{"id":27019,"date":"2010-10-03T21:28:50","date_gmt":"2010-10-04T02:28:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=27019"},"modified":"2010-10-03T21:28:50","modified_gmt":"2010-10-04T02:28:50","slug":"czas-saski-lukasz-warzecha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=27019","title":{"rendered":"Czas Saski – \u0141ukasz Warzecha<\/em>"},"content":{"rendered":"

Do dzi\u015b trwaj\u0105 mi\u0119dzy historykami spory o to, czy wiek XVIII, czas rz\u0105d\u00f3w dynastii saskiej, a nast\u0119pnie Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego, by\u0142y dla Polski naprawd\u0119 a\u017c tak nieszcz\u0119\u015bliwe. Rezultat – znikni\u0119cie pa\u0144stwa z mapy Europy, z kr\u00f3tkim i kalekim bytem cz\u0105stkowym pod postaci\u0105 Ksi\u0119stwa Warszawskiego, a po kl\u0119sce Napoleona – Kr\u00f3lestwa Polskiego pod ber\u0142em Aleksandra I i jego nast\u0119pc\u00f3w – potwierdza jednak tak\u0105 tez\u0119. Tak, to by\u0142 czas nieszcz\u0119\u015bliwy.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wida\u0107 to jednak wyra\u017anie dopiero z odpowiedniej perspektywy. <\/strong>Ludzie, \u017cyj\u0105cy w czasach Augusta Mocnego w wi\u0119kszo\u015bci nie musieli wcale mie\u0107 wra\u017cenia, \u017ce s\u0105 \u015bwiadkami upadku Rzeczypospolitej. Mog\u0142o im si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce jest wr\u0119cz przeciwnie. Owszem, przemarsze obcych wojsk po polskim terytorium by\u0142y zapewne nieco uci\u0105\u017cliwe, ale do wszystkiego mo\u017cna si\u0119 przyzwyczai\u0107. <\/strong>By\u0142 wszak kr\u00f3l w Warszawie, by\u0142 Sejm, kwit\u0142y magnackie fortuny, dobrze mia\u0142a si\u0119 sztuka, Belotto malowa\u0142 pi\u0119kne weduty z widokami Warszawy, powstawa\u0142y wspania\u0142e budynki, formalnie Rzeczpospolita mia\u0142a si\u0119 dobrze, cho\u0107 oczywi\u015bcie nie brakowa\u0142o \u201edrobnych trudno\u015bci\u201d. Dla cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa szlacheckiego szok nast\u0105pi\u0142 dopiero w latach 60., st\u0105d rozpaczliwa konfederacja barska.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie spos\u00f3b dzisiaj zobaczy\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych nam czas\u00f3w z takiej perspektywy, z jakiej mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 wiek XVIII. Nieodparcie nasuwaj\u0105 si\u0119 jednak por\u00f3wnania: przy pozorach pa\u0144stwowo\u015bci, a nawet sukces\u00f3w, pod wierzchni\u0105 warstw\u0105 nast\u0119puje gnicie podstaw pa\u0144stwa. Publika w du\u017cej cz\u0119\u015bci tego nie dostrzega, mamiona opowie\u015bciami o spokojnym i dostatnim \u017cyciu <\/strong>(za kr\u00f3la Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa). Mo\u017cna zada\u0107 sobie pytanie, czy – podobnie jak w XVIII-wiecznej Polsce – zewn\u0119trzne si\u0142y nie zyskuj\u0105 zbyt du\u017cego wp\u0142ywu na nasz\u0105 polityk\u0119. A je\u017celi nie, to co robili na dorocznej odprawie polskich ambasador\u00f3w Siergiej \u0141awrow oraz przedstawiciel niemieckiego MSZ<\/strong>?<\/p>\r\n\r\n

W historii III RP by\u0142y ju\u017c okresy, gdy dominowa\u0142o poczucie beznadziei i biernego oczekiwania na jakie\u015b wydarzenie, kt\u00f3re zmieni sytuacj\u0119. Ostatni taki czas to okres rz\u0105d\u00f3w Marka Belk<\/strong>i: nie maj\u0105cy nawet sejmowej wi\u0119kszo\u015bci lewicowy rz\u0105d, wywodz\u0105cy si\u0119 z formacji, skompromitowanej afer\u0105 Rywina, niezdolny do jakichkolwiek powa\u017cniejszych dzia\u0142a\u0144, zarz\u0105dzaj\u0105cy jedynie zastyg\u0142ym w bezruchu pa\u0144stwem. To by\u0142y bardzo przykre miesi\u0105ce, ale w\u00f3wczas poczucie beznadziei nie by\u0142o jednak tak dojmuj\u0105ce. Po aferze Rywina z marazmem miesza\u0142a si\u0119 nadzieja, p\u0142yn\u0105ca z ostrego wsp\u00f3\u0142zawodnictwa dw\u00f3ch si\u0142 opozycyjnych – Prawa i Sprawiedliwo\u015bci oraz Platformy Obywatelskiej. <\/strong>Nie by\u0142o to jednak wsp\u00f3\u0142zawodnictwo, jakie znamy dzisiaj, ale konkurencja o to, kt\u00f3ra z si\u0142 mocniej i \u015bmielej zabierze si\u0119 za przebudow\u0119 polskiego pa\u0144stwa. Oba ugrupowania ma\u0142y to czyni\u0107 solidarnie.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u015b takiej nadziei nie ma. W tunelu nie ma \u017cadnego \u015bwiate\u0142ka. Niemal pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy dzier\u017cy partia, kt\u00f3rej lider otwarcie m\u00f3wi, \u017ce nie obchodzi go przysz\u0142o\u015b\u0107, a jedynie czas tera\u017aniejszy. <\/strong>Partia, kt\u00f3ra wyspecjalizowa\u0142a si\u0119 w pozornych, pseudopolitycznych przedsi\u0119wzi\u0119ciach, a jednym z jej niewielu namacalnych sukces\u00f3w s\u0105 \u201eorliki\u201d. Partia, kt\u00f3ra sprowadzi\u0142a debat\u0119 publiczn\u0105 do poziomu telewizyjnych szo\u0142 z celebrytami oraz – poprzez niekt\u00f3rych swoich cz\u0142onk\u00f3w – przyczyni\u0142a si\u0119 jak \u017cadna inna do skrajnej brutalizacji j\u0119zyka.<\/p>\r\n\r\n

Opozycja jest zaj\u0119ta sama sob\u0105, a jej lider deklaruje, \u017ce zasadniczym problemem jest \u201ezwalczanie nielojalno\u015bci\u201d w jej w\u0142asnych szeregach.<\/strong> Opozycja jest s\u0142aba i nie ma na siebie pomys\u0142u, a w ka\u017cdym razie ma pomys\u0142 tylko dla swoich najwierniejszych zwolennik\u00f3w, w ekspresowym tempie marnuj\u0105c kapita\u0142 z wybor\u00f3w prezydenckich. Jedyn\u0105 spraw\u0105, do kt\u00f3rej tak naprawd\u0119 si\u0119 przyk\u0142ada, jest kwestia katastrofy smole\u0144skiej, i tak niemo\u017cliwa do wyja\u015bnienia bez posiadania cho\u0107by jednego przycz\u00f3\u0142ka realnej w\u0142adzy. A na jego zdobycie si\u0119 nie zanosi. Ugrupowanie to nie jest nawet w stanie wskaza\u0107 takiego kandydata na prezydenta stolicy, kt\u00f3ry mia\u0142by szans\u0119 cho\u0107by na mocne drugie miejsce. \u015aci\u015ble rzecz bior\u0105c, nie jest w stanie wskaza\u0107 \u017cadnego kandydata.<\/p>\r\n\r\n

Druga partia opozycyjna, lewicowa, zreszt\u0105 coraz wyra\u017aniej bior\u0105ca udzia\u0142 w podziale tortu w\u0142adzy (vide sytuacja w mediach publicznych), postawi\u0142a na otwarcie nowej wojny \u015bwiatopogl\u0105dowej<\/strong>, co oczywi\u015bcie rozpala umys\u0142y – tak jak w XVIII wieku kwestia innowierc\u00f3w – ale niewiele ma wsp\u00f3lnego z realnymi problemami pa\u0144stwa. Wypracowany w tej dziedzinie w latach 90. kompromis sprawdza\u0142 si\u0119 znakomicie, a jego obalenia chce jedynie marginalne \u015brodowisko, kt\u00f3rego znaczenie wyolbrzymiaj\u0105 lewicowe media.<\/p>\r\n\r\n

Jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiej historii pozostaje kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski.<\/strong> Do dzi\u015b trwaj\u0105 o niego ostre spory. Jedni – jak Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz – widz\u0105 w nim po prostu zdrajc\u0119, inni – jak J\u00f3zef Hen – cz\u0142owieka ambitnego, chc\u0105cego dobra pa\u0144stwa, ale skr\u0119powanego przez okoliczno\u015bci. Kt\u00f3ra opinia jest prawdziwa – nie spos\u00f3b rozstrzygn\u0105\u0107. Zapewne do ko\u0144ca ani jedna, ani druga. Donald Tusk mia\u0142 kiedy\u015b zadatki na Poniatowskiego – czy w wydaniu lepszym, czy gorszym, o to pewnie trwa\u0142yby spory jak o samego kr\u00f3la Stasia – ale dzi\u015b przywodzi na my\u015bl raczej Augusta III, kr\u00f3luj\u0105cego upadaj\u0105cemu pa\u0144stwu przy pokrzykiwaniach chaotycznej i bezsilnej opozycji i werblach maszeruj\u0105cych przez nasze ziemie obcych wojsk.<\/p>\r\n\r\n

Upadek I Rzeczpospolitej nie by\u0142 skutkiem z\u0142o\u015bliwo\u015bci naszych s\u0105siad\u00f3w. Oni po prostu wykorzystali – zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi w\u00f3wczas metodami uprawiania polityki – nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazj\u0119. \u00c5\u00b9le by o nich \u015bwiadczy\u0142o, gdyby tego nie uczynili. Pretensj\u0119 mogli\u015bmy mie\u0107 g\u0142\u00f3wnie do siebie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Podobnie g\u0142\u00f3wnie do siebie b\u0119dziemy mogli mie\u0107 pretensj\u0119, je\u015bli za lat kilkadziesi\u0105t oka\u017ce si\u0119, \u017ce \u015bwiat nie sta\u0142 w miejscu i zn\u00f3w nasi s\u0105siedzi skwapliwie skorzystali z okazji. Oczywi\u015bcie nie sko\u0144czy si\u0119 to rozbiorem ani zapewne najazdem na polskie terytorium. Po co atakowa\u0107 armi\u0105, skoro mo\u017cna rozci\u0105gn\u0105\u0107 swoje wp\u0142ywy w ca\u0142kiem inny spos\u00f3b, poprzez powi\u0105zania gospodarcze<\/strong>, redukcj\u0119 dost\u0119pnych funduszy i podporz\u0105dkowanie sobie lider\u00f3w dzi\u0119ki ogranym metodom nacisku psychicznego i marchewce w postaci r\u00f3\u017cnego rodzaju pustych gest\u00f3w?<\/p>\r\n\r\n

Od obj\u0119cia tronu przez pierwszego kr\u00f3la z dynastii Wettin\u00f3w (1697) do ostatecznego upadku pa\u0144stwa polskiego (1795) up\u0142yn\u0119\u0142o 98 lat. Tyle \u017ce czas bieg\u0142 w\u00f3wczas znacznie wolniej ni\u017c dzi\u015b. Ile czasu mamy teraz?<\/strong> Ciekawe, czy kt\u00f3ry\u015b z zapatrzonych w siebie lider\u00f3w politycznych zadaje sobie to pytanie.<\/p>\r\n\r\n

\u0141ukasz Warzecha<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Do dzi\u015b trwaj\u0105 mi\u0119dzy historykami spory o to, czy wiek XVIII, czas rz\u0105d\u00f3w dynastii saskiej, a nast\u0119pnie Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego, by\u0142y dla Polski naprawd\u0119 a\u017c tak nieszcz\u0119\u015bliwe. Rezultat – znikni\u0119cie pa\u0144stwa z mapy Europy, z kr\u00f3tkim i kalekim bytem cz\u0105stkowym pod postaci\u0105 Ksi\u0119stwa Warszawskiego, a po kl\u0119sce Napoleona – Kr\u00f3lestwa Polskiego pod ber\u0142em Aleksandra I […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9,6],"tags":[98,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27019"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27019"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27019\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}