cydowskim separatyzmem i konkurencj\u0105 handlow\u0105\u2026 Wed\u0142ug ich [Jadwina i Johnsona] opinii to nie r\u00f3\u017cnice religijne dzieli\u0142y Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w, lecz historia i postawa \u017byd\u00f3w.\u201d [Wentling S., 2000, s. 288]<\/p>\r\n\r\n

W o\u015bwiadczeniu kt\u00f3re mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 praktycznie do ka\u017cdego miejsca, historyk Mack Holt pisze, \u017ce \u201ewojna domowa, powszechna rewolta i przemoc spo\u0142eczna by\u0142y endemiczne dla spo\u0142ecze\u0144stw przed-modernistycznych.\u201d [Holt s. 3] Niezale\u017cnie od kontekstu zamieszek \/ pogrom\u00f3w zainicjowanych w ko\u0144cu XIX w. w Rosji przeciwko \u017bydom, musz\u0105 by\u0107 rozwa\u017cane (a nigdy nie s\u0105) na tle wzrastaj\u0105cego w tym kraju kryzysu spo\u0142eczno-politycznego, spo\u0142ecze\u0144stwa wyrywaj\u0105cego si\u0119 do wolno\u015bci opartego na (nie-\u017cydowskiej) czasowo okre\u015blonej niewoli. By\u0142o wiele gwa\u0142townych poryw\u00f3w ch\u0142op\u00f3w w walce o sprawiedliwo\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107: w latach 1826 i 1861 by\u0142o 1.186 \u201epowsta\u0144 ch\u0142opskich\u201d w Rosji [Wolf E., s. 52] walcz\u0105cych z feudalnymi prze\u015bladowcami, kimkolwiek oni byli. Kulminacja wiekowego kryzysu ostatecznie wyrazi\u0142a si\u0119 w rosyjskiej wojnie domowej 1919-20, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o 9 mln ludzi. [Kahan, S., s. 99] Inne dane szacuj\u0105 rosyjskie zgony w wyniku wojny i rewolucji w latach 1914- 1921 na 16 mln. [Clements B., s. 172] Bryan Moynahan zauwa\u017ca 10 lat p\u00f3\u017aniej, \u017ce \u201eterror wywo\u0142any g\u0142odem jako przedmiot socjalistycznej polityki od pocz\u0105tku 1930 roku prawdopodobnie zamordowa\u0142 14 mln ch\u0142op\u00f3w \u2026 Wyludnione zosta\u0142y ca\u0142e wsie \u2026 Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 nadal masowo krajem ch\u0142opskim, wi\u0119cej ni\u017c 80% ludno\u015bci mieszka\u0142o w 600 tys. osad i wiosek. Stosunek komunist\u00f3w do ludzi ze wsi by\u0142 morderczy. Partia nigdy nie cieszy\u0142a si\u0119 oddaniem mieszka\u0144c\u00f3w wsi.\u201d [Moynahan s. 1o7-108] Te tysi\u0105ce ch\u0142op\u00f3w deportowanych na inne tereny Rosji \u201eczasami sp\u0119dzali tygodnie w wagonach poci\u0105g\u00f3w kiedy powoli toczy\u0142y si\u0119 one do celu ich deportacji, wt\u0142oczeni w bydl\u0119ce wagony lub \u2018wagony Stolypina,\u2019 pozbawionych okien wi\u0119zie\u0144. Nogi niekt\u00f3rych przez wiele dni nie dotyka\u0142y ziemi, gdy\u017c byli tak ciasno zapakowani, \u017ce wisieli zawieszeni pomi\u0119dzy sob\u0105.\u201d [Moynahan s. 113] Jak odnotowano wcze\u015bniej, wielu bolszewickich \u017byd\u00f3w zarz\u0105dza\u0142o tymi masowymi opresjami i morderstwami.<\/p>\r\n\r\n

Jednak historia judeocentryczna zainteresowana jest tylko martyrologicznymi legendami o jej plemieniu i w du\u017cej mierze skupia si\u0119 na zamieszkach \/ pogromach \u017byd\u00f3w w 1881 roku, kt\u00f3re rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 na 8 prowincji i 240 wsp\u00f3lnot w Rosji. Ale jak zauwa\u017ca \u017cydowski uczony Michael Aronson, \u201eLiczba spraw o gwa\u0142t i morderstwo (jeden z najwy\u017cszych szacunk\u00f3w m\u00f3wi o 40 zabitych i 225 gwa\u0142t\u00f3w w 1881 r.) wydaje si\u0119 stosunkowo niska jak na standardy XX wieku. Ale to nie przeszkodzi\u0142o burzliwym wydarzeniom z 1881\/84 maj\u0105cym g\u0142\u0119boko szokuj\u0105cy i d\u0142ugotrwa\u0142y wp\u0142yw na [w wi\u0119kszo\u015bci \u017cydowskich] wsp\u00f3\u0142czesnych.\u201d [Aronson, s. 61] Dla \u017byd\u00f3w, zw\u0142aszcza na zachodzie, ataki na \u017cydowskie spo\u0142eczno\u015bci zaledwie informowane i potwierdzone, przekonywa\u0142y o niewinno\u015bci \u017byd\u00f3w i wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 ich niepowtarzalnego cierpienia w opartych na religii tradycjach martyrologicznych.<\/p>\r\n\r\n

Jak pisze Chaim Bermant, z \u017cydowsk\u0105 niewinno\u015bci\u0105 i bierno\u015bci\u0105 wobec polskich atak\u00f3w nie jest tak dok\u0142adnie: \u201ePo pogromach w 1881 roku \u017bydzi zacz\u0119li organizowa\u0107 grupy samoobrony. Na przyk\u0142ad w p\u00f3\u017anych latach 90, du\u017cy gang kt\u00f3ry przygotowa\u0142 si\u0119 na \u017byd\u00f3w w Odessie, znalaz\u0142 si\u0119 w konfrontacji z bandami \u017cydowskimi, uzbrojonymi w pa\u0142ki i \u017celazne pr\u0119ty (i jak m\u00f3wi policja, bro\u0144), szybko si\u0119 wycofa\u0142. To samo mia\u0142o miejsce w Berdyczowie i innych miejscach. \u017bydzi cz\u0119sto oddawali tak jak mogli, a niekiedy nawet lepiej, ale ich wysi\u0142ki ogranicza\u0142a policja i wojsko, symbolicznie na miejscu zdarzenia by utrzyma\u0107 spok\u00f3j, ale zwykle staj\u0105ce po stronie atakuj\u0105cych. W sierpniu 1903 roku odby\u0142a si\u0119 walka na ulicach Gomel mi\u0119dzy \u017bydami, ch\u0142opami i robotnikami kolei, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o 12 \u017byd\u00f3w i 8 chrze\u015bcijan, oraz kilkaset os\u00f3b odnios\u0142o rany: ograbiono i zniszczono wiele nieruchomo\u015bci. W pogromie w \u0179ytomierzu w kwietniu 1905 roku zgin\u0119\u0142o 10 chrze\u015bcijan i 16 \u017byd\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie na skutek akcji policji. W trzecim dniu walki t\u0142um sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z oko\u0142o 1000 \u017byd\u00f3w dosta\u0142 si\u0119 do gubernatora i ostrzeg\u0142, \u017ce je\u015bli nie przywo\u0142a do porz\u0105dku atakuj\u0105cych, rozpocznie si\u0119 generalna rze\u017a. \u201ePop\u0142yn\u0105 rzeki krwi. Wymordujemy wszystkich chrze\u015bcijan bez wzgl\u0119du na wiek, p\u0142e\u0107 i klas\u0119\u2026\u201d [Bermant C., 1977, s. 211]<\/p>\r\n\r\n

O polskiej wersji historii anty-\u017cydowskich \u201epogrom\u00f3w\u201d w tym kraju, historia \u017cydowska nigdy nie wspomina. Jak pisze Tadeusz Piotrowski o przemocy wobec \u017byd\u00f3w, np. w Kielcach i Cz\u0119stochowie, \u201epierwszy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 masow\u0105 demonstracj\u0105 300 m\u0142odych \u017byd\u00f3w maszeruj\u0105cych ulicami w t\u0119 i z powrotem i wykrzykuj\u0105cych \u201eniech \u017cyje Lenin! niech \u017cyje Trocki! do diab\u0142a z Polsk\u0105!\u201d Drugi by\u0142 z powodu zastrzelenia polskiego \u017co\u0142nierza przez \u017byda.\u201d [Piotrowski s. 43]
\r\n I podobnie, du\u017ca przemoc wobec \u017byd\u00f3w we wczesnych latach XIX wieku, w kontek\u015bcie II wojny \u015bwiatowej, wojny polsko-rosyjskiej, wojny polsko-ukrai\u0144skiej, oznacza w tym kontek\u015bcie co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c w wy\u0142\u0105cznie polskim wyra\u017caniu zwyk\u0142ej nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w, czyli irracjonalny antysemityzm. Jak pisze Norman Davies w przypadku lat 1918-1920, \u201eskala \u017cydowskich ofiar by\u0142a minimalna bior\u0105c pod uwag\u0119 okoliczno\u015bci w kt\u00f3rych zaistnia\u0142y\u2026 To \u017ce zgin\u0119\u0142o mniej ni\u017c 1000 \u017cydowskich cywil\u00f3w, podczas gdy polska armia w tym samym czasie straci\u0142a 250 tys. os\u00f3b, jasno wskazuje na skal\u0119 [polskiego] nieszcz\u0119\u015bcia.\u201d [Piotrowski s.43]
\r\n Drobiazgowa dokumentacja \u017cydowska nt. \u201eantysemityzmu,\u201d pogrom\u00f3w i innych akt\u00f3w przemocy przeciwko \u017bydom w Europie stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskiej historii i to\u017csamo\u015bci. Ale du\u017co s\u0142abiej zbadane s\u0105 w kontek\u015bcie \u017cydowskiej wrogo\u015bci podobne do Normana Salsitza opisy \u017cycia \u017cydowskich ch\u0142opc\u00f3w w ma\u0142ym mie\u015bcie w Polsce:<\/p>\r\n\r\n

\u201eKradli\u015bmy owoce z drzew w sadach. Dlaczego to robili\u015bmy \u017caden z nas nie wiedzia\u0142. Oczywi\u015bcie Polacy wiedzieli o tym i pr\u00f3bowali zabezpieczy\u0107 swoje sady. Szczuli nas psami, a je\u015bli z\u0142apali nas mogli\u015bmy spodziewa\u0107 si\u0119 lania. To dzia\u0142o si\u0119 rok po roku. Nawet zamiast zabierania owoc\u00f3w cz\u0119sto \u0142amali\u015bmy ga\u0142\u0119zie drzew i niszczyli\u015bmy wszystko co na nich by\u0142o\u2026 Latem ch\u0142opi cz\u0119sto stali (na targowisku) i sprzedawali poziomki, jagody i maliny, kt\u00f3re przynosili w du\u017cych, ci\u0119\u017ckich koszach\u2026 Razem z kolegami podkradali\u015bmy si\u0119 do koszy i uciekali\u015bmy z gar\u015bciami pe\u0142nymi jag\u00f3d. Dlaczego to robili\u015bmy? Oczywi\u015bcie smakowa\u0142y nam jagody, ale nie mog\u0119 zaprzecza\u0107 jaki dreszczyk emocji dawa\u0142a nam kradzie\u017c jag\u00f3d, zw\u0142aszcza kiedy ch\u0142opi gonili za nami, lecz na pr\u00f3\u017cno, by odzyska\u0107 to co bezsprzecznie do nich nale\u017ca\u0142o\u2026 Nie przejmowa\u0142em si\u0119 kradzie\u017c\u0105 jag\u00f3d tak bardzo jak du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 tych jag\u00f3d, kt\u00f3re uda\u0142o nam si\u0119 zmia\u017cd\u017cy\u0107 podczas kradzie\u017cy.\u201d [Salsitz N., 1992, s. 64-65, 126]<\/p>\r\n\r\n

Jaki by\u0142 straszny kontekst tej z\u0142o\u015bliwo\u015bci? Jak pisze Salsitz w innym miejscu:<\/p>\r\n\r\n

\u201eRzadko ch\u0142opom powodzi\u0142o si\u0119 dobrze. Ogromna ich wi\u0119kszo\u015b\u0107 ledwie mog\u0142a prze\u017cy\u0107. Albo pracowali w polach dla innych i otrzymywali cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w, albo uprawiali w\u0142asne pola (wi\u0119kszo\u015b\u0107 posiada\u0142a grunty), niewiele z tych grunt\u00f3w by\u0142o na tyle du\u017ce by mog\u0142y wy\u017cywi\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c o nadwy\u017cce. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wegetowa\u0142a, by\u0142o gorzej wczesnym latem kiedy zapasy by\u0142y prawie na wyczerpaniu, a by\u0142o za wcze\u015bnie na nowe zbiory\u2026 Prze\u017cywali cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce musieli sobie radzi\u0107 z tym co mieli, a w Kolbuszowej mogli znale\u017a\u0107 dorywcz\u0105 prac\u0119.\u201d [Salsitz N., 1992, s. 88]<\/p>\r\n\r\n

Na Ukrainie \u017bydzi usytuowali si\u0119 w szczeg\u00f3lnie odmiennej pozycji. Orest Subtleny, naukowiec z Ukrainy, pisze:<\/p>\r\n\r\n

\u201eNie mog\u0105c posiada\u0107 ziemi, ale mog\u0105c j\u0105 dzier\u017cawi\u0107, \u017bydzi cz\u0119sto zostawali dzier\u017cawcami. Tak wi\u0119c np. na obszernych gruntach rodziny Ostrorog\u00f3w, w 1616 roku ponad po\u0142ow\u0119 kr\u00f3lewskich grunt\u00f3w na Ukrainie dzier\u017cawili \u017bydzi. Poniewa\u017c te kr\u00f3tkoterminowe inwestycje, powiedzmy trzyletnie, musia\u0142y by\u0107 op\u0142acalne, bezlito\u015bnie wykorzystywali te maj\u0105tki i ch\u0142op\u00f3w, nie zwa\u017caj\u0105c na konsekwencje w przysz\u0142o\u015bci. Nie by\u0142o odosobnione by dzier\u017cawca \u017c\u0105da\u0142 od ch\u0142op\u00f3w sze\u015bciu lub siedmiu dni pracy, a przy pomocy magnackich pacho\u0142k\u00f3w wyprowadzano ich na pola.\u201d [Subtleny]<\/p>\r\n\r\n

\u201eW 1768 roku,\u201d pisze Jerzy \u0141ukowski, \u201emia\u0142 miejsce\u2026 jeden z najkrwawszych bunt\u00f3w ch\u0142opskich w dziejach Europy, tzw. Koliscyzna\u2026 [w rejonie Hunan] jak m\u00f3wi\u0105 wyniki jednego z bada\u0144 (masakra) 5 tys szlachty i 7 tys. \u017byd\u00f3w. Na Ukrainie \u017bydzi byli szczeg\u00f3lnie nienawidzeni, gdzie zdominowali gospodark\u0119 ch\u0142opsk\u0105 jako m\u0142ynarze, karczmarze i po\u015brednicy, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, byli obcym narz\u0119dziem obcej w\u0142adzy.\u201d [\u0141ukowski s. 60]<\/p>\r\n\r\n

\u2018W zamian za swoje us\u0142ugi,\u201d pisze Subtleny, \u201d kupcy \u017cydowscy usi\u0142owali wyci\u0105gn\u0105\u0107 najwy\u017csze z mo\u017cliwych zyski. Zbyt wielu nie-\u017byd\u00f3w uwa\u017ca\u0142o je za nie tylko nadmierne, ale i nieuczciwie zdobyte. Na przyk\u0142ad po przebadaniu relacji ekonomicznych mi\u0119dzy \u017bydami i Ukrai\u0144cami na Zakarpaciu, w\u0119gierski ekonomista irlandzkiego pochodzenia, Edmund Egan, zg\u0142osi\u0142 rz\u0105dowi, \u017ce podczas gdy rz\u0105d, s\u0105dy i w\u0142a\u015bciciele ziemscy przyczyniali si\u0119 do godnego po\u017ca\u0142owania losu ch\u0142op\u00f3w, to g\u0142\u00f3wna wina le\u017ca\u0142a po stronie \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy jako po\u017cyczkodawcy, kupcy i karczmarze \u2018decydowali o pieni\u0105dzach i dobytku Rusin\u00f3w.\u201d [Subtelny s. 311]<\/p>\r\n\r\n

Raport policji Habsburg\u00f3w m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ewe wszystkich sprawach opr\u00f3cz codziennego chleba ch\u0142opi zale\u017celi od \u017byda na ka\u017cdym etapie \u017cycia. Jest dla nich klientem, doradc\u0105, agentem i faktotum w pe\u0142nym znaczeniu tego s\u0142owa.\u201d [Subtelny s. 312-313]<\/p>\r\n\r\n

\u017bydowska dominacja ekonomiczna nad ludem wschodniej Europy trwa od wiek\u00f3w. Abram Leon pisze, \u017ce \u201ena polskiej walucie odkryto hebrajskie znaki pochodz\u0105ce z XII i XIII wieku. Fakt ten wykazuje, \u017ce polski handel by\u0142 w r\u0119kach \u017cydowskich.\u201d [Leon s. 184-185]<\/p>\r\n\r\n

W 1810 roku rosyjski oficer W. Broniewski napisa\u0142, \u017ce \u201ePolska powinna naprawd\u0119 by\u0107 nazywana kr\u00f3lestwem \u017cydowskim\u2026 \u017cydowskie karczmy przy wszystkich g\u0142\u00f3wnych drogach\u2026 poza nielicznymi dworkami zarz\u0105dzanymi przez samych pan\u00f3w, wszystkie pozosta\u0142e s\u0105 dzier\u017cawione przez \u017byd\u00f3w lub zastawione u nich. Oni s\u0105 w posiadaniu olbrzymiego kapita\u0142u i nikt nie mo\u017ce \u017cy\u0107 bez ich pomocy. Jedynie bardzo bogaci panowie nie s\u0105 po szyj\u0119 w d\u0142ugach u \u017byd\u00f3w.\u201d [Leon s. 196] Inny podr\u00f3\u017cnik po wschodniej Europie, Von Furtenbach, napisa\u0142: \u201eWszystko jest w [\u017cydowskich] r\u0119kach. Oni po\u017cyczaj\u0105 pieni\u0105dze i panom i ch\u0142opom.\u201d [Leon s. 196]<\/p>\r\n\r\n

\u201eSukces polskich \u017byd\u00f3w w tym okresie [dzier\u017cawy]\u201e, zauwa\u017ca Hillel Levine, \u201ew wyciskaniu zysk\u00f3w z nieop\u0142acalnych interes\u00f3w i uzyskiwaniu wysokich dywidend z obowi\u0105zkowych po\u017cyczek ma co\u015b wsp\u00f3lnego z ich umiej\u0119tno\u015bci\u0105 korzystania z kontakt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Rzeczywi\u015bcie wzrost liczbowy arend musi by\u0107 por\u00f3wnywany, a nawet \u0142\u0105czony ze wzrostem liczby lepiej znanych \u017bydowskich S\u0105d\u00f3w w Europie \u015brodkowej i zachodniej.\u201d [Levine s. 64]<\/p>\r\n\r\n

Polscy i ukrai\u0144scy \u017bydzi jako pierwsi odczuli na swoich plecach na du\u017c\u0105 skal\u0119 zemst\u0119 za swoj\u0105 polityk\u0119 samouwielbienia ze strony biednych nie-\u017byd\u00f3w w 1648 roku. Jest to rok szczeg\u00f3lnie przekl\u0119ty w \u017cydowskiej i polskiej historii, na dzisiejszej Ukrainie uwa\u017cany jest za rok bohaterskich bunt\u00f3w. Rok ten jest r\u00f3wnie\u017c pocz\u0105tkiem wydarzenia o kt\u00f3rym w \u017cydowskiej historii m\u00f3wi si\u0119 czasami jako o \u201d trzeciej wielkiej katastrofie.\u201d Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ukrai\u0144skich Kozak\u00f3w pod wodz\u0105 Bohdana Chmielnickiego, powsta\u0142y przeciwko dominacji polskiej szlachty i wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w orgii m\u015bciwej zemsty i morderstw na terenie ca\u0142ej Ukrainy i Polski. Katalizatorem by\u0142 tu fakt, \u017ce gdy Chmielnicki wr\u00f3ci\u0142 jednego dnia do domu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dom by\u0142 skonfiskowany przez polskiego szlachcica, jeden z jego syn\u00f3w zabity, a jego narzeczona porwana. Chmielnicki by\u0142 tak w\u015bciek\u0142y, \u017ce zorganizowa\u0142 zjednoczony bunt przeciwko dusz\u0105cej ich arystokracji. A \u017bydzi, wszechobecni w wyzyskuj\u0105cych dzia\u0142aniach arystokratycznego ucisku jako zarz\u0105dcy grunt\u00f3w, poborcy podatkowi, doradcy finansowi, w\u0142a\u015bciciele karczm i kupcy szybko odczuli gniew i w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105, zemsty Kozak\u00f3w. \u201e[Kozacy] najpierw zaatakowali \u017co\u0142nierzy polskiej szlachty i spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie osiad\u0142e na ich maj\u0105tkach, a kt\u00f3re cz\u0119sto by\u0142y zarz\u0105dcami tych maj\u0105tk\u00f3w.\u201d [Revolt and the Peasant, s. 161] Skierowano tu armie polskiej szlachty i zamordowano tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w. (Jeden uczony uwa\u017ca, \u017ce \u201eodrzucenie w\u0142asnych ubogich\u201d przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 podczas kozackich atak\u00f3w przyczyni\u0142o si\u0119 do konwersji niekt\u00f3rych \u017byd\u00f3w na chrze\u015bcija\u0144stwo.) [Polonsky s. 59] Jednak og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c Polacy ponie\u015bli straty w ludziach do dziesi\u0119ciu razy wi\u0119ksze ni\u017c \u017bydzi.\u201d [Dimont s. 240]<\/p>\r\n\r\n

Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a \u017cydowskie podawa\u0142y 2.4 do 3.3 mln ofiar \u015bmiertelnych w czasie kozackich bunt\u00f3w, mimo \u017ce na tych terenach mog\u0142o przebywa\u0107 tak niewielu \u017byd\u00f3w jak 50 tys. \u201eNiepe\u0142ne informacje z tego okresu, oraz w du\u017cym stopniu informacje z nast\u0119pnych lat \u0142\u0105cznie ze sprawozdaniami o szkodach, wyra\u017anie wykazuj\u0105 \u017ce katastrofa ta nie by\u0142a tak wielka jak s\u0105dzono.\u201d [Weinryb s. 193-194]<\/p>\r\n\r\n

\u201eWsp\u00f3\u0142cze\u015bni kozackiego buntu,\u201d m\u00f3wi Bernard Weinryb, \u201eprzypisuj\u0105 go tak\u017ce wyzyskuj\u0105cym dzia\u0142aniom \u017byd\u00f3w. Niekt\u00f3rzy autorzy pami\u0119tnik\u00f3w (napisanych i opublikowanych p\u00f3\u017aniej) wspominaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ludzie nienawidzili \u017byd\u00f3w gdy\u017c to oni byli dzier\u017cawcami ko\u015bcio\u0142\u00f3w grecko-ortodoksyjnych. M\u00f3wiono, \u017ce w ich posiadaniu by\u0142y klucze do nich i sprawowali kontrol\u0119 nad ich wykorzystaniem. M\u00f3wiono, \u017ce \u017bydzi \u017c\u0105dali op\u0142at za udzielanie pozwolenia na chrzest dziecka, \u015blub oraz inne funkcje. Ten temat pojawia si\u0119 wielokrotnie w ukrai\u0144skich piosenkach ludowych i innych utworach.\u201d [Weinryb s. 186]<\/p>\r\n\r\n

Jak pisze Izrael Szahak: \u201eTen typowy bunt ch\u0142opski przeciwko skrajnej opresji, bunt kt\u00f3remu towarzyszy\u0142y nie tylko masakry dokonywane przez buntownik\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c nawet o wiele gorsze okropno\u015bci i \u2018antyterror\u2019 prywatnych armii polskiej arystokracji, wry\u0142 si\u0119 w \u015bwiadomo\u015b\u0107 wschodnio-europejskich \u017byd\u00f3w do dnia dzisiejszego, nie jako bunt ch\u0142opski, bunt ciemi\u0119\u017conych, n\u0119dznik\u00f3w tego \u015bwiata, nawet nie jako zemsta na wszystkich s\u0142ugach polskiej arystokracji, lecz jako akt \u0142askawego antysemityzmu skierowanego przeciwko \u017bydom jako takim.\u201d [Szarak s. 66]<\/p>\r\n\r\n

Pod tym wzgl\u0119dem dwaj autorzy \u017cydowscy, Dennis Prager i Jozef Teluszkin, wyra\u017caj\u0105 powszechny judeocentryzm, por\u00f3wnuj\u0105c ataki Chmielnickiego z holokaustem:<\/p>\r\n\r\n

\u201eW obu przypadkach wszyscy \u017bydzi, \u0142\u0105cznie z niemowl\u0119tami, byli mordowani, ca\u0142e spo\u0142eczno\u015bci przy\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 do atak\u00f3w.\u201d [Prager s. 19]<\/p>\r\n\r\n

Dobrze znany historyk wschodniej Europy, Norman Davies, zauwa\u017ca typow\u0105 \u017cydowsk\u0105 kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107 i zniekszta\u0142cenie sprawy, jak odnotowano w Jewish History Atlas Martina Gilberta. Gilbert twierdzi, \u017ce od 1648 roku podczas atak\u00f3w Kozacy zamordowali ponad 100 tys. \u017byd\u00f3w. Nawet pisze, \u017ce \u201e[Kozacy] do\u0142\u0105czyli do polskich ch\u0142op\u00f3w w atakach na \u017byd\u00f3w.\u201d \u201e[Czytelnicy Gilberta],\u201d pisze Davies, \u201e\u0142atwo mogli odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce masakry Chmielnickiego by\u0142y przede wszystkim, je\u015bli nie wy\u0142\u0105cznie, skierowane przeciwko \u017bydom. Faktycznie w tamtym okresie nie by\u0142o \u017cadnych Polak\u00f3w na terenach zaznaczonych na mapach Gilberta, a ataki na \u017byd\u00f3w by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 strasznej zemsty Kozak\u00f3w i ich wsp\u00f3\u0142towarzyszy na ka\u017cdym kogo wybrali na cel, jako agent\u00f3w feudalnej opresji.: Gilbert r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017ca region w kt\u00f3rym 5 tys. \u017byd\u00f3w umiera\u0142o z g\u0142odu w ci\u0105gu roku w latach 1880-1914. \u201eZnowu,\u201d pisze Davies, \u201enie podejrzewaj\u0105cy niczego czytelnik mo\u017ce my\u015ble\u0107, \u017ce \u017bydzi w Galicji byli g\u0142\u00f3wnymi a mo\u017ce nawet jedynymi ofiarami g\u0142odu. W tekstach nie ma nic co wskazywa\u0142oby na to, \u017ce polscy i ukrai\u0144scy ch\u0142opi w Galicji g\u0142odowali nawet w wi\u0119kszej ilo\u015bci.\u201d [Davies, Between, s. 248]<\/p>\r\n\r\n

When Victims Rule: A Critique of Jewish Pre-Eminence in Americ<\/em>a (www.jewishtribalreview.org\/open.htm<\/a>)
\r\n <\/em><\/p>\r\n\r\n

T\u0142umaczenie Ola Gordon<\/strong><\/p>\r\n\r\n

(T\u0142umaczenie tekstu nades\u0142ane na prywatn\u0105 poczt\u0119 redakcji Poliszynel’s Blog. Serdeczne podzi\u0119kowania za prac\u0119 dla Oli Gordon.)<\/p>\r\n\r\n


\r\n <\/em><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdy rz\u0105dz\u0105 ofiary to unikalny zbi\u00f3r 2000 stron danych, zawieraj\u0105cy oko\u0142o 10 tys. cytat\u00f3w z oko\u0142o 4 tys. \u017ar\u00f3de\u0142 bibliograficznych (117 stron \u017ar\u00f3de\u0142, g\u0142\u00f3wnie ze \u015brodk\u00f3w masowego przekazu, ksi\u0105\u017cek naukowych oraz etnicznych \u017cydowskich \u017ar\u00f3de\u0142 medialnych) omawiaj\u0105cych \u017cydowsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Przygotowa\u0142a go anonimowa grupa Crosswinds Collective w celu wywo\u0142ania dyskusji publicznej\u2026 Jest ona przeciwko wszelkim formom fanatyzmu. […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[53,18,55],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27041\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}